Ekonomik, sosyal ve siyasî anlamda tar\u0131m dev bir sorun olarak önümüzde duruyor. AB'nin ve geli\u015fmi\u015f dünyan\u0131n tar\u0131m verileriyle bizimkiler aras\u0131nda uçurumlar var. AB'nin ad\u0131 üstünde Ortak Tar\u0131m Politikas\u0131'na (OTP) uyum için büyük de\u011fi\u015fim ve fedakârl\u0131klar gerekecek. <\/p>\n
\n \n<\/p>\n
\nAsl\u0131nda durumumuz böylesine riskli bir dönü\u015fümü gerektirecek kadar kötü de\u011fil zira Türkiye'nin kayda de\u011fer bir ekolojik tar\u0131m potansiyeli mevcut. Ekolojik tar\u0131m insan\u0131n ve do\u011fan\u0131n kazançl\u0131 ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir tar\u0131m ve ya\u015fama biçimi. G\u0131dada kendine yeten Türkiye'de verimlili\u011fi art\u0131rmak amac\u0131yla küçük tar\u0131m i\u015fletmelerinin ortadan kalkmas\u0131n\u0131, üretimin mekanize olmas\u0131n\u0131 ve konvansiyonel tar\u0131mda yo\u011funla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 önerenler bu dönü\u015füm sonucunda üretilecek sebze ve meyvenin kime sat\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 dü\u015fünmez;at\u0131l olacak.Milyonlarla telaffuz edilen vas\u0131fs\u0131z i\u015fgücünün ne olaca\u011f\u0131n\u0131 ise hiç hesaba katmaz. Bu kâbus senaryosuna kar\u015f\u0131l\u0131k ekolojik tar\u0131m ve k\u0131rsal kalk\u0131nma, Türkiye'nin tek ç\u0131k\u0131\u015f yolu konumunda. \u0130lgi ve dikkat isteyen, emek-yo\u011fun bir tar\u0131m biçimi olan ekolojik tar\u0131m\u0131n art\u0131 de\u011feri konvansiyonel tar\u0131mdan k\u0131yaslanamayacak kadar yüksek; bu beslenme ve tüketim biçimine AB ve di\u011fer geli\u015fmi\u015f ülke pazarlar\u0131ndan talep ise ola\u011fanüstü boyutlarda. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k konvansiyonel ürünün hiçbir cazibesi yok. Türkiye elindeki olanaklar\u0131 iyi de\u011ferlendirerek, AB'nin ekolojik ürün ambar\u0131 haline gelebilir. K\u0131sacas\u0131, ekolojik tar\u0131m Türkiye'nin öncü ve örnek ülke konumuna gelmesini sa\u011flayabilecek bulunmaz bir f\u0131rsatt\u0131r.\n<\/p>\n
\nAB'de Tar\u0131m Ve Ekolojik Tar\u0131m<\/strong> \nAB i\u015fte böyle bir ortamda 24 Haziran 1991 tarihli ve 2092\/91 say\u0131l\u0131 ilk ekolojik tar\u0131m yönetmeli\u011fini kabul etti. (AB dillerinde en çok ekolojik ve biyolojik terimleri ve yaln\u0131zca \u0130ngilizce'de organik terimi kullan\u0131l\u0131yor). Nitekim yönetmeli\u011fin dibacesinde OTP'nin bundan böyle çevre ve k\u0131rsal alanlar\u0131n korunmas\u0131na, tüketici sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na ve ekolojik tar\u0131mda oldu\u011fu gibi topra\u011f\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 kullan\u0131m\u0131n\u0131n önünü alacak yeni üretim metotlar\u0131na yönelmesi gerekti\u011fi belirtilir. Kabulünün üzerinden geçen 14 y\u0131l boyunca pek çok de\u011fi\u015fiklikle zenginle\u015fen bu yönetmelik AB'nin tar\u0131msal ürünlerin ekolojik üretimleri konusunda en mütekamil hukukî arac\u0131d\u0131r. Gerek AB ülkeleri içinde yap\u0131lan ekolojik tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n gerekse üçüncü ülkelerden ithal edilebilecek ekolojik ürünlerin tarifleri bu yönetmelikle yap\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n \nYönetmelik sonras\u0131nda AB ülkelerinde ekolojik tar\u0131m ve ekolojik ürün tüketimi konular\u0131nda kayda de\u011fer bir geli\u015fme kaydedilmi\u015ftir. Ekolojik tar\u0131m yap\u0131lan ve ekolojik tar\u0131ma haz\u0131rl\u0131k için geçi\u015f dönemine girmi\u015f olan arazi yüzölçümü 1991'den bu yana 10 kat artm\u0131\u015f ve bugün AB (2003 sonu itibariyle) 5.5 milyon hektar ve 143.000 i\u015fletmeyle Avustralya ve Latin Amerika'dan sonra dünyada en fazla ekolojik tar\u0131m yap\u0131lan bölge olmu\u015ftur. Ekolojik ürünler pazar\u0131nda ise y\u0131ll\u0131k 25 milyar dolar civar\u0131ndaki pazar\u0131n yar\u0131s\u0131 AB'de. Ürünler yak\u0131n zamana kadar ekolojik ürün sat\u0131lan pazarlarda ve özel ihtisas dükkanlar\u0131nda sat\u0131l\u0131yorken art\u0131k süper marketlerde bulunuyor ve konvansiyonel g\u0131dadan nispeten daha pahal\u0131 olmalar\u0131 bu pazar\u0131n h\u0131zla büyümesini engelleyecek gibi gözükmüyor. Uzmanlar AB'de üretilen ekolojik üründe en pahal\u0131 girdinin i\u015fleme ve da\u011f\u0131t\u0131mdaki el eme\u011fi oldu\u011funu belirtiyor.\n<\/p>\n \nAvrupa Eylem Plan\u0131 \nEkolojik Tar\u0131m Türkiye'nin Hayat Sigortas\u0131d\u0131r<\/strong> \n1985 y\u0131l\u0131nda yaln\u0131zca 8 üründe yap\u0131lan organik tar\u0131m bugün 179 üründe, 13.000 üretici taraf\u0131ndan, 100.000 hektar alanda ve y\u0131ll\u0131k 300.000 ton kadar yap\u0131l\u0131yorsa da, ekolojik tar\u0131m toplam tar\u0131m üretiminin binde biri seviyesinde seyrediyor. Ancak ekolojik olup olmad\u0131\u011f\u0131 kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmam\u0131\u015f geleneksel üretimi de dahil edersek, Türkiye'de konvansiyonel olmayan üretimin yüzde 30'lara varabilece\u011fi söyleniyor. Tescilli ekolojik üretimin neredeyse tamam\u0131 AB'ye ihraç ediliyor, ancak ülkenin bundan kazanc\u0131 devede kulak. 25 milyar dolarl\u0131k pazarda Türkiye'nin pay\u0131 37 milyon dolarla yaln\u0131zca yüzde 1.5. \u0130çpazar\u0131n durumu ise çok daha zay\u0131f: Ekolojik ürünlerin y\u0131ll\u0131k içpazar pay\u0131 sadece 3 milyon dolar civar\u0131nda.\n<\/p>\n \nEkolojik tar\u0131m denince akla gelen say\u0131s\u0131z avantaj aras\u0131nda ülkemizi çok yak\u0131ndan ilgilendiren bir nokta ku\u015fkusuz bu tar\u0131m biçiminin emek-yo\u011fun olmas\u0131d\u0131r. Yap\u0131lan bilimsel çal\u0131\u015fmalar üretimin her a\u015famas\u0131nda insan eme\u011finin ne denli gerekli oldu\u011funu bize aç\u0131kça gösteriyor. Ekolojik tar\u0131m konvansiyonel tar\u0131mdan 1.8 oran\u0131nda fazla i\u015fçi çal\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor.\n<\/p>\n \nEkolojik tar\u0131m\u0131n unutmamam\u0131z gereken en önemli getirilerinden birisi de art\u0131k bilime dahi ba\u015fvurmadan günlük hayatta fark\u0131na vard\u0131\u011f\u0131m\u0131z iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, do\u011fal alanlar\u0131n, hayvan ve bitki türlerin h\u0131zla yokolmalar\u0131, hava, su, toprak kirlenmesi gibi birincil çevre sorunlar\u0131 için benzersiz bir çözüm sunmas\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n \nSosyal Sorumluluk Olgusu \nÜlkemizde ekolojik tar\u0131mdan sorumlu kamu birimi, Tar\u0131m ve Köyi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Tar\u0131msal Üretim ve Geli\u015ftirme Genel Müdürlü\u011fü'ne (TÜGEM) ba\u011fl\u0131 Alternatif Üretimler Dairesi'dir. Yakla\u015f\u0131k 15 ki\u015filik bir ekipten olu\u015fan bu birim, son dönemde, Organik Tar\u0131m Yasas\u0131'n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131, Organik Tar\u0131m\u0131n Esaslar\u0131 ve Uygulanmas\u0131na \u0130li\u015fkin Yönetmelik, Ulusal Strateji Raporu ve Eylem Plan\u0131 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve bir çok e\u011fitim, çal\u0131\u015ftay organizasyonunu, içerisinde sivil toplum örgütlerinin, üreticilerin, kontrol ve sertifikasyon kurulu\u015flar\u0131n\u0131n da bulundu\u011fu Organik Tar\u0131m Ulusal Yönlendirme Komitesi ile birlikte, tamamen kat\u0131l\u0131mc\u0131 bir süreçte gerçekle\u015ftirmi\u015ftir. Gönüllülük esas\u0131na göre çal\u0131\u015fan bu Komite, AB mevzuat\u0131 ile tamamen uyumlu olan ve 10 Haziran 2005'te yürürlü\u011fe girmi\u015f bulunan Organik Tar\u0131m\u0131n Esaslar\u0131 ve Uygulanmas\u0131na \u0130li\u015fkin Yönetmelik'in mimar\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n \nTürkiye'de Tar\u0131m Destekleri Yetersiz Kal\u0131yor \nEkolojik Tar\u0131m Seferberli\u011fi \nTürkiye'nin çiftçi ve köylüsü, modern diye adland\u0131r\u0131lan konvansiyonel tar\u0131m tekniklerinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 sonucunda i\u015fsiz kalarak ve yerinden yurdundan olarak de\u011fil,do\u011fdu\u011fu yerde ekolojik tar\u0131ma yönelerek, bu tar\u0131m biçiminin gereklerini yerine getirmeyi ö\u011frenerek, bilgisayarda ekolojik veri taban\u0131n\u0131 güncel tutarak, büyükba\u015f hayvan\u0131n\u0131n do\u011fumdan itibaren \u015feceresini kayda geçirerek ve kentlinin unuttu\u011fu,kendisinin de unutmaya yüz tuttu\u011fu do\u011fayla birlikte ya\u015fama biçimlerini günümüze uyarlayarak modernle\u015fmeli. Bu dönü\u015fümde rol almak ise ekonomik, siyasî ve sosyal sorumluluk ta\u015f\u0131yan herkesin i\u015fi olmal\u0131.\n<\/p>\n \nOECD:Türkiye Ekolojik Tar\u0131m\u0131 Te\u015fvik Etmeli \nKaynak: Türk Ticaret Net Dergisi 2. Say\u0131s\u0131\/Dr. Cengiz Aktar, Victor Ananias<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ekonomik, sosyal ve siyasî anlamda tar\u0131m dev bir sorun olarak önümüzde duruyor. AB'nin ve geli\u015fmi\u015f dünyan\u0131n tar\u0131m verileriyle bizimkiler aras\u0131nda uçurumlar var. AB'nin ad\u0131 üstünde Ortak Tar\u0131m Politikas\u0131'na (OTP) uyum için büyük de\u011fi\u015fim ve fedakârl\u0131klar gerekecek. Asl\u0131nda durumumuz böylesine riskli bir dönü\u015fümü gerektirecek kadar kötü de\u011fil zira Türkiye'nin kayda de\u011fer bir ekolojik tar\u0131m potansiyeli […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[413],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-3497","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-organik-tarim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3497","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3497"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3497\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171734,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3497\/revisions\/171734"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3497"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3497"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3497"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=3497"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nYak\u0131n zamana kadar Avrupa'n\u0131n tar\u0131m politikalar\u0131 2. Dünya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda tarumar olmu\u015f Avrupa'n\u0131n beslenme konusunda kendi kendine yetmesi ilkesiyle belirlenmekteydi. Bu ilke kurucu antla\u015fma 1957 Roma Antla\u015fmas\u0131nda yer alm\u0131\u015f, akabinde temelleri 1958'de at\u0131lan,1962'de hayata geçen ve Avrupa'n\u0131n ilk federal politikas\u0131 olma özelli\u011fi ta\u015f\u0131yan OTP'de tam ifadesini bulmu\u015ftur.Tamamen prodüktivist yani azamî verim üzerine bina edilen ve muazzam sübvansiyonlar nedeniyle komisyonun y\u0131ll\u0131k bütçesinin y\u0131llarca yar\u0131s\u0131n\u0131 tüketmi\u015f olan bu politika zamanla AB'nin en fazla sorgulanan politikas\u0131 haline gelmi\u015ftir. OTP 1980'lerin ba\u015f\u0131ndan itibaren kontrolden ç\u0131km\u0131\u015f, pahal\u0131, Avrupal\u0131 üreticiye verdi\u011fi destekten ötürü geli\u015fmekte olan ülke üreticisini iflasa mahkûm eden, tüketici sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 aç\u0131s\u0131ndan \u015faibeli bir politika konumuna geldi. Buna ko\u015fut olarak varl\u0131kl\u0131 Avrupal\u0131 tüketici ald\u0131\u011f\u0131 g\u0131dan\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na etkileri konusunda giderek bilinçlendi.\n<\/p>\n
\n<\/strong>Bugüne gelindi\u011finde 18 Ekim 2004'te kâbul edilen Ekolojik Beslenme ve Tar\u0131mda Avrupa Eylem Plan\u0131 (EAPOFF) ve 1 Ocak 2005'te yürürlü\u011fü girmi\u015f bulunan OTP reformu ile birlikte ekolojik tar\u0131m art\u0131k AB'nin tar\u0131m gündeminin en tepesinde yer al\u0131yor. OTP reformu çerçevesinde, ‘\u0130\u015fletmeye Tek Ödeme (Single Farm Payment)' ad\u0131 alt\u0131nda, ne ürün ne de üreticiye dönük ve yaln\u0131zca eko\u015fartl\u0131l\u0131k (eco-conditionnality) ilkesiyle belirlenecek olan yeni destek politikas\u0131 çok anlaml\u0131. Eko\u015fartl\u0131l\u0131k çevre korumas\u0131, g\u0131da güvenli\u011fi, hayvan ve bitki sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, ekilebilir alanlar\u0131n çevre ve tar\u0131msal anlamda sa\u011fl\u0131kl\u0131 muhafaza edilmesi temelinde \u015fekilleniyor. OTP reformu ayr\u0131ca çevre korumas\u0131, hayvan ve bitki sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na dönük k\u0131rsal kalk\u0131nma politikas\u0131n\u0131 öne ç\u0131kar\u0131yor. Avrupa Eylem Plan\u0131 ise bu y\u0131ldan itibaren uygulanmaya ba\u015flanacak. Öngörülen eylemler 4 ana hedefe yönelik: Tüketiciyi bilgilendirmek ve bilinçlendirmek,federal (OTP) ve ulusal destek politikalar\u0131n\u0131n etkinli\u011fini art\u0131rmak,ekolojik tar\u0131m konusunda Ar-Ge çal\u0131\u015fmalar\u0131na h\u0131z vermek,üretim normlar\u0131n\u0131, ithalat ko\u015fullar\u0131n\u0131 ve tefti\u015f ko\u015fullar\u0131n\u0131 güçlendirmek. AB'nin ekolojik tar\u0131ma malî destekleri ise 2000-2006 döneminde, AB çiftçisine y\u0131lda 3.7 milyar euro destek öngörülüyor.\n<\/p>\n
\nÜlkemiz, insan gücü, toprak kalitesi, 11.000'den fazla türle son derece zengin biyolojik çe\u015fitlili\u011fi, iklimi ve as\u0131rlard\u0131r süregelen bilgi birikimine ra\u011fmen ekolojik tar\u0131m dünyas\u0131nda son derece zay\u0131f bir konumdad\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k elimizdeki olanaklar ve önümüzdeki AB haz\u0131rl\u0131k dönemi bu konumdan h\u0131zla kurtulmam\u0131z\u0131 sa\u011flayabilecek dinamiklerdir.\n<\/p>\n
\n<\/strong>Ekolojik tar\u0131ma yaln\u0131zca bir tar\u0131m tekni\u011fi olarak de\u011fil, sa\u011fl\u0131k ve ya\u015fam reçetesi olarak da bakmak gerekir. Günümüzde ulusal ve uluslararas\u0131 düzeyde gündeme gelen sosyal sorumluluk olgusunun bireysel düzeye indirilebilmesi, ki\u015filerde farkl\u0131l\u0131klara kar\u015f\u0131 ho\u015fgörü, fark\u0131ndal\u0131k ve sorumluluk yarat\u0131labilmesi ciddî bir bilinçlenmeyi gerektiriyor. Bunun için de toplumsal araçlara ihtiyaç var. \u0130nsanlar\u0131n birbirleriyle ve do\u011fayla yeniden \u015fuurlu bir ileti\u015fim, etkile\u015fim kurabilmesi için bunun güncel pratik ad\u0131mlar\u0131n\u0131n tan\u0131mlanmas\u0131 gerekir. \u0130\u015fte bu noktada kendi çocu\u011funa yedirmedi\u011fi sebzeyi ba\u015fkalar\u0131n\u0131n yemesi için yeti\u015ftirip bundan para kazanmaya çal\u0131\u015fan çiftçimiz ve tüketti\u011fi ürünün nereden geldi\u011fini bilmeyen, faydas\u0131n\u0131-zarar\u0131n\u0131 ölçemeyen halk\u0131m\u0131z için ekolojik tar\u0131m yepyeni bir köprü niteli\u011findedir.\n<\/p>\n
\n<\/strong>Ülkemizde ekolojik tar\u0131m destekleri yetersizdir. Do\u011frudan ekolojik tar\u0131m için olmasa da çevre öncelikleri aç\u0131s\u0131ndan Birle\u015fmi\u015f Milletler Kalk\u0131nma Program\u0131'n\u0131n (UNDP) Küresel Çevre Fonu (GEF) küçük ölçekli desteklerinde sivil toplum kurulu\u015flar\u0131na 50.000 dolara kadar, daha büyük ve ortakl\u0131, kamunun da içinde oldu\u011fu projelere ise daha büyük boyutlu fonlar sunuyor. Bürosu geçen sene aç\u0131lan Bölgesel Çevre Merkezi (REC) ülkemizdeki çevre ve sürdürülebilir kalk\u0131nma, AB'ye uyum sürecini destekleyen ve sürdürülebilir tar\u0131m, sürdürülebilir üretim ve tüketim kal\u0131plar\u0131 ile ilgili projeleri destekliyor. Dünya Bankas\u0131 her y\u0131l ülkemizin de içinde bulundu\u011fu belli bölgelerde pazaryeri geli\u015ftirme (development marketplace) temal\u0131 bir yar\u0131\u015fma ile giri\u015fimcileri destekliyor.\n<\/p>\n
\n<\/strong>Önümüzdeki dönemde ulusal düzlemde, ekolojik tar\u0131m\u0131n altyap\u0131s\u0131n\u0131 ivedilikle olu\u015fturmak,geçen Aral\u0131k ay\u0131nda onaylanan Organik Tar\u0131m Yasas\u0131'n\u0131n ülke çap\u0131nda ekolojik tar\u0131m seferberli\u011finin ilk etab\u0131 olarak hayata geçmesini sa\u011flamak, haz\u0131rlanmakta olan Ulusal Strateji Raporu ve Eylem Plan\u0131'n\u0131 tamamlay\u0131p h\u0131zla son kullan\u0131c\u0131lara mal etmek,tar\u0131ma verilen ulusal desteklerde ekolojik tar\u0131ma öncelik vermek ve halihaz\u0131rdaki irili ufakl\u0131 pek çok fon ve deste\u011fin Ulusal Strateji ve Eylem Plan\u0131 çerçevesinde ekolojik üretim ve tüketimin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 için seferber etmek,AB'ye haz\u0131rl\u0131k için yap\u0131lacak tar\u0131mdaki uyum ve uygulama çal\u0131\u015fmalar\u0131nda muhataplar\u0131m\u0131z önünde ekolojik tar\u0131m\u0131n önceli\u011fini vurgulamak ve üyeli\u011fe haz\u0131rl\u0131k döneminde AB'nin adaylar için öngördü\u011fü OTP uyum fonlar\u0131 ve "tar\u0131msal çevre" (agri-environment) programlar\u0131n\u0131 ekolojik tar\u0131mda kullanmak ülkemize yepyeni ufuklar açacak niteliktedir.\n<\/p>\n
\n<\/strong>Ekim 2004'te yay\u0131mlanan kapsaml\u0131 OECD Türkiye Raporu'nda k\u0131rsal kalk\u0131nman\u0131n ve ad\u0131n\u0131 vermeden ekolojik tar\u0131m\u0131n önemine i\u015faret eden \u015fu paragraf özellikle dikkat çekici: "\u0130\u015fgücünün yüzde 30'dan fazlas\u0131 tar\u0131m sektöründe istihdam edilmesine ra\u011fmen, bu sektör Türkiye'nin Gayri Safi Yurtiçi Has\u0131las\u0131'na (GSYH) yaln\u0131zca yüzde 12 oran\u0131nda katk\u0131da bulunmakta. Bu da bu sektördeki dü\u015fük verimlili\u011fin bir göstergesidir. Dü\u015fük okuma-yazma oran\u0131na sahip pek çok çiftçi, modern tar\u0131msal bilgi ve teknolojiye ancak s\u0131n\u0131rl\u0131 \u015fekilde eri\u015febilmekte ve daha çok geleneksel üretim yöntemlerini kullanmaktad\u0131r. Türkiye, meyve ve sebze gibi yüksek katma de\u011ferli, emek-yo\u011fun ürünlerin üretimini art\u0131rmak için çok uygun do\u011fal ko\u015fullara sahip olup, özellikle d\u0131\u015f piyasalara aç\u0131labilir, hele bu pazarlar daha da aç\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu ürünlerin ihracat\u0131n\u0131 art\u0131rabilir. Ancak bu potansiyelin gerçekle\u015febilmesi ve üreticilerin, uygun üretim tekniklerine, yeni çiftçilik teknolojilerine ve piyasa ko\u015fullar\u0131na dayanan bir ortamda desteklenebilmesi için tar\u0131m sektöründeki dan\u0131\u015fma ve e\u011fitim hizmetlerinin iyile\u015ftirilmesi önemli bir unsurdur. Alternatif istihdam ve gelir kayna\u011f\u0131 olarak, çiftçilik d\u0131\u015f\u0131 k\u0131rsal faaliyetler de te\u015fvik edilmelidir."\n<\/p>\n