Bilindi\u011fi üzere geçti\u011fimiz haftalarda DS\u0130 (Devlet Su \u0130\u015fleri) Çevre ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 bünyesine kat\u0131ld\u0131. Ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n ve Ormanc\u0131lar\u0131n ilgi ve alanlar\u0131na giren Ta\u015fk\u0131n ve Sel Kontrolü, Erozyon ve Rusubat Kontrolü,…vb. konular bu birim taraf\u0131ndan her ne kadar bünyesinde yeterli Orman Mühendisi’ni içermese de ele al\u0131nmaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda istihdamda Orman Mühendisleri’nin art\u0131k daha öncelikli dü\u015fünülmesi gerekti\u011fi ça\u011fr\u0131s\u0131nda bulunarak bu konuda birkaç hat\u0131rlatmada bulunmak ve Orman Mühendislerimizi bu konuda daha hassas ve bask\u0131c\u0131 davranmaya davet ediyorum. <\/p>\n
\n \n<\/p>\n
\nBilindi\u011fi üzere geçti\u011fimiz haftalarda DS\u0130 (Devlet Su \u0130\u015fleri) Çevre ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 bünyesine kat\u0131ld\u0131. Ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n ve Ormanc\u0131lar\u0131n ilgi ve alanlar\u0131na giren Ta\u015fk\u0131n ve Sel Kontrolü, Erozyon ve Rusubat Kontrolü,…vb. konular bu birim taraf\u0131ndan her ne kadar bünyesinde yeterli Orman Mühendisi'ni içermese de ele al\u0131nmaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda istihdamda Orman Mühendisleri'nin art\u0131k daha öncelikli dü\u015fünülmesi gerekti\u011fi ça\u011fr\u0131s\u0131nda bulunarak bu konuda birkaç hat\u0131rlatmada bulunmak ve Orman Mühendislerimizi bu konuda daha hassas ve bask\u0131c\u0131 davranmaya davet ediyorum.\n<\/p>\n
\nBu konuda özet ve öz birkaç bilgi de yararl\u0131 olacakt\u0131r zannediyorum. Sel: \u015eiddetli ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n ard\u0131ndan yanderelerden ani olarak gelen ve fazla miktarda kat\u0131 materyal – ki bu yük hem as\u0131l\u0131 halde hem de yatak yükü halinde (ta\u015f, kaya…vb) – içeren büyük su kitlesine denir.\n<\/p>\n
\nTa\u015fk\u0131n: Yanderelerden gelen sellerin k\u0131sa sürede ana akarsuya ula\u015fmas\u0131yla vadi boyunca yatakta akan suyun yükselmesi ve normal yata\u011f\u0131na s\u0131\u011fmay\u0131p ta\u015fk\u0131n yata\u011f\u0131na ve çevresindeki ta\u015fk\u0131n düzlü\u011füne yay\u0131lmas\u0131 olay\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n
\nBu iki kavram kesinlikle birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Zira i\u015fleyi\u015f mekanizmalar\u0131 ve mekanik etkileri birbirinden oldukça farkl\u0131d\u0131r. Farklar k\u0131saca \u015fu üç madde de özetlenebilir:\n<\/p>\n
\n1 – ) Sellerde su ile birlikte fazla miktarda iri materyal ta\u015f\u0131n\u0131rken; ta\u015fk\u0131nlarda iri materyal ta\u015f\u0131n\u0131m\u0131 çok azd\u0131r.\n<\/p>\n
\n2 – ) Seller ço\u011funlukla yüksek ve fazla e\u011fimli arazilerdeki nispeten küçük havzalarda meydana gelirken; ta\u015fk\u0131nlar ço\u011funlukla akarsular\u0131n nispeten az e\u011fimli vadi tabanlar\u0131nda ve daha büyükçe akarsular\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 kesimlerinde meydana gelir.\n<\/p>\n
\n3 – ) Sellerin yatak d\u0131\u015f\u0131na ta\u015fmas\u0131n\u0131n bir su ve iri boyutlu materyal bask\u0131n\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131, sular\u0131n çekilmesinden sonra arazinin – topra\u011f\u0131n verimlili\u011fini yok eden – steril bir ta\u015f\u0131nt\u0131 tabakas\u0131 (hiçbir organik içeri\u011fi olmayan) ile örtülü kalmas\u0131 söz konusu olurken; ta\u015fk\u0131nlarda bir miktar as\u0131l\u0131 sediment de ta\u015f\u0131yan bir su bask\u0131n\u0131 niteli\u011fi olmaktad\u0131r ve sular geri çekildikten sonra – topra\u011f\u0131n verimlili\u011fini artt\u0131ran – ince bir sediment tabakas\u0131 ile alan\u0131n örtülmesi söz konusu olmaktad\u0131r.\n<\/p>\n
\nBu farklar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda gelen rusubat\u0131n niteli\u011fine göre tesis edilecek koruma yap\u0131lar\u0131da \u015fekil ve model de\u011fi\u015ftirmektedir.\n<\/p>\n
\nSel Kontrolünde gerek Teknik gerekse Biyoteknik yap\u0131lar bizlere yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r. Özellikle mecras\u0131 bozulmu\u015f ve taban stabilitesi harap olmu\u015f derelerin \u0131slah\u0131 için;\n<\/p>\n
\n– Ta\u015f\u0131nt\u0131 Barajlar\u0131\n<\/p>\n
\n– Toprak Bentler\n<\/p>\n
\n– Geçirgen Barajlar\n<\/p>\n
\n– Çamur Depolar\u0131\n<\/p>\n
\n– Taban Ku\u015faklar\u0131\n<\/p>\n
\n– Yatak Kaplamalar\u0131\n<\/p>\n
\ngibi önlemler al\u0131nmaktad\u0131r.\n<\/p>\n
\n \n<\/p>\n
\nYine dere k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131n oyulmalara kar\u015f\u0131 korunmas\u0131 için;\n<\/p>\n
\n– Yatak do\u011frultma ve modifikasyonu\n<\/p>\n
\n– K\u0131y\u0131 Duvarlar\u0131\n<\/p>\n
\n– K\u0131y\u0131 Kaplamalar\u0131\n<\/p>\n
\n– Mahmuz\n<\/p>\n
\n– Barikat\n<\/p>\n
\ngibi tesis ve yap\u0131lar in\u015fa edilmektedir.\n<\/p>\n
\nÖzellikle havzalarda ve hele ki ç\u0131plak havza yamaçlar\u0131nda seller ve a\u015f\u0131r\u0131 ya\u011f\u0131\u015flar dolays\u0131yla meydana gelebilecek ta\u015f\u0131nma ve rusubat\u0131n kontrolü için;\n<\/p>\n
\n– Drenaj Kanallar\u0131 (Toplama, Ak\u0131tma, Rögar,…vb tesisi)\n<\/p>\n
\n– Biyoteknik Drenaj (Bitkisel Kombinasyon)\n<\/p>\n
\n– \u0130stinat Yap\u0131lar\u0131\n<\/p>\n
\n– Kaz\u0131klar\n<\/p>\n
\n– Ankraj\n<\/p>\n
\n– Heyelan Kitlesinin Biçimlendirilmesi\n<\/p>\n
\ngibi önlemler al\u0131nmaktad\u0131r. Olu\u015fabilecek toprak hareketlerinin stabilizasyonu için;\n<\/p>\n
\nMekanik olarak; Örme Çitler, Teraslar, Islah Sekileri,…vb in\u015fa edilirken; Kültürel olarak da; Çay\u0131rland\u0131rma, A\u011façland\u0131rma, Yüzeysel ak\u0131\u015f\u0131 geciktirici bitkisel önlemler,… vb uygulamalar gerek arazi e\u011fimi, gerek alan kullan\u0131m amac\u0131 ve \u015fekli, gerek sosyo-kültürel dispozisyon ve daha birçok parametre de\u011ferlendirilerek kullan\u0131lmaktad\u0131r.\n<\/p>\n
\nSonuç olarak kentsel ortamlar yan\u0131nda k\u0131rsal alanlar ve özellikle sellerin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131, do\u011fdu\u011fu yukar\u0131 havzalarda;\n<\/p>\n
\n1 – ) Sular\u0131n ya\u011f\u0131\u015f havzas\u0131ndan dere yataklar\u0131na geçi\u015finin düzenlenmesi (yukar\u0131da say\u0131lan önlemler ve yap\u0131lar vas\u0131tas\u0131yla)\n<\/p>\n
\n2 – ) Sularla, havza yamaçlar\u0131ndan dere yataklar\u0131na ta\u015f\u0131nan kat\u0131 materyalin nicelik ve nitelik bak\u0131m\u0131ndan normal ölçülere dü\u015fürülmesi\n<\/p>\n
\n3 – ) Yukar\u0131daki iki ko\u015ful sa\u011fland\u0131ktan sonra da sulu materyali yatak boyunca zarars\u0131z bir biçimde ak\u0131tmak, uygun yerlerde depolamak ve tespit etmek\n<\/p>\n
\nHep bir Orman Mühendisi'nin bilmesi gereken konulard\u0131r. Çünkü özellikle bahsedilen alanlarda (k\u0131rsal, da\u011fl\u0131k alanlar ve yukar\u0131 havzalar…vb) Ormanc\u0131dan ba\u015fka alan\u0131 tan\u0131yan, analiz edebilen ve yöneten ba\u015fka uygulay\u0131c\u0131 yoktur.\n<\/p>\n
\nYaln\u0131zca özellikle 3. madde \u0130n\u015faat Mühendisleri'nin de yard\u0131m\u0131 ile organize edilecek projelere konu olmaktad\u0131r.\n<\/p>\n
\n \n<\/p>\n
<\/p>\n