![\"Eriyen](\"http:\/\/www.hurriyet.com.tr\/_newsimages\/4121943.jpg\")
Nalan Koç (45), Norveç Kutup Enstitüsü'nün \u0130klim Program\u0131 Ba\u015fkan\u0131. Norveç'in ikinci büyük kenti Bergen'de 1988 y\u0131l\u0131nda jeoloji bölümünü bitiren Koç, ayn\u0131 üniversitede master ve doktoras\u0131n\u0131 da yapt\u0131. \u015eimdi Bergen'den de kuzeyde, kutuplar\u0131n dibindeki Tromso'da ya\u015f\u0131yor. <\/p>\n
\n Norveç Kutup Enstitüsü'nün iklim program\u0131n\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Tromso Üniversitesi'nde ö\u011fretim üyeli\u011fi yap\u0131yor. \n<\/p>\n
\nDünyan\u0131n yüzy\u0131llar boyunca geçirdi\u011fi iklim de\u011fi\u015fikli\u011fini inceleyen Koç, bu alanda dünyada say\u0131l\u0131 isimler aras\u0131nda. Çocuklu\u011funun, gençli\u011finin geçti\u011fi \u0130zmir Kar\u015f\u0131yaka'ya her sene geliyor. 23 ya\u015f\u0131nda \u0130zmir'den, do\u011fdu\u011fu \u015fehirden ayr\u0131l\u0131rken, akl\u0131nda devaml\u0131 Norveç'te kalmak yoktu. Ama onu buzlu \u015fehirlere götüren do\u011fa ve jeoloji sevgisi, Norveç'te kalmas\u0131n\u0131, hatta daha da kuzeylere ç\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Nalan Koç ile Norveç'in kuzeyinde Svalbard kentinde yapt\u0131\u011f\u0131 alan ara\u015ft\u0131rmas\u0131ndan döner dönmez konu\u015ftuk. Svalbard Norveç'e ba\u011fl\u0131 Belçika'n\u0131n iki kat\u0131 büyüklü\u011fünde bir kara parças\u0131 ve dünyada sürekli yerle\u015fimin oldu\u011fu en kuzeydeki yer. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n sonucu ise pek iç aç\u0131c\u0131 de\u011fil. Svalbard y\u0131lllardan beri en s\u0131cak yaz\u0131n\u0131 ya\u015f\u0131yor ve art\u0131k oran\u0131n simgesi ve ya\u015fam gereklili\u011fi olan buzlar olu\u015fmuyor. <\/p>\n
\u0130zmir'den kalk\u0131p, Norveç'e gitmek nereden akl\u0131n\u0131za geldi? <\/strong><\/p>\n – Nereden nereye, de\u011fil mi? Gerçekten de hayat tesadüflerle dolu. Ben \u0130zmir'de Amerikan K\u0131z Koleji'nde okudum. Çok güzel bir kütüphanesi vard\u0131r. Ben de gezmeye ve okumaya çok merakl\u0131yd\u0131m. Özellikle National Geographic'i severek okurdum. Hatta bir keresinde, \u015fimdi zaman\u0131n\u0131 tam hat\u0131rlayamayaca\u011f\u0131m ama 70'lerin sonu san\u0131r\u0131m, National Geographic'in bir say\u0131s\u0131 beni inan\u0131lmaz etkilemi\u015fti. Orta sayfas\u0131n\u0131n kapaklar\u0131n\u0131 aç\u0131nca sayfa daha büyüyordu ve jeolojik zaman birimlerini gösteriyordu. Orada dünyan\u0131n asl\u0131nda ço\u011funlukla buzul ça\u011f\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 gördüm. Her yüz bin y\u0131ll\u0131k dönemde ancak 10 bin y\u0131l s\u0131cak, geri kalan\u0131 buzul ça\u011f\u0131 oluyordu. Bu benim buzlara, iklim de\u011fi\u015fikliklerine ilgimi artt\u0131ran ilk \u015feydi. Bir de her pazar hiking kulübü ile da\u011flar\u0131 tepeleri dola\u015f\u0131rd\u0131k. Yani bir do\u011fa sevgisi zaten vard\u0131 ve bu gittikçe artt\u0131. O yüzden üniversitede jeoloji okuyay\u0131m dedim. Sonra da 9 Eylül Üniversitesi'nde jeoloji mühendisli\u011fi okumaya ba\u015flad\u0131m. Ama bölümü bitirmeden Norveç'e geldim. <\/p>\n Norveç'e de zaten jeoloji okumaya gelmediniz mi?<\/strong><\/p>\n – Evet, Norveç'e gelmemin sebebi daha iyi bir e\u011fitim almakt\u0131. Fazla uzun vadeli kalmay\u0131 dü\u015fünmemi\u015ftim. Sadece okudu\u011fum bilimi severek yapabilmekti amac\u0131m. 9 Eylül Üniversitesi'ndeki hocam Prof. Dr. Orhan Kaya beni do\u011fru \u015fekilde yönlendiren insand\u0131r; bende, benim buraya gelmemde çok eme\u011fi var. Çal\u0131\u015fmay\u0131 seçti\u011fim konuyu da bana o tavsiye etti. Ben deniz jeolojisi ile ilgileniyordum, o da bana diatomlar (denizlerde ya\u015fayan tek hücreli canl\u0131lar) üstüne inceleme yapmam\u0131 söylemi\u015fti. Hocam\u0131n sözünü dinleyerek bu dala geçtim. Söyledikleri do\u011fruymu\u015f. Bu alanda yapt\u0131\u011f\u0131m çal\u0131\u015fmalarla yolum aç\u0131lm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n Neden ba\u015fka yer de\u011fil de, Norveç?<\/strong><\/p>\n – Asl\u0131na bakarsan\u0131z liseden ötürü daha çok Amerika'ya gitmeyi dü\u015fünüyordum. Ama ABD'de e\u011fitim paral\u0131 ve çok masrafl\u0131. O aralarda da Norveçli bir k\u0131z arkada\u015f\u0131m vard\u0131. O da benim gibi da\u011fc\u0131l\u0131kla ilgilenirdi ve Norveç'in buzlu da\u011flar\u0131n\u0131n güzelli\u011fini anlat\u0131rd\u0131. Biraz ondan etkilendim, bir de Bergen Üniversitesi'nin jeoloji bölümünün iyi oldu\u011fu bilinir zaten. E, gençlik akl\u0131 ve maceraperestlik de eklenince yollara dü\u015ftük. <\/p>\n GEM\u0130DE EN BÜYÜK E\u011eLENCEM\u0130Z YEMEK<\/strong><\/p>\n Bir iki gün önce Svalbard'da bir alan çal\u0131\u015fmas\u0131ndan geldiniz. Ço\u011funlukla böyle kutuplarda, buzullar\u0131n aras\u0131nda m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n – A\u011fustos ay\u0131 boyunca Svalbard'dayd\u0131k. Alan ara\u015ft\u0131rmas\u0131 için en s\u0131cak ay\u0131 tercih etmeye çal\u0131\u015f\u0131yoruz. Ama devaml\u0131 kutuplarda da de\u011filim; ancak senenin 1-1,5 ay\u0131. Evim Tromso'da, oras\u0131 da kutup bölgesini aratmayacak bir yer. 1996-97'de Antarktika'da ara\u015ft\u0131rmalar yapt\u0131m. Hem güney, hem kuzey kutbunda çal\u0131\u015ft\u0131m. <\/p>\n Sizin amac\u0131n\u0131z bilimsel çal\u0131\u015fmalar yapmak ama kutuplara yak\u0131n yerlerde bir geminin içinde gezmek kula\u011fa çok güzel geliyor. Öyle mi, yoksa bo\u011fucu mu?<\/strong><\/p>\n – Gerçekten de ara\u015ft\u0131rma yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ortamlar muazzam güzel. Zaten el de\u011fmemi\u015f do\u011fay\u0131 Türkiye'de de, Norveç'te de, nerede olsa çok severim. Ama i\u015fimiz çok yo\u011fun. 24 saat boyunca, iki devriye halinde çal\u0131\u015f\u0131yoruz. Çal\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z gemiler o kadar pahal\u0131 ki, her dakikas\u0131n\u0131 kullanmak zorunday\u0131z. Ama hepimiz i\u015fimizden zevk ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z için hiç rahats\u0131zl\u0131k duymuyoruz. Çal\u0131\u015f\u0131p uyumak d\u0131\u015f\u0131nda bir \u015fey var yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z; yemek yemek. Yemek vakti günün en harika zaman\u0131. Gemide özel a\u015fç\u0131m\u0131z oluyor. Bu yo\u011fun tempoda çal\u0131\u015fan insanlar\u0131n düzgün beslenmesine dikkat etmek zorunday\u0131z.<\/p>\n KÜRESEL ISINMAYI B\u0130L\u0130M ADAMI TESP\u0130T ETT\u0130 \u015e\u0130MD\u0130 POL\u0130T\u0130KACILAR ÇÖZÜM ÜRETMEL\u0130 Küresel \u0131s\u0131nman\u0131n etkisi ile kurak yerler daha da kurakla\u015facak, ki Türkiye bu yerler aras\u0131nda. Norveç gibi ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 yerler de daha çok ya\u011f\u0131\u015f alacak. <\/p>\n Ben bilim adam\u0131y\u0131m. Ne oldu\u011funu söylerim, neden oldu\u011funu söylerim. Ama küresel \u0131s\u0131nmayla ilgili bir \u015fey yapmas\u0131 gereken poltikac\u0131lar. Ne yap\u0131labilece\u011fini belirlemek onlara dü\u015füyor.<\/p>\n BURADA SON \u0130K\u0130 KI\u015e BUZ FALAN OLMUYOR<\/strong><\/p>\n \u0130klim ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yap\u0131yorum, ama geçmi\u015fin iklimini. Deniz dibinden tortular al\u0131yorum. Bu tortular\u0131n içinde ölmü\u015f planktonlar, yani denizde ya\u015fayan mikroskobik bitkiler oluyor. Bu bitkilerin baz\u0131s\u0131 s\u0131cak, baz\u0131s\u0131 so\u011fuk sever. Katmanlara göre deniz suyunun s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 zamanlara göre nas\u0131l de\u011fi\u015fmi\u015f, tespit ediyorum. Ama \u015fimdi liderli\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131m programda bugünün iklimini ara\u015ft\u0131r\u0131yoruz. Mesela kutuplara ne kadar s\u0131cak su geliyor, ne kadar buzul eriyor, buna bak\u0131yoruz. Norveç'i ya\u015fanabilir k\u0131lan \u015fey Florida'dan ba\u015flayan s\u0131cak su ak\u0131nt\u0131s\u0131 Gulf Stream'in buralara kadar gelmesidir. Ama bu s\u0131cak ak\u0131nt\u0131 k\u0131\u015f\u0131n karaya daha uzak oldu\u011fu için fiyordlar buz tutar. Hatta oralarda ya\u015fayanlar snow-mobil ile bu buzlar\u0131n üstünde ula\u015f\u0131m sa\u011flard\u0131. Ama iki k\u0131\u015ft\u0131r buz falan olmuyor. Çünkü de\u011fi\u015fen rüzgar sistemiyle s\u0131cak sular art\u0131k k\u0131\u015f\u0131n da buraya ak\u0131yor ve iklim daha s\u0131cakla\u015f\u0131yor. Yani \u015fimdi iklim de\u011fi\u015fiyor ve bu insan eliyle oluyor. Biz de i\u015fte bunlarla u\u011fra\u015f\u0131yoruz.\n<\/p>\n \nSimla YERL\u0130KAYA\n<\/p>\n \n Nalan Koç (45), Norveç Kutup Enstitüsü'nün \u0130klim Program\u0131 Ba\u015fkan\u0131. Norveç'in ikinci büyük kenti Bergen'de 1988 y\u0131l\u0131nda jeoloji bölümünü bitiren Koç, ayn\u0131 üniversitede master ve doktoras\u0131n\u0131 da yapt\u0131. \u015eimdi Bergen'den de kuzeyde, kutuplar\u0131n dibindeki Tromso'da ya\u015f\u0131yor. Norveç Kutup Enstitüsü'nün iklim program\u0131n\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Tromso Üniversitesi'nde ö\u011fretim üyeli\u011fi yap\u0131yor. Dünyan\u0131n yüzy\u0131llar boyunca geçirdi\u011fi iklim de\u011fi\u015fikli\u011fini inceleyen […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[419],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-3601","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cevre"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3601","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3601"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3601\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171720,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3601\/revisions\/171720"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3601"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3601"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3601"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=3601"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n<\/strong>
\nDünya üzerindeki buzullarla ilgili senelerdir ölçümler yap\u0131l\u0131r. Bu ölçümlerin ba\u015f\u0131ndan beri erime oldu\u011fu görüldü. Ama son be\u015f senedir bu i\u015f çok h\u0131zland\u0131 ve s\u0131cakl\u0131klar\u0131n yükselmesi de beraberinde geldi. Dünya son 100 senede \u0131s\u0131nd\u0131 ve \u0131s\u0131nmaya devam ediyor. En çok \u0131s\u0131nma kutuplarda. Dolay\u0131s\u0131yla hem karadaki hem sulardaki buzullar eriyor. Bir k\u0131sm\u0131 eridikçe, kalan buzullar\u0131n erimesi de h\u0131zlan\u0131yor. Beyaz buzullar güne\u015ften gelen enerjiyi yans\u0131t\u0131rlard\u0131. \u015eimdi buzullar\u0131n yerine gelen kara toprak ve deniz güne\u015f enerjisini absorbe ediyor, yani \u0131s\u0131n\u0131yoruz. Kutuplar dünyan\u0131n buzdolab\u0131 gibidir. Is\u0131y\u0131 dengede tutarlar. Buzlar\u0131n erimesiyle bu denge bozuluyor. <\/p>\n
\nhttp:\/\/www.hurriyet.com.tr\/cumartesi\/7336821.asp?gid=66&sz=78491<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"