{"id":3633,"date":"2007-09-24T13:23:00","date_gmt":"2007-09-24T13:23:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:00:25","modified_gmt":"2025-10-23T10:00:25","slug":"kent-ormanciliginin-onemi-ve-planlanmasi-3633","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/kent-ormanciliginin-onemi-ve-planlanmasi-3633","title":{"rendered":"KENT ORMANCILI\u011eININ \u00d6NEM\u0130 VE PLANLANMASI"},"content":{"rendered":"<p>\n<em>Necati &Ccedil;OK<\/em>\n<\/p>\n<p>\nKent ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131,<strong> <\/strong>kent halk\u0131n\u0131n<strong> <\/strong>dinlenme ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na hizmet eden, kent ekosistemini d&uuml;zenleyen, kentin i&ccedil;inde ve &ccedil;evresinde bulunan ormanlar ve bu alanlar\u0131n tesisi, y&ouml;netimi ve planlanmas\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\nGeli\u015fmekte olan &uuml;lkelerde kentlerdeki n&uuml;fus art\u0131\u015f\u0131 ile birlikte h\u0131zla &ccedil;o\u011falan &ccedil;arp\u0131k yap\u0131la\u015fma plans\u0131z kentle\u015fme sonucunda, kent ekosistemi ve buna ba\u011fl\u0131 olarak kentsel ya\u015fam kalitesi zarara u\u011framaktad\u0131r. T&uuml;rkiye, &ouml;zellikle son 20 y\u0131lda h\u0131zl\u0131 ve &ccedil;arp\u0131k bir kentle\u015fme s&uuml;recine girmi\u015ftir.\n<\/p>\n<p> T&uuml;rkiye, &ouml;zellikle son 20 y\u0131lda h\u0131zl\u0131 ve &ccedil;arp\u0131k bir kentle\u015fme s&uuml;recine girmi\u015ftir. T&uuml;rkiye&#39;de h\u0131zl\u0131 kentle\u015fmeyle birlikte yanl\u0131\u015f arazi kullan\u0131m\u0131yla kentlerimizde gecekondula\u015fman\u0131n artmas\u0131 sonucunda do\u011fan\u0131n tahrip edilmesi ve bunlar\u0131n sonucunda do\u011fal dengenin bozulmas\u0131yla sel ve ta\u015fk\u0131nlar\u0131n olmas\u0131 ve bir&ccedil;ok ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 kaybetmesi ve b&uuml;y&uuml;k maddi kay\u0131plar &uuml;zerine, n&uuml;fusu fazla olan kent &ccedil;evresinde a\u011fa&ccedil;land\u0131rma &ccedil;al\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Hava kirlili\u011finin artmas\u0131, plans\u0131z kentle\u015fme, su alanlar\u0131n\u0131n rusubatla dolmas\u0131 ve artan n&uuml;fus ile birlikte ye\u015fil ortama duyulan &ouml;zlem nedenlerinden, &ccedil;al\u0131\u015fmalara son 15 y\u0131lda h\u0131z verilerek kent ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 geli\u015fmi\u015ftir. <\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nT&uuml;rkiye&#39;nin taraf oldu\u011fu Uluslararas\u0131 &Ccedil;evre S&ouml;zle\u015fmeleri 1992-Strasbourg Avrupa Kentsel \u015eart\u0131nda; kentlerde do\u011fa koruma alanlar\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 ve bitki kullan\u0131m\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi, a&ccedil;\u0131k alanlar\u0131n planlanmas\u0131 benimsenmi\u015ftir. Kent ormanlar\u0131 her kent ya\u015fam\u0131na &ouml;zelli\u011fini verir, ilgin&ccedil; bir boyut kazand\u0131r\u0131r ve kent peyzaj\u0131n\u0131 belirgin bir \u015fekilde etkiler. Bu &ouml;\u011felerden yoksun bir kent bireysel &ouml;zelli\u011fini kaybeder. Psikolojik a&ccedil;\u0131dan kent ormanlar\u0131 kent halk\u0131n\u0131n ruh ve beden sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 &uuml;zerinde k&uuml;&ccedil;&uuml;msenmeyecek d&uuml;zeyde olumlu etkileri vard\u0131r. Her \u015feyden &ouml;nce insanlara kent ortam\u0131nda do\u011fa ile temas etme, zaman ve mevsimlere g&ouml;re do\u011fada olu\u015fan de\u011fi\u015fimleri g&ouml;zlemleme olana\u011f\u0131 vererek, do\u011fa ile b&uuml;t&uuml;nle\u015fmelerini sa\u011flarlar. Bilim adamlar\u0131na g&ouml;re a\u011fa&ccedil;lar\u0131n ye\u015fil rengi insanlar\u0131 ho\u015fnut k\u0131l\u0131p rahatl\u0131k duygusu vermektedir. Ye\u015fil ku\u015faklar &ouml;zellikle kentin ana giri\u015f ve &ccedil;\u0131k\u0131\u015flar\u0131ndaki olu\u015fturduklar\u0131 ye\u015fil doku ile ziyaret&ccedil;ilerin kent hakk\u0131ndaki ilk izlenimlerini olumlu y&ouml;nde etkilemekte ve kente prestij kazand\u0131rmaktad\u0131r. Kentlerin ya\u015fam kalitesi ve konforu bak\u0131m\u0131ndan yap\u0131lan de\u011ferlendirmelerde, sahip oldu\u011fu a\u011fa&ccedil; varl\u0131\u011f\u0131 &ouml;nemli bir g&ouml;sterge kabul edilmektedir.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nKentlerimizde bug&uuml;nk&uuml; ye\u015fil alan yoksunlu\u011fu nedenlerinin ba\u015f\u0131nda; imar planlar\u0131m\u0131z\u0131n eksiklikleri, yetersizlikleri ve imar planlar\u0131na uymama al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, vb gelmektedir. Kentlere, her y\u0131l k\u0131rsal alanlardan akan n&uuml;fus, ki\u015fi ba\u015f\u0131na d&uuml;\u015fen ye\u015fil alan miktar\u0131n\u0131 giderek d&uuml;\u015f&uuml;rmekte ve ye\u015fil alanlar, ba\u011fnazca tahrip edilmektedir. &Uuml;stelik bunlara eklenen &ccedil;evre kirlenmeleri ye\u015fili ve ye\u015fil elemanlar\u0131 da bar\u0131namaz duruma getirmi\u015ftir (PAMAY, 1988).\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n1965-1975 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda T&uuml;rkiye, bat\u0131 &uuml;lkeleri aras\u0131nda hem n&uuml;fus art\u0131\u015f h\u0131z\u0131, hem \u015fehirle\u015fmede birinci s\u0131rada yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d&ouml;nemde &uuml;lkenin n&uuml;fusu %25 oran\u0131nda artarken, \u015fehirle\u015fme h\u0131z\u0131 bunun iki kat\u0131, %51 olmu\u015ftur. K\u0131rsal alanlardan devaml\u0131 ak\u0131p gelen insanlar, \u015fehirlerimizin her y\u0131l %8 oran\u0131nda b&uuml;y&uuml;mesine neden olmaktad\u0131r. G&uuml;n&uuml;m&uuml;zde b&uuml;y&uuml;k boyutlara ula\u015fan &ccedil;evre sorunlar\u0131 nedeniyle, &ouml;zellikle olduk&ccedil;a fazla n&uuml;fusu bar\u0131nd\u0131ran end&uuml;stri kentlerinde &ouml;nemli oranlarda ekolojik ortam yaratmak gerekli ve zorunlu olmaktad\u0131r. Kentteki ekolojik &ccedil;evre geli\u015fimini sa\u011flama yan\u0131nda, estetik g&ouml;r&uuml;n&uuml;m yani ya\u015fam kalitesinin art\u0131\u015f\u0131n\u0131 ger&ccedil;ekle\u015ftirmek i&ccedil;in kent orman\u0131 &ccedil;al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n gereklili\u011fi ortaya &ccedil;\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nKent ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 planlan\u0131rken &ouml;nce kent i&ccedil;indeki ve &ccedil;evresindeki mevcut orman alanlar\u0131n\u0131n nicelik ve nitelik olarak tespiti yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Amerikan ulusal kent ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 konferans sonu&ccedil; raporunda, kentlerde ki\u015fi ba\u015f\u0131na en az bir a\u011fa&ccedil; bulunmas\u0131 ideal bir norm olarak kabul edilmi\u015ftir. Bu ilke t&uuml;m kentlerimizde ba\u015flang\u0131&ccedil; i&ccedil;in temel bir hedef olarak kabul edilmelidir. Kentlerimizde yap\u0131lacak s&uuml;rd&uuml;r&uuml;lebilir ve uygulanabilir a&ccedil;\u0131k ye\u015fil alan ve kent a\u011fa&ccedil;lar\u0131 y&ouml;netim planlar\u0131 ile gelece\u011fe y&ouml;nelik, sa\u011fl\u0131kl\u0131, insana yak\u0131\u015f\u0131r, ya\u015fanabilir ve ekolojik kentler olu\u015fturmam\u0131z m&uuml;mk&uuml;n olabilecektir. D&uuml;nyadaki t&uuml;m &uuml;lkelerde ye\u015fil alan miktar\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131na veya insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a&ccedil;\u0131s\u0131ndan belirli standart de\u011fere eri\u015filmesine &ccedil;al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Baz\u0131 geli\u015fmi\u015f &uuml;lkelerdeki kent peyzajlar\u0131nda, fizyolojik a&ccedil;\u0131dan oksijen al\u0131\u015f veri\u015fi ve yaprak y&uuml;zeyi hesaplar\u0131na dayanarak, ki\u015fi ba\u015f\u0131na 25-40 m<sup>2 <\/sup>ye\u015fil alan &ouml;ng&ouml;r&uuml;lmektedir (BAYRAKTAR, 1979&#39;a atfen &Ccedil;EPEL, 1994&#39;ten). Avrupa Birli\u011fi Uyum s&uuml;recine girdi\u011fimiz bu d&ouml;nemde bu kural, kentle\u015fmenin planl\u0131 bir \u015fekilde olup olmad\u0131\u011f\u0131, istenen standarda ula\u015f\u0131p ula\u015fmayaca\u011f\u0131n\u0131 g&ouml;sterir. Pamay&#39;a g&ouml;re kent i&ccedil;inde ortalama 30 m<sup>2<\/sup>\/ki\u015fi ye\u015fil alan &ouml;ng&ouml;r&uuml;lmektedir. D&uuml;nya sa\u011fl\u0131k &ouml;rg&uuml;t&uuml;n&uuml;n ki\u015fi ba\u015f\u0131na tavsiye etti\u011fi kentsel alanlardaki ye\u015fil alan miktar\u0131 9 m<sup>2<\/sup>dir.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nKent ormanlar\u0131, kent insan\u0131n\u0131n piknik i&ccedil;in faydalanmas\u0131ndan &ccedil;ok, kentin ekolojik ve ya\u015fant\u0131 de\u011ferini art\u0131rma, kent iklimini iyile\u015ftirme, kentin kirli havas\u0131n\u0131 s&uuml;zme ve e\u011fitim ama&ccedil;l\u0131 (kent orman\u0131n\u0131n belli bir k\u0131sm\u0131na botanik bah&ccedil;esi&nbsp; kurularak) planlanmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nKent ormanlar\u0131n\u0131n kent merkezine uzakl\u0131\u011f\u0131, 50 km ve daha az olacak \u015fekilde kent ormanlar\u0131 planlanmal\u0131d\u0131r (KON\u0130JNEND\u0130JK, 2002&#39;e atfen O\u011eUZ, 2004&#39;ten). Kentlere en yak\u0131n, yeterli b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kte a\u011fa&ccedil;land\u0131rma &ccedil;al\u0131\u015fmas\u0131na uygun sahalar kent orman\u0131 olarak tercih edilmelidir. Bir yerin orman olarak kabul edilebilmesi i&ccedil;in, a\u011fa&ccedil;lar\u0131n belli bir kapal\u0131l\u0131k ve s\u0131kl\u0131kta olmas\u0131 ve kendine &ouml;zg&uuml; bir mikro klima &ouml;zellik g&ouml;stermesi gerekir. Bu y&uuml;zden&nbsp; kent ormanlar\u0131 kurulurken veya kent orman\u0131 yeri saptan\u0131rken o yerin bir b&uuml;t&uuml;nl&uuml;k arz etmesi gerekir. Kent orman\u0131 b&uuml;y&uuml;kl&uuml;\u011f&uuml; en az 100 hektar olacak &nbsp;\u015fekilde planlanmal\u0131d\u0131r. Kent n&uuml;fusuna oranla bu b&uuml;y&uuml;kl&uuml;k art\u0131r\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nG&uuml;n&uuml;m&uuml;zde kentler h\u0131zl\u0131 g&ouml;&ccedil; ve n&uuml;fus art\u0131\u015f\u0131 ile h\u0131zl\u0131 yap\u0131la\u015fma sonucu ya\u015fanabilir &ouml;zelliklerini yitirmektedirler. Bozulan bu dengeyi kent ormanlar\u0131 iyile\u015ftirmektedirler. Geli\u015fmi\u015f &uuml;lkelerde kent ormanlar\u0131 kentin n&uuml;fus ve yap\u0131la\u015fma oran\u0131na g&ouml;re alansal oran\u0131 saptanmaktad\u0131r. Geli\u015fmi\u015f &uuml;lkelerdeki kent ormanlar\u0131 ya\u015fam kalitesinin bir g&ouml;stergesi olarak kar\u015f\u0131m\u0131za &ccedil;\u0131kmaktad\u0131r. Kent i&ccedil;i ve &ccedil;evresinde kent orman\u0131 planlan\u0131rken; ekolojik, b&ouml;l&uuml;mleme, biyoklimatik, kenti bi&ccedil;imlendirme ve estetik kazand\u0131rma, ya\u015fant\u0131 de\u011ferini art\u0131rma, alan saklama, insan-do\u011fa ili\u015fkisi kurma, kent iklimini iyile\u015ftirme, kentin kirli havas\u0131n\u0131 s&uuml;zme, kent g&uuml;r&uuml;lt&uuml;s&uuml;n&uuml;n azalt\u0131lmas\u0131, kentli &uuml;zerinde ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 y&ouml;n&uuml;nde olumlu etkiler b\u0131rakmalar\u0131 fonksiyonlar\u0131n\u0131 yerine getirecek \u015fekilde planlanmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nYe\u015fil alanlar\u0131n olumlu etkilerinin al\u0131nabilmesi, ekolojik verilerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde toplan\u0131p gere\u011fi gibi de\u011ferlendirilerek en uygun kent plan\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 ve uygulamas\u0131yla m&uuml;mk&uuml;n olabilir. Aksi taktirde ye\u015fil alanlar miktar olarak yeterli olsalar dahi beklenen fayday\u0131 sa\u011flayamazlar. Kent ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131nda, estetik de\u011feri ne olursa olsun, ekolojik istekleri uygun bitkiler kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r ( Y&Uuml;CEL, 2004).\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nKent ormanlar\u0131nda &quot;koruma orman\u0131&quot; silvik&uuml;lt&uuml;rel i\u015flemi uygulanmal\u0131d\u0131r. Kent ormanlar\u0131 devaml\u0131 olarak orman formunda planlan\u0131p i\u015fletilmelidir. Kar\u0131\u015f\u0131k me\u015f&ccedil;ere kurulu\u015fu olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r (%50 i\u011fne yaprakl\u0131 ve %50 yaprakl\u0131 t&uuml;r). Kent ormanlar\u0131 koruma ormanlar\u0131 olarak i\u015fletildi\u011finden amenajman planlar\u0131nda koruma ormanlar\u0131 olarak g&ouml;sterilmelidir. Koruma ormanlar\u0131n\u0131n sosyal fonksiyonlar\u0131, &uuml;retim fonksiyonlar\u0131na kar\u015f\u0131 &ouml;n planda yer al\u0131r. Koruma ormanlar\u0131 hi&ccedil;bir zaman kendi haline b\u0131rak\u0131lmaz ve gerekli koruyucu tedbirler mutlaka al\u0131nmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nKentin hava kirlili\u011finden, kent orman\u0131na dikilen o y&ouml;renin yeti\u015fme ortam\u0131na uygun olmayan a\u011fa&ccedil; t&uuml;rleri, yerli a\u011fa&ccedil; t&uuml;rlerine k\u0131yasla &ccedil;ok fazla zarar g&ouml;rmektedir. Kent orman\u0131 kenarlar\u0131nda sa\u011fl\u0131kl\u0131 perdelerin olu\u015fturulmas\u0131 amac\u0131 ile zararl\u0131 maddelere kar\u015f\u0131 diren&ccedil;li yaprakl\u0131 a\u011fa&ccedil; t&uuml;rleri getirilmelidir. \u0130\u011fne yaprakl\u0131 a\u011fa&ccedil; t&uuml;rleri, havadaki zararl\u0131 maddeleri fazlaca filtre etme yetene\u011fine sahip olduklar\u0131ndan ve b&uuml;t&uuml;n y\u0131l i\u011fne yapraklar\u0131n\u0131 &uuml;zerinde ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131ndan &ouml;t&uuml;r&uuml;, yaprakl\u0131 a\u011fa&ccedil;lara k\u0131yasla daha &ccedil;ok zarara u\u011framaktad\u0131rlar. Kent a\u011fa&ccedil;land\u0131rmalar\u0131nda hava kirlili\u011fine dayan\u0131kl\u0131, y&ouml;re \u015fartlar\u0131na uygun (kanaatkar ve dayan\u0131kl\u0131) ve uzun &ouml;m&uuml;rl&uuml; a\u011fa&ccedil; t&uuml;rleri se&ccedil;ilmelidir. Uzun &ouml;m&uuml;rl&uuml; t&uuml;rler geli\u015fmi\u015f halleriyle estetik ve fonksiyonel etkilerini uzun y\u0131llar s&uuml;rd&uuml;r&uuml;rler. Alerjik etki yapan tohumlara sahip t&uuml;rler (kavak gibi) ve meyveleri d&ouml;k&uuml;ld&uuml;klerinde yerleri kirleten (mahlep, dut, vb.), yapraklar\u0131 k&uuml;&ccedil;&uuml;k olup b&ouml;cek zararlar\u0131na &ccedil;ok maruz kalan t&uuml;rler tercih edilmemelidir. &Ccedil;\u0131nar, At kestanesi, Karaa\u011fa&ccedil;, Ak&ccedil;aa\u011fa&ccedil;, Ihlamur gibi b&uuml;y&uuml;k yaprakl\u0131 t&uuml;rler tercih edilmelidir.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nYaprakl\u0131 a\u011fa&ccedil; t&uuml;rleri yap\u0131lar\u0131nda re&ccedil;ine gibi kolayl\u0131kla yanabilen maddeler i&ccedil;ermediklerinden ve daha y&uuml;ksek nem i&ccedil;erdiklerinden genellikle ibreli t&uuml;rlere oranla daha g&uuml;&ccedil;, daha yava\u015f ve daha az enerji a&ccedil;\u0131\u011fa &ccedil;\u0131kararak yanarlar. Ara\u015ft\u0131rma &ccedil;al\u0131\u015fmalar\u0131 ile &ccedil;ok \u015fiddetli yang\u0131nlarda yang\u0131na direnci ile bilinen servi-mavi servi t&uuml;rlerini kent orman\u0131n\u0131 &ccedil;evresine ve yang\u0131n emniyet yollar\u0131na dikilmelidir. Yang\u0131n emniyet yollar\u0131 kent orman\u0131n her taraf\u0131na ula\u015f\u0131lacak \u015fekilde yap\u0131l\u0131p geni\u015flikleri 6-10 metre yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Yang\u0131n emniyet yollar\u0131 ayn\u0131 zamandan y&uuml;r&uuml;y&uuml;\u015f yolu olarak ta kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n&Uuml;lkemizin do\u011fal a\u011fa&ccedil; t&uuml;rlerinden olan Akdeniz Servisi (<em>Cupressus sempervirens<\/em> L.) kent ormanlar\u0131 olu\u015fturulurken mutlaka de\u011ferlendirilmesi gereken bir peyzaj elemand\u0131r. Deniz seviyesinden 900 metre y&uuml;kseltiye kadar &ccedil;\u0131kabilen ve Akdeniz&#39;den Karadeniz&#39;e kadar uzanan geni\u015f bir dikey ve yatay yay\u0131l\u0131\u015fa sahip olan bu t&uuml;r, ayn\u0131 zamanda yang\u0131na, kurakl\u0131\u011fa ve dona dayan\u0131kl\u0131d\u0131r. Uzun &ouml;m&uuml;rl&uuml;d&uuml;r (6.000 y\u0131la kadar), 50 metre boya ula\u015fabilmektedir (BERNATZKY, 1978&#39;e atfen SABUNCU, 2004&#39;ten).\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n&Ouml;zellikle kurak ve yar\u0131 kurak iklim &ouml;zelli\u011fi g&ouml;steren kentlerimizde, kent orman\u0131nda y&uuml;r&uuml;y&uuml;\u015f-yang\u0131n emniyet yollar\u0131n\u0131n her iki yan\u0131nda yol boyunca yaprakl\u0131 a\u011fa&ccedil; t&uuml;rleri &uuml;&ccedil; veya daha fazla s\u0131ra halinde dikilmelidir (mavi servi ve servi t&uuml;rleri, vb).\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nKent ormanlar\u0131 kurulurken t&uuml;r se&ccedil;iminde, bilim e\u011fitim bak\u0131m\u0131ndan &ouml;nem ta\u015f\u0131yan nadir, kaybolmaya y&uuml;z tutmu\u015f tehlike alt\u0131ndaki t&uuml;rlere ait &ouml;rnekleri bulundurarak bilim ve e\u011fitim ama&ccedil;l\u0131 de\u011ferlendirilmelidir. Kent insan\u0131 dinlenirken ayn\u0131 zamanda do\u011fa hakk\u0131nda bilgilenir. Bunun i&ccedil;in kent orman\u0131n\u0131n en uygun bir yerinde arboretum olarak de\u011ferlendirilir. YALTIRIK, 1988&#39;e g&ouml;re arboretum; uzun ve pahal\u0131 seyahatlere gerek kalmadan bilimsel &ccedil;al\u0131\u015fmalar yapabilmek, hangi varyete ve formlar\u0131n o b&ouml;lge ko\u015fullar\u0131nda ya\u015fayabildi\u011fini saptamak, do\u011fal olarak bulunmayan odunsu bitkileri getirerek b&ouml;lgenin g&uuml;zelli\u011fini, ekonomik &ouml;nemini ve verimlili\u011fini art\u0131rmak, b&ouml;lge halk\u0131na odunsu bitkiler aras\u0131nda de\u011feri y&uuml;ksek olanlar\u0131 se&ccedil;me olana\u011f\u0131 sa\u011flamak, de\u011fi\u015fik t&uuml;r ve varyeteleri insanlara tan\u0131tarak onlarda a\u011fa&ccedil; sevgisini yaymak, fidanl\u0131klarda gerekli bitkisel &uuml;retim materyalini sa\u011flamak, b&ouml;lge halk\u0131n\u0131n rekreasyon ve e\u011fitim ihtiya&ccedil;lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak amac\u0131yla orijinleri belli, do\u011fru ve &ouml;zenli bir \u015fekilde etiketlenmi\u015f, &ccedil;ok say\u0131da a\u011fa&ccedil; ve &ccedil;al\u0131n\u0131n koruma ve g&uuml;venlik alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olduk&ccedil;a b&uuml;y&uuml;k arazi par&ccedil;alar\u0131 &uuml;zerinde sergilenmeleri ile olu\u015fan tesislerdir.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nKent orman\u0131nda; &ccedil;ocuk oyun park\u0131, &ccedil;e\u015fme, oturma banklar\u0131, &ccedil;&ouml;p kutusu, ilan panosu, ya\u011fmur bar\u0131naklar\u0131, yang\u0131n g&ouml;zetleme kulesi (yang\u0131n ve di\u011fer koruma hizmetleri i&ccedil;in), orman yang\u0131nlar\u0131, a\u011fa&ccedil;lar, do\u011fa ile ilgili bilgilendirme yaz\u0131lar\u0131, vb olmal\u0131d\u0131r. Kent orman\u0131nda kent insan\u0131n\u0131n en &ccedil;ok faydaland\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 yerler \u0131\u015f\u0131kland\u0131r\u0131l\u0131r. Kent insan\u0131n\u0131n, kent orman\u0131na ula\u015f\u0131m\u0131 kolay ve rahat olacak \u015fekilde, yollar kent orman\u0131na kadar asfalt yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nKent ormanlar\u0131, insanlara bir &ccedil;ok fayda sa\u011flad\u0131\u011f\u0131ndan (kentlerde tehlikeli boyutlara ula\u015fan &ccedil;evre, ses ve hava kirlili\u011fini azaltmak, a&ccedil;\u0131k hava rekreasyonuna olanak sa\u011flamak ve do\u011fal peyzaj\u0131 d&uuml;zenlemek, kentlerin d&uuml;zenli ve planl\u0131 geli\u015fmesini sa\u011flamak, toprak ve bitki aras\u0131nda bozulan tabi dengeyi yeniden kurmak ve b&ouml;ylece yerle\u015fim alanlar\u0131n\u0131 sel ve ta\u015fk\u0131n zararlar\u0131ndan korumak, kent halk\u0131na temiz ve zengin i&ccedil;me suyu kayna\u011f\u0131 olu\u015fturmak, vb hizmet &uuml;retimi a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak y&ouml;netilip i\u015fletilmelidir.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nKent ormanlar\u0131 6831 say\u0131l\u0131 orman kanununa tabidir. Kent i&ccedil;i ve &ccedil;evresindeki parklar, yol a\u011fa&ccedil;land\u0131rmalar\u0131 orman karakteri ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131 i&ccedil;in kent orman\u0131 kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. Kent i&ccedil;i ve &ccedil;evresindeki park ve yol a\u011fa&ccedil;land\u0131rmalar\u0131 peyzaj &ccedil;al\u0131\u015fmalar\u0131 kapsam\u0131 i&ccedil;ine girmektedir. 6831 say\u0131l\u0131 Orman Kanunun 1. maddesine g&ouml;re; &quot;tabii olarak yeti\u015fen veya emekle yeti\u015ftirilen a\u011fa&ccedil; ve a\u011fa&ccedil;&ccedil;\u0131k topluluklar\u0131 yerleriyle birlikte orman say\u0131l\u0131r.&quot; 6831 say\u0131l\u0131 orman kanununda \u015fehir i&ccedil;indeki parklar, \u015fehir i&ccedil;i yollardaki a\u011fa&ccedil;lar ve dinlenme alanlar\u0131, mezarl\u0131klarda bulunan a\u011fa&ccedil; ve a\u011fa&ccedil;&ccedil;\u0131klar orman d\u0131\u015f\u0131nda kalmaktad\u0131r. Orman kanununda kent orman\u0131 tan\u0131m\u0131 yap\u0131lmamaktad\u0131r. Kent ormanlar\u0131n idaresi ve i\u015fletilmesi, kent ormanlar\u0131ndan yaralanma usul ve esaslar\u0131, 6831 say\u0131l\u0131 orman kanunun h&uuml;k&uuml;mlerine g&ouml;re, hizmet &uuml;retimi a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak y&ouml;netilip i\u015fletilmelidir. Kent ormanlar\u0131, orman kanununun 23.- 24. (muhafaza -koruma), &nbsp;ve 25. maddeleri (milli parklar) kapsam\u0131nda d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;lmelidir. Hazine arazilerinde tesis edilen kent ormanlar\u0131n\u0131n kullanma ve m&uuml;lkiyet hakk\u0131 tesis eden kurulu\u015fa ait olup 6831 say\u0131l\u0131 orman kanununa g&ouml;re i\u015fletilir.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n\u0130nsanlar\u0131n orman\u0131n her taraf\u0131nda dola\u015facak \u015fekilde izin verilmeyip kent orman\u0131nda yaya-ara&ccedil; yollar\u0131 belirlenmelidir. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; orman\u0131n her taraf\u0131nda piknik ve gezinti yap\u0131l\u0131rsa topra\u011f\u0131n sertle\u015fmesine ya\u011f\u0131\u015f sular\u0131n\u0131n y&uuml;zeysel ak\u0131\u015fa ge&ccedil;erek kent ormanlar\u0131n\u0131n ya\u011f\u0131\u015f sular\u0131ndan az faydalanmas\u0131na ve geli\u015fmesine olumsuz neden olunur. Kent orman\u0131n\u0131n uygun yerlerine g&ouml;letler, &ccedil;e\u015fme, tuvaletler, vb tesisler yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Kent orman\u0131nda do\u011fal g&ouml;letler ve sulak alanlar varsa muhafaza edilmelidir. Suni g&ouml;let olu\u015fturmada derelerin &ouml;nleri kesilerek olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nKent ormanlar\u0131na getirilecek rekreasyonel aktiviteler, kent orman\u0131n\u0131n &ouml;zellikleri dikkate al\u0131narak, &ccedil;evrenin ekolojik dengesini bozmadan ger&ccedil;ekle\u015ftirilmelidir. Herhangi bir alana getirilecek her aktivitenin &ouml;zellikle rekreasyonel aktivitelerin ta\u015f\u0131ma kapasitesi saptanmal\u0131 ve bu ama&ccedil;la kontroll&uuml; olarak kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak kent ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 planlamas\u0131 &ccedil;al\u0131\u015fmalar\u0131 ger&ccedil;ekle\u015ftirilmelidir.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p><strong>KAYNAK&Ccedil;A<\/strong> <\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n<strong>A&Ccedil;IKS&Ouml;Z, S., TANRIVERM\u0130\u015e, E., 2000. <\/strong>K\u0131rsal &Ccedil;evre Y\u0131ll\u0131\u011f\u0131 2000. K\u0131rsal &Ccedil;evre ve Ormanc\u0131l\u0131k Sorunlar\u0131 Ara\u015ft\u0131rma Derne\u011fi. Planlamada K\u0131rsal Peyzaj\u0131n &Ouml;nemi, Sorunlar\u0131 ve &Ouml;neriler, Ankara.\n<\/p>\n<p>\n<strong>ATAY, \u0130. 1988. <\/strong>Kent Ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131. \u0130stanbul &Uuml;niversitesi Orman Fak&uuml;ltesi Yay\u0131nlar\u0131. \u0130.&Uuml;. Yay\u0131n No: 3512, O.F. Yay\u0131n No. 393, \u0130stanbul.\n<\/p>\n<p>\n<strong>AYA\u015eLIG\u0130L, T., 1997.<\/strong> &Ccedil;anakkale Kentinin Ye\u015fil Alan Sistemi. Dokuz Eyl&uuml;l &Uuml;niversitesi M&uuml;hendislik Fak. &Ccedil;evre M&uuml;hendisli\u011fi B&ouml;l&uuml;m&uuml;. Yerle\u015fim ve &Ccedil;evre Sorunlar\u0131: &Ccedil;anakkale ili, \u0130zmir.\n<\/p>\n<p>\n<strong>CABANEL, J., 1989. <\/strong>L&#39;urbanisme vegetal. L&#39;arbre Ville. Revue Forestiere Fran&ccedil;aise, Vol. XLI, Numero special, pp. 134-139.\n<\/p>\n<p>\n<strong>CO\u015eKUN, A.A. ve VEL\u0130O\u011eLU, 2004.<\/strong> Kent Orman\u0131 Tan\u0131m\u0131 ve Hukuksal Boyutu. I. Ulusal Kent Ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 Kongresi, sayfa: 19-33, Ankara.\n<\/p>\n<p>\n<strong>&Ccedil;EPEL, N., 1994. <\/strong>Peyzaj Ekolojisi. \u0130stanbul &Uuml;niversitesi Orman Fak. Yay\u0131nlar\u0131 No: 3868, Fak. Yay\u0131n No: 429, ISBN 975-404-371-X, \u0130stanbul.\n<\/p>\n<p>\n<strong>&Ccedil;OK, N., ORHAN, C., 2004. <\/strong>T&uuml;rkiye&#39;de Kent ve Kent &Ccedil;evresi Ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131. Orman ve Ekonomi Dergisi. Y\u0131l:3, Say\u0131:13, Sayfa: 2-7, Ankara,\n<\/p>\n<p>\n<strong>D\u0130R\u0130K, H., 1991. <\/strong>Kent A\u011fa&ccedil;lar\u0131. \u0130stanbul &Uuml;niversitesi Orman Fak&uuml;ltesi Dergisi, Seri B, Cilt 41, Say\u0131 3-4, Sayfa 69-81, \u0130stanbul.\n<\/p>\n<p>\n<strong>DO\u011eAN, M., 2002. <\/strong>Kent ve Kent &Ccedil;evresi Ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131. T&uuml;rkiye Ormanc\u0131lar Derne\u011fi, Orman ve Av Dergisi, Say\u0131: 2002-1 ISSN 1303-040X, Sayfa: 38-42, Ankara.\n<\/p>\n<p>\n<strong>G&Uuml;L, A., GEZER, A., 2004. <\/strong>Kentsel Alanda Kent Orman\u0131 Yer Se&ccedil;imi Model &Ouml;nerisi ve Isparta &Ouml;rne\u011finde \u0130rdelenmesi. I. Ulusal Kent Ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 Kongresi, Sayfa:365-382, Ankara.\n<\/p>\n<p>\n<strong>G&Uuml;ZELSU, K., TANER, G., 1983. <\/strong>T&uuml;rkiye&#39;de K&ouml;y Kalk\u0131nmas\u0131- Kentle\u015fme ve Kent Sorunlar\u0131, \u0130stanbul.\n<\/p>\n<p>\n<strong>G&Uuml;REL, E., 1988. <\/strong>Peyzaj Mimarl\u0131\u011f\u0131. &Ccedil;ukurova &Uuml;niversitesi Ziraat Fak&uuml;ltesi Ders Kitab\u0131. No:58, Adana.\n<\/p>\n<p>\n<strong>KALEL\u0130O\u011eLU, U., &Ouml;ZKAN, N., 2000. <\/strong>T&uuml;rkiye&#39;nin Taraf Oldu\u011fu Uluslararas\u0131 &Ccedil;evre S&ouml;zle\u015fmeleri. \u0130zmir Barosu Yay\u0131nlar\u0131, \u0130zmir.\n<\/p>\n<p>\n<strong>KI\u015eLALIO\u011eLU, M., BERKES, F., 1997. <\/strong>&Ccedil;evre ve Ekoloji. Remzi Kitapevi 6. Bas\u0131m, ISSBN 975-14-0163-1, \u0130stanbul.\n<\/p>\n<p>\n<strong>KON\u0130JNEND\u0130JK, C.C., 2003. <\/strong>A Decade of Urban Forestry in Europe. Forestry Policy And Economics Vol 5 (2); 173-186.\n<\/p>\n<p>\n<strong>N\u0130LSSON, K., RANDRUP, TB., 1997. <\/strong>\u015eehir ve \u015eehir &Ccedil;evresi Ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131. XI D&uuml;nya Ormanc\u0131l\u0131k Kongresi Bildirileri. Cilt: 1, Sayfa: 72- 86, Antalya.\n<\/p>\n<p>\n<strong>O\u011eUZ, D., 2004. <\/strong>Avrupa &Uuml;lkelerinde Kent Ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131. I. Ulusal Kent Ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 Kongresi Bildiriler, sayfa: 223-236, Ankara.\n<\/p>\n<p>\n<strong>PAMAY, B., 1988. <\/strong>T&uuml;rkiye&#39;de Kentlinin Rekreaktif Gereksinmeleri ve Ye\u015fil Alanlar &Ouml;zellikle Kent Ormanlar\u0131. Orman ve Av Dergisi. T&uuml;rkiye Ormanc\u0131lar Derne\u011fi, Cilt: 63, Ankara.\n<\/p>\n<p>\n<strong>\u015eAT, H.C., 1995. <\/strong>Kent Orman\u0131 ve Yararlar\u0131. Ye\u015fil Sevgi Dergisi, Say\u0131 No:4, \u0130stanbul.\n<\/p>\n<p>\n<strong>UZUN, G., 1990.<\/strong> Kentsel Rekreasyon Alan Planlamas\u0131. &Ccedil;ukurova &Uuml;niversitesi Ziraat Fak&uuml;ltesi, Ders Kitab\u0131, No:48, Adana.\n<\/p>\n<p>\n<strong>&Uuml;RGEN&Ccedil;, S., 1998.<\/strong> Genel Plantasyon ve A\u011fa&ccedil;land\u0131rma Tekni\u011fi. \u0130stanbul &Uuml;niversitesi Orman Fak&uuml;ltesi Yay\u0131n No: 3997, Fak&uuml;lte Yay\u0131n No: 444, ISBN 975-404-443-0, \u0130stanbul.\n<\/p>\n<p>\n<strong>YALTIRIK, F., 1988.<\/strong> Atat&uuml;rk Arboretumu. \u0130stanbul &Uuml;niversitesi Orman Fak&uuml;ltesi Dergisi, Seri A, Cilt:38, Say\u0131:2, \u0130stanbul.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n<span style=\"color: #0000ff\">*Orman Y&uuml;ksek M&uuml;hendisi, <\/span>\n<\/p>\n<p>\n<span style=\"color: #0000ff\">G&uuml;neydo\u011fu Anadolu Ormanc\u0131l\u0131k Ara\u015ft\u0131rma M&uuml;d&uuml;rl&uuml;\u011f&uuml;, <\/span>\n<\/p>\n<p>\n<span style=\"color: #0000ff\">Orman M&uuml;hendisleri Odas\u0131 Do\u011fu Anadolu \u015eubesi II. Ba\u015fkan\u0131<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Necati &Ccedil;OK Kent ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131, kent halk\u0131n\u0131n dinlenme ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na hizmet eden, kent ekosistemini d&uuml;zenleyen, kentin i&ccedil;inde ve &ccedil;evresinde bulunan ormanlar ve bu alanlar\u0131n tesisi, y&ouml;netimi ve planlanmas\u0131d\u0131r. Geli\u015fmekte olan &uuml;lkelerde kentlerdeki n&uuml;fus art\u0131\u015f\u0131 ile birlikte h\u0131zla &ccedil;o\u011falan &ccedil;arp\u0131k yap\u0131la\u015fma plans\u0131z kentle\u015fme sonucunda, kent ekosistemi ve buna ba\u011fl\u0131 olarak kentsel ya\u015fam kalitesi zarara u\u011framaktad\u0131r. T&uuml;rkiye, &ouml;zellikle [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[421],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-3633","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-orman-ve-ormancilik-bilgileri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3633","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3633"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3633\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171716,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3633\/revisions\/171716"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3633"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3633"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3633"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=3633"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}