\nProf.Dr. Celal ERAnkara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Ba\u015fkan\u0131\n<\/p>\n
\nOrganik tar\u0131m, biyolojik tar\u0131m, ekolojik tar\u0131m ve hatta zaman zaman sürdürülebilir tar\u0131m kavramlar\u0131 birbiri yerine kullan\u0131lmaktad\u0131r. Organik, biyolojik ve ekolojik tar\u0131m kavramlar\u0131 hemen yüzde yüze yak\u0131n bir \u015fekilde anlam ve çerçeve bak\u0131m\u0131ndan örtü\u015fmekle beraber sürdürülebilir tar\u0131m kavram\u0131 oldukça farkl\u0131d\u0131r. Hemen belirtmek icab ederki gerek yerli ve gerekse yabanc\u0131 kaynaklarda sürdürülebilir tar\u0131m daha bir geni\u015f anlam ifade etmektedir. Ba\u015fka bir söyleyi\u015fle, sürdürülebilir tar\u0131m organik tar\u0131m\u0131 içerdi\u011fi gibi konvansiyonel, ya da klasik tar\u0131m\u0131 da baz\u0131 ko\u015fullarla kapsamaktad\u0131r.Mahiyeti ve çerçevesi itibariyle sürdürülebilir tar\u0131m eldeki mevcut kaynaklar\u0131n, üretim için kullan\u0131lan girdilerin dengeli ve devaml\u0131l\u0131k arzedecek bir \u015fekilde tabiattaki do\u011fal dengeyi bozmadan, hatta do\u011fal dengeyi ve verimlili\u011fi art\u0131racak bir biçimde geli\u015ftirilerek yap\u0131lan tar\u0131md\u0131r.\n<\/p>\n
\nSürdürülebilir tar\u0131mdaki ana tema, çevreyi koruyup kollamak ve her türlü çevre kirlili\u011fi ve tahribat\u0131n\u0131 önlemektir. Organik tar\u0131mdaki esas amaç ise, insan\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 her türlü g\u0131da ve besin maddeleri ile bar\u0131nma ve giyinme maddelerinin insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zarar vermeyecek ya da en az zarar verecek \u015fekilde ve devaml\u0131 olarak üretilmesidir.Gerek organik tar\u0131m, gerekse sürdürülebilir tar\u0131m klasik yani konvensiyonel tar\u0131ma reaksiyon olarak do\u011fmu\u015f ve yap\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bugün yap\u0131lan, daha do\u011frusu gelinen en ileri noktada organik tar\u0131m bulunmaktad\u0131r. Organik tar\u0131m gerek hayvansal ve gerekse bitkisel üretimde her türlü yapay girdilerin kullan\u0131lmamas\u0131, buna kar\u015f\u0131l\u0131k son derece yüksek kalitede nitelikli tar\u0131msal ürünlerin üretilmesidir.E\u011fer biraz gerilere gidilecek olursa 18., 19. ve hatta 20. yüzy\u0131llarda, bütün dünyada ya\u015fayan insanlar\u0131 bar\u0131nd\u0131rmak, giyindirmek ve beslemek için kitle halinde üretim gerekmi\u015ftir. Her ne kadar 18. ve 19. yüzy\u0131llarda dünya nüfusu az idiyse de, özellikle 20. yüzy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren nüfus geometrik olarak artmaya ba\u015flam\u0131\u015f ve üretilen ürünlerin miktar\u0131, ya da en az\u0131ndan insanlar aras\u0131ndaki payla\u015f\u0131m\u0131, yeterli olmamaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.\n<\/p>\n
\nBugün FAO kaynaklar\u0131 dünya nüfusunun 6 milyar dolay\u0131nda oldu\u011funu, 2020 y\u0131l\u0131nda bunun 10 milyar olaca\u011f\u0131n\u0131 ve 2050 y\u0131l\u0131nda da 14 milyar\u0131 geçece\u011fini ifade etmektedirler. \u0130\u015fte bu nüfusu gere\u011fi gibi bar\u0131nd\u0131rmak, giyindirmek ve besleyebilmek için özellikle 20. yüzy\u0131lda kalitesine fazla bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n birim alan verimini art\u0131rmak için kitle halinde tar\u0131msal üretimde bulunulmu\u015f, bunun için de bir yandan çok fazla miktarda yapay gübre ve mücadele ilac\u0131 kullan\u0131l\u0131rken, bir yandan da teknoloji ve makinan\u0131n hiçbir s\u0131n\u0131r tan\u0131madan tar\u0131ma uygulanmas\u0131yla, çay\u0131r ve meralar ile yem için, topraklar\u0131 tahrip derecesinde aç\u0131lm\u0131\u015f, ya\u011fmur ormanlar\u0131 kesilerek yerlerinde yeti\u015ftiricilik yap\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015f ve canl\u0131 ekosistemleri çok insafs\u0131z ve hesaps\u0131z bir \u015fekilde tahrip edilmi\u015ftir. Netice olarak do\u011fal denge bozulmu\u015f ve tabii kaynaklar\u0131m\u0131z hoyratça kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bütün bunlara ra\u011fmen payla\u015f\u0131m ve sosyal adalet anlay\u0131\u015f\u0131 gere\u011fi gibi geli\u015ftirilemedi\u011fi için açl\u0131k ve yetersiz beslenme de bir türlü önlenememi\u015ftir. Bugün hâlâ, dünyan\u0131n çe\u015fitli yerlerinde açl\u0131ktan ölüm tehlikesi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulunan 500 milyon, iyi beslenemeyen bundan dolay\u0131 da binbir türlü sefalet ve sa\u011fl\u0131k bozukluklar\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulunan 800 milyon olmak üzere 1.5 milyara yak\u0131n insan \u0131zd\u0131rap çekmektedir. Dünyan\u0131n bilimsel ve teknolojik aç\u0131dan geli\u015fmi\u015f olan devletleri, açl\u0131k ve beslenme sorunlar\u0131na çare bulacaklar\u0131 ve olacaklar\u0131 sav\u0131 ile ve h\u0131rsla, üretim art\u0131\u015f\u0131 için dünyay\u0131 ve zenginliklerimizi tahrip etmeye devam ediyorlar, bu fenomenin alt\u0131nda yatan dünyaya hakim olabilme rekabeti ve içgüdüsüdür. \u0130\u015fte bu duygular\u0131 tatmin için tar\u0131mda kulland\u0131klar\u0131 kimyasal gübreler, kimyasal ilaçlar, erozyon, her türlü sa\u011fl\u0131\u011fa zararl\u0131 maddeler sadece ba\u015fkalar\u0131n\u0131n de\u011fil, her türlü bitkisel ve hayvansal canl\u0131ya mikro flora ve faunaya, hatta her türlü cans\u0131za bile zarar vermeye ba\u015flay\u0131nca, hiç olmazsa kendileri için ak\u0131llar\u0131n\u0131 ba\u015flar\u0131na toplamaya ba\u015flad\u0131lar ve klasik-konvansiyonel tar\u0131ma kar\u015f\u0131, c\u0131l\u0131z da olsa yer yer organik tar\u0131m diyenlerin say\u0131s\u0131 artmaya ba\u015flad\u0131. Ayr\u0131ca yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar da gösterdiki iyi beslenmek demek çok yemek de\u011fil, kaliteli yemektir. \u0130\u015fte böylecede Organik tar\u0131m kavram\u0131 geli\u015fmeye yüz tuttu.\n<\/p>\n
\nDÜNYADA ORGAN\u0130K TARIMLA \u0130LG\u0130L\u0130 GEL\u0130\u015eMELER\n<\/p>\n
\n Tar\u0131mdaki geli\u015fmeler, teknolojinin tar\u0131ma uygulanmas\u0131 ve her türlü üretim girdilerinin gerekli verim ve rekabet art\u0131\u015f\u0131n\u0131 sa\u011flayabilmesi için beraberinde baz\u0131 sorunlar\u0131da getirerek, yo\u011fun olarak kullan\u0131lmaya ba\u015flad\u0131. Bunlardan tohumluk, dam\u0131zl\u0131k, fide ve fidan üretimi ve bunlar\u0131n geli\u015ftirilmesi, \u0131slah\u0131 en iyi \u015fekilde yap\u0131l\u0131rken, yeti\u015ftirme tekniklerinin birim alan verimini en yüksek ölçüye vard\u0131ran çal\u0131\u015fmalarda yap\u0131l\u0131yordu. Ancak kimyasal ilaç ve kimyasal gübre, bilhassa Avrupa ülkelerinde ölçüsüz bir \u015fekilde kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Bu ülkelerin pek ço\u011funda dekara kullan\u0131lan mücadele ilac\u0131 ortalama 3-5 kg'a, gübre ise (saf etkili madde olarak) 15-20 kg'a ula\u015ft\u0131. Bu durum gerçekten çok büyük verim ve dolay\u0131s\u0131yla üretim art\u0131\u015flar\u0131n\u0131n gerçekle\u015fmesine yol açt\u0131. Fakat bunun yan\u0131nda bir yandan topraklar, sular ve hava kirlenmeye ba\u015flayarak çevre çok ciddi \u015fekilde tahrip oldu, di\u011fer yandan da üretilen ürünlerin kalitesi fevkalede dü\u015ftü. Üretilen tar\u0131msal ürünlerin bir taraftan tad, koku, renk, doku ve aroma gibi özellikleri bozulurken di\u011fer taraftan da ürünlerin üzerinde binbir türlü hastal\u0131klara ve hatta kanser hastal\u0131\u011f\u0131na sebebiyet verebilecek kansorejen maddelerin birikmesi sözkonusu oldu. \u0130\u015fte bütün bu olumsuz geli\u015fmelerin neticesinde 1970'li y\u0131llarda çevre konusuna daha fazla önem verilmeye ba\u015fland\u0131 ve organik tar\u0131m kavram\u0131 ortaya at\u0131ld\u0131.Evrensel bir çevre duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 konusundaki ilk ciddi ad\u0131m 1972 y\u0131l\u0131nda \u0130sveç'te yap\u0131lm\u0131\u015f olan "Stockholm Çevre Konferans\u0131"'d\u0131r. \u0130sveç hükümetinin önerisi ile Birle\u015fmi\u015f Milletler'in 1968 y\u0131l\u0131nda kabulu ile 1972 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan Stockholm Çevre Sorunlar\u0131 Konferans\u0131, Çevre meseleleri ve dolay\u0131s\u0131yla "Organik Tar\u0131m" konusunda yap\u0131lan ilk uluslararas\u0131 ve kapsaml\u0131 toplant\u0131 olma özelli\u011fine sahiptir. Bu konferans\u0131n kitab\u0131 "Ortak Gelece\u011fimiz" ad\u0131yla Türkiye Çevre Vakf\u0131 taraf\u0131ndan Türkçeye'de çevrilmi\u015ftir. Daha sonra bu alandaki çal\u0131\u015fmalar h\u0131z kazanm\u0131\u015f ve yap\u0131lan ilerleme ve geli\u015fmeler 20 y\u0131l sonra Brezilya'n\u0131n ba\u015f\u015fehri Rio de Jeneiro'da 1992 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan Dünya II. Çevre Konferans\u0131nda de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Daha sonra bunlara benzer bir toplant\u0131 (Habitat Toplant\u0131s\u0131) \u0130stanbul'da yap\u0131ld\u0131. 2012 y\u0131l\u0131nda Dünya III. Çevre Konferans\u0131 da yap\u0131lan planlamaya göre, yine \u0130stanbul'da yap\u0131lacakt\u0131r. Görüldü\u011fü gibi Türkiye bu çal\u0131\u015fmalar\u0131n içine çok aktif olarak ve ön s\u0131ralarda kat\u0131lmaktad\u0131r.Bütün medeni ve geli\u015fmi\u015f dünyada organik tar\u0131m, ister bitkisel, ister hayvansal ve su ürünleri alanlar\u0131nda olsun tar\u0131msal üretim fazlal\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedeniyle ortaya ç\u0131kan arz-talep dengesindeki bozuklu\u011fun giderilmesi ve dengenin sa\u011flanmas\u0131, çevrenin ve her türlü do\u011fal kaynaklar\u0131n korunmas\u0131 ve ekolojik dengenin tesisi gibi hedeflere ula\u015fmada önemli bir araç olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r ve bundan sonra da kullan\u0131lacakt\u0131r. Bu amaçla Avrupa Birli\u011fi, organik tar\u0131m\u0131n te\u015fvik edilmesi do\u011frultusunda, tüketicilerin korunmas\u0131 ve üreticiler aras\u0131nda adil bir rekabet ortam\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 hususlar\u0131n\u0131 belli bir esasa ba\u011flam\u0131\u015f ve 24 Haziran 1991 tarih 2092\/91 i\u015faret say\u0131l\u0131 Avrupa Konseyi Yönetmeli\u011fi ile organik yöntemlerle üretilmi\u015f ürünlerin etiketlenmesi, üretim usulleri, denetleme sistemleri, üçüncü ülkelerden ithalat\u0131 ve Avrupa Birli\u011fi içinde serbest dola\u015f\u0131m\u0131na ili\u015fkin hükümler ortaya koymu\u015ftur. Üçüncü ülkelerden ithal edilecek organik ürünlerin pazarlanmas\u0131n\u0131n belli esaslar dahilinde olmas\u0131 ad\u0131 geçen yönetmelikle karara ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Buradaki hükümlerin en önemlileri ;a) Organik ürünlerin, komisyon taraf\u0131ndan tespit edilecek listede yer alan bir ülkenin belirli bölgelerinde ve tespit edilmi\u015f denetim organlar\u0131n\u0131n denetimi alt\u0131nda üretilmi\u015f olmas\u0131,b) Üçüncü ülkelerdeki yetkili bir otoritenin üretim ve denetleme i\u015flemlerini Birlik üyesi ülkelerindekine e\u015fde\u011fer \u015fekilde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 gösteren bir sertifika verilmesinin sa\u011flanmas\u0131 \u015fartlar\u0131d\u0131r. Organik tar\u0131m sistemi ve yöntemleriyle ürün yeti\u015ftiren üçüncü ülkelerin, ihracat yapmak istediklerinde Birli\u011fe müracat ederek, alt\u0131 ay sonras\u0131na kadar ise organik tar\u0131m sistemi içinde yeti\u015fen ürünün cinsi, miktar\u0131, kontrol mekanizmas\u0131 ve uygulanma kurallar\u0131n\u0131 aç\u0131klayan bir rapor haz\u0131rlayarak komisyona sunmas\u0131 gerekmektedir. Türkiye organik tar\u0131m ürünleri ihraç eden üçüncü ülkeler listesinde yer almak üzere Avrupa Birli\u011fi'ne 1992 y\u0131l\u0131 Haziran ay\u0131nda ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur ve bu tarihten günümüze kadar organik tar\u0131m ürünlerinin ihracat\u0131 Avrupa Birli\u011fi ve hatta ba\u015fka ülkelere de yap\u0131labilmektedir. Türkiye'de Tar\u0131m ve Köyi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan 18 Aral\u0131k 1994 tarihinde "Bitkisel ve Hayvansal Ürünlerin Ekolojik Yöntemlerle Yeti\u015ftirilmesi" ne ili\u015fkin bir yönetmelik ç\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f ve uygulanmaktad\u0131r. Organik tar\u0131m ürünleri çok büyük ölçüde sözle\u015fmeli tar\u0131m yöntemi ile, özellikle ihraç etmek için ilgili yönetmelik hükümlerine göre yap\u0131lmakta ve bu yönetmelik Tar\u0131m ve Köyi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan uygulanmaktad\u0131r. Bugün dünyada organik tar\u0131m organizasyonunu "Uluslararas\u0131 Organik Tar\u0131m Hareketleri Federasyonu" (International Federation of Organic Agriculture Movements) adl\u0131 bir kurulu\u015f organik yeti\u015ftiricilikle ilgili konular\u0131 üstlenmi\u015ftir. Genel Sekreterli\u011fi Federal Almanya'da olan bu yasal kurulu\u015f ilk kez Fransa'da ve \u0130sviçre'de çal\u0131\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015f ve kâr amac\u0131 gütmeden uluslararas\u0131 anlamda organizasyon görevini yürütmektedir. Ad\u0131 geçen kurulu\u015f, tar\u0131m\u0131n yenilenebilir bir enerji kayna\u011f\u0131 olarak kabul edilmesi prensibinden hareket ederek i\u015flevini sürdürmektedir.\n<\/p>\n
\nTÜRK\u0130YE'DE ORGAN\u0130K TARIMLA \u0130LG\u0130L\u0130 GEL\u0130\u015eMELER\n<\/p>\n
Türkiye'de organik tar\u0131m fikri ve dü\u015füncesi kavram olarak 30-35 y\u0131l gerilere gitmekle beraber, bu alandaki uygulamal\u0131 çal\u0131\u015fmalar 1980'li y\u0131llardan sonra gündeme gelmi\u015ftir. Türkiye'deki organik tar\u0131m faaliyetleri 1986 y\u0131l\u0131nda Avrupa'daki geli\u015fmelerden biraz daha fazla olarak ihracatç\u0131 firmalar\u0131n talebi sonucu d\u0131\u015f sat\u0131ma yönelik olarak ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015flang\u0131çta ithalatç\u0131 ülkelerin bu konudaki mevzuatlar\u0131na uygun olarak yap\u0131lan üretim ve ihracat 1991 y\u0131l\u0131ndan itibaren (daha öncede belirtildi\u011fi gibi) Avrupa Birli\u011fi'nin bu konudaki yönetmelikleri do\u011frultusunda yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.Ekolojik veya organik tar\u0131m baz\u0131lar\u0131n\u0131n zannetti\u011fi gibi ilkel ve primitif tar\u0131m de\u011fildir. Organik tar\u0131mda kullan\u0131lmas\u0131 istenmeyen veya kullan\u0131lmas\u0131na önemli k\u0131s\u0131tlamalar ve yasaklamalar getirilen gerek kimyasal gübreler ve gerekse ilaçlar\u0131n yerine alternatif önlemler getirilmektedir. Organik tar\u0131m ürünlerinin kalitesini bozacak hiç bir durum sözkonusu de\u011fildir. \u0130lkel veya primitif tar\u0131m, bilgisiz denilecek kadar geri olan ve maalesef önemli ölçüde beslenme bozukluklar\u0131 ve açl\u0131\u011f\u0131n ba\u015fgösterdi\u011fi ülkelerde görülen üretim \u015feklidir. Halbuki organik tar\u0131m çiftçileri, e\u011fitim ve ö\u011fretimi yüksek ve üstün ölçüde olan ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilen bir bilince sahip çiftçilerdir. Türkiye'de 2000 y\u0131l\u0131na kadar, Tar\u0131m ve Köyi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 "Ekolojik Tar\u0131m Komitesi"ne ba\u015fvurarak kontrol ve sertifikasyon yetkisi olan be\u015f yabanc\u0131 ve bir de Türk firmas\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bu firmalar, organik tar\u0131m yapmak isteyen ve kendilerine ba\u015fvuran çiftçilerden (bu çiftçiler herhangi bir \u015firket ad\u0131na sözle\u015fmeli üretim yapmaktad\u0131rlar), çiftçilerin ürünlerini pazarlad\u0131klar\u0131 \u015firketlerden ald\u0131klar\u0131 ücret kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda tar\u0131m ürünlerinin üretiminden pazarlanmas\u0131na kadar çe\u015fitli safhalarda denetlenip kontrol ederek uygun olanlara "ekolojik= organik ürün" olarak sertifika vermektedir(Bu a\u015famada sertifikalanma, bitkisel üretimin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tar\u0131m arazisidir.). Sertifikaland\u0131rma i\u015flemi, do\u011fal ortamda hiçbir katk\u0131 olmadan yeti\u015fen veya çiftçiler taraf\u0131ndan üretilen, fakat uzun zamand\u0131r sentetik kimyasal girdiler kullan\u0131lmayan araziler hariç, di\u011fer üretim alanlar\u0131nda en az üç y\u0131ld\u0131r. Birinci ve ikinci y\u0131llarda sertifikasyon için ba\u015fvurulan ürünler ekolojik veya organik tar\u0131m prensiplerine göre yeti\u015ftirilmi\u015f ise bunlara "Ekolojik ürüne geçi\u015f ürünü" sertifikas\u0131 verilir.Türkiye'de özellikle ihracat ürünleri yeti\u015ftiren ve sözle\u015fmeli olarak tar\u0131m yapan i\u015fletme say\u0131s\u0131 8500, yeti\u015ftirilen ürün say\u0131s\u0131n\u0131n çe\u015fidi 67 ve organik tar\u0131m yap\u0131lan alan 27 bin ha'd\u0131r.Organik tar\u0131m yöntemiyle üretilen ürünlerin miktar\u0131 90 bin ton dolay\u0131ndad\u0131r. Görüldü\u011fü gibi hem i\u015fletme say\u0131s\u0131 hem de alan bak\u0131m\u0131ndan nispet olarak organik tar\u0131m son derece azd\u0131r. Türkiye'de tamam\u0131 ihracat a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 çal\u0131\u015fan ve organik tar\u0131m ürün talebi do\u011frultusunda sözle\u015fmeli üretim yöntemiyle yeti\u015ftiricilik yapt\u0131ran 25 adet \u015firket bulunmaktad\u0131r. Bu \u015firketlerin ço\u011funlukla f\u0131nd\u0131k, antepf\u0131st\u0131\u011f\u0131, kuru üzüm, kuru incir ve kuru kay\u0131s\u0131 gibi kurutulmu\u015f ürünlerden olu\u015fan ihracat\u0131 50 milyon dolar\u0131n üzerindedir. Ya\u015f meyve ve sebze gibi ürünlerin organik olarak yeti\u015ftirilmeleri tamamen talebe ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ba\u015fta kuru bakliyat ve pamuk gibi tekstil hammaddeleri için de söz konusu olan taleptir. Talep oldu\u011fu taktirde her türlü ürün organik olarak yeti\u015ftirilebilecektir. Daha önce de bahsedildi\u011fi gibi, organik yeti\u015ftiricili\u011fin can al\u0131c\u0131 noktas\u0131, tüketici kültürü ba\u015fta olmak üzere, hayat standard\u0131 ve gelir seviyesinin yüksek olmas\u0131d\u0131r. Ancak açl\u0131k hissini yat\u0131\u015ft\u0131r\u0131p fizyolojik olarak karn\u0131n\u0131 doyuran insan, giyim ve bar\u0131nma ihtiyaçlar\u0131n\u0131 asgari seviyede temin edebilen tüketici, elbette ki organik ürün kullanamaz. Çünkü organik ürünler, son derece pahal\u0131 ürünlerdir.Ben bu makalede, organik tar\u0131m ile konvensiyonel tar\u0131m\u0131n ne gibi farkl\u0131l\u0131klar\u0131 vard\u0131r, organik tar\u0131m teknikleri nelerdir, uygulamalar\u0131 nas\u0131l yap\u0131l\u0131r, ileri ülkelerde ve Türkiye'de bu konuda nereye gelinmi\u015ftir, organik olarak yeti\u015ftirilen ürünlerin kalitesi ve verimi nas\u0131ld\u0131r, verim dü\u015füklü\u011fü nas\u0131l telafi edilebilir? gibi konulara sadece temas etmi\u015f bulunuyorum. Bu konularda elbette ki çok daha fazla yazmak ve söylemek imkan\u0131 bulunmaktad\u0131r. Organik ürünler, konvensiyonel ürünlere göre yüzde 50 daha az verimlidir.; dolay\u0131s\u0131yla birim alan verimleri dü\u015fmekte, birim fiyatlar\u0131da artmaktad\u0131r. Organik ürünlerin birim fiyatlar\u0131 normal ürünlerin fiyatlar\u0131ndan yüzde 30-50 daha fazla oldu\u011fu taktirde üreticilerin kârl\u0131 olabilecekleri yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarla tespit edilmi\u015f durumdad\u0131r. Ancak baz\u0131 ürünlerde baz\u0131 fahi\u015f fiyatlar göze çarpmaktad\u0131r. Tüketicinin korunmas\u0131, ihtikar yap\u0131lmamas\u0131 ve g\u0131da güvenli\u011fi aç\u0131s\u0131ndan, ayr\u0131ca haks\u0131z rekabet bak\u0131m\u0131ndan mutlaka konu, kontrol alt\u0131nda tutulmal\u0131d\u0131r.ORGAN\u0130K TARIM B\u0130R LÜKS MÜDÜR?Bütün bu yaz\u0131l\u0131p çizilenlerden sonra "Organik tar\u0131m bir lüks müdür?" sorusu yine de garip kar\u015f\u0131lanmamal\u0131d\u0131r. Elbette ki fert ba\u015f\u0131na y\u0131ll\u0131k gelirin son derece dü\u015fük oldu\u011fu, açl\u0131k ve ölümle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalan insanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, verimin fevkalade az oldu\u011fu, üretimin tam anlam\u0131yla ilkel oldu\u011fu bölgelerde organik tar\u0131m bir lüks olarak kabul edilebilir. Ama özellikle azotlu gübrelerin çok kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 toprakta, suda ve havada, yani çevrede kirlilik yaratan, sularda ve bilhassa yapra\u011f\u0131 yenen lahana, p\u0131rasa, \u0131spanak, paz\u0131, k\u0131v\u0131rc\u0131k ve marul gibi sebzelerde biriken nitrat ve nitrit bile\u015fiklerinin kandaki hemoglobinle birle\u015ferek methahemoglobin olu\u015fturdu\u011fu ve bunun da oksijenin dokulara ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 engelledi\u011fi t\u0131bben bilinen bir gerçektir. Sonuçta, bilhassa bebeklerde s\u0131k s\u0131k görüldü\u011fü için "Mavi Bebek" ad\u0131 verilen ve ani morarmalarla kendini gösteren methahemoglobinemia anemisi nitrit birikmesinden ileri gelmektedir. Bu hastal\u0131k gevi\u015f getiren hayvanlarda da yayg\u0131n olarak görülmektedir. Nitrit birikimi su ve yapra\u011f\u0131 yenen sebzelerde oldu\u011fu gibi et ve mamüllerinde de söz konusu olabilir.Bugün Türkiye'de gerek suni gübre kullan\u0131m\u0131 ve gerekse mücadele ilac\u0131 kullan\u0131m\u0131 elbette ki çok yüksek ve had safhada de\u011fildir. Hatta henüz Avrupa Birli\u011fi ülkelerine ula\u015fabilmek için bir hayli zamana ve üretime ihtiyaç vard\u0131r. Henüz daha Türkiye'de her y\u0131l i\u015flemeli tar\u0131m yap\u0131lan 27 milyon hektar arazinin 4-5 milyonu nadasa ayr\u0131lmakta, ekilen 22 milyon ha arazinin de ancak 16 milyon hektar\u0131 gübrelenebilmektedir. Dekara isabet eden gübre miktar\u0131 1 ile 4 kg aras\u0131nda de\u011fi\u015fmektedir. Bu aç\u0131dan Türkiye için bugün herhangi bir tehlike veya korku söz konusu de\u011fildir. Ama \u015funu da kabul etmek gerekir ki, Çukurova, Antalya, Marmara ve Ege bölgeleri gibi veya sera ve örtü alt\u0131 yeti\u015ftiricilik yap\u0131lan yerlerde çok fazla miktarda gübre ve ilaç kullan\u0131lmaktad\u0131r. Türkiye'de kapama sar\u0131 ot mücadelesinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Orta Anadolu ve geçit bölgeleri ile yine ayn\u0131 \u015fekilde k\u0131m\u0131l, süne ve zabrus mücadelesi yap\u0131lan Güneydo\u011fu Anadolu ve Trakya'da fazla miktarda kimyasal ilaç kullan\u0131lmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca çok geni\u015f alanlarda pamuk tar\u0131m\u0131 yap\u0131lan, \u015fekerpancar\u0131 tar\u0131m\u0131 yap\u0131lan Ege, Akdeniz, Marmara, Güneydo\u011fu, \u0130ç Anadolu ve geçit bölgelerinde de gerek zararlar\u0131na ve hastal\u0131klara kar\u015f\u0131, gerekse yabanc\u0131 ota kar\u015f\u0131 kimyasal ilaçlar kullan\u0131lmaktad\u0131r. Her ne kadar Türkiye'de dekara ortalama kullan\u0131lan mücadele ilac\u0131 miktar\u0131 henüz 350-500 gram dolay\u0131nda ise de, baz\u0131 bölgelerimizde çok fazla kullan\u0131lmaktad\u0131r.Türkiye'de kullan\u0131lan toplam mücadele ilac\u0131 35 bin ton dolay\u0131nda, bunun yüzde 40'a yak\u0131n\u0131 (14 bin ton) sadece Akdeniz Bölgesinde kullan\u0131lmaktad\u0131r. Akdeniz Bölgesi'nde de en fazla \u0130çel, Seyhan, Hatay ve Antalya illerinde sarfedilmektedir. Buralarda yeti\u015ftirilen ürünlerde pestisit etkisi di\u011fer bölgelerimizden çok daha fazla olmaktad\u0131r. Daha önce de ifade edildi\u011fi gibi, belli bölgeler için organik tar\u0131m bir lüks olmak bir yana, bir zarurettir. Ama baz\u0131 ülke ve bölgeler için de lüks olarak kabul edilebilir.Tar\u0131mda, gerek kimyasal gübrelerin yerine her türlü organik gübre, ba\u015fta ah\u0131r gübresi olmak üzere, ye\u015fil gübre ve her türlü bitkisel ve hayvansal art\u0131klar\u0131n çürütülmesi ve fermentasyonu ile haz\u0131rlanan kompost, gerekse kimyasal ilaçlar\u0131n yerine hastal\u0131k ve zararl\u0131lara mukavim çe\u015fitler \u0131slah edilerek onlar\u0131n yeti\u015ftirilmesi en önemli tedbirlerdir. Yabanc\u0131 ot mücadelesi için herbisit kullanmak yerine de\u011fi\u015fik fiziki mücadele yöntemleri ve kültürel mücadele usulleri geli\u015ftirilmi\u015f ve uygulanmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca tar\u0131mda her bak\u0131mdan yararl\u0131 olan ekim nöbeti uygulamalar\u0131, konvensiyonel tar\u0131m\u0131n oldu\u011fu kadar organik tar\u0131m\u0131n da en önemli araçlar\u0131ndand\u0131r.Ba\u015fta Avrupa ülkeleri, Amerika, Kanada ve Japonya gibi tar\u0131m\u0131 ve teknolojisi çok ileri olan ülkeler olmak üzere, bütün dünyada ve Türkiye'de 20.yüzy\u0131lda tar\u0131mdaki verim ve rekolte art\u0131\u015f\u0131na etkisi olan en önemli faktör (girdiler) kimyasal gübrelerin ve ilaçlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131d\u0131r. Her ne kadar verim art\u0131\u015f\u0131na genetik materyalin tohumluk, dam\u0131zl\u0131k, fide, fidan ve tar\u0131m tekniklerinin geli\u015ftirilmesinin de etkisi olur ise de, bunlar\u0131n toplam\u0131, ancak gübre ve ilaç kullan\u0131m\u0131 kadar olabilmi\u015ftir. Henüz ba\u015f\u0131nda bulundu\u011fumuz 21. yüzy\u0131lda ise bu konuda fikir geli\u015ftiren bilim adamlar\u0131 sulaman\u0131n ilk plana geçece\u011fini ve organik tar\u0131m\u0131n gelece\u011fini ifade etmektedir. Özellikle Türkiye gibi ah\u0131r gübresinin yak\u0131t olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ülkelerde (Türkiye'de kullan\u0131lan enerjinin yüzde 25'i ah\u0131r gübresine aittir.) \u015fayet enerji ihtiyac\u0131 ba\u015fka \u015fekillerde kar\u015f\u0131lanabilir ve ah\u0131r gübresi tar\u0131mda kullan\u0131labilirse devrim niteli\u011finde büyük geli\u015fmeler olabilecektir. \u0130çinde bulundu\u011fumuz günlerde özellikle \u0130ngiltere gibi Avrupa Birli\u011fi ülkeleri yak\u0131n bir gelecekte, tamam\u0131 sulamaya aç\u0131lacak Güneydo\u011fu Anadolu Bölgemizde organik tar\u0131m ürünleri yeti\u015ftirmek için büyük gayretler içine girmi\u015f bulunmaktad\u0131rlar. Türkiye'de halen sulanabilme imkan\u0131 olan 11 milyon hektar arazimizin ancak 3.5-4 milyon hektar\u0131 sulanmaktad\u0131r. GAP'taki sulanabilecek alanlar sulamaya aç\u0131labilirse sulanan arazilerimiz önümüzdeki y\u0131llarda 6 milyon hektara ula\u015facak ve Türkiye'de rekolte artacak, her türlü yeti\u015ftirme faaliyetleri geli\u015fecektir.SONUÇ Türkiye'de ekolojik yöntemlerle üretilen ve sertifikaland\u0131r\u0131larak iç piyasada Türk tüketicisinin tercihine sunulan organik ürün yok denecek kadar azd\u0131r.Organik ürünlerin üretimi sözle\u015fmeli tar\u0131m kapsam\u0131nda gerçekle\u015ftirilmekte ve ekolojik yöntemlerle üretilen bu özelli\u011fin güvenilir kurulu\u015flar taraf\u0131ndan sertifikaland\u0131r\u0131lmas\u0131 belli bir masraf\u0131 gerektirmektedir. Bu masraf ve k\u0131smen verim ve üretim miktar\u0131 dü\u015fü\u015fü, sat\u0131\u015fa sunulan ürünlerde fiyat art\u0131\u015f\u0131 olarak kendisini göstermektedir. Türkiye'de ekolojik tar\u0131m\u0131n gündeme gelmesi, geli\u015fen çevre bilinci içerisinde üretici ve tüketicilerin talebi do\u011frultusunda olmay\u0131p tamamen ihracatç\u0131lar\u0131n bir reaksiyonu \u015feklinde olmu\u015ft\u0131r. Bu nedenle, üreticilerimizin ilgisi ekolojik tar\u0131m dü\u015fünce ve fikrinin d\u0131\u015f\u0131nda, daha fazla gelir sa\u011flama amac\u0131na yöneliktir.Do\u011fal kaynaklar\u0131n korunumu bak\u0131m\u0131ndan, gerçekçi bir alternatif olan organik tar\u0131m\u0131n ve yurt içerisinde organik ürün talebinin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 konusunda üreticilere finansal deste\u011fin Türkiye'de de olu\u015fturulmas\u0131 gerekmektedir. Bu konudaki destek son derece c\u0131l\u0131z, hatta yoktur. Netice olarak denilebilir ki, organik tar\u0131m yerine göre bir lüks yerine ve zaman\u0131na göre ise bir mecburiyettir. <\/em><\/strong><\/p>\n \nkaynak bagcilik.org\n<\/p>\n <\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Prof.Dr. Celal ERAnkara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Ba\u015fkan\u0131 Organik tar\u0131m, biyolojik tar\u0131m, ekolojik tar\u0131m ve hatta zaman zaman sürdürülebilir tar\u0131m kavramlar\u0131 birbiri yerine kullan\u0131lmaktad\u0131r. Organik, biyolojik ve ekolojik tar\u0131m kavramlar\u0131 hemen yüzde yüze yak\u0131n bir \u015fekilde anlam ve çerçeve bak\u0131m\u0131ndan örtü\u015fmekle beraber sürdürülebilir tar\u0131m kavram\u0131 oldukça farkl\u0131d\u0131r. Hemen belirtmek icab ederki gerek yerli […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[413],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-3659","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-organik-tarim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3659","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3659"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3659\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171711,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3659\/revisions\/171711"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3659"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3659"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3659"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=3659"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}