G\u0130R\u0130\u015e<\/p>\n
Toprak,tar\u0131msal üretimin temel unsurlar\u0131ndan birisidir. Tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131 nedeniyle,amca uygun toprak i\u015flemenin seçilmesi ve baz\u0131 kazan\u0131mlar\u0131n gündeme gelmesi söz konusu olmaktad\u0131r. Bunlar;
\n– Toprakta karbonun al\u0131konulmas\u0131,bu yolla y\u0131lda hektar ba\u015f\u0131na ortamla 1,250 kg CO2 in toprakta kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flanmas\u0131,
\n– Toprak yüzeyinin erozyona kar\u015f\u0131 korunmas\u0131; böylece y\u0131lda yakla\u015f\u0131k olarak 25 milyar ton verimli üst topra\u011f\u0131n erozyonla kayb\u0131n\u0131n önlenmesi
\n– Kimyasal gübre ve ilaçlar\u0131n\u0131n yüzey ak\u0131\u015f\u0131 ile bitkiden uzakla\u015fmas\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 ile içme suyu kalitesinin iyile\u015ftirilmesi,
\n– \u0130\u015f gücü,zaman,yak\u0131t ve makine a\u015f\u0131nmalar\u0131ndaki azalman\u0131n sa\u011flanmas\u0131
\n– Topraktaki organik maddenin artmas\u0131 ile daha etkin bir tar\u0131msal üretimin sa\u011flanmas\u0131 ve
\n– Yüzeyde kalan art\u0131klar\u0131n ku\u015flar ve küçük hayvanlar için bar\u0131nak ve yiyecek kayna\u011f\u0131 olu\u015fturmas\u0131 nedeniyle yaban hayat\u0131n geli\u015ftirilmesi
\n Sanayile\u015fme sürecine ba\u011fl\u0131 olarak,tar\u0131msal üretimde kimyasal kullan\u0131m\u0131 da art\u0131\u015f göstermi\u015ftir. Pestisit veya gübre formundaki kimyasallar\u0131n olumsuzluklar\u0131 da ilk olarak sanayile\u015fmi\u015f ülkelerde ortaya ç\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Do\u011fan\u0131n tahrip edilmesi,insan ve hayvan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na vermi\u015f oldu\u011fu zarardan hareketle alternatif üretim yöntemleri ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n yeni çal\u0131\u015fma konular\u0131 aras\u0131nda yerini alm\u0131\u015ft\u0131r. Ekolojik,biyolojik veya organik tar\u0131m olarak adland\u0131r\u0131labilecek bu üretim sistemleri ile üretilen ürünler ya\u015fam standard\u0131n\u0131n yüksek oldu\u011fu ülkelerde pazar bulmas\u0131 ile her geçen gün daha da önemli hale gelmi\u015ftir. <\/p>\n
Ekolojik tar\u0131m konusunda otorite durumu olan IFOAM (uluslar aras\u0131 Organik tar\u0131m federasyonu ) taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan "Organik Tar\u0131mda Üretim ve Ürün \u0130\u015flemeye Yönelik Temel standartlar¬¬" ba\u015fl\u0131kl\u0131 tasla\u011f\u0131n "2,4 Toprak Korunumu " ve "2,5 Suyun korunumu " bölümlerinde toprak ve su korunumu konusunda yap\u0131lmas\u0131 gerekenler,önerilere geni\u015f yer verilmi\u015ftir. Taslakta topra\u011f\u0131n ,mutlak surette korunmas\u0131 gerekti\u011fi,bu amaçla üst katmandaki toprak kayb\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131,bu amaçla yüzeysel veya minimum toprak i\u015fleme , uygun ekim nöbeti,toprak yüzeyindeki art\u0131klar\u0131n muhafaza edilmesi ve di\u011fer i\u015fletmecilik uygulamalar\u0131 gibi yöntemlere yer verilmesi ve erozyon,s\u0131k\u0131\u015fma,tuzluluk ve di\u011fer sorunlar\u0131n önlenmesi gerekti\u011fi vurgulanmaktad\u0131r. Taslakta ayr\u0131ca suyun korunmas\u0131 amac\u0131yla da topra\u011f\u0131n organik madde içeri\u011finin artt\u0131r\u0131lmas\u0131,ekim ve sulaman\u0131n iyi tasarlanmas\u0131 ve uygun zamanda yap\u0131lmas\u0131 gibi öneriler yer almaktad\u0131r.
\nYukar\u0131da belirtilen hususlar dikkate al\u0131narak,ekolojik tar\u0131mda do\u011frudan veya dolayl\u0131 olarak üretime etki eden toprak i\u015flemenin incelenme ve uygun sistemlerin önerilme zorunlulu\u011fu ortadad\u0131r. Bu makalede,ekolojik tar\u0131mda toprak i\u015flemenin temel ilkelerine uygun toprak i\u015fleme sistemleri ortaya konulmaya çal\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. <\/p>\n
EKOLOJ\u0130K TARIMDA TOPRAK \u0130\u015eLEME VE BEKLENT\u0130LER<\/p>\n
Ekolojik tar\u0131mda farkl\u0131 bitkisel ve hayvansal ürünler için üretim yöntemleri mevcut olup bunlar\u0131n bir çok ortak ilkesi bulunmaktad\u0131r. Toprak i\u015flemeye yönelik olanlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da verilmi\u015ftir. <\/p>\n
– Topra\u011f\u0131n iyile\u015ftirilmesi ve içindeki organizmalar\u0131n korunmas\u0131 ve beslenmesi sa\u011flanmal\u0131; toprak sömürülmemeli; tersine do\u011fal verimlilik artt\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bunu sa\u011flamak için ekim nöbeti,organik gübreleme yap\u0131lmal\u0131 ayr\u0131ca uygun toprak i\u015fleme yöntemleri kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.
\n– Toprak strüktürünün iyile\u015ftirici ve humus miktar\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131c\u0131 önlemlerle beraber topra\u011f\u0131 koruyucu, enerji tasarrufu sa\u011flayan. çal\u0131\u015f\u0131lan yerin ko\u015fullar\u0131na uygun toprak i\u015fleme yöntemleri uygulanmal\u0131d\u0131r. Bunun için, topra\u011f\u0131n yap\u0131s\u0131 ve ko\u015fullar\u0131na dikkat edilmelidir, çizici aletlerle çal\u0131\u015fmal\u0131, pulluk gibi topra\u011f\u0131 devirerek i\u015fleyen aletlere mümkün oldu\u011funca az yer verilmeli ve temel kural olarak gere\u011finden fazla say\u0131da toprak i\u015flemeden kaç\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r.
\n– Bilindi\u011fi gibi tar\u0131msal üretimde, verim ve kalite aras\u0131nda ters bir orant\u0131 mevcuttur. Genel kural olarak ikisi aras\u0131nda denge kurulmal\u0131d\u0131r. Ancak ekolojik tar\u0131mda bu denge olu\u015fturulurken kalitenin, ürün miktar\u0131na göre öncelik ald\u0131\u011f\u0131 unutulmamal\u0131d\u0131r.
\n– Ekolojik üretim yapan tar\u0131m i\u015fletmesinde ba\u015fta petrol olmak fosil yak\u0131tlar ve di\u011fer enerji kaynaklar\u0131 optimum verimi sa\u011flayacak düzeyde azami tasarruf kural\u0131na uyularak kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Enerji kullan\u0131m\u0131nda güne\u015f enerjisi ve rüzgar enerjisi gibi do\u011fal enerji kaynaklar\u0131 olabildi\u011fince tercih edilmemelidir. <\/p>\n
Yukar\u0131daki ilkeler;
\na ) Topra\u011f\u0131n organik madde ve bitki besin elementleri yönünden zengin tutma
\nb ) Gerekti\u011fi kadar topra\u011f\u0131 i\u015fleme
\nc ) Yüksek verim yerine kaliteyi tercih etme
\nd ) Enerji kaynaklar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131nda olabildi\u011fince tasarruf <\/p>\n
ana ba\u015fl\u0131klar\u0131 alt\u0131nda toplayabiliriz . Buna göre,ekolojik tar\u0131mda toprak i\u015flemeden beklenenler de a\u015fa\u011f\u0131daki gibi s\u0131ralanabilir. <\/p>\n
– Toprak i\u015fleme, toprakta su ve rüzgar erozyonuna yol açmamal\u0131
\n– Toprak içindeki organizmalar\u0131n ya\u015famlar\u0131na uygun en iyi ortam\u0131 haz\u0131rlamal\u0131
\n– Topraktaki makro ve mikro besin elementlerin kaybolmas\u0131n\u0131 önlemeli
\n– Topraktaki s\u0131k\u0131\u015fmay\u0131 önlemeli,bitkinin kök geli\u015fimine uygun ortam\u0131 haz\u0131rlamal\u0131
\n– Topra\u011fa verilecek materyalin toprak alt\u0131na ve özellikle kök bölgesine verilmesi sa\u011flanmal\u0131 ve
\n– Pulluk gibi topra\u011f\u0131 devirerek i\u015fleyen aletler mümkün oldu\u011funca az kullan\u0131lmal\u0131, bunun yerine çizel, kültivatör gibi topra\u011f\u0131 devirmeden i\u015fleyen aletler tercih edilmelidir. <\/p>\n
Tar\u0131msal üretimde kullan\u0131lan toprak i\u015fleme tekniklerinin baz\u0131lar\u0131 ekolojik tar\u0131m\u0131n isteklerine cevap verecek durumdad\u0131r. Ancak bu tekniklerin hangisinin kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda verilecek kararda üretimi yap\u0131lacak bitkinin cinsi ve agroteknik özellikleri, arazinin konumu ve erozyon etkisinde olup olmad\u0131\u011f\u0131, toprak yap\u0131s\u0131 ve nem durumu vb. gibi kriterler etkili olmaktad\u0131r. Buna göre de uygun toprak i\u015fleme sisteminin seçilmesi önem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. <\/p>\n
TOPRAK \u0130\u015eLEME S\u0130STEMLER\u0130<\/p>\n
Dünyada kullan\u0131lan Toprak i\u015fleme sistemleri 4 s\u0131n\u0131f alt\u0131nda toplanmaktad\u0131r.Bunlar geleneksel toprak i\u015fleme,korumal\u0131 toprak i\u015fleme,azalt\u0131lm\u0131\u015f toprak i\u015fleme,toprak i\u015flemesiz olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
\nGeleneksel Toprak \u0130\u015fleme<\/p>\n
Belirli bir co\u011frafik alanda,yeti\u015ftirilen belirli bir ürün için tohum yata\u011f\u0131 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda geleneksel olarak yap\u0131lan toprak i\u015fleme uygulamalar\u0131d\u0131r. Geleneksel toprak i\u015fleme; ürün art\u0131klar\u0131n\u0131n ço\u011funun gömüldü\u011fü % 30 ‘ daha az ürün art\u0131klar\u0131n\u0131n b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir toprak i\u015fleme sistemidir. Bu tip toprak i\u015flemede,birinci ve ikinci s\u0131n\u0131f toprak i\u015fleme makinelerinden yararlanarak tarlan\u0131n ekim için haz\u0131rlanmas\u0131 söz konusudur. Birinci s\u0131n\u0131f toprak i\u015fleme makinesi olarak genellikle kulakl\u0131 pulluk gibi topra\u011f\u0131 deviren makineler kullan\u0131l\u0131r.
\nGeleneksel toprak i\u015flemenin yer ald\u0131\u011f\u0131 üretim sisteminde ço\u011funlukla a\u015fa\u011f\u0131daki uygulamalara yer verilir. <\/p>\n
– Kulakl\u0131 pullukla sürüm
\n– Diskli pullukla ufalama ( 1 veya 2 kez )
\n– T\u0131rm\u0131k veya kültivatörle i\u015fleme ( 1 veya 2 kez )
\n– Ekim ve gübreleme
\n– Kültivatör veya döner çapa ile çapalama ( 1 veya 2 kez )
\n– Sulama
\n– Tar\u0131msal sava\u015f ve
\n– Hasat<\/p>\n
Korumal\u0131 Toprak \u0130\u015fleme<\/p>\n
Korumal\u0131 toprak i\u015fleme; su ve rüzgar erozyonunu azaltmak maksad\u0131yla,ekim i\u015fleminden sonra,toprak yüzeyinin en az % 30 ‘nun ön bitkiye ait art\u0131klar\u0131n kaplanmas\u0131n\u0131n sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 uygulamalard\u0131r. Toprak yüzeyinin tamamen kaplanmas\u0131 için gerekli art\u0131k yo\u011funlu\u011fu; toprak tipi,e\u011fim durumu,ekim nöbeti ve toprakta k\u0131\u015f\u0131n kalan bitki art\u0131klar\u0131 ba\u015fta olmak üzere pek çok faktöre ba\u011fl\u0131d\u0131r. Korumal\u0131 toprak i\u015flemede toprak sadece tohum yata\u011f\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 , kimyasal uygulamas\u0131,yabanc\u0131 otlar\u0131n kontrol edilmesi ve tohumun ekilmesi için i\u015flenir.
\nKorumal\u0131 toprak i\u015fleme sistemi olarak uygulamada de\u011fi\u015fik alt sistemlere rastlamak mümkündür. Bunlardan baz\u0131lar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da belirtilmektedir. <\/p>\n
– Minimum toprak i\u015fleme ( minimum tillage )
\n– Azalt\u0131lm\u0131\u015f toprak i\u015fleme ( reduced tillage )
\n– Nem engelli ( malç ) toprak i\u015fleme ( mulch tillage )
\n– Toprak i\u015flemesiz ( s\u0131f\u0131r toprak i\u015fleme,çiziye ekim veya dikim ) ( no-till,zero-tillage ,slot-plant )
\n– \u015eerit halinde toprak i\u015fleme (strip tillage )
\n– S\u0131rta ekime yönelik toprak i\u015fleme ( ridge tillage )<\/p>\n
Azalt\u0131lm\u0131\u015f Toprak \u0130\u015fleme <\/p>\n
Bitkisel üretim veya mevcut toprak ko\u015fullar\u0131nda,i\u015flenme gereksinimini kar\u015f\u0131lamak için topra\u011f\u0131n gerekli olabilecek en az düzeyde i\u015fleme tabii tutulmas\u0131d\u0131r. Bu tan\u0131mlama,y\u0131llara ve ülkelere göre de\u011fi\u015fim göstermektedir. Ço\u011fu zaman,anlaml\u0131 minimum toprak i\u015fleme yerine azalt\u0131lm\u0131\u015f toprak i\u015fleme kavram\u0131n\u0131 kullanmak daha do\u011fru olmaktad\u0131r. <\/p>\n
Azalt\u0131lm\u0131\u015f Toprak i\u015fleme <\/p>\n
Geleneksel toprak i\u015flemeye göre daha az enerji gerektiren i\u015flemlerden olu\u015fan sistemlerdir. Di\u011fer bir ifade ile,azalt\u0131lm\u0131\u015f toprak i\u015fleme; geleneksel toprak i\u015fleme sistemine göre yo\u011fun olmayan ve topra\u011f\u0131 daha az i\u015fleme tabii tutan bir sistemdir. Bu sistemde; geleneksel sisteme göre ya uygulamalar\u0131n say\u0131s\u0131 azalt\u0131l\u0131r veya birim alan ba\u015f\u0131na enerji gereksinimi daha az olan toprak i\u015fleme makinelerine yer verilir. <\/p>\n
Nem Engelli ( Malçl\u0131 ) Toprak i\u015fleme <\/p>\n
Art\u0131klar özellikle toprak yüzeyine veya yüzeyin yak\u0131n\u0131na b\u0131rak\u0131lacak \u015fekilde tüm toprak yüzeyinin i\u015fleme tabii tutulmas\u0131d\u0131r.
\nMalçl\u0131 toprak i\u015fleme; toprak i\u015flemesiz ve s\u0131rta ekime yönelik toprak i\u015fleme d\u0131\u015f\u0131nda bir korumal\u0131 toprak i\u015fleme sistemidir. Toprak i\u015fleme; çizel pullu\u011fu,diskli aletler,tarla kültivatörleri
\nKesme pulluklar veya ot yolucularla yap\u0131lmaktad\u0131r. Yabanc\u0131 otlar,herbisit uygulamas\u0131 ve\/veya ürünün çapalanmas\u0131 ile kontrol alt\u0131na al\u0131nmaktad\u0131r. Uygulama say\u0131s\u0131; erezyon kontrolünü sa\u011flayacak yeterli art\u0131\u011f\u0131n yüzeyde b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmaktad\u0131r. <\/p>\n
Toprak \u0130\u015flemesiz ( S\u0131f\u0131r Toprak \u0130\u015fleme,Çiziye Ekim veya Dikim )<\/p>\n
Önceden bozulmam\u0131\u015f topra\u011fa do\u011frudan tohumun ekilmesi i\u015flemidir. Bu sistemde,
\ntoprak ekimden hasada ve hasattan da ekime kadar bozulmadan b\u0131rak\u0131l\u0131r. Sadece do\u011frudan ekim makinesi olarak adland\u0131r\u0131lan makinelerin art\u0131k parçalay\u0131c\u0131 ve gömücüleri veya diskli,çapa vb. tip çizi aç\u0131c\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan toprak dar bir \u015ferit \u015feklinde i\u015flenir. Bu nedenle do\u011frudan ekim makineleri,ekim i\u015flemenin d\u0131\u015f\u0131nda topra\u011f\u0131 bozmaz. Tohumun b\u0131rak\u0131laca\u011f\u0131 derinlikte bir çizinin aç\u0131labilmesi için kullan\u0131lan ekim ve dikim makineleri,art\u0131klar\u0131 kesebilmesi ve bozulmam\u0131\u015f topra\u011fa batabilmelidir. Bu nedenle de geleneksel makinelerden farkl\u0131 yap\u0131sal özelliklere sahip olmal\u0131d\u0131r. Topra\u011f\u0131n i\u015flenmemesinden dolay\u0131 sorun olabilecek yabanc\u0131 otlar\u0131n kontrolü ise ekim öncesi,çimlenme öncesi veya çimlenme sonras\u0131
\nuygulanabilecek herbisitlerle sa\u011flanmaktad\u0131r. Herbisit uygulama \u015fekli ve zaman,yabanc\u0131 ot yo\u011funlu\u011funa ve iklim ko\u015fullar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. <\/p>\n
\u015eerit Halinde Toprak \u0130\u015fleme<\/p>\n
Toprak yüzeyinin % 30veya daha az k\u0131sm\u0131n\u0131n bant veya \u015ferit biçiminde i\u015fleme tabi tutulmas\u0131d\u0131r. <\/p>\n
S\u0131rta Ekime Yönelik Toprak \u0130\u015fleme <\/p>\n
Bitkinin üzerine ekilece\u011fi ve bak\u0131m i\u015flemleri s\u0131ras\u0131nda veya hasat sonras\u0131nda s\u0131rt olu\u015fturulmas\u0131 ve bunlar\u0131n her y\u0131l ayn\u0131 yerde korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan sistemdir.
\nS\u0131rta ekime yönelik toprak i\u015flemede; toprak genellikle gübre uygulamalar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda,hasattan ekime kadar i\u015flenmeden b\u0131rak\u0131l\u0131r. Bitkiler,önceki yeti\u015ftirme döneminde yap\u0131lm\u0131\u015f s\u0131rtlara ekilir veya dikilirler. S\u0131rtlara genellikle y\u0131ll\u0131k bak\u0131m esnas\u0131nda,kar\u0131k usulü sulama da veya s\u0131rt\/çukur olu\u015fturularak yap\u0131l\u0131r. S\u0131rtlar; s\u0131rta yönelik toprak i\u015fleme sistemi hemen ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda veya bak\u0131m i\u015flemleri s\u0131ras\u0131nda nemli topra\u011f\u0131n s\u0131rtlar\u0131n olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 önledi\u011fi hasattan hemen sonra yap\u0131labilir. Ancak,s\u0131rtlar\u0131n hasattan hemen sonra yap\u0131lmas\u0131,çizilerdeki yetersiz art\u0131klar\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 erozyona sebep olaca\u011f\u0131 ve s\u0131rtlarda yabanc\u0131 otlar\u0131n geli\u015fmesine izin verece\u011fi gerekçesiyle tavsiye edilmektedir. Hasattaki s\u0131rt yüksekli\u011finin; 15-20 cm olmas\u0131,erozyon riski yüksek olan bölgelerde ekimden sonra çiziden en az 8 cm daha yüksekte olmas\u0131 önerilmektedir.
\nS\u0131rt halinde toprak i\u015fleme sistemlerinde genellikle kazaya\u011f\u0131,diskli s\u0131ra temizliyicileri,
\ngömücü üniteler veya yatay diskleri bulunan ekim makineleri kullan\u0131lmaktad\u0131r. S\u0131ra temizleyicileri, 3-5 cm lik topra\u011f\u0131,yüzeydeki art\u0131klar\u0131 ve yabanc\u0131 ot tohumlar\u0131n\u0131 s\u0131radan uzakla\u015f\u0131r. Böylelikle,s\u0131rt üzerinde nemli,art\u0131klar\u0131n ar\u0131nm\u0131\u015f ve tohumun ekildi\u011fi bir ortam haz\u0131rlanm\u0131\u015f olur. M\u0131s\u0131r ve tane sorgum saplar\u0131 baz\u0131 durumlarda hasat ve ekim dönemi aras\u0131nda parçalan\u0131r. Kuru kimyasal gübre; serpme veya ekim makinesi ile bant \u015feklinde sonbaharda verilir.
\nToprak i\u015fleme uygulamalar\u0131,sadece problemin çözümlenebilme düzeyi yönünden de\u011fil,ayn\u0131 zamanda enerji girdileri ve uygulama sonras\u0131 meydana gelen,yan etkiler yönünden de incelenmelidir. Genel olarak mevcut bir problemin çözümü ile ba\u015fka problem veya problemlerin meydana geldi\u011fi bilinmektedir. Örne\u011fin,gev\u015fetme i\u015flemleri s\u0131ras\u0131nda,
\nArzulanmasa dahi kesekler olu\u015fmakta ve çal\u0131\u015fma derinli\u011finde sert ve geçirimsiz tabaka meydana gelmektedir.
\nToprak i\u015fleme sistemlerin seçiminde pek çok faktör etkili olmaktad\u0131r. Bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda toprakla ilgili olarak topra\u011f\u0131n tekstür,strüktür,organik madde içeri\u011fi,mineral yap\u0131 durumu ile arazinin e\u011fimi,a\u015f\u0131nabilirlik,bitki kök derinli\u011fi; iklimsel olarak ya\u011f\u0131\u015f miktar\u0131 ve da\u011f\u0131l\u0131m\u0131,su dengesi,yeti\u015ftirme sezonunun uzunlu\u011fu,toprak ve çevre s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131,kurak geçen süre gibi özellikler; ürüne ba\u011fl\u0131 olarak ise yeti\u015ftirme süresi,kök yap\u0131s\u0131 ve özellikleri,su gereksinimi,tohum; sosyo ekonomik durumla ilgili olarak i\u015fletme büyüklü\u011fü,güç kayna\u011f\u0131 varl\u0131\u011f\u0131; aile yap\u0131s\u0131 ve durumu,i\u015fgücü durumu,nakit ve kredi kullan\u0131m imkanlar\u0131; di\u011fer ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ise hükümet politikalar\u0131,amaç ve öncelikler yer almaktad\u0131r. <\/p>\n
KORUMALI TOPRAK \u0130\u015eLEME <\/p>\n
Ekolojik tar\u0131mda öncelikle sahip olunan topra\u011f\u0131n kaybedilmemesine ve korunmas\u0131na özen gösterilmelidir. Topra\u011f\u0131n gerek su,gerekse rüzgar erozyonundan korunmas\u0131n\u0131n en basit yolu ise toprak yüzeyinde art\u0131klar\u0131n b\u0131rak\u0131lmas\u0131d\u0131r. Buna göre,ekolojik tar\u0131mda toprak i\u015fleme denildi\u011finde akla topra\u011f\u0131n,suyun ve enerjinin korunmas\u0131n\u0131n esas oldu\u011fu korumal\u0131 toprak i\u015fleme sistemleri gelmelidir.
\nKorumal\u0131 toprak i\u015fleme. çok say\u0131da de\u011fi\u015fkeni etkileyebilmektedir. Bunlar aras\u0131nda;
\n– Toprak yüzeyindeki art\u0131k miktar\u0131
\n– Erozyon
\n– \u0130nfiltrasyon ve yüzey ak\u0131\u015f\u0131
\n– Kimyasal yap\u0131
\n– Toprak yüzeyindeki organik madde ve pH durumu ve
\n– Kullan\u0131lan pestisitlerin tipi ve miktar\u0131
\nyer al\u0131r.
\nDaha öncede belirtildi\u011fi gibi ön bitkiye ait art\u0131klar,farkl\u0131 toprak i\u015fleme sistemleri nedeniyle meydana gelen toprak kay\u0131plar\u0131n\u0131 kontrol etmede en önemli faktördür
\nBuna göre,art\u0131klar\u0131n yüzeyi kaplama oran\u0131 % 20 oldu\u011fu toprak kayb\u0131nda meydana gelebilecek azalma yüzdesi yakla\u015f\u0131k %50 iken kaplama oran\u0131 % 30 a ç\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda azalma % 64 ler düzeyine ula\u015fmaktad\u0131r. Bu durumda korumal\u0131 toprak i\u015flemede anahtar kelime toprak yüzeyindeki art\u0131klar\u0131n i\u015fletmecili\u011fidir.
\nErozyon; hareketli su,rüzgar,buzul veya yerçekimi etkisi gibi i\u015flemleri içerisine alan jeolojik etkilerle arazi yüzeyinin a\u015f\u0131nmas\u0131 olarak tan\u0131mlan\u0131r. Su erozyonu,toprak parçac\u0131klar\u0131n kesek ve di\u011fer toprak agregatlar\u0131ndan uzakla\u015fmas\u0131 ile ba\u015flar. . Ya\u011fmur damlalar\u0131n\u0131n topra\u011fa çarpmas\u0131 toprak parçac\u0131klar\u0131n\u0131n bulunduklar\u0131 ortamdan uzakla\u015fmas\u0131n\u0131 temel nedenidir. Tek bir ya\u011fmur damlas\u0131 önemsiz görülebilir. Ne var ki ya\u011fmur damlalar\u0131n\u0131n birlikte toprak yüzeyine çarpmalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda büyük bir kuvvetin toprak yüzeyine çarpmas\u0131 küçümsenemeyecek düzeyde enerjinin ortaya ç\u0131kmas\u0131na sebep olur. \u015eiddetli bir f\u0131rt\u0131na ve ya\u011fmur 1 ha l\u0131k bir alandan 250 ton a varan miktarda topra\u011f\u0131n parçalan\u0131p uzakla\u015fmas\u0131na neden olabilir. Toprak yüzeyinde ön bitkiye ait art\u0131klar\u0131n veya di\u011fer örtü bitkilerinin bulunmas\u0131 ya\u011fmur damlalar\u0131n\u0131n etkisini sönümler,erozyon da önemli ölçüde azal\u0131r.
\nKuvvetli türbülans etkili rüzgar,erozyon riski yüksek olan tarla ko\u015fullar\u0131nda rüzgar erozyonuna neden olur. Toprak yüzeyinden 30 cm yukar\u0131da,saatte 20 km h\u0131zla esen bir rüzgar,riski yüksek tarla ko\u015fullar\u0131nda topra\u011f\u0131n hareketlendirilebilmesi için yeterlidir. Erozyon riski yüksek tarla ko\u015fullar\u0131 denildi\u011finde ise yüzeyi ç\u0131plak,gev\u015fek,kuru ve ince bünyeli korumas\u0131z yüzey anla\u015f\u0131l\u0131r. Rüzgar h\u0131z\u0131n\u0131n 30 km\/h den 50 km\/h e ç\u0131kmas\u0131 ile erozyon h\u0131z\u0131 üç kat\u0131na ula\u015f\u0131r.
\nÇaplar\u0131 0,1 mm den daha küçük olan toprak parçac\u0131klar\u0131 hava ak\u0131m\u0131 içerisinde dü\u015fmeden önce kilometrelerce ta\u015f\u0131nabilir,hava ak\u0131m\u0131nda ask\u0131da kal\u0131rlar. Çaplar\u0131 0,5 mm olan iri toprak parçac\u0131klar\u0131 bulunduklar\u0131 yerden toprak yüzeyi üzerinde s\u0131çrayarak,dahabüyük toparak parçac\u0131klar\u0131 ( 0,5-1,0 mm çap\u0131nda ) ise toprak yüzeyinde yuvarlanarak ta\u015f\u0131n\u0131rlar.
\nRüzgar erozyonunu önleyebilme veya azaltabilmenin de\u011fi\u015fik yollar\u0131 vard\u0131r. Bunlardan toprak yüzeyinin bitki örtüsü veya ön bitkiye ait art\u0131klarla kaplanmas\u0131 basit ve yayg\u0131n uygulamad\u0131r. Art\u0131k veya bitki örtüsü; toprak yüzeyindeki rüzgar\u0131n h\u0131z\u0131n\u0131 azalt\u0131r ve toprak parçac\u0131klar\u0131 temas eden rüzgar kuvvetini önler. Toprak yüzeyi veya yak\u0131n\u0131ndaki vegetatif materyal ayn\u0131 \u015fekilde hareketli toprak parçac\u0131klar\u0131n\u0131 tutar ve ç\u0131\u011f etkisini s\u0131n\u0131rlar. Rüzgar erozyonunu azaltmak için gerekli olan art\u0131k miktar\u0131,art\u0131\u011f\u0131n tipine,yüksekli\u011fine,rüzgar yönü ve toprak tipine ba\u011fl\u0131 olarak art\u0131k konumuna göre de\u011fi\u015fir.
\nKorumal\u0131 toprak i\u015fleme,toprak yüzeyinde art\u0131k b\u0131rakarak ve topra\u011f\u0131n pülverizasyonunu azaltarak rüzgar erozyonunu azalt\u0131r. Yap\u0131lacak her toprak i\u015fleme uygulamas\u0131 yüzey art\u0131klar\u0131n\u0131 azalt\u0131r.
\nTopra\u011f\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131ran toprak i\u015fleme makineleri yabanc\u0131 ot kontrolü ve herbisitlerin kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 için gayet yararl\u0131 olabilirler. Fakat rüzgar erozyonunu kontrol eden art\u0131klar\u0131n büyük bir bölümünün gömülmesine neden olur. <\/p>\n
KORUMALI TOPRAK \u0130\u015eLEMEN\u0130N YARARLARI VE SAKINCALARI<\/p>\n
Korumal\u0131 toprak i\u015flemede,topra\u011f\u0131n en az i\u015flenmesi söz konusudur. Topra\u011f\u0131 i\u015flemenin düzeyi ve s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 azalt\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda,an\u0131z veya bitki art\u0131klar\u0131 topra\u011fa tamamen kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaz ve topra\u011f\u0131n üzerinde b\u0131rak\u0131l\u0131r. Tohum; bu an\u0131z veya i\u015flenmi\u015f topraktaki küçük \u015feritlere ekilir. Yabanc\u0131 ot kontrolü,topra\u011f\u0131n i\u015flenmesi ile de\u011fil herbisitlerle sa\u011flan\u0131r. Kimyasal gübreler ekim öncesi toprak içerisine veya ekimle beraber topra\u011f\u0131n üst katmanlar\u0131na yerle\u015ftirilir. Yabanc\u0131 otlar\u0131 kontrol alt\u0131na alan ve ön bitkiye ait art\u0131klar\u0131 yok eden herbisitlere olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131 nedeniyle korumal\u0131 toprak i\u015flemenin sürdürülebilir özellik ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131 sorgulanabilir.
\nAVANTAJLARI <\/p>\n
– Yeti\u015ftirilen ürünler,suyu daha etkin bir \u015fekilde kullan\u0131l\u0131r; topra\u011f\u0131n su tutma kapasitesi artar ve ya\u011f\u0131\u015flardan dolay\u0131 su kay\u0131plar\u0131 ve buharla\u015fma azal\u0131r.
\n– Kurak ve e\u011fimli topraklara sahip kuru tar\u0131mda suyun daha etkin kullan\u0131m\u0131 ile daha yüksek verim elde edilebilir.
\n– Topra\u011f\u0131n organik madde içeri\u011fi ve faydal\u0131 böceklerin populasyonu korunabilir,toprak,bitki besin maddesi,gübre ve pestisit kayb\u0131 azal\u0131r.
\n– Ekim i\u015fleminde tarlan\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 için daha az zamana gereksinim duyulur.
\n– Ekim tahinde hava ko\u015fullar\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k azal\u0131r.
\n– Ekim öncesi toprak i\u015fleme çal\u0131\u015fmalar\u0131 azal\u0131r,böylece i\u015f gücü ve yak\u0131ttan tasarruf sa\u011flan\u0131r.
\n– Ekim için daha az i\u015flem yap\u0131lmas\u0131,gerek traktör gerekse toprak i\u015fleme ve ekim makinelerinin daha az a\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131,bu ise tamir ve bak\u0131m masraflar\u0131n\u0131 azalt\u0131r. ç
\n– Toprak yüzeyinde b\u0131rak\u0131lan ürün miktar\u0131,su ve erozyonunu azalt\u0131r.
\n– Yap\u0131lan tar\u0131msal uygulamalar\u0131n daha az olmas\u0131ndan dolay\u0131,topra\u011fa uygulanan d\u0131\u015f yükler azal\u0131r ve böylece toprak s\u0131k\u0131\u015fmas\u0131 en aza indirilir ve
\n– Bitki ç\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 güçle\u015ftiren ve yüzey ak\u0131\u015f\u0131n neden olan kaymak tabakas\u0131 olu\u015fumunu engeller <\/p>\n
DEZAVANTAJLARI<\/p>\n
Özel ekim ekipman\u0131n\u0131n maliyetinin yüksek olmas\u0131 ve korumal\u0131 tar\u0131m sistemlerinin tamamen yeni bir sistem ortaya koymas\u0131,çiftçiler taraf\u0131ndan yüksek i\u015fletme ba\u015far\u0131s\u0131 ve ö\u011frenme i\u015flemi gereksinimi k\u0131sa süreli dezavantajlar\u0131ndand\u0131r. Dünyan\u0131n her yerinde geleneksel tar\u0131mda elde edilen uzun süreli deneyimler,korumal\u0131 tar\u0131m\u0131n bir çiftçinin çözümlemeyen farkl\u0131 problemleri için ne daha çok ne de daha az çözüm getirmedi\u011fini göstermi\u015ftir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra; <\/p>\n
– Su göllenmesi veya kötü drenaj gibi a\u015f\u0131r\u0131 su problemleri ortaya ç\u0131kar.
\n– Zararl\u0131 ve hastal\u0131k problemleri artar. Toprak yüzeyinde tutunan art\u0131klar,baz\u0131 zararl\u0131 ve hastal\u0131klara te\u015fvik eder. Ürün art\u0131klar\u0131 ile ertesi döneme hastal\u0131k ve zararl\u0131lar ta\u015f\u0131n\u0131r.
\n– \u0130yi bir tohum-toprak temas\u0131 sa\u011flayarak tohumu nemli topra\u011fa yerle\u015ftirebilen ve bunu yüzeydeki art\u0131klarla t\u0131kanmadan gerçekle\u015ftirilen özel ekim makinelerine veya mevcut ekim makinelerinde de\u011fi\u015fikliklere ihtiyaç duyulur.
\n– Tarla yüzeyinde buluna art\u0131klar,sürgünlerin beslenmesini engeller,
\n– Havalanma ko\u015fullar\u0131n\u0131n yetersizli\u011fi,dü\u015fük toprak s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 ve a\u015f\u0131r\u0131 nem,ürün yeti\u015ftirmek için genellikle uygun de\u011fildir.
\n– \u0130\u015f gücü ve yak\u0131ttan tasarruf sa\u011flanmas\u0131na ra\u011fmen,yabanc\u0131 ot kontrolünde büyük oranda herbisit kullan\u0131m\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k,ek giderlere neden olur ve çevresel bir olumsuzluk olu\u015fturur.
\n– Daha güçlü bir traktör gerekecektir.
\n– Gübreleme daha zordur. Gübrenin genel olarak verilmesi makine ile fiziksel olarak devirme yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131ndan daha zordur,fakat ekim esnas\u0131ndaki özel birle\u015fimler söz konusudur ve toprak i\u015flemesiz aç\u0131c\u0131lar\u0131n özel tasar\u0131mlar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 arzu edilmektedir.
\n– Pestisitlerin verilmesi daha zordur. Gübrelemede oldu\u011fu gibi,pestisitlerin genel birle\u015ftirilmesi toprak i\u015flemesiz sistem ile mümkün de\u011fildir.
\n– Besin dönü\u015fümünü de\u011fi\u015ftirir. Topraktaki mikroplar taraf\u0131ndan organik maddelerin çürümesi,toprak i\u015flemesiz sistemde üretilen bitkilerde mevcut besinlerin geçici olarak tutunmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. <\/p>\n
SONUÇ VE ÖNER\u0130LER <\/p>\n
Ekolojik tar\u0131m\u0131n bitkisel üretim kolunda toprak i\u015fleme,üretim faaliyetleri içerisinde ilk yap\u0131lan i\u015flem olmas\u0131 ve ekimden hasada kadar uzanan a\u015famalar\u0131n tamam\u0131na etkili olmas\u0131 nedeniyle önem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.
\nEkolojik tar\u0131ma uygun toprak i\u015fleme sistemi olarak ise toprak,su ve enerjinin korunmas\u0131n\u0131n ana hedef oldu\u011fu korumal\u0131 toprak i\u015fleme sistemi önerilir. Ancak sistemin herbisitlere ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedeniyle mutlak surette sentetik esasl\u0131 herbisitlerin yerine organik olanlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 zorunludur. <\/p>\n
\nKAYNAKLAR :<\/p>\n
ETO ( Ekolojik tar\u0131m organizasyonu) SEM\u0130NER\u0130 \/ Antalya <\/p>\n \n \n<\/p>\n \nziraatci.com\n<\/p>\n <\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" G\u0130R\u0130\u015e Toprak,tar\u0131msal üretimin temel unsurlar\u0131ndan birisidir. Tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131 nedeniyle,amca uygun toprak i\u015flemenin seçilmesi ve baz\u0131 kazan\u0131mlar\u0131n gündeme gelmesi söz konusu olmaktad\u0131r. Bunlar; – Toprakta karbonun al\u0131konulmas\u0131,bu yolla y\u0131lda hektar ba\u015f\u0131na ortamla 1,250 kg CO2 in toprakta kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flanmas\u0131, – Toprak yüzeyinin erozyona kar\u015f\u0131 korunmas\u0131; böylece y\u0131lda yakla\u015f\u0131k olarak 25 milyar ton verimli üst […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[413],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-3701","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-organik-tarim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3701","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3701"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3701\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171682,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3701\/revisions\/171682"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3701"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3701"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3701"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=3701"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}