{"id":3758,"date":"2007-10-01T07:29:00","date_gmt":"2007-10-01T07:29:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:00:25","modified_gmt":"2025-10-23T10:00:25","slug":"sehir-agaclandirmalari-ve-kavak-3758","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/sehir-agaclandirmalari-ve-kavak-3758","title":{"rendered":"\u015eEH\u0130R A\u011eA\u00c7LANDIRMALARI VE KAVAK"},"content":{"rendered":"

\nPeyzaj planlama ve tasar\u0131mlarda estetik ve i\u015flevsel amaçl\u0131 kullan\u0131labilecek çok say\u0131da ve çe\u015fitte bitkisel materyal bulunmaktad\u0131r. Ancak kullan\u0131lan bitkisel materyalin ba\u015far\u0131s\u0131 istenilen amaca, do\u011fru tür seçimine, do\u011fru yer ve zamanda kullan\u0131m\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. "Kavak" cinsi (Populus<\/em> sp.), peyzaj düzenlemelerinde kullan\u0131lan bitkisel materyallerden sadece birisidir ve genelde tar\u0131msal peyzaj\u0131n karakteristik bir eleman\u0131d\u0131r. Özellikle piramit formlu karakavaklar\u0131n tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131r\u0131nda ve dere kenarlar\u0131nda yer almas\u0131 ve k\u0131rsal alanla bütünle\u015fmesi s\u0131kça rastlan\u0131lan örneklerdendir.\n<\/p>\n

\nAnadolu'da kavak ve kavakç\u0131l\u0131k, as\u0131rlard\u0131r önemli ve yayg\u0131n rastlan\u0131lan bir kültür al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Anadolu insan\u0131, ya\u015fam\u0131n\u0131n her a\u015famas\u0131nda kavakla özde\u015fle\u015fmi\u015ftir. Özellikle karakavak Anadolu insan\u0131n\u0131n sevincini simgelemi\u015f, evlilik veya çocuk do\u011fumu gibi özel günlerde dikilmesi gelenek halini alm\u0131\u015f ve ya\u015fam\u0131 boyunca önemli bir gelir kayna\u011f\u0131 olmu\u015ftur.\n<\/p>\n

\nKavak cinsinin, dünya üzerinde özellikle \u0131l\u0131man yörelerde do\u011fal yay\u0131l\u0131\u015f gösteren 100'den fazla türü, alt türü, varyeteleri ve sürekli yenileri elde edilen say\u0131s\u0131z melez ve klonlar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Kavaklar, tür, alt tür ve kültivarlar\u0131 aç\u0131s\u0131ndan çok zengin oldu\u011fu kadar kendi içinde de çe\u015fitli seksiyonlara ayr\u0131lan odunsu bitkilerdendir.\n<\/p>\n

Ankara Yöresinde Bulunan Kavak Türleri Ve Özellikleri<\/h1>\n

\nBotanik s\u0131n\u0131fland\u0131rmaya göre kavaklar (Populus L.)<\/em> Salicales<\/em> tak\u0131m\u0131na ait Sulicaceae<\/em> familyas\u0131 içinde yer al\u0131rlar. Bu ailede erkek ve di\u015fi çiçekler ayr\u0131 ayr\u0131 salk\u0131m halinde birle\u015fmi\u015flerdir. Bir cinsli ve iki evciklidirler (Dioik). Yani di\u015fi ve erkek çiçekler genelde farkl\u0131 bireylerde yer al\u0131rlar. Do\u011fadaki tohumdan gelen bir kavak bireyi, baz\u0131 istisnalar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ya erkektir ya da di\u015fidir. Di\u015fi kavaklar tohum, erkek kavaklar polen üretirler.<\/strong>\n<\/p>\n

\nAnkara yöresinde bulunan türleri ve özellikleri; <\/strong>\n<\/p>\n

\nKarakavaklar içinde Anadolu'da yay\u0131l\u0131\u015f gösteren ve halk taraf\u0131ndan "servi kava\u011f\u0131" olarak adland\u0131r\u0131lan P. usbekistanica,<\/em> gövde kabuklar\u0131n\u0131n çok bariz olarak kireç beyaz\u0131 renkte olmas\u0131 ile tan\u0131nmaktad\u0131r. Bu tür P. nigra<\/em> var. \u0130talica'ya göre Orta ve Do\u011fu Anadolu'da kurak ve so\u011fuk ko\u015fullara daha iyi tolerans gösterir. P. usbekistanica'<\/em>n\u0131n belirgin özelliklerinden bir tanesi de di\u011fer <\/em>karakavaklara göre daha geç yaprak dökerek peyzaj etkilerini daha uzun süre koruyabilmesidir. Düzgün gövdeleri ekonomik de\u011ferlendirmeye de imkan verir. H\u0131zl\u0131 geli\u015fmeleri, kolay büyümeleri ve tüm Anadolu'da yay\u0131l\u0131\u015f gösterebilmeleri onlar\u0131n, verimli kavak plantasyonlar\u0131 yan\u0131nda, kentlerimizde de yayg\u0131n \u015fekilde yeti\u015ftirilmelerine ve k\u0131rsal alanlarda k\u0131sa zamanda fonksiyonel rüzgar perdeleri olarak çok kullan\u0131lmalar\u0131na neden olmaktad\u0131r. Bütün bu nedenlerle Anadolu'da geni\u015f bir kullan\u0131m alan\u0131 bulmaktad\u0131rlar. Günümüzde yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan Karakavak klonlar\u0131ndan Kocabey di\u015fi, Gazi ve Anadolu ise erkektir.<\/strong>\n<\/p>\n

\nAkkavak, 30-40 m'ye kadar boylanabilen, kal\u0131n dall\u0131, geni\u015f tepeli bir a\u011façt\u0131r. 200-300 y\u0131l kadar ya\u015fayabilir. Beyaz parlak kabuklar\u0131 uzun seneler gövde üzerinde çatlamadan kal\u0131r. Nehir kenarlar\u0131nda, dolgu arazilerde, orman içi aç\u0131kl\u0131klarda görülür. Kök sürgünü verme özelli\u011findedir. Türkiye'de Kuzey, Bat\u0131, Güney ve \u0130ç Anadolu'da ve Trakya'da görülmekle beraber, halk taraf\u0131ndan park ve bahçelerde süs bitkisi olarak da dikilmekte, yay\u0131l\u0131\u015f\u0131 geni\u015fletilmektedir. Park ve bahçelerde di\u015fi ve erkek fertler rasgele dikilmektedir. Özellikle \u015fehir a\u011façland\u0131rmalar\u0131nda erkek fertler seçilmelidir. Ülkemizde devlet fidanl\u0131klar\u0131nda akkavak fidan sat\u0131\u015f\u0131 yap\u0131lmamaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\nKavaklar\u0131n Peyzajdaki Yeri<\/strong>\n<\/p>\n