{"id":3760,"date":"2007-10-01T08:09:00","date_gmt":"2007-10-01T08:09:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:00:24","modified_gmt":"2025-10-23T10:00:24","slug":"karayollarinda-trafik-guvenligi-bitkisel-tasarim-iliskisi-3760","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/karayollarinda-trafik-guvenligi-bitkisel-tasarim-iliskisi-3760","title":{"rendered":"KARAYOLLARINDA TRAF\u0130K G\u00dcVENL\u0130\u011e\u0130 – B\u0130TK\u0130SEL TASARIM \u0130L\u0130\u015eK\u0130S\u0130"},"content":{"rendered":"

\nBütün dünyada oldu\u011fu gibi ülkemizde de karayolu yap\u0131m\u0131 h\u0131zla sürmektedir. Dünya nüfusunun artmas\u0131 ve teknolojik geli\u015fme toplum yap\u0131s\u0131nda ekonomik, sosyal de\u011fi\u015fmelere neden olarak büyük kentleri ve metropolleri birbirine ba\u011flayan karayollar\u0131n\u0131n önemini art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Ülkemizde de son y\u0131llarda endüstriyel ve teknik geli\u015fmelere ba\u011fl\u0131 olarak motorlu ta\u015f\u0131t miktar\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131n di\u011fer ula\u015f\u0131m araçlar\u0131na göre daha fazla olmas\u0131, yüksek standartl\u0131 yol yap\u0131m\u0131na geçilmesi karayollar\u0131n\u0131 ön plana ç\u0131kartmaktad\u0131r (Peker, 1988).\n<\/p>\n

  <\/p>\n

\nGünümüzde yollar, insan ile do\u011fa aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin en etkili peyzaj eleman\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar ancak ula\u015f\u0131labilen yerlerdeki peyzaja ait de\u011ferleri görebilir ve tan\u0131yabilir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k; do\u011fa üzerinde en fazla ve olumsuz etki yapan mühendislik yap\u0131lar\u0131 da yine karayollar\u0131d\u0131r (Tanr\u0131verdi, 1973).\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\nH\u0131zl\u0131 kentle\u015fme, nüfus art\u0131\u015flar\u0131, endüstrile\u015fme, ticaret ve tar\u0131m konular\u0131ndaki önemli say\u0131labilecek ilerlemeler, karayolu ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131n giderek h\u0131zl\u0131, konforlu ve güvenli bir biçimde yürütülmesini gerektirmektedir. Bir karayolu tesisinden veya yak\u0131n çevresindeki olumsuz faktörlerden kaynaklanabilecek görsel ve ekolojik kökenli sorunlar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131nda, peyzaj mimarl\u0131\u011f\u0131 bitkisel tasar\u0131m prensiplerine uygun a\u011faç, çal\u0131, çim bitkisi kullan\u0131m\u0131 büyük rol oynamaktad\u0131r. Uygun bitkilendirme ile hem yol ve çevresinin estetik aç\u0131dan görsel kalitesi artt\u0131r\u0131labilir, hem de fonksiyonel aç\u0131dan in\u015faat tekni\u011fi, trafik tekni\u011fi gibi hayati önem ta\u015f\u0131yan konularda önemli katk\u0131lar sa\u011flanabilir.  \n<\/p>\n

\n               \n<\/p>\n

\nBu ara\u015ft\u0131rmada, karayollar\u0131n\u0131n do\u011fal peyzaj üzerindeki tahriplerinin ve trafik güvenli\u011fi aç\u0131s\u0131ndan olu\u015fturdu\u011fu sorunlar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131nda bitkisel  tasar\u0131m çal\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n önemine de\u011finilmi\u015ftir.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

MATERYAL<\/h1>\n

\nAra\u015ft\u0131rman\u0131n materyalini, özellikle ülkemizde ula\u015f\u0131m sistemleri içerisinde yolcu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda önemli bir paya sahip olan karayollar\u0131 olu\u015fturmu\u015ftur. Ara\u015ft\u0131rmada ayr\u0131ca, karayollar\u0131 peyzaj planlama çal\u0131\u015fmalar\u0131 kapsam\u0131nda bitkisel tasar\u0131m çal\u0131\u015fmalar\u0131 ile ilgili yerli ve yabanc\u0131 literatürler materyal olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

METOD<\/h1>\n

\nAra\u015ft\u0131rma metodu de\u011fi\u015fik a\u015famalardan olu\u015fmu\u015ftur. Birinci a\u015famada, karayollar\u0131n\u0131n tesisi sonras\u0131nda do\u011fal peyzajda olu\u015fan tahripler, yerli ve yabanc\u0131 literatürler taranarak belirtilmeye çal\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130kinci a\u015famada, karayolu peyzaj planlama çal\u0131\u015fmalar\u0131 kapsam\u0131ndaki bitkisel tasar\u0131m\u0131n önemi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Son a\u015famada ise karayollar\u0131n\u0131n tesisinden kaynaklanan sorunlar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131nda bitkilerin estetik ve fonksiyonel özellikleri dikkate al\u0131nmak suretiyle çe\u015fitli öneriler getirilmeye çal\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

SONUÇLAR VE ÖNER\u0130LER<\/h1>\n

\nUla\u015f\u0131m sektöründeki ak\u0131l almaz geli\u015fmeler trafik yükünü oldukça fazla art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu art\u0131\u015fla birlikte çevre tahrip edilmi\u015f, do\u011fal denge bozulmu\u015f, do\u011fan\u0131n vazgeçilmez bir parças\u0131 olan insan da bu olumsuzluklardan pay\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r. Karayolu, soyut bir kavram olmay\u0131p, çevresi ve kullan\u0131c\u0131lar\u0131 ile bir bütün olu\u015fturmaktad\u0131r. Özellikle yol, bulundu\u011fu konum itibariyle do\u011fayla s\u0131k\u0131 bir ili\u015fki içerisindedir. Di\u011fer yandan, sosyo – kültürel ve sosyo – ekonomik  özellikleri ile de insan ya\u015fam\u0131nda çok önemli bir yere sahiptir. Karayolu, kendine özgü bir arazi kullan\u0131m biçimi olarak, tesis edildi\u011fi çevrenin do\u011fas\u0131na ayk\u0131r\u0131 bir yerle\u015fim ve yap\u0131 gösterir (Bayraktar, 1984). Bu  nedenle, karayolu planlamas\u0131 ve tasar\u0131m\u0131 pek çok faktörü içeren çok yönlü ve karma\u015f\u0131k bir yap\u0131 sergilemektedir. Bu karma\u015f\u0131k yap\u0131n\u0131n rasyonel \u015fekilde giderilmesinde de\u011fi\u015fik meslek disiplinlerinin ortakla\u015fa çal\u0131\u015fmalar\u0131 önem arz etmektedir.\n<\/p>\n

\n   \n<\/p>\n

\nTrafik kazalar\u0131na, trafik s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na, yeni Trafik Kanunu tart\u0131\u015fmalar\u0131na daha geni\u015f bir çerçevede bakmak ve ülkenin ula\u015f\u0131m politikas\u0131n\u0131, bu konudaki tercihleri ve aksakl\u0131klar\u0131, objektif bir \u015fekilde de\u011ferlendirmek, tart\u0131\u015fmak ve baz\u0131 \u015feylerin neden hala sorun olmaya devam etti\u011fini ara\u015ft\u0131rmak, bunlar\u0131n üzerinde durmak, çevre yönünden de, sa\u011fl\u0131k, huzur, güvenlik ve ekonomi yönünden de büyük önem ta\u015f\u0131maktad\u0131r (Anon., 1997).\n<\/p>\n

\nKarayollar\u0131n\u0131n arazide en fazla göze çarpan yap\u0131sal elemanlar olmas\u0131, bunlar\u0131n hem estetik aç\u0131dan hem de in\u015faat tekni\u011fi ve trafik tekni\u011fi aç\u0131s\u0131ndan bitkisel materyal ile donat\u0131lmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. Bu sayede çevre kalitesinin geli\u015ftirilmesi, araç sürücüsünün güvenli\u011fi ve konforu sa\u011flanacakt\u0131r. Bu amaçla, karayollar\u0131n\u0131n bitkilendirme çal\u0131\u015fmalar\u0131na yolun planlanmas\u0131 a\u015famas\u0131nda yer verilmeli ve bitkilendirme faaliyetleri yolun yap\u0131m\u0131yla birlikte yürütülmelidir. \n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\nKarayolu a\u011façland\u0131rmas\u0131 yol boyunca seyahat edenlere güzel bir perspektif içinden geçme imkan\u0131 sa\u011flayan bir ye\u015fillendirme sisteminin planlanmas\u0131 ve uygulanmas\u0131d\u0131r. Karayolu a\u011façland\u0131rma planlar\u0131 yolun in\u015faat plan\u0131 ile birlikte dü\u015fünülerek in\u015faat tekni\u011finin getirdi\u011fi de\u011fi\u015fikliklere göre de\u011ferlendirilerek planlan\u0131r. Güzergah boyunca de\u011fi\u015fen toprak tipleri, sanat yap\u0131lar\u0131, a\u011faç ve çal\u0131lar birbirleri ve çevre peyzaj\u0131 ile uygun bir ahenk meydana getirecek \u015fekilde düzenlenir. Bitki materyalinin tespitinde yolun karakteri, takip etti\u011fi güzergah, yol geni\u015fli\u011fi ve trafik tekni\u011fi büyük rol oynar (Tanr\u0131verdi, 1987).\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\nYol A\u011faç ve Çal\u0131lar\u0131n\u0131n Vazife Ve Fonksiyonlar\u0131<\/strong>\n<\/p>\n