{"id":3802,"date":"2007-10-03T11:57:00","date_gmt":"2007-10-03T11:57:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:00:24","modified_gmt":"2025-10-23T10:00:24","slug":"organik-kanatli-hayvan-yetistiriciligi-3802","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/organik-kanatli-hayvan-yetistiriciligi-3802","title":{"rendered":"ORGAN\u0130K KANATLI HAYVAN YET\u0130\u015eT\u0130R\u0130C\u0130L\u0130\u011e\u0130"},"content":{"rendered":"<p><u>Kanatl\u0131 Hayvanlar\u0131n Bak\u0131m\u0131 ve Bar\u0131naklar<br \/>\n<\/u><br \/>\nA) K&uuml;mesler s\u0131hhi bir yap\u0131 malzemesinden in\u015fa edilmeli, k&uuml;mes ko\u015fullar\u0131 hayvanlar\u0131n biyolojik ve \u0131rk ihtiya&ccedil;lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamal\u0131d\u0131r. Hayvanlar yem ve suya kolayca eri\u015febilmelidirler. Binalar\u0131n yal\u0131t\u0131m\u0131, \u0131s\u0131nmas\u0131, havaland\u0131r\u0131lmas\u0131; hava ak\u0131m\u0131n\u0131, toz seviyesini, \u0131s\u0131y\u0131, nispi nemi ve gaz konsantrasyonunu hayvanlara zarar vermeyecek s\u0131n\u0131rlar i&ccedil;erisinde tutacak \u015fekilde olmal\u0131d\u0131r. Binalara &ccedil;ok iyi bir \u015fekilde do\u011fal hava ve \u0131\u015f\u0131k girebilmelidir.<br \/>\n B) Binalardaki hayvan yo\u011funlu\u011fu hayvanlar\u0131n t&uuml;r&uuml;ne, \u0131rk\u0131na ve ya\u015f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak rahat ve iyi durumda olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak \u015fekilde olmal\u0131d\u0131r. Optimum hayvan yo\u011funlu\u011fu hayvanlar\u0131n rahat&ccedil;a ve do\u011fal olarak durabilecekleri, kolayca yatabilecekleri, d&ouml;nebilecekleri, kendilerini temizleyebilecekleri, gerinme ve kanat &ccedil;\u0131rpma gibi t&uuml;m do\u011fal hareketleri yapabilecekleri yeterli b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kte yer sa\u011flayacak \u015fekilde olmal\u0131d\u0131r.<br \/>\nC) Kanatl\u0131lar do\u011fal otlaklarda yeti\u015ftirilmelidir ve kafeslerde tutulamazlar. Hayvan\u0131n rahatl\u0131\u011f\u0131 veya hijyen \u015fartlar\u0131 nedeniyle su kanatl\u0131lar\u0131 iklim \u015fartlar\u0131n\u0131n elverdi\u011fi zamanlarda akarsulara, g&ouml;let veya g&ouml;llere eri\u015febilmelidirler.<br \/>\nD) T&uuml;m kanatl\u0131 bar\u0131naklar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki asgari \u015fartlar\u0131 kar\u015f\u0131lamal\u0131d\u0131r.<br \/>\n1) Asgari &uuml;&ccedil;te biri par&ccedil;al\u0131 veya \u0131zgaral\u0131 yap\u0131da de\u011fil d&uuml;z sat\u0131h olmal\u0131 ve sap-saman, tala\u015f, kum veya k\u0131sa &ccedil;im gibi maddelerle kapl\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n2) Yumurta tavuklar\u0131 binalar\u0131nda tavuklara ayr\u0131lan zeminin b&uuml;y&uuml;k bir k\u0131sm\u0131 d\u0131\u015fk\u0131 toplanmas\u0131na elveri\u015fli olmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n3) Kanatl\u0131 grubunun ve kanatl\u0131n\u0131n b&uuml;y&uuml;kl&uuml;\u011f&uuml; ile orant\u0131l\u0131 b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kte t&uuml;nek bulunmal\u0131d\u0131r. <br \/>\n4) Kanatl\u0131n\u0131n b&uuml;y&uuml;kl&uuml;\u011f&uuml;ne g&ouml;re giri\u015f\/&ccedil;\u0131k\u0131\u015f delikleri olmal\u0131 ve bu delikler kanatl\u0131 bar\u0131na\u011f\u0131n\u0131n her 100 m2 si i&ccedil;in asgari toplam 4 m toplam uzunlu\u011fa sahip olmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n5) Her kanatl\u0131 bar\u0131na\u011f\u0131nda 4800 adet broyler, 3000 adet yumurta tavu\u011fu, 5200 adet Afrika tavu\u011fu, 4000 adet di\u015fi muscovy veya pekin &ouml;rde\u011fi, 3200 adet erkek muscovy veya pekin &ouml;rde\u011fi veya di\u011fer &ouml;rdekler, 2500 adet et horozu, kaz veya hindiden fazla hayvan bar\u0131nd\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<br \/>\n6)-Her hangi bir &uuml;retim biriminde bulunan et &uuml;retimine y&ouml;nelik kanatl\u0131 bar\u0131naklar\u0131n\u0131n toplam kullan\u0131labilir alan\u0131 1600 m2 yi a\u015fmamal\u0131d\u0131r.<br \/>\n7) Yumurta tavuklar\u0131nda do\u011fal \u0131\u015f\u0131\u011fa ilaveten g&uuml;nde azami 16 saat \u0131\u015f\u0131k sa\u011flanacak \u015fekilde suni \u0131\u015f\u0131kland\u0131rma kullan\u0131labilir ancak suni \u0131\u015f\u0131kland\u0131rma olmadan asgari sekiz saat dinlenme s&uuml;resi uygulanmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n8) Kanatl\u0131lar iklim ko\u015fullar\u0131n\u0131n elverdi\u011fi durumlarda a&ccedil;\u0131k hava bar\u0131naklar\u0131na al\u0131nmal\u0131 ve m&uuml;mk&uuml;n olan hallerde bu durum ya\u015famlar\u0131n\u0131n asgari &uuml;&ccedil;te birinde uygulanmal\u0131d\u0131r. Bu a&ccedil;\u0131k hava bar\u0131naklar\u0131 &ccedil;o\u011funlukla bitki &ouml;rt&uuml;s&uuml; ile kaplanmal\u0131, koruyucu tesisler bulunmal\u0131 ve hayvanlar\u0131n yeterli say\u0131da su ve yem yalaklar\u0131na eri\u015fmelerine imkan vermelidir.<br \/>\n9) Yeti\u015ftirilen her kanatl\u0131 gurubu aras\u0131ndaki s&uuml;rede binalar sa\u011fl\u0131k nedenleriyle hayvanlardan bo\u015falt\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu s&uuml;re i&ccedil;erisinde binalar ve tesisat temizlenmeli ve dezenfekte edilmelidir. Ayr\u0131ca, her kanatl\u0131 grubunun yeti\u015ftirilmesi tamamland\u0131\u011f\u0131nda a&ccedil;\u0131k hava bar\u0131naklar\u0131 sa\u011fl\u0131k nedeniyle bo\u015f b\u0131rak\u0131larak bitki &ouml;rt&uuml;s&uuml;n&uuml;n yeniden geli\u015fmesine imkan verilmelidir. Kontrol ve\/veya sertifikasyon kurulu\u015fu, bar\u0131naklar\u0131n bo\u015f b\u0131rak\u0131lmas\u0131 gereken d&ouml;nemleri belirleyecekler ve kararlar\u0131n\u0131 Komiteye bildireceklerdir. Bu gereklilik bar\u0131naklarda tutulmayan ve g&uuml;n boyunca serbest&ccedil;e gezinen k&uuml;&ccedil;&uuml;k miktarlardaki kanatl\u0131lara uygulanmayacakt\u0131r.<\/p>\n<p><u>Kanatl\u0131 Hayvanlar\u0131n Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve Veteriner M&uuml;dahalesi<br \/>\n<\/u><br \/>\nOrganik kanatl\u0131 yeti\u015ftiricili\u011finde, hayvan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve veteriner m&uuml;dahalesi kurallar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131dad\u0131r:<br \/>\nA) Organik kanatl\u0131 yeti\u015ftiricili\u011finde, hayvanlar\u0131n genetik yap\u0131s\u0131 de\u011fi\u015ftirilemez ve genetik yap\u0131s\u0131 de\u011fi\u015ftirilmi\u015f organizmalar ve bunlardan &uuml;retilmi\u015f &uuml;r&uuml;nler organik tar\u0131m metoduna uygun olmad\u0131\u011f\u0131ndan, organik hayvansal &uuml;retimde girdi olarak kullan\u0131lamaz. Gen teknolojisi metotlar\u0131 ile hayvan \u0131slah\u0131na izin verilmez. Antibiyotikler, koksidiyostatikler ve di\u011fer b&uuml;y&uuml;meye yard\u0131mc\u0131 suni maddeler, &uuml;remeyi kontrol edici veya ba\u015fka ama&ccedil;lar i&ccedil;in hormonlar\u0131n veya benzer maddelerin kullan\u0131lmas\u0131 yasakt\u0131r. Yine de tedavi edici uygulama olarak hormonlar tek hayvan &uuml;zerinde uygulanabilir.<br \/>\nB) Gaga kesme, kanatlar\u0131 yolma gibi y&ouml;ntemler uygulanamaz.<br \/>\nC) Hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 direncin g&uuml;&ccedil;lenmesi ve enfeksiyonlar\u0131n &ouml;nlenmesi bak\u0131m\u0131ndan her t&uuml;r&uuml;n gereksinmelerine uygun gerekli tedbirler al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<br \/>\nOrganik kanatl\u0131 yeti\u015ftiricili\u011finde veteriner ila&ccedil; uygulamalar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki prensiplere uygun olmal\u0131d\u0131r;<br \/>\n1) Tedaviye al\u0131nan hayvan t&uuml;r&uuml; &uuml;zerinde tedavi edici etkisinin bulunmas\u0131 ve tedavi ko\u015fullar\u0131na uygun olmas\u0131 kayd\u0131yla kimyasal bile\u015fimli ila&ccedil; uygulamalar\u0131 yerine, bitki al\u0131nt\u0131lar\u0131 ve bitki &ouml;zleri gibi bitkisel ila&ccedil;lar, bitki, hayvan veya mineral kaynakl\u0131 maddeler gibi homeopat &uuml;r&uuml;nler ve eser maddeler ve &uuml;r&uuml;nleri kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n2) Yukar\u0131da bahsedilen maddelerin kullan\u0131m\u0131n\u0131n hastal\u0131kla veya yaralanmayla m&uuml;cadelede yetersiz kalmas\u0131 veya yetersiz kalmas\u0131n\u0131n muhtemel oldu\u011fu ve hayvan\u0131n ac\u0131 &ccedil;ekmemesi i&ccedil;in tedavinin gerekli oldu\u011fu durumlarda veteriner sorumlulu\u011funda kimyasal bile\u015fimli ila&ccedil;lar veya antibiyotikler kullan\u0131labilir.<br \/>\n3) &Ouml;nleyici tedavi olarak kimyasal bile\u015fimli veteriner ila&ccedil;lar\u0131 veya antibiyotiklerin kullan\u0131lmas\u0131 yasakt\u0131r.<br \/>\n4) &Uuml;retim biriminin bulundu\u011fu belirli bir alanda bir hastal\u0131\u011f\u0131n ortaya &ccedil;\u0131kmas\u0131 halinde, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sa\u011flayan veteriner ila&ccedil;lar\u0131 kullan\u0131labilir.<br \/>\n5) Veteriner ila&ccedil;lar\u0131 kullan\u0131laca\u011f\u0131 zaman konulan te\u015fhis, m&uuml;dahale y&ouml;ntemi, tedavi s&uuml;resi ve ilac\u0131n yasal kesilme s&uuml;resi ile birlikte kullan\u0131lan &uuml;r&uuml;n tipi a&ccedil;\u0131k&ccedil;a kay\u0131t edilmelidir.<br \/>\n6) Hayvanlar veya hayvan &uuml;r&uuml;nleri organik &uuml;r&uuml;n olarak pazarlanmadan &ouml;nce bu durum kontrol ve\/veya sertifikasyon kurulu\u015funa bildirilmelidir. Tedavi edilen hayvanlar, a&ccedil;\u0131k&ccedil;a belirlenmelidir.<br \/>\n7) Bir hayvana normal ko\u015fullarda verilen veteriner ila&ccedil;lar\u0131n\u0131n son uyguland\u0131\u011f\u0131 tarih ile bu hayvanlardan organik &uuml;r&uuml;n elde edilme tarihi aras\u0131ndaki s&uuml;re ilac\u0131n tan\u0131mlanm\u0131\u015f kesilme s&uuml;resinin iki kat\u0131 olmal\u0131 veya kesilme s&uuml;resi belirtilmemi\u015f hallerde 48 saat olmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n8) A\u015f\u0131 uygulamalar\u0131, parazit tedavisi, bir hayvana veya hayvan grubuna bir y\u0131l i&ccedil;erisinde ikiden fazla veya azami &uuml;&ccedil; kez kimyasal bile\u015fimli veteriner ila&ccedil;lar\u0131n\u0131n veya antibiyotiklerin uygulanmas\u0131 halinde, s&ouml;z konusu hayvanlar veya bu hayvanlardan elde edilen &uuml;r&uuml;nler y&ouml;netmeli\u011fe uygun olarak &uuml;retilmi\u015f &uuml;r&uuml;n s\u0131fat\u0131yla sat\u0131lamazlar ve kontrol ve\/veya sertifikasyon kurulu\u015funun izni ve komitenin mutabakat\u0131 \u015fart\u0131yla ge&ccedil;i\u015f s&uuml;recine al\u0131n\u0131rlar.<br \/>\n9) Yumurta&nbsp; &uuml;retiminde, 5 g&uuml;n i&ccedil;erisinde sentetik ila&ccedil; kullan\u0131lm\u0131\u015f ise organik &uuml;r&uuml;n olarak sat\u0131lamaz.<br \/>\n10) Kanatl\u0131larda yumurtlamay\u0131 ve yumurta sar\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131c\u0131 yada kalite d&uuml;zenleyici sentetik maddeler ile do\u011fal olmayan y&ouml;ntemler kullan\u0131lamaz. <\/p>\n<p align=\"justify\">\n<u>Kanatl\u0131 \u0130\u015fletmelerindeki Binalar\u0131n, Ekipman\u0131n Temizlenmesi ve Dezenfekte Edilmesi Amac\u0131yla \u0130zin Verilen &Uuml;r&uuml;nler<\/u><\/p>\n<p>Kanatl\u0131 i\u015fletmelerinde potasyum ve sodyum sabunu, su ve buhar, kire&ccedil; kayma\u011f\u0131, kire&ccedil;, s&ouml;nmemi\u015f kire&ccedil;, sodyum hipoklorit (&ouml;rne\u011fin &ccedil;ama\u015f\u0131r suyu), kostik soda, kostik potas, oksijenli su, do\u011fal bitki &ouml;zleri, sitrik, parasitik asit, formik, laktik, oksalik ve asetik asit, alkol, formalin, sodyum karbonat?a bina ve ekipmanlar\u0131n temizlik ve dezenfektasyonu amac\u0131yla izin verilir.<\/p>\n<p><u>Kanatl\u0131 Hayvanlar\u0131n Nakliye ve Kesimi<br \/>\n<\/u><br \/>\nOrganik kanatl\u0131 nakliyesi ve kesim kurallar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131dad\u0131r:<br \/>\n1)Hayvanlar\u0131n nakilleri stressiz ve k\u0131sa zamanda ger&ccedil;ekle\u015ftirilecek \u015fekilde yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n2) Y&uuml;kleme ve bo\u015faltma i\u015flemleri dikkatlice ve hayvanlar\u0131 zorlamak amac\u0131yla her hangi bir elektriksel ayg\u0131t kullan\u0131lmadan ger&ccedil;ekle\u015ftirilmelidir. Nakliye &ouml;ncesi ve esnas\u0131nda her hangi bir yat\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ila&ccedil; kullan\u0131lmas\u0131 yasakt\u0131r.<br \/>\n3) Kasapl\u0131k hayvanlara kesim esnas\u0131nda stres yaratmayacak \u015fekilde davran\u0131lmal\u0131, uygun kesim y&ouml;ntemleri uygulanmal\u0131d\u0131r. M&uuml;mk&uuml;n olan durumlarda ayr\u0131 kesimhaneler kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. M&uuml;mk&uuml;n olmayan durumlarda ise klasik olarak beslenmi\u015f hayvanlar\u0131n kesiminden sonra, kesimhane iyice temizlendikten sonra, organik &uuml;retimi yap\u0131lm\u0131\u015f hayvanlar\u0131n kesimi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Kesim i\u015flemi ayn\u0131 kesimhanede, ayn\u0131 anda yap\u0131lamaz.<br \/>\n4) Kanatl\u0131larda asgari kesim ya\u015flar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da verilmi\u015ftir.<br \/>\nBroyler 81 g&uuml;nl&uuml;k, et horozlar\u0131 150 g&uuml;nl&uuml;k, pekin &ouml;rde\u011fi 49 g&uuml;nl&uuml;k, di\u015fi muscovy &ouml;rde\u011fi 70 g&uuml;nl&uuml;k, erkek muscovy &ouml;rde\u011fi 84 g&uuml;nl&uuml;k, yaban &ouml;rde\u011fi 92 g&uuml;nl&uuml;k, afrika tavu\u011fu 94 g&uuml;nl&uuml;k, hindi ve kaz 140 g&uuml;nl&uuml;k olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><u>Organik Kanatl\u0131 &Uuml;retiminde Yem Temini ve Hayvan Besleme<\/u><\/p>\n<p>Organik kanatl\u0131 &uuml;retiminde, yem temini ve hayvan besleme kurallar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131dad\u0131r:<br \/>\n1) Yem kullan\u0131m\u0131ndaki ama&ccedil;, &uuml;retimin azami d&uuml;zeye &ccedil;\u0131kar\u0131lmas\u0131ndan &ccedil;ok, hayvanlar\u0131n muhtelif geli\u015fim evrelerindeki beslenme ihtiya&ccedil;lar\u0131 kar\u015f\u0131lan\u0131rken kaliteli &uuml;retimin sa\u011flanmas\u0131d\u0131r.<br \/>\n2) Hayvanlar organik olarak &uuml;retilmi\u015f yem hammaddeleri ile beslenmelidir.<br \/>\n3) Hayvanlar, tercihen yeti\u015ftirildikleri i\u015fletmeden sa\u011flanan yemlerle, buna imkan olmamas\u0131 halinde Y&ouml;netmelik kurallar\u0131na uygun hareket eden di\u011fer birimlerden veya i\u015fletmelerden sa\u011flanan yemlerle beslenmelidirler.<br \/>\n4) Ortalama olarak rasyon form&uuml;llerinin % 30&#39;una kadar\u0131 ge&ccedil;i\u015f s&uuml;recindeki maddeleri i&ccedil;erebilir. D&ouml;n&uuml;\u015f&uuml;mdeki yem maddeleri ayn\u0131 i\u015fletmeden geliyorsa bu oran % 60&#39;a art\u0131r\u0131labilir.<br \/>\n5) &Ccedil;ift&ccedil;inin yemlerini yaln\u0131zca organik &uuml;retimden sa\u011flayamamas\u0131 durumunda klasik yem ham maddelerinin s\u0131n\u0131rl\u0131 oranda kullan\u0131lmas\u0131na izin verilir. Her y\u0131l i&ccedil;in izin verilen geleneksel yem hammaddeleri azami kullan\u0131m oran\u0131 ruminant hayvanlarda % 10 ve di\u011fer t&uuml;rlerde % 20&#39;dir. Bu rakamlar tar\u0131msal kaynakl\u0131 yem hammaddelerinin kuru madde oran\u0131 y&uuml;zdesi olarak y\u0131ll\u0131k bazda hesaplan\u0131r. <br \/>\n6) \u0130stisnai hava ko\u015fullar\u0131 nedeniyle yem &uuml;retiminde kay\u0131p olmas\u0131 halinde, afet b&ouml;lgesinde ve k\u0131sa bir s&uuml;re i&ccedil;in kontrol ve\/veya sertifikasyon kurulu\u015funun belirleyece\u011fi oranda klasik yem hammaddelerinin kullan\u0131m\u0131na izin verilebilir.<br \/>\n7) Kanatl\u0131larda besi a\u015famas\u0131nda kullan\u0131lan yem form&uuml;l&uuml; asgari % 65 tah\u0131l i&ccedil;ermelidir.<br \/>\n8) Kanatl\u0131 rasyonlar\u0131na kaba yem, taze veya kuru ot veya silaj eklenmelidir.<br \/>\n9) Antibiyotikler, koksidiyostatlar, ila&ccedil; maddeleri, b&uuml;y&uuml;t&uuml;c&uuml;ler veya b&uuml;y&uuml;meyi veya &uuml;retimi geli\u015ftiren di\u011fer maddeler hayvan beslenmesinde kullan\u0131lmaz.<br \/>\n10)-Sentetik yem katk\u0131 maddeleri, yem i\u015flemeye mahsus yard\u0131mc\u0131 maddeler ve genetik de\u011fi\u015fimden ge&ccedil;irilmi\u015f organizmalar kullan\u0131lamaz.<br \/>\nKanatl\u0131 yemlerinde kullan\u0131labilen yem hammaddeleri ve yem katk\u0131lar\u0131<br \/>\nA) Tah\u0131l ve yan &uuml;r&uuml;nleri<br \/>\nM\u0131s\u0131r (dane, kepek, embriyo ve gl&uuml;ten olarak), sorgum (dane olarak), bu\u011fday (dane, kepek, gl&uuml;ten ve embriyo olarak), tritikale (dane olarak), yulaf (dane, k\u0131r\u0131nt\u0131, kabuk ve kepek olarak), arpa (dane olarak), pirin&ccedil; (dane, k\u0131r\u0131k, kepek ve embriyo olarak), &ccedil;avdar (dane ve kepek olarak)<br \/>\nB) Ya\u011fl\u0131 tohumlar ve bunlar\u0131n yan &uuml;r&uuml;nleri<br \/>\nKolza tohumu (tohum ve embriyo olarak), soya fasulyesi (tohum ve embriyo olarak), ay&ccedil;i&ccedil;e\u011fi tohumu (tohum ve embriyo olarak), pamuk tohumu (tohum ve embriyo olarak), keten tohumu (tohum ve embriyo olarak), susam (tohum ve embriyo olarak)<br \/>\nC) &nbsp;Baklagil tohumlar\u0131 ve bunlar\u0131n yan &uuml;r&uuml;nleri<br \/>\nNohut tohumu, bur&ccedil;ak tohumu, fi\u011f (uygun \u0131s\u0131da i\u015flem g&ouml;rm&uuml;\u015f), bezelye (tohum, vasat &uuml;r&uuml;n olarak), bakla (tohum, vasat &uuml;r&uuml;n olarak), ac\u0131 bakla (tohum olarak )<br \/>\nD) Kaba yemler<br \/>\nKaba yonca unu, yonca, yonca unu, &ccedil;im unu, saman, silaj, yemlik k&ouml;k bitkiler<br \/>\nE) &nbsp;Di\u011fer bitkiler ve bunlar\u0131n yan &uuml;r&uuml;nleri<br \/>\nDeniz yosunu bile\u015fiminden &uuml;retilen ve yemde kullan\u0131lan melas (deniz yosununun kurutulmas\u0131 ve ezilmesiyle elde edilir ve i&ccedil;eri\u011findeki iyodun azalt\u0131lmas\u0131 i&ccedil;in y\u0131kan\u0131r), bitki tozlar\u0131 ve bitki kal\u0131nt\u0131lar\u0131, bitki protein kal\u0131nt\u0131lar\u0131 (yaln\u0131zca yavru hayvanlara verilir), baharat ve otlar<br \/>\nF) Bal\u0131k, di\u011fer deniz hayvanlar\u0131 ve bunlar\u0131n yan &uuml;r&uuml;nleri<br \/>\nBal\u0131k, bal\u0131k ya\u011f\u0131 ve rafine edilmemi\u015f bal\u0131k ya\u011f\u0131, enzim yoluyla elde edilen yumu\u015fak&ccedil;a, kabuklu autolysate, Hydrolysate, Proteolysate, bal\u0131k unu<br \/>\nG) Mineral katk\u0131lar<br \/>\nSodyum<br \/>\nRafine edilmemi\u015f deniz tuzu, kaba kaya tuzu, sodyum s&uuml;lfat, sodyum karbonat, sodyum bikarbonat, sodyum klorit<br \/>\nKalsiyum<br \/>\nSu hayvanlar\u0131n\u0131n kabuklar\u0131 (m&uuml;rekkep bal\u0131\u011f\u0131 kemikleri dahil), kalsiyum karbonat, kalsiyum laktat, kalsiyum gl&uuml;konat, lithotamnion ve maerl<br \/>\nFosfor<br \/>\nKemik dikalsiyum fosfat &ccedil;&ouml;k&uuml;nt&uuml;s&uuml;, defl&uuml;or dikalsiyum fosfat, defl&uuml;or monokalsiyum fosfat<br \/>\nMagnezyum<br \/>\nSusuz magnezyum oksit, magnezyum s&uuml;lfat, magnezyum klorit, magnezyum karbonat<br \/>\nK&uuml;k&uuml;rt<br \/>\nSodyum s&uuml;lfat<br \/>\n\u0130z elementler<br \/>\nDemir (demir karbonat, demir s&uuml;lfat, monohidrat demir oksit), iyot (kalsiyum iyodat, susuz kalsiyum iyodat, hekzahidrat, potasyum iyod&uuml;r), kobalt (kobalt s&uuml;lfat monohidrat ve\/veya heptahidrat, baz kobalt karbonat, monohidrat), bak\u0131r (bak\u0131r oksit, baz bak\u0131r karbonat, monohidrat bak\u0131r s&uuml;lfat, pentahidrat), mangan (mangan karbonat, mangan oksit ve manganik oksit, mangan s&uuml;lfat, mono ve\/veya tetrahidrat), &ccedil;inko (&ccedil;inko karbonat &ccedil;inko oksit, &ccedil;inko s&uuml;lfat, mono ve\/veya heptahidrat,) molibden (amonyum molibdat, natrium molibdat), selenyum (sodyum selenat sodyum selenit), natrolit-fonolit (al&uuml;minyum slikat\u0131n do\u011fal kar\u0131\u015f\u0131m\u0131, alkali toprak, alkali al&uuml;minyum hidroslikat, natrolit % 43-46,5 ve felspat form&uuml;ll&uuml; ve yemdeki oran\u0131 en fazla 25,000 mg\/kg), volkanik k&ouml;kenli klinoptilolit (en az % 85 klinoptilolit ve en fazla % 15 feldaspat, mika ve kil i&ccedil;eren, kuvars ve fiber i&ccedil;ermeyen volkanik orijinli sulu kalsiyum al&uuml;minoksit form&uuml;ll&uuml; yemdeki oran\u0131 en fazla 20,000 mg\/kg)<br \/>\nH) Vitaminler, provitaminler ve kimyasal a&ccedil;\u0131dan tam tan\u0131mlanm\u0131\u015f benzer etkisi&nbsp;&nbsp; bulunan maddeler<br \/>\nYem ham maddelerinden do\u011fal olarak elde edilenler ve tek mideli hayvanlar i&ccedil;in do\u011fal vitaminlere e\u015fde\u011fer sentetik vitaminler kullan\u0131labilir. Sentetik vitaminlerin kullan\u0131m \u015fartlar\u0131n\u0131 sertifikasyon kurulu\u015fu belirlemektedir. <br \/>\nI) Enzimler<br \/>\n3-phytase (Aspergillus niger? den &uuml;retilir.)<br \/>\nJ) Mikroorganizmalar<br \/>\nBacillus cereus var. toyoi, Bacillus licheniformis, Bacillus subtilis<br \/>\nK) Koruyucular<br \/>\nE 236 Yaln\u0131z silaj i&ccedil;in formik asit, E 260 yaln\u0131z silaj i&ccedil;in asetik asit, E 270 yaln\u0131z silaj i&ccedil;in laktik asit, E 280 yaln\u0131z silaj i&ccedil;in propiyonik asit<br \/>\nL) Birle\u015ftiriciler, kat\u0131la\u015fmay\u0131 &ouml;nleyici maddeler ve kat\u0131la\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lar<br \/>\nE 551b Koloidal silis, E 551c kieselgur, E 553&nbsp;&nbsp; sepiolit, E 558&nbsp;&nbsp; bentonit, E 559&nbsp;&nbsp; saf kil, E 561&nbsp;&nbsp; vermikulit, E 599&nbsp;&nbsp; perlit (1,2).\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<u>Kanatl\u0131 yemlerinde kullan\u0131lmas\u0131 yasak yem hammaddeleri ve yem katk\u0131lar\u0131 nelerdir?<\/u><\/p>\n<p>Kanatl\u0131 yemlerinde, mezbaha art\u0131klar\u0131 (et-kemik unu, kan unu, et unu vb.), heksan gibi solventler veya di\u011fer kimyasallarla ekstrakte edilmi\u015f ya\u011fl\u0131 tohum k&uuml;speleri, &uuml;re, hayvan g&uuml;bresi, genetik olarak modifiye edilmi\u015f yem hammaddeleri, sentetik amino asitler, sentetik renk maddeleri, sentetik koruyucular, sentetik b&uuml;y&uuml;tme fakt&ouml;rleri ve uyar\u0131c\u0131lar, sentetik i\u015ftah a&ccedil;\u0131c\u0131lar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 yasakt\u0131r .\n<\/p>\n<p><u>ORGAN\u0130K KANATLI YET\u0130\u015eT\u0130R\u0130C\u0130L\u0130NDE SERBEST &Uuml;RET\u0130M MODEL\u0130<\/u> <\/p>\n<p align=\"justify\">\nSerbest &uuml;retim genel hatlar\u0131yla tavuklar\u0131n yapay ortamdan uzak olacak \u015fekilde yerde bar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 ve a&ccedil;\u0131k alanda otlat\u0131lmas\u0131 \u015feklinde tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Ge&ccedil;ici bir k&uuml;meste veya a\u011f\u0131lda bar\u0131nd\u0131r\u0131lan tavuklar\u0131n hasat sonras\u0131 tarlada kalan daneleri toplad\u0131\u011f\u0131 veya tarlada bulunan zararl\u0131lar\u0131 temizledi\u011fi bilinen bir uygulama olarak g&ouml;z&uuml;kmektedir. S\u0131\u011f\u0131rlar\u0131n d&ouml;n&uuml;\u015f&uuml;ml&uuml; olarak daha uzun boylu otlaklara ta\u015f\u0131nmas\u0131 ile geride kalan k\u0131sa boylu otlar\u0131n tavuklar taraf\u0131ndan de\u011ferlendirildi\u011fi ve &uuml;r&uuml;ne d&ouml;n&uuml;\u015ft&uuml;r&uuml;ld&uuml;\u011f&uuml; bilinmektedir. Di\u011fer taraftan tavuklar\u0131n e\u015felenme i&ccedil; g&uuml;d&uuml;s&uuml; ile ineklerden geriye kalan k\u0131sm\u0131 do\u011fal olarak e\u015feledikleri de g&ouml;zlenmektedir. Yeti\u015ftiriciler taraf\u0131ndan ya\u015famalar\u0131na izin verilmeyen kabuklu ve zararl\u0131 b&ouml;cekleri ortadan kald\u0131ran ve do\u011fal olarak biyolojik m&uuml;cadele yapan tavuklar &ouml;zellikle &ccedil;iftli\u011fin karma ekonomisine katk\u0131da bulunmaktad\u0131rlar .<br \/>\nSerbest &uuml;retim modelinde k&uuml;mes i&ccedil;inde tavuklar\u0131n g&uuml;bresinin topland\u0131\u011f\u0131 alan\u0131 i&ccedil;ine alacak \u015fekilde toplam alan\u0131n &uuml;&ccedil;te birinin saman, odun tala\u015f\u0131, kum veya otlarla kaplanmas\u0131 gerekmektedir. Bu tipte bar\u0131nd\u0131rma sisteminde m2 de hayvan say\u0131s\u0131 7&#39; yi ge&ccedil;memelidir. K&uuml;mes i&ccedil;inde maksimum m2 de 25 hayvan olacak \u015fekilde haz\u0131rlanan b&ouml;lmelerde tavuk ba\u015f\u0131na 15 cm olacak \u015fekilde t&uuml;nek mesafesi konulmal\u0131d\u0131r .\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<u>Serbest Broyler Yeti\u015ftiricili\u011fi nas\u0131l yap\u0131lmaktad\u0131r?<\/u>\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nE\u011fer serbest broyler yeti\u015ftiricili\u011fi yap\u0131lacaksa kullan\u0131lacak hayvanlar\u0131n buna uygun olmas\u0131 gerekmektedir. Genellikle bu ama&ccedil;la kullan\u0131lan hayvanlar Cobb gibi hibrit veya Light Sussex veya Dorking gibi geleneksel a\u011f\u0131r saf \u0131rklar da olabilmektedir. Geni\u015f g&ouml;\u011f&uuml;sl&uuml; melez Indian (Cornish ) Game civcivleri de daha uygun olabilmektedir. Do\u011fal yemleme ve yeterince hareketin sa\u011flanmas\u0131 i&ccedil;in sa\u011flam bir yap\u0131ya gereksinim duyuldu\u011fundan, h\u0131zl\u0131 b&uuml;y&uuml;mede bacak zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 g&ouml;sterenlerin materyal olarak kullan\u0131lmamas\u0131 gerekmektedir. ISA 657 k\u0131rm\u0131z\u0131 t&uuml;yl&uuml; broyler ve Shaver Redbro &ouml;zellikle yo\u011fun olmayan &uuml;retim i&ccedil;in geli\u015ftirilmi\u015flerdir. Bunlar beyaz t&uuml;yl&uuml; Cobb ve Hubbard broylerlerine g&ouml;re daha yava\u015f b&uuml;y&uuml;melerine kar\u015f\u0131n, d\u0131\u015f ortam \u015fartlar\u0131na daha &ccedil;abuk adapte olmaktad\u0131rlar. Bu tipler Fransa&#39; da &ccedil;ok yayg\u0131n olmas\u0131na ra\u011fmen \u0130ngiltere&#39; de daha az yayg\u0131nd\u0131r .<br \/>\n&Ouml;nerilen s&uuml;r&uuml; b&uuml;y&uuml;kl&uuml;\u011f&uuml; bir k&uuml;meste 200 adet broyler olmas\u0131na kar\u015f\u0131n izin verilen say\u0131 500 adede kadar &ccedil;\u0131kmaktad\u0131r. Yumurtac\u0131lar i&ccedil;in kullan\u0131lan bir &ccedil;ok bar\u0131nak serbest broyler &uuml;retimi i&ccedil;in de uygun olmaktad\u0131r. Yeti\u015ftirilecek materyal do\u011frudan k&uuml;mese al\u0131nmakta, ancak civcivler i&ccedil;in gerekli ortam\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131na gereksinim duyulmaktad\u0131r. E\u011fer organik serbest broyler &uuml;retimi sertifikal\u0131 olarak yap\u0131lacaksa g&uuml;nl&uuml;k ya\u015fta civciv almak gerekmektedir. Hangi yolla olursa olsun hi&ccedil;bir \u015fekilde enfeksiyonlara kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131lamaya ve herhangi bir veteriner uygulamas\u0131na izin verilmemeli, kay\u0131tlar d&uuml;zenli ve yeterli olacak \u015fekilde tutulmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<u>Civciv d&ouml;nemi<\/u>\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nG&uuml;nl&uuml;k civcivler t&uuml;ylenmelerini tamamlama ya\u015f\u0131na gelinceye kadar s\u0131cak ortamda bak\u0131lmak zorundad\u0131r. Bu ama&ccedil;la ana makinelerinden yararlanmak d&uuml;\u015f&uuml;nebilir ama zorunlu de\u011fildir. &Ouml;nemli olan kuru ve zararl\u0131lardan korunmu\u015f izolasyonu ve havaland\u0131r\u0131lmas\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015f bir bar\u0131na\u011f\u0131n haz\u0131rlanm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Zemin odun tala\u015f\u0131 veya benzeri s\u0131cak bir altl\u0131kla kaplanmal\u0131d\u0131r. Civcivleri \u0131s\u0131tmak amac\u0131yla \u0131s\u0131tma lambalar\u0131na ihtiya&ccedil; vard\u0131r. Lambalar civcivleri rahats\u0131z etmeyecek ve rahat\u0131n\u0131 sa\u011flayacak y&uuml;kseklikte as\u0131lmal\u0131d\u0131r. Is\u0131 kayna\u011f\u0131 olarak elektrik veya propan gazdan yararlanmak m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. Is\u0131 kayna\u011f\u0131n\u0131n sessiz ve stres olu\u015fturacak \u015fekilde parlak olmamas\u0131na dikkat edilmelidir. Civcivlerin b&uuml;y&uuml;mesiyle birlikte s\u0131cakl\u0131k gereksinimlerinde bir azalma olaca\u011f\u0131ndan \u0131s\u0131 kayna\u011f\u0131n\u0131n buna g&ouml;re a\u015famal\u0131 olarak \u0131s\u0131 &uuml;retimi azalt\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bunun i&ccedil;in a\u015famal\u0131 olarak yukar\u0131ya &ccedil;ekilir ve en nihayet tamamen kald\u0131r\u0131l\u0131r. S\u0131cakl\u0131k gereksinimi ortadan kalkm\u0131\u015f gen&ccedil; pili&ccedil;ler serbest yumurta &uuml;retiminde oldu\u011fu gibi k&uuml;mes i&ccedil;ine yerle\u015ftirilir. Tilkilere kar\u015f\u0131 y&uuml;ksek tel &ouml;rg&uuml;yle veya elektrikli tel &ouml;rg&uuml;yle korunmaya ihtiya&ccedil; duyulabilir. E\u011fer &ccedil;ok say\u0131da pili&ccedil; yeti\u015ftirilecekse organik standartlara uymak \u015fart\u0131yla k&uuml;mes i&ccedil;inde farkl\u0131 b&ouml;lmelere da\u011f\u0131tmak gerekmektedir .\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<u>Yemleme<\/u>\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nCivcivlerin&nbsp; zemin &uuml;zerine yerle\u015ftirilmi\u015f ve ask\u0131ya al\u0131nm\u0131\u015f yemlik ve suluklara ihtiyac\u0131 bulunmaktad\u0131r. Ba\u015flang\u0131&ccedil;ta civciv yemlerinin yeter derecede ufak k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 yem al\u0131m\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan &ouml;nemli olmaktad\u0131r. Yemin koksidiyostat i&ccedil;ermemesi gerekmektedir. Organik rasyonun i&ccedil;eri\u011fi tah\u0131llar, tam ya\u011fl\u0131 soya, tarla fasulyesi, bal\u0131k unu, yonca ve mineral-vitaminlerden olu\u015fmaktad\u0131r. Organik veya do\u011fal yem haz\u0131rlamada &ouml;zelle\u015fmi\u015f yem fabrikalar\u0131 bulunabilir. Do\u011fal yem haz\u0131rlama di\u011fer yem haz\u0131rlamaya nazaran daha pahal\u0131 olmaktad\u0131r. \u0130la&ccedil;lanmam\u0131\u015f otlaklar organik standartlara uygun olmak zorundad\u0131r .<br \/>\nSofral\u0131k broyler &uuml;retimi i&ccedil;in yemleme miktar\u0131 gerek i&ccedil;eride gerekse de d\u0131\u015far\u0131da serbest (ad-libitum) olarak yap\u0131lmaktad\u0131r. Fransa?da yap\u0131lan &uuml;retimde yemler d\u0131\u015far\u0131da alttan a&ccedil;\u0131lan b&uuml;y&uuml;k kovalar i&ccedil;ine konmaktad\u0131r. Bu yemlikler otlatma alan\u0131na uygun bir \u015fekilde yerle\u015ftirilmi\u015f ve tavuklar\u0131n otlamalar\u0131n\u0131n yan\u0131nda sadece bunlara konan m\u0131s\u0131rla beslenmeleri sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Elektrikli dane &ouml;\u011f&uuml;t&uuml;c&uuml; ile kabaca &ouml;\u011f&uuml;t&uuml;len m\u0131s\u0131rlar tavuklar\u0131n t&uuml;ketebilece\u011fi b&uuml;y&uuml;kl&uuml;\u011fe indirilmektedir. M\u0131s\u0131r a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 rasyonlarla beslenen tavuklar sonu&ccedil;ta alt\u0131n derili olarak geli\u015fmektedirler. Su ve erimeyen grit her zaman i&ccedil;in haz\u0131r olmal\u0131, s\u0131cak havalardan hayvanlar\u0131 korumak &uuml;zere yemlik ve suluklar\u0131n bulundu\u011fu yerlere g&ouml;lgelik yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir .\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<u>Kesim <\/u>\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nDo\u011fal olarak otlat\u0131lan sofral\u0131k tavuklar 12 haftal\u0131k ya\u015fta kesime haz\u0131r duruma gelecektir. Bu zaman sonunda canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 yakla\u015f\u0131k olarak 1.8-2.3 kg aras\u0131nda de\u011fi\u015fmektedir. Di\u011fer taraftan yo\u011fun bir \u015fekilde &uuml;retilenler ayn\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131\u011fa belirtilen s&uuml;renin yar\u0131s\u0131nda ula\u015fmaktad\u0131rlar. Ticari organik tavuk &uuml;reticileri tavuklar\u0131 kendi &ccedil;iftliklerinde kesip i\u015fleyebilir veya lisansl\u0131 kesimhanelere g&ouml;nderebilirler. \u0130kinci uygulama pahal\u0131 olmakla birlikte &ccedil;iftlikte kesim yapabilmek i&ccedil;in izin almak gerekmektedir. E\u011fer kesim, yolma ve i&ccedil; &ccedil;\u0131karma i\u015flemleri &uuml;retilen yerde yap\u0131lacaksa bu durumda konulan bir tak\u0131m yasal kural ve uygulamalara dikkat edilmesi gerekmektedir .\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<u>ORGAN\u0130K HAYVANSAL &Uuml;RET\u0130MDE KULLANILAB\u0130LECEK ALTERNAT\u0130F YEM KATKI MADDELER\u0130<\/u>\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nYem katk\u0131 maddeleri, yemden yararlanmay\u0131 art\u0131rmak, elde edilen hayvansal &uuml;r&uuml;nlerin miktar ve kalitesini y&uuml;kseltmek, hayvanlar\u0131n sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131 korumak ve &uuml;r&uuml;n maliyetini d&uuml;\u015f&uuml;rmek amac\u0131yla kullan\u0131lan maddelerdir. <br \/>\nHayvansal &uuml;retimde katk\u0131 maddelerinden yararlanma 1940?l\u0131 y\u0131llarda antibiyotiklerin kullan\u0131m\u0131yla ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Antibiyotikler &ouml;nceleri sadece insan hastal\u0131klar\u0131n\u0131n tedavisinde kullan\u0131l\u0131rken daha sonra hayvan hastal\u0131klar\u0131n\u0131n tedavisi ve kontrol&uuml; yan\u0131nda b&uuml;y&uuml;tme fakt&ouml;r&uuml; ve yemden yararlanmay\u0131 art\u0131rmak amac\u0131yla kullan\u0131lmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Antibiyotik kullan\u0131m\u0131 son 30-40 y\u0131l i&ccedil;erisinde giderek artm\u0131\u015f ve bu durum enzimatik veya fiziksel yolla antibiyotiklere kar\u015f\u0131 diren&ccedil; kazanan mikroorganizma populasyonlar\u0131n\u0131n artmas\u0131na yol a&ccedil;m\u0131\u015ft\u0131r. G&uuml;n&uuml;m&uuml;zde birden &ccedil;ok antibiyoti\u011fe diren&ccedil; kazanan &ccedil;apraz diren&ccedil;li bakterilerin &ccedil;o\u011falmas\u0131 s&ouml;z konusudur. D&uuml;nya Sa\u011fl\u0131k &Ouml;rg&uuml;t&uuml;n&uuml;n yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 bir rapora g&ouml;re, hatal\u0131 antibiyotik kullan\u0131m\u0131 sonucu bir&ccedil;ok mikrobun ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k kazand\u0131\u011f\u0131 ve bu bilin&ccedil;siz kullan\u0131m\u0131n devam etmesi durumunda k\u0131sa bir s&uuml;re sonra kulak iltihab\u0131 ve bo\u011faz a\u011fr\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 antibiyotiklerin etkili olmayaca\u011f\u0131 bildirilmektedir . <br \/>\nSon y\u0131llarda &ouml;zellikle&nbsp; antibiyotiklere kar\u015f\u0131 olu\u015fan mikroorganizma direnci dikkate al\u0131narak bir&ccedil;ok &uuml;lke bu maddelerin kullan\u0131m\u0131na k\u0131s\u0131tlama veya yasaklama getirmektedir. Bu durum alternatif yeni katk\u0131 maddelerini g&uuml;ndeme getirmi\u015ftir. Antibiyotiklere alternatif olarak &uuml;zerinde durulan yem katk\u0131 maddeleri enzimler, organik asitler, probiyotikler, oligosakkaritler (prebiyotikler) ve bitki ekstraktlar\u0131d\u0131r. &Ouml;zellikle organik asitler ve probiyotikler sindirim kanal\u0131ndaki mikrofloran\u0131n ekolojik dengesini yararl\u0131 mikroorganizmalar lehine &ccedil;evirerek, potansiyel patojen mikroorganizmalar\u0131n &uuml;remelerini &ouml;nlemek amac\u0131yla kullan\u0131lan yem katk\u0131 maddeleri olarak yayg\u0131nla\u015fmaktad\u0131rlar. Her iki yem katk\u0131 maddesi de do\u011fal olmalar\u0131 ve kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n t&uuml;ketici sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na olan zararl\u0131 etkileri nedeniyle kullan\u0131m\u0131ndan endi\u015fe edilen antibiyotiklere alternatif olarak &ouml;nerilmektedir.<br \/>\nYem katk\u0131 maddelerinin kullan\u0131labilmesi i&ccedil;in baz\u0131 ko\u015fullara uygunluk g&ouml;stermesi gerekmektedir. Bu ko\u015fullar\u0131 \u015f&ouml;yle s\u0131ralayabiliriz:<\/p>\n<p>1) \u0130nsan ve hayvan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olumsuz etkilememeli, toksin ve kanser yap\u0131c\u0131 etkisi olmamal\u0131d\u0131r.<br \/>\n2)&nbsp; Performans\u0131 etkin ve ekonomik olarak art\u0131rmal\u0131 ve kolay elde edilebilir olmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n3) &nbsp;Di\u011fer katk\u0131 maddeleri ile &ccedil;apraz rezistansa neden olmamal\u0131d\u0131r.<br \/>\n4) &nbsp;Analitik olarak tespit edilebilmelidir.<br \/>\n5) Biyolojik olarak y\u0131k\u0131labilmeli ve &ccedil;evreyi kirletmemelidir.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<u>Probiyotikler <\/u>\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nProbiyotikler, verildi\u011fi hayvan\u0131n ba\u011f\u0131rsaklar\u0131nda patojen mikroorganizmalara kar\u015f\u0131 antagonistik etki g&ouml;steren, ba\u011f\u0131rsak mikrofloras\u0131 &uuml;zerine yararl\u0131 etkiler olu\u015fturan patojen olmayan gram(+) ve fak&uuml;ltatif anaerob olan, laktik asit &uuml;reten, canl\u0131, do\u011fal ba\u011f\u0131rsak bakterileri, maya k&uuml;lt&uuml;rleri ve h&uuml;creleri ile mantarlar, enzimler ve end&uuml;striyel fermantasyon yan &uuml;r&uuml;nlerini i&ccedil;eren yem katk\u0131 maddeleridir .\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nProbiyotiklerin bilinen etki \u015fekilleri a\u015fa\u011f\u0131daki gibi &ouml;zetlenebilir.<br \/>\n1) Ba\u015fta laktik asit olmak &uuml;zere asetik asit ve formik asit gibi organik asitler &uuml;reterek ba\u011f\u0131rsak pH&#39; s\u0131n\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;r&uuml;r ve b&ouml;ylece n&ouml;tr ve bazik ortamlarda ya\u015fayabilen, genelde zararl\u0131 etkisi bulunan gram (-) patojen mikroorganizmalar\u0131n &uuml;remesini engelleyen bir ortam olu\u015ftururlar.<br \/>\n2) Antibakteriyel maddeler &uuml;retirler.<br \/>\n3) Oksidasyon-red&uuml;ksiyon potansiyelini d&uuml;\u015f&uuml;rerek aerobik mikroorganizmalar\u0131n geli\u015fmesini inhibe ederler.<br \/>\n4) Biyofilm salg\u0131lar\u0131 ile ba\u011f\u0131rsak epitel h&uuml;crelerini patojen bakteriler ve vir&uuml;slerden koruyarak ba\u011f\u0131rsaklar\u0131n yang\u0131lanmas\u0131n\u0131 &ouml;nlerler.<br \/>\n5) &Ccedil;e\u015fitli enzimler &uuml;reterek &ouml;zellikle sindirim sistemi tam olarak geli\u015fmemi\u015f hayvanlarda yemlerin sindirimine katk\u0131da bulunurlar. <br \/>\n6) B grubu vitaminlerini sentezlerler.<br \/>\n7) Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini g&uuml;&ccedil;lendirirler ve sindirim sistemindeki antikor d&uuml;zeyini art\u0131r\u0131rlar .\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nProbiyotik &uuml;retiminde en &ccedil;ok kullan\u0131lan mikroorganizmalar laktik asit &uuml;reten Lactobacillus ve Streptococcus cinsi bakterilerdir. Ayr\u0131ca mayalardan Saccharomyces cerevisiae ve mantarlardan Aspergillus niger ve Aspergillus oryzae de ticari probiyotik &uuml;retiminde yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r .\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<u>Oligosakkaritler (prebiyotikler)<br \/>\n<\/u><br \/>\nMaltoz, laktoz, sakkoroz gibi oligosakkaritlerin mikrobiyal fonksiyonlar\u0131 d&uuml;zenledi\u011fi, laktik asit d&uuml;zeyini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sindirim sistemi pH&#39; \u0131n\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;rd&uuml;\u011f&uuml; ve yararl\u0131 bakterileri art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 belirtilmektedir. Oligosakkarit uygulamalar\u0131n\u0131n &ouml;zellikle patojenik Salmonella ve E.Coli bakterilerini &ouml;nemli d&uuml;zeyde azaltt\u0131\u011f\u0131, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini g&uuml;&ccedil;lendirdi\u011fi belirlenmi\u015ftir .\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<u>Bitki Ekstraktlar\u0131<\/u>\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nG&uuml;n&uuml;m&uuml;zde hayvanc\u0131l\u0131kta performans art\u0131r\u0131c\u0131 ve antimikrobiyal etkileri nedeniyle ticari olarak yararlan\u0131lan de\u011fi\u015fik bitki ekstratlar\u0131 saf veya kar\u0131\u015f\u0131m halinde mevcuttur. Bitkilerden elde edilen fenolik yap\u0131daki bile\u015fiklerin (kaffeik sinnamik, ferulik asit, gallik asit, ol&ouml;ropin, timol, &ouml;genol) organik asitlerin (benzoik, sorbik, sitrik, asetik asitler) ve esansiyel ya\u011flar\u0131n (alil, izotiosiyanat, allisin) antimikrobiyal etki g&ouml;sterdikleri bilinmektedir. Bunlardan tar&ccedil;\u0131n, karanfil, kekik ve yenibahar\u0131n Listeria monocytogenes &uuml;zerine antimikrobiyal etkisi oldu\u011fu belirlenmi\u015ftir. Ayr\u0131ca Yucca schidigera ve Oreganum vulgare (yabani mercank&ouml;\u015fk)? &uuml;n antibakteriyel etkileri mevcuttur.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nKanatl\u0131 hayvanlar\u0131n yemlerine bitkisel ekstratlar kat\u0131larak \u015fu faydalar sa\u011flanabilir.<br \/>\n1) Daha fazla a\u011f\u0131rl\u0131k kazanc\u0131, daha y&uuml;ksek yumurta verimi ve daha iyi yem de\u011ferlendirme,<br \/>\n2) A\u011f\u0131zdan itibaren sindirim sistemi i&ccedil;inde patojen mikroorganizmalar\u0131n &ouml;ld&uuml;r&uuml;lmesi,<br \/>\n3) Yemde lezzet art\u0131\u015f\u0131,<br \/>\n4) Sindirim &ouml;zsular\u0131n\u0131n sekresyonunu art\u0131rma,<br \/>\n5)Sindirim enzimlerinin etkinli\u011fini art\u0131rarak yemlerin sindirilebilirli\u011fini y&uuml;kseltme,<br \/>\n6) Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini g&uuml;&ccedil;lendirme,<br \/>\n7) Kolesterol&uuml; d&uuml;\u015f&uuml;k hayvansal &uuml;r&uuml;n temin etme,<br \/>\n8) Protein sentezini uyararak daha kaliteli ve ya\u011fs\u0131z et &uuml;retme,<br \/>\n9) Amonya\u011f\u0131 ba\u011flayarak daha temiz ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 &ccedil;evre olu\u015fturma.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<u>Enzimler <\/u>\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nKanatl\u0131 rasyonlar\u0131n\u0131n toplam fosfor i&ccedil;eri\u011finin % 70&#39; ini meydana getiren fitin-P, kanatl\u0131lar taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilememekte, &ouml;nemli miktarlarda fosfor g&uuml;bre ile d\u0131\u015far\u0131 at\u0131larak &ccedil;evre kirlili\u011fine yol a&ccedil;makta, ayr\u0131ca protein, karbonhidrat ve mineral maddelerin fitik asit ile etkile\u015fimi sonucunda sindirilme dereceleri azalmaktad\u0131r. Bunun yan\u0131nda g&uuml;bre ile at\u0131lan fosfor a&ccedil;\u0131\u011f\u0131n\u0131 kapatmak i&ccedil;in rasyonlara inorganik-P kaynaklar\u0131 ilave edilmekte, b&ouml;ylece yemin maliyeti artmaktad\u0131r. Kanatl\u0131 rasyonlar\u0131na fitaz enzimi ilave edilerek fitin \u015feklinde ba\u011fl\u0131 fosforun yakla\u015f\u0131k % 40&#39; \u0131 de\u011ferlendirilebilmekte, b&ouml;ylece g&uuml;bre ile at\u0131lan fosfor miktar\u0131 azalmaktad\u0131r .\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<u>Renk Maddeleri<\/u>\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&Uuml;lkemizde yumurta sar\u0131s\u0131ndaki renk konusunda genel e\u011filim Alt\u0131n Rengi dir. Bu ama&ccedil;la son y\u0131llara kadar yem sanayinde yumurta sar\u0131s\u0131n\u0131 ve broyler deri rengini iste\u011fe g&ouml;re d&uuml;zenlemek i&ccedil;in petrol t&uuml;revleri olan sentetik renk vericiler beta-apo-8 karoten, apo-karatenoic ester, apo-etil ester, kantaksantin kullan\u0131lmakta idi. Ancak son y\u0131llarda gerek Avrupa Birli\u011fi &Uuml;lkelerinde gerekse ABD ve Kanada&#39; da h\u0131zla sentetik renk vericilerden ka&ccedil;\u0131\u015f ve do\u011fal renk vericilere y&ouml;nelim g&ouml;zlenmektedir. Bug&uuml;n i&ccedil;in d&uuml;nyada &ccedil;e\u015fitli bi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kanatl\u0131 Hayvanlar\u0131n Bak\u0131m\u0131 ve Bar\u0131naklar A) K&uuml;mesler s\u0131hhi bir yap\u0131 malzemesinden in\u015fa edilmeli, k&uuml;mes ko\u015fullar\u0131 hayvanlar\u0131n biyolojik ve \u0131rk ihtiya&ccedil;lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamal\u0131d\u0131r. Hayvanlar yem ve suya kolayca eri\u015febilmelidirler. Binalar\u0131n yal\u0131t\u0131m\u0131, \u0131s\u0131nmas\u0131, havaland\u0131r\u0131lmas\u0131; hava ak\u0131m\u0131n\u0131, toz seviyesini, \u0131s\u0131y\u0131, nispi nemi ve gaz konsantrasyonunu hayvanlara zarar vermeyecek s\u0131n\u0131rlar i&ccedil;erisinde tutacak \u015fekilde olmal\u0131d\u0131r. Binalara &ccedil;ok iyi bir \u015fekilde do\u011fal [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[413],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-3802","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-organik-tarim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3802","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3802"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3802\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171650,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3802\/revisions\/171650"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3802"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3802"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3802"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=3802"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}