{"id":3830,"date":"2007-10-04T13:12:00","date_gmt":"2007-10-04T13:12:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:00:09","modified_gmt":"2025-10-23T10:00:09","slug":"sigirlarda-kizginlik-suni-tohumlama-ve-dogum-3830","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/sigirlarda-kizginlik-suni-tohumlama-ve-dogum-3830","title":{"rendered":"SI\u011eIRLARDA KIZGINLIK, SUN\u0130 TOHUMLAMA VE DO\u011eUM"},"content":{"rendered":"<p align=\"left\">\n\u0130yi bir inek bol s&uuml;t vermesi yan\u0131nda y\u0131lda 1 tanede buza\u011f\u0131 vermelidir. K&uuml;lt&uuml;r \u0131rk\u0131 normal geli\u015fimini tamamlam\u0131\u015f d&uuml;velerin 16-18 ayl\u0131k ya\u015fta iken ilk tohumlamalar\u0131 yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. K&uuml;lt&uuml;r \u0131rk\u0131 hayvanlar 10-12 ayl\u0131k ya\u015ftan itibaren k\u0131zg\u0131nl\u0131k g&ouml;stermeye ba\u015flarlar ama daha geli\u015fmelerini tamamlamad\u0131klar\u0131ndan bo\u011faya verilmemelidirler. Erken ya\u015fta gebe kalan d&uuml;velerde geli\u015fme tamamlanmad\u0131\u011f\u0131ndan bu hayvanlar kavruk kal\u0131rlar, daha az yavru verirler ve daha az ya\u015farlar. Bunlar\u0131n s&uuml;t verimleri b&uuml;t&uuml;n sa\u011f\u0131m d&ouml;nemlerinde d&uuml;\u015f&uuml;k kal\u0131r. B&ouml;yle hayvanlar hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 diren&ccedil;siz olurlar ve kolayca hastalan\u0131rlar. S&uuml;t hummas\u0131, dana hummas\u0131 ve ketosis gibi s&uuml;t verimi ile ilgili hastal\u0131klara hassas olurlar, b&ouml;yle hastal\u0131klar\u0131n g&ouml;r&uuml;lme ihtimali artar\n<\/p>\n<p align=\"left\">\nAyn\u0131 zamanda dam\u0131zl\u0131k de\u011ferleri d&uuml;\u015fer. Ergenlik &ccedil;a\u011f\u0131na gelmi\u015f di\u015fi hayvanlar\u0131n belirli fizyolojik belirtiler g&ouml;stererek erke\u011fi kabul etmesine k\u0131zg\u0131nl\u0131k&nbsp; nilmektedir. Di\u015fi hayvanlar k\u0131zg\u0131nl\u0131k g&ouml;stermeye ba\u015flad\u0131klar\u0131 ya\u015ftan itibaren gebe kalmad\u0131klar\u0131 s&uuml;rece her 18-21 g&uuml;nde bir k\u0131zg\u0131nl\u0131k g&ouml;sterirler. \u0130neklerde k\u0131zg\u0131nl\u0131k ya\u015fam boyu devam eder. D&uuml;veler ilk defa tohumland\u0131klar\u0131 zaman k&uuml;&ccedil;&uuml;k c&uuml;sseli \u0131rklarla tohumlanmal\u0131d\u0131rlar. Daha hayvan\u0131n genital organlar\u0131 ve &ccedil;at\u0131 b&uuml;y&uuml;k yavru do\u011furacak geli\u015fmi\u015fli\u011fe ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131ndan iri c&uuml;sseli k&uuml;lt&uuml;r \u0131rk\u0131 hayvanlarla tohumlanan d&uuml;velerde g&uuml;&ccedil; do\u011fumlar s\u0131k&ccedil;a g&ouml;r&uuml;l&uuml;r. \u0130nekleri ikinci ve daha sonraki tohumlamalar\u0131nda k&uuml;lt&uuml;r \u0131rk\u0131&nbsp; hayvanlarla tohumlamak daha do\u011frudur. \u0130nekler do\u011fumlar\u0131n\u0131 takip eden 1. ayda k\u0131zg\u0131nl\u0131k g&ouml;sterirlerse de hemen tohumlanmamal\u0131, ancak 2. ayda tohumlanarak yeniden gebe b\u0131rak\u0131lmal\u0131d\u0131rlar. Zira d&ouml;l yata\u011f\u0131 ancak 2 ayda yeniden yavruyu bar\u0131nd\u0131racak fonksiyonlar\u0131 kazan\u0131r. \u0130nekler 10 ayl\u0131k sa\u011f\u0131m d&ouml;nemi sonunda kuruya &ccedil;\u0131kar\u0131l\u0131rlar ve 2 ay kuruda kal\u0131rlar. \u0130nekler do\u011fumlar\u0131ndan 12 ay sonra tekrar do\u011furabilmelidirler. Do\u011fumu takip eden 2. ayda d&ouml;l tutmayan hayvanlarda her ge&ccedil;en k\u0131zg\u0131nl\u0131k s&uuml;resi 20 g&uuml;nl&uuml;k s&uuml;t kayb\u0131 ve bo\u015fa yedirilen yem demektir. Bunun i&ccedil;in ineklerin k\u0131zg\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131n iyi takip edilmesi, tohumlaman\u0131n zaman\u0131nda ve hatas\u0131z yap\u0131lmas\u0131 gereklidir. Ba\u015far\u0131l\u0131 bir tohumlama uygun tohumlama zaman\u0131n\u0131n iyi belirlenmesi ile yani iyi k\u0131zg\u0131nl\u0131k takibi ile m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r.Bunun i&ccedil;in ine\u011fin do\u011furdu\u011fu tarih, k\u0131zg\u0131nl\u0131k g&ouml;sterdi\u011fi tarihler, tohumlama tarihleri kaydedilmeli ve k\u0131zg\u0131nl\u0131k takibi bu tarihlere g&ouml;re yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. &Ouml;zellikle gizli k\u0131zg\u0131nl\u0131k g&ouml;steren ineklerde takibin daha iyi yap\u0131lmas\u0131 ve g&uuml;nde 2-3 kez 10-15 dakika s&uuml;re ile hayvan\u0131n g&ouml;zetim alt\u0131nda tutulmas\u0131 gereklidir. \u0130neklerin &ccedil;o\u011fu gece veya sabaha kar\u015f\u0131 k\u0131zg\u0131nl\u0131k g&ouml;sterirler. Bu nedenle sabah\u0131n erken saatlerinde yap\u0131lacak kontroller daha &ouml;nemlidir.\n<\/p>\n<p align=\"left\">\n<strong>K\u0131zg\u0131nl\u0131k g&ouml;steren inekler ba\u015fl\u0131ca \u015fu belirtileri g&ouml;sterirler.<\/strong>\n<\/p>\n<p align=\"left\">\n&Oslash; \u0130nekler huysuzla\u015f\u0131rlar, ba\u011f\u0131r\u0131rlar, az yem yer ve az su i&ccedil;erler,\n<\/p>\n<p align=\"left\">\n&Oslash; Di\u011fer hayvanlar\u0131 koklarlar,\n<\/p>\n<p align=\"left\">\n&Oslash; Di\u011fer hayvanlar\u0131n &uuml;zerine atlarlar, ba\u015fka hayvanlar\u0131n kendi &uuml;zerlerine atlamas\u0131na r\u0131za\n<\/p>\n<p align=\"left\">\ng&ouml;sterirler ve bu durumdan ho\u015fland\u0131klar\u0131n\u0131 belli ederler,\n<\/p>\n<p align=\"left\">\n&Oslash; Buza\u011f\u0131s\u0131n\u0131 teper, ona kar\u015f\u0131 huysuzla\u015f\u0131r ve emzirmek istemezler,\n<\/p>\n<p align=\"left\">\n&Oslash; S&uuml;t verimleri azal\u0131r ve normal sa\u011f\u0131mlar\u0131n\u0131 yapt\u0131rmazlar,\n<\/p>\n<p align=\"left\">\n&Oslash; Vulva dudaklar\u0131 k\u0131zarm\u0131\u015f ve hafif \u015fi\u015fmi\u015ftir, yumurta ak\u0131na benzer &ccedil;ara ak\u0131nt\u0131s\u0131 g&ouml;r&uuml;l&uuml;r.\n<\/p>\n<p align=\"left\">\n1.5 ya\u015f\u0131n\u0131 tamamlam\u0131\u015f d&uuml;veler ve do\u011fumu takip eden 2. aydan sonra k\u0131zg\u0131nl\u0131k belirtisi g&ouml;steren inekler k\u0131zg\u0131nl\u0131k g&ouml;sterdikleri andan itibaren 24 saat i&ccedil;erisinde tohumlanmal\u0131 veya&nbsp; bo\u011faya verilmelidir. K\u0131zg\u0131nl\u0131k g&ouml;r&uuml;ld&uuml;kten 12 saat sonra yap\u0131lan tohumlama en uygun tohumlama zaman\u0131d\u0131r. Sabah k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011fa gelen hayvanlar ak\u015fama do\u011fru, ak\u015fam k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011fa gelen hayvanlar sabah erken tohumlanmal\u0131d\u0131r. Ancak k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n 6.-18. saatlerinde yap\u0131lan tohumlamalarda gebe kalma ihtimali y&uuml;ksektir. K\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n g&ouml;r&uuml;ld&uuml;\u011f&uuml; andan itibaren ge&ccedil;en ilk 6 saatlik ve son 6 saatlik s&uuml;relerde yap\u0131lan tohumlamada hayvan\u0131n gebe kalma ihtimali daha azd\u0131r. K\u0131zg\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131n &uuml;zerinden 24 saat ge&ccedil;en hayvanlar art\u0131k d&ouml;l tutmazlar, bu durumda bir sonraki k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 yani 18-21 g&uuml;n sonray\u0131 beklemek gerekir. K\u0131zg\u0131nl\u0131k iyi takip edilirse ayn\u0131 g&uuml;n hem sabah, hem ak\u015fam tohumlama gereksizdir. K\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 &ccedil;ok iyi takip edilemeyen ve gizli k\u0131zg\u0131nl\u0131k g&ouml;steren hayvanlarda sabah ve ak\u015fam olmak &uuml;zere 2 tohumlama yap\u0131labilir. Bir tohumlamada 2 doz sperma kullan\u0131lmas\u0131 da bo\u015funa masraft\u0131r. Zira bir doz sperman\u0131n i&ccedil;erisinde hayvan\u0131 gebe b\u0131rakacak yeterli spermatozoit vard\u0131r.\n<\/p>\n<p><strong><\/p>\n<p align=\"left\">\nSUN\u0130 TOHUMLAMA\n<\/p>\n<p><\/strong><\/p>\n<p align=\"left\">\n&Ccedil;e\u015fitli metot ve tekniklerle erkek hayvanlardan al\u0131nan sperman\u0131n ya taze olarak veya dondurulduktan sonra, k\u0131zg\u0131nl\u0131k g&ouml;steren ineklerin genital organ\u0131na verilmesine suni tohumlama diyoruz. Tabi tohumlama ile bir bo\u011fa y\u0131lda 60-100 ine\u011fi d&ouml;llerken, Suni tohumlama ile bir bo\u011fadan al\u0131nan spermalar\u0131n dondurulmas\u0131 sonucu 20.000-25.000 inek tohumlanabilmektedir. Dondurulan spermalar 200 y\u0131l saklanabildikleri i&ccedil;in &uuml;st&uuml;n verimli bo\u011falar\u0131n dondurulan spermalar\u0131 bo\u011fa &ouml;ld&uuml;kten y\u0131llar sonra bile kullan\u0131labilmektedir. Tabi tohumlamada kullan\u0131lan bo\u011falar &ccedil;e\u015fitli ah\u0131rlardan geldiklerinden bu bo\u011falar\u0131n hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131lamalar\u0131n\u0131n ve hastal\u0131k kontrollerinin yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 bilinemez.Dolay\u0131s\u0131yla d&ouml;lleme yoluyla bula\u015fan ba\u015fta Brusella olmak &uuml;zere &ccedil;e\u015fitli hastal\u0131klar tabi tohumlama ile kolayca yay\u0131l\u0131r. Suni tohumlamada kullan\u0131lan bo\u011falar ise bir merkezde topland\u0131\u011f\u0131ndan s&uuml;rekli kontrol alt\u0131ndad\u0131rlar. Her t&uuml;rl&uuml; a\u015f\u0131lamalar\u0131 ve hastal\u0131k kontrolleri zaman\u0131nda yap\u0131l\u0131r. Suni tohumlama ile hastal\u0131k bula\u015fma riski yoktur.Suni tohumlama ile tohumlanan hayvanlar\u0131n gebelik kontrolleri ve do\u011fum tarihi kolayca takip edilir. Tohumlama tarihine g&ouml;re bir sonraki k\u0131zg\u0131nl\u0131klar\u0131 takip edilerek hayvan\u0131n gebe kal\u0131p kalmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131labilir.Suni tohumlamada kullan\u0131lan bo\u011falar\u0131n &ouml;zellikleri bilindi\u011finden yeti\u015ftiricinin iste\u011fine g&ouml;re yavru almas\u0131 m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. Yeti\u015ftirici hayvanlar\u0131n\u0131 istedi\u011fi mevsimde tohumlatt\u0131rarak do\u011fumlar\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla s&uuml;t verimini toplula\u015ft\u0131rabilir veya b&uuml;t&uuml;n bir y\u0131la yayabilir. Yeti\u015ftirici i\u015fletmesinde bo\u011fa tutmayarak bo\u011fa besleme masraf\u0131ndan ve bo\u011fan\u0131n tehlikesinden de kurtulur.\n<\/p>\n<p align=\"left\">\n<strong>SI\u011eIRLARDA DO\u011eUM<\/strong>\n<\/p>\n<p align=\"left\">\nS\u0131\u011f\u0131rlar da gebelik s&uuml;resi 270- 280 g&uuml;nd&uuml;r. Bu s&uuml;re sonunda b&uuml;y&uuml;yen, geli\u015fen ve d\u0131\u015f ortamda ya\u015fayabilecek hale gelen yavrunun yavru zarlar\u0131yla birlikte ana rahminden &ccedil;\u0131kmas\u0131na&nbsp; do\u011fum denir. Yavru m&uuml;dahalesiz olarak &ccedil;\u0131karsa normal do\u011fum, m&uuml;dahale edilerek &ccedil;\u0131kar\u0131l\u0131rsa g&uuml;&ccedil; do\u011fum ad\u0131n\u0131 al\u0131r. Do\u011fum yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda memeler s&uuml;tle dolar, vulva dudaklar\u0131 b&uuml;y&uuml;r ve k\u0131zar\u0131r, &ccedil;at\u0131 kaslar\u0131 gev\u015fer ve &ccedil;&ouml;ker. Do\u011fum ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda ise vulva iyice b&uuml;y&uuml;r, sanc\u0131lar ba\u015flar ve ba\u015f suyu dedi\u011fimiz yavru sular\u0131 akar, arkas\u0131ndan yavrunun &ouml;nce ayaklar\u0131, sonra kafas\u0131,sonrada b&uuml;t&uuml;n v&uuml;cudu &ccedil;\u0131karak do\u011fum ger&ccedil;ekle\u015fir. Buna normal do\u011fum denir.Normal do\u011fuma da bazen m&uuml;dahale etmek gerekebilir. &Ouml;zellikle gen&ccedil; d&uuml;velerde vulva tam b&uuml;y&uuml;medi\u011fi i&ccedil;in yavrunun &ccedil;\u0131kmas\u0131 zorla\u015f\u0131r. Yavrunun ayaklar\u0131 ve kafas\u0131 g&ouml;r&uuml;ld&uuml;\u011f&uuml; halde hayvan \u0131k\u0131nmas\u0131na ra\u011fmen yavru &ccedil;\u0131km\u0131yorsa eller dezenfektanl\u0131 sularla y\u0131kand\u0131ktan sonra yavrunun ayaklar\u0131ndan tutularak &ccedil;ekilir. Bazen yavrunun burnu vulvaya tak\u0131l\u0131r ve yine hayvan\u0131n \u0131k\u0131nmas\u0131na ra\u011fmen yavru &ccedil;\u0131kmaz. Bu durumda yine eller dezenfektanl\u0131 sularla y\u0131kanarak yavrunun burnu a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru bast\u0131r\u0131l\u0131r ve yavru &ccedil;\u0131kar\u0131l\u0131r. Yavrunun b&uuml;y&uuml;k, &ccedil;at\u0131n\u0131n dar oldu\u011fu durumlarda yavrunun ayaklar\u0131na dezenfektanl\u0131 suya bat\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, yavrunun ayaklar\u0131nda yara a&ccedil;mayacak &ouml;zellikte ipler ba\u011flanarak &ccedil;ekilir. Ancak &ccedil;ok zorlay\u0131p anaya ve yavruya zarar vermemek gereklidir. Yavruyu &ccedil;\u0131karmak i&ccedil;in &ccedil;ok fazla zorlama olursa yavru ile birlikte yavrulukta d\u0131\u015far\u0131 &ccedil;\u0131kar.Do\u011fum ba\u015flad\u0131ktan ve yavru sular\u0131 akt\u0131ktan sonraki 1 saat i&ccedil;erisine do\u011fum ger&ccedil;ekle\u015fmezse do\u011fumda bir g&uuml;&ccedil;l&uuml;k var demektir ve do\u011fuma m&uuml;dahale gereklidir. Do\u011fuma rasgele ki\u015filer m&uuml;dahale etmemeli mutlaka bir Veteriner Hekime m&uuml;racaat edilmelidir.Bilin&ccedil;siz ki\u015filerin yapt\u0131\u011f\u0131 m&uuml;dahale sonucu yavru sular\u0131 iyice d&ouml;k&uuml;lerek yavruluktaki kayganl\u0131k giderilirse yavrunun &ccedil;\u0131kmas\u0131 zorla\u015f\u0131r. Ya da yavrunun g&uuml;&ccedil; do\u011fumuna sebep olan ba\u015f\u0131 veya ayaklar\u0131 iyice a\u015fa\u011f\u0131ya kayarak do\u011fumu daha da zorla\u015ft\u0131r\u0131r. Do\u011fuma bilin&ccedil;siz olarak m&uuml;dahale eden ki\u015fi gerekli temizlik kurallar\u0131na uymad\u0131\u011f\u0131 i&ccedil;inde hayvan\u0131n hastalanmas\u0131na ve yavrulu\u011fun iltihaplanmas\u0131na sebep olur. Hatta bu ki\u015filerin m&uuml;dahalesi esnas\u0131nda yavruluk y\u0131rt\u0131larak i&ccedil; kanama meydana gelebilir. Yeterli kayganl\u0131k sa\u011flanmadan zorla &ccedil;ekilirse yavru yollar\u0131nda ve vulvada y\u0131rt\u0131klar olu\u015fabilir.Do\u011fumda &ouml;nden veya arkadan geli\u015fler normal do\u011fum olarak kabul edilir. Ancak bu geli\u015flerde de ba\u015f veya ayaklar katlanm\u0131\u015f olurlarsa g&uuml;&ccedil; do\u011fumlar \u015fekillenebilir. G&uuml;&ccedil; do\u011fumun hangi \u015fekilde oldu\u011funu bilmeden do\u011fuma m&uuml;dahale ederek yavruyu &ccedil;\u0131karmaya &ccedil;al\u0131\u015fmak hem anaya hem yavruya zarar verir.Do\u011fumdan sonraki 1-2 saat i&ccedil;erisinde de yavru zarlar\u0131 dedi\u011fimiz e\u015fi d&uuml;\u015fer. E\u015fin d&uuml;\u015fmesi i&ccedil;in hayvan bazen &ccedil;ok fazla \u0131k\u0131n\u0131r ve bu \u0131k\u0131nma esnas\u0131nda da yine yavruluk &ccedil;\u0131kabilir.Yavru zarlar\u0131n\u0131 atmak i&ccedil;in fazla \u0131k\u0131nan hayvanlar\u0131 ayakta tutmak bir &ouml;l&ccedil;&uuml;de yavrulu\u011fun &ccedil;\u0131kmas\u0131n\u0131 &ouml;nler. Ancak bu &ccedil;o\u011fu zaman yeterli olmayabilir. Do\u011fumdan sonra yorulan hayvan yatmay\u0131 tercih eder ve ayakta durmakta zorlan\u0131r. Yatan ve fazla \u0131k\u0131nan hayvanlar\u0131n yan\u0131nda&nbsp; e\u015flerini at\u0131ncaya kadar ayr\u0131lmamak gereklidir. Ik\u0131nman\u0131n &ccedil;ok fazla oldu\u011fu ve yavrulu\u011fun &ccedil;\u0131kma tehlikesinin bulundu\u011fu durumlarda top \u015fekline getirilmi\u015f bir &ccedil;uval veya minderle vulvaya bask\u0131 yap\u0131p &ccedil;\u0131kmas\u0131n\u0131 &ouml;nlemek ve hemen bir Veteriner Hekime m&uuml;racaat etmek gereklidir. Veteriner Hekim gelinceye kadar yavruluk &ccedil;\u0131karsa yavrulu\u011fu bir temiz torban\u0131n i&ccedil;ine koymak en iyisidir.Bu m&uuml;mk&uuml;n olmazsa alt\u0131na temiz bir bez yada naylon serilerek yavrulu\u011fun kirlenmesi &ouml;nlenmelidir. Yavrulu\u011fu &ccedil;\u0131kan veya &ccedil;\u0131kma tehlikesi g&ouml;steren hayvanlar\u0131n alt\u0131 hemen temizlenmeli, alt beton ise su ile y\u0131kanmal\u0131, toprak ise alta temiz naylon serilmelidir. B&ouml;ylece &ccedil;\u0131kan yavrulu\u011fun kirlenmemesi sa\u011flan\u0131r. Hayvan\u0131n alt\u0131na at\u0131lacak g&uuml;bre kurusu veya saman &ccedil;\u0131kan yavrulu\u011fa bula\u015f\u0131r ve bunu temizlemekte zor olur. &Ouml;zellikle saman yavrulu\u011fa batarak y\u0131rt\u0131lmalara ve kanamalara sebep olabilir. Do\u011fumdan sonra en ge&ccedil; 24 saat i&ccedil;erisinde yavru zarlar\u0131n\u0131 (e\u015flerini) d&uuml;\u015f&uuml;rmeyen hayvanlara m&uuml;dahale edilerek yavru zarlar\u0131 da al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Yavru zarlar\u0131 al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 takdirde hayvanda &ouml;nce i\u015ftahs\u0131zl\u0131k ba\u015flar, sonra ge&ccedil;en zaman i&ccedil;erisinde &ccedil;&uuml;r&uuml;yen yavru zarlar\u0131n\u0131n emilmesi ve kana kar\u0131\u015fmas\u0131 sonucu zehirlenme belirtileri g&ouml;r&uuml;l&uuml;r ve bu durum hayvan\u0131n &ouml;l&uuml;m&uuml;ne kadar gidebilir. Yavru zarlar\u0131n\u0131 atmayan veya yavru zarlar\u0131 al\u0131nmayan hayvanlar ya\u015famaya devam etseler dahi s&uuml;t verimleri d&uuml;\u015fer, zay\u0131flarlar ve yeniden yavru vermeleri &uuml;mk&uuml;n olmaz. Bu gibi hayvanlar\u0131n bar\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ah\u0131rlarda a\u011f\u0131r ve pis bir koku vard\u0131r.Yavru zarlar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131k kurallar\u0131na uygun ve tam olarak al\u0131nmas\u0131 i&ccedil;in mutlaka bir Veteriner Hekime m&uuml;racaat edilmelidir. Yavru zarlar\u0131n\u0131n at\u0131l\u0131p at\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 takip edilmeli, at\u0131lan yavru zarlar\u0131 hemen al\u0131narak d\u0131\u015far\u0131 at\u0131lmal\u0131d\u0131r. Aksi halde inekler i&ccedil;g&uuml;d&uuml;sel olarak yavru zarlar\u0131n\u0131 yerler. Yavru zarlar\u0131n\u0131 yiyen hayvanlarda i\u015fkembede t\u0131kanmalar olu\u015fabilir. Bu durumda hayvanda i\u015ftahs\u0131zl\u0131k ba\u015flar ve s&uuml;t verimi d&uuml;\u015fer. M&uuml;dahale edilmezse hayvan\u0131n &ouml;l&uuml;m&uuml;ne dahi sebep olabilir. B&uuml;t&uuml;n bunlar\u0131 &ouml;nlemek i&ccedil;in hayvan\u0131n yavru zarlar\u0131n\u0131 yemesini &ouml;nleyici tedbirler al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Hayvan\u0131n yan\u0131nda uzun s&uuml;re beklemek m&uuml;mk&uuml;n olmayaca\u011f\u0131ndan&nbsp;&nbsp;&nbsp; hayvan\u0131 k\u0131sa ba\u011flamak bir &ccedil;&ouml;z&uuml;md&uuml;r.Do\u011fumdan 8-10 g&uuml;n &ouml;nce memelerde ba\u015flayan s&uuml;t &uuml;retimi memeleri \u015fi\u015firir, ancak bu \u015fi\u015flik normaldir ve hayvan sa\u011f\u0131lmamal\u0131d\u0131r. \u0130lk do\u011fumunu yapan d&uuml;velerde bu \u015fi\u015flik daha &ccedil;ok g&ouml;r&uuml;l&uuml;r ve kar\u0131n alt\u0131na kadar yay\u0131l\u0131r. \u015ei\u015flikler bazen ineklerde de g&ouml;r&uuml;lebilir. Do\u011fumdan sonra sa\u011f\u0131m yap\u0131ld\u0131k&ccedil;a bu \u015fi\u015fliklerde 8-10 g&uuml;n i&ccedil;erisinde kaybolur ve memeler normal halini al\u0131r. Bu \u015fi\u015fliklere ila&ccedil;la hemen m&uuml;dahale edilmemeli, sadece memelere \u0131l\u0131k suyla pansuman yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ancak ge&ccedil;en s&uuml;re i&ccedil;erisinde \u015fi\u015fliklerde azalma olmaz ve sertle\u015fme ba\u015flarsa memedeki kan dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131ran ila&ccedil;larla m&uuml;dahale edilmelidir.\n<\/p>\n<p align=\"left\">\nhttp:\/\/www.antalya-tarim.gov.tr\/upload\/File\/Kizginlik_dogum.pdf<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130yi bir inek bol s&uuml;t vermesi yan\u0131nda y\u0131lda 1 tanede buza\u011f\u0131 vermelidir. K&uuml;lt&uuml;r \u0131rk\u0131 normal geli\u015fimini tamamlam\u0131\u015f d&uuml;velerin 16-18 ayl\u0131k ya\u015fta iken ilk tohumlamalar\u0131 yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. K&uuml;lt&uuml;r \u0131rk\u0131 hayvanlar 10-12 ayl\u0131k ya\u015ftan itibaren k\u0131zg\u0131nl\u0131k g&ouml;stermeye ba\u015flarlar ama daha geli\u015fmelerini tamamlamad\u0131klar\u0131ndan bo\u011faya verilmemelidirler. Erken ya\u015fta gebe kalan d&uuml;velerde geli\u015fme tamamlanmad\u0131\u011f\u0131ndan bu hayvanlar kavruk kal\u0131rlar, daha az yavru [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[436],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-3830","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hayvancilik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3830","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3830"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3830\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171640,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3830\/revisions\/171640"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3830"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3830"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3830"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=3830"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}