{"id":3833,"date":"2007-10-04T13:36:00","date_gmt":"2007-10-04T13:36:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:00:09","modified_gmt":"2025-10-23T10:00:09","slug":"brucellozis-3833","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/brucellozis-3833","title":{"rendered":"BRUCELLOZIS"},"content":{"rendered":"

\nGünümüzde tüketiciler çevreye zarar verilmeden üretilen, insanlara bula\u015fan hastal\u0131klar yönünden güvenli, kal\u0131nt\u0131s\u0131 bulunmayan, ürünün kalitesini yans\u0131tan do\u011fru etikete sahip ürünleri tercih etmektedir.\n<\/p>\n

\nBrucellozis hastal\u0131\u011f\u0131 birçok dünya ülkesinde oldu\u011fu gibi ülkemiz hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 aç\u0131s\u0131ndan da önemli zoonotik hastal\u0131klardan biridir. Ekonomik kay\u0131plar\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da etkilemesi nedeniyle hem dünya ülkeleri hem de ülkemizde, salg\u0131n hayvan hastal\u0131klar\u0131 ile mücadelede ilk s\u0131ralarda yer almaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\nHayvanlarda bu hastal\u0131k yavru atma, süt veriminde azalma, dam\u0131zl\u0131k de\u011ferinin kaybolmas\u0131, k\u0131s\u0131rl\u0131k gibi hem yeti\u015ftirici hem de ülke ekonomisi aç\u0131s\u0131ndan ciddi kay\u0131plara yol açmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\nHastal\u0131\u011f\u0131n ülkemizde eradikasyonunu sa\u011flamak amac\u0131yla, 1984 y\u0131l\u0131nda ba\u015flat\u0131lan ve 26 y\u0131l sürmesi planlanan "Türkiye Brucellozis Mücadele Projesi" kapsam\u0131nda her y\u0131l a\u015f\u0131lama program\u0131 uygulanmaktad\u0131r. Önümüzdeki y\u0131llarda Avrupa Birli\u011fi ile olan ili\u015fkilerimiz nedeniyle ulusal boyutta izleme ve tarama program\u0131 gündeme gelecektir.\n<\/p>\n

\nHastal\u0131\u011f\u0131n kontrolü ve eradikasyonu çal\u0131\u015fmalar\u0131nde sektörleraras\u0131 i\u015fbirli\u011fi büyük önem arz etmektedir. Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z yan\u0131nda Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131, Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131, \u0130leti\u015fim Sektörü, G\u0131da Sektörü, Yeti\u015ftiriciler ve mahalli \u0130darelerin koordineli çal\u0131\u015fmas\u0131 gerekmektedir. Koordineli çal\u0131\u015fma sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 ölçüde tüketiciyi koruma ve g\u0131da güvenli\u011fi sa\u011flanm\u0131\u015f olacakt\u0131r.\n<\/p>\n

\nHayvan yeti\u015ftirenler, Teknisyenler, Et sanayinde çal\u0131\u015fanlar, Laboratuvar çal\u0131\u015fanlar\u0131 ve tüketiciler ancak veteriner hekimlerin kamuyu bilgilendirmeye yönelik programlarla kamuoyunun do\u011fru ve eksiksiz olarak bilgilendirilmesi çal\u0131\u015fmalar\u0131yla koordineli hareket edecektir.\n<\/p>\n

\nHaz\u0131rlanan bu kitapç\u0131\u011f\u0131n, insan ve hayvan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 yan\u0131nda milli ekonomiye de önemli katk\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131 inanc\u0131yla eme\u011fi geçenlere te\u015fekkür ederim.\n<\/p>\n

\n1.Brusellozis Nedir?<\/strong>\n<\/p>\n

\nBrucella<\/em> grubu bakterilerin olu\u015fturdu\u011fu, bula\u015f\u0131c\u0131, enfeksiyöz bir hastal\u0131kt\u0131r. Özellikle s\u0131\u011f\u0131r, koyun, keçi ve domuz gibi evcil hayvanlarda yavru atmaya neden olan ve ayn\u0131 zamanda hayvanlardan insanlara da bula\u015fan (zoonozis<\/em>), ekonomik yönden zarar verici ve halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 yönünden önem ta\u015f\u0131yan bir hastal\u0131kt\u0131r.\n<\/p>\n

\nEvcil hayvanlarda Bula\u015f\u0131c\u0131 yavru atma hastal\u0131\u011f\u0131 <\/em>olarak bilinen hastal\u0131k, insanlarda Dalgal\u0131 humma<\/em>, Bang<\/em> hastal\u0131\u011f\u0131<\/em>, Malta hummas\u0131<\/em> ve Akdeniz hummas\u0131 <\/em>olarak da bilinmektedir.\n<\/p>\n

\n2.Brusellozis Neden Önemlidir?<\/strong>\n<\/p>\n

\nHayvanlarda neden oldu\u011fu yavru kayb\u0131, süt veriminde azalma, dam\u0131zl\u0131k de\u011feri kayb\u0131, k\u0131s\u0131rl\u0131k gibi zararlar dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda brusellozis evcil hayvanlar\u0131n en önemli hastal\u0131klar\u0131ndan biri olarak kabul edilir. Hastal\u0131\u011f\u0131n çabuk yay\u0131lmas\u0131, kontrol ve mücadelesinin güçlü\u011fü, uzun süre almas\u0131 ve masrafl\u0131 olmas\u0131 dikkati çekmektedir. Hayvansal protein kaynaklar\u0131na olan olumsuz etkisi, hayvan ve hayvansal ürünlerin ticaretine engel te\u015fkil etmesi ve ço\u011funlu\u011fu k\u0131rsal kesimde bulunan k\u0131s\u0131tl\u0131 imkanlara sahip hayvan yeti\u015ftiricilerinin sosyo-ekonomik geli\u015fmesini engellemesi gibi zararlar\u0131n\u0131n olmas\u0131 bir ba\u015fka faktördür.\n<\/p>\n

\nAyr\u0131ca insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 aç\u0131s\u0131ndan ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 risk hastal\u0131\u011f\u0131n önemini daha da art\u0131rmaktad\u0131r. \u0130nsanlarda uzun süren bir hastal\u0131\u011fa neden olan brusellozis fizik yetersizli\u011fi ve i\u015f gücü kayb\u0131na neden olurken, tedavi ve hastane giderleri de önemli bir ekonomik kayba neden olmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\n3.Brusellozis Ne Kadar Yayg\u0131nd\u0131r?<\/strong>\n<\/p>\n

\nBrusellozis Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u0131da ve Tar\u0131m Te\u015fkilat\u0131 (FAO), Dünya Sa\u011fl\u0131k Örgütü (WHO) ve Uluslararas\u0131 Salg\u0131n Hastal\u0131klar Ofisi (OIE) taraf\u0131ndan dünyada en yayg\u0131n zoonozis olarak kabul edilmektedir. Kuzey Avrupa, Kuzey Amerika ülkeleri, Avustralya ve Yeni Zellanda'da y\u0131llar süren yo\u011fun çabalarla brusellozis büyük ölçüde eradike edilmi\u015ftir. Buna kar\u015f\u0131n baz\u0131 Güney Avrupa ülkelerinde, özellikle Akdeniz bölgesi, Orta Do\u011fu, Bat\u0131 Asya'n\u0131n geli\u015fmekte olan ülkelerinde, Hint Yar\u0131madas\u0131, Afrika, Orta ve Güney Amerika'n\u0131n bir k\u0131sm\u0131nda insan ve hayvanlarda yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sürdürmektedir.\n<\/p>\n

\nHastal\u0131k kontrol programlar\u0131 ile hayvanlarda hastal\u0131k oran\u0131n\u0131n azalt\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 geli\u015fmekte olan ülkelerde insanlarda brusellozis oldukça yayg\u0131n görülmektedir. Sütlere \u0131s\u0131tma i\u015fleminin (pastörizasyon vb.) uygulanmad\u0131\u011f\u0131, çi\u011f süt ve süt ürünlerini tüketme gibi beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 ve kötü hijyenik \u015fartlar insanlarda enfeksiyon riskini art\u0131rmaktad\u0131r. Endüstrile\u015fmi\u015f baz\u0131 ülkelerde hastal\u0131k, hayvanlarda kontrol alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 halde, d\u0131\u015far\u0131ya seyahat eden veya güvenli olmayan hayvan ürünlerini tüketen bireyler ve mesleki olarak maruz kalan gruplarda (çiftçiler, veteriner hekimlerler, laboratuvar ve mezbaha çal\u0131\u015fanlar\u0131nda) tek tük vakalar halinde görülmektedir.\n<\/p>\n

\nAkdeniz ve Orta Do\u011fu ülkelerinde insanlarda y\u0131ll\u0131k brusellozis insidensi her 100000 ki\u015fide 1-78 vaka aras\u0131nda de\u011fi\u015fir. Ancak hastal\u0131\u011f\u0131n yayg\u0131n oldu\u011fu ve hayvanlarda kontrol programlar\u0131 uygulanmayan bölgelerde 550'nin üzerinde vaka bildirilmi\u015ftir. Hayvanlarda kontrol tedbirlerinin zorunlu oldu\u011fu baz\u0131 Güney Avrupa ülkelerinin bir k\u0131s\u0131m topluluklar\u0131nda dahi 100000 ki\u015fide 77 vaka bildirilmi\u015ftir. Dünyada 100 ülkeden y\u0131lda 500000'in üzerinde brusellozis vakas\u0131 bildirilmektedir.\n<\/p>\n

\n\u0130nsan brusellozisi bir çok ülkede ihbar\u0131 mecburi bir hastal\u0131k olmas\u0131na ra\u011fmen, resmi rakamlar gerçek enfekte insan say\u0131s\u0131n\u0131 yans\u0131tmamaktad\u0131r. Hastal\u0131\u011f\u0131n bildirilenden 10-25 kat daha fazla oldu\u011fu tahmin edilmektedir. Bunun ba\u015fl\u0131ca nedeni vakalar\u0131n ço\u011funlukla do\u011fru te\u015fhis edilememesidir.\n<\/p>\n

\n4.Ülkemizde Hastal\u0131k Ne Kadar Yayg\u0131nd\u0131r?<\/strong>\n<\/p>\n

\nBrucellozis ülkemiz de hem hayvanlarda hemde insanlarda ihbari mecburi bir hastal\u0131kt\u0131r.\n<\/p>\n

\nTürkiye'de hayvanlarda brusellozisin prevalans\u0131n\u0131 belirlemek amac\u0131yla yap\u0131lan Tar\u0131m ve Köyi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131, Ara\u015ft\u0131rma Projesi ile 1998-1999 y\u0131llar\u0131nda 79 ilden tesadüfi örnekleme ile al\u0131nan toplam 34958 adet s\u0131\u011f\u0131r kan serumu ve 30433 adet koyun kan serumu incelenmi\u015ftir. Hastal\u0131\u011f\u0131n prevalans\u0131 s\u0131\u011f\u0131rlarda %1.43, koyunlarda ise % 1.97 olarak tespit edilmi\u015ftir. Her köy bir sürü kabul edildi\u011finde s\u0131\u011f\u0131rlarda 1313 köyde (sürü) prevalans % 11.5, koyunlarda ise 1077 köyde (sürü) prevalans % 15 olarak belirlenmi\u015ftir.\n<\/p>\n

\nBu çal\u0131\u015fma bulgular\u0131 daha önceki y\u0131llarda oldu\u011fu gibi, hayvan hareketlerinin fazla olmad\u0131\u011f\u0131 ve at\u0131k vakalar\u0131n\u0131n nadir oldu\u011fu Orta ve Do\u011fu Karadeniz sahil \u015feridindeki iller d\u0131\u015f\u0131nda, ülke genelinde hastal\u0131\u011f\u0131n yayg\u0131n oldu\u011funu göstermektedir.\n<\/p>\n

\nSa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 kay\u0131tlar\u0131na göre y\u0131llar itibariyle insanlarda tespit edilen vaka say\u0131lar\u0131nda belirgin bir art\u0131\u015f görülmektedir (1970-1980: 937 vaka, 1981-1990: 17 920 vaka, 1991-1998: 56 349 vaka). Vaka say\u0131s\u0131ndaki bu art\u0131\u015f te\u015fhis imkanlar\u0131n\u0131n daha iyile\u015fmesi, hastal\u0131k bildirme oran\u0131n\u0131n artmas\u0131 ve hastal\u0131kla mücadeledeki yetersizli\u011fe ba\u011fl\u0131 olabilir.\n<\/p>\n

\n5.Hastal\u0131\u011f\u0131n Etkenleri Nelerdir?<\/strong>\n<\/p>\n

\nAlt\u0131 türü bulunan Brucella<\/em> grubu mikroorganizmalardan Brucella melitensis<\/em>, Brucella abortus<\/em> ve Brucella suis<\/em> halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 yönünden büyük önem ta\u015f\u0131r.\n<\/p>\n

\nB. melitensis<\/em> ba\u015fl\u0131ca koyun ve keçileri etkilemekle birlikte s\u0131\u011f\u0131r ve köpekleri de enfekte edebilir. K\u0131rsal kesimde insanlar\u0131n bu hayvanlarla yak\u0131n temas\u0131 ve koyun-keçi sütünün geleneksel tüketim \u015fekli nedeniyle koyun-keçi brusellozisi (B.melitensis<\/em>) ülkemizde insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na olumsuz etkisi bak\u0131m\u0131ndan daha büyük öneme sahiptir. B.<\/em> melitensis<\/em>'in 3 biyotipi bulunur.\n<\/p>\n

\nB. abortus<\/em>, s\u0131\u011f\u0131rlarda enfeksiyon olu\u015fturur, fakat manda, deve, geyik, at, koyun, köpek, domuz ve insanlara da bula\u015f\u0131r. \u0130nsanlar için patojenitesi bak\u0131m\u0131ndan B. suis<\/em>'ten sonra gelir. B. abortus<\/em>'un 7 biyotipi vard\u0131r.\n<\/p>\n

\nB. suis<\/em>, ba\u015fl\u0131ca domuzlarda enfeksiyon olu\u015fturur, ancak ren geyikleri, s\u0131\u011f\u0131r, manda ve di\u011fer baz\u0131 yabani hayvanlarda enfeksiyon olu\u015fturdu\u011fu tespit edilmi\u015ftir. B. melitensis<\/em>'ten sonra insan için en patojenik türdür. B.<\/em> suis<\/em>'in 5 biyotipi vard\u0131r.\n<\/p>\n

\nB. canis<\/em>, erkek ve di\u015fi köpeklerde genital organ enfeksiyonlar\u0131 ve di\u015filerde yavru atmaya neden olur. Di\u011fer 3 tür kadar halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 aç\u0131s\u0131ndan önem ta\u015f\u0131masa da insanlara bula\u015fabilir. \u0130nsan d\u0131\u015f\u0131nda di\u011fer hayvanlara bula\u015ft\u0131\u011f\u0131 bildirmemi\u015ftir.\n<\/p>\n

\nB. ovis<\/em>, koçlarda enfeksiyon olu\u015fturur. \u0130nsan ve di\u011fer hayvanlar\u0131 enfekte etmez.\n<\/p>\n

\nB. neotomae<\/em>, do\u011fal \u015fartlarda sadece çöl ratlar\u0131n\u0131 enfekte etti\u011fi bilinmektedir.\n<\/p>\n

\nSon y\u0131llarda \u0130ngiltere ve Amerika Birle\u015fik Devletlerinde deniz memelilerinde enfeksiyona neden olan farkl\u0131 bir Brucella <\/em>türü mikroorganizmalar izole edilmi\u015ftir. Laboratuvar çal\u0131\u015fanlar\u0131nda enfeksiyon olu\u015fturmas\u0131 bu türün de insanlar için patojen oldu\u011funu ve Brucella<\/em> grubu mikroorganizmalar\u0131n ve onlar\u0131n potansiyel bir zoonoz olarak ekolojik yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 göstermektedir.\n<\/p>\n

\n6.Brucella <\/em>Grubu Mikroorganizmalar\u0131n Çevre \u015eartlar\u0131na Dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 Nas\u0131ld\u0131r?<\/strong>\n<\/p>\n

\nBrucella<\/em> grubu mikroorganizmalar genellikle konakç\u0131 hayvan d\u0131\u015f\u0131nda ço\u011falmazlar. Fakat ortam\u0131n \u0131s\u0131, nem ve asitlik de\u011ferlerine ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fik sürelerde canl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 sürdürürler. Brucella<\/em> mikroorganizmalar\u0131 direkt güne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131, dezenfektanlar, pastörizasyon ve kuru \u015fartlara duyarl\u0131d\u0131r. Güne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda 1-12 saatte, 60 o<\/sup>C'de 10 dakikada, 100o<\/sup>C'de hemen ölürler. Çe\u015fme suyunda 4-8o<\/sup>C'de birkaç ay, 0o<\/sup>C'de 2.5 y\u0131l, dondurulmu\u015f dokularda birkaç y\u0131l, nemli toprakta 60 gün ve 20o<\/sup>C'de % 40 nemli ortamda 144 gün canl\u0131 kalabilirler. \u0130drarda 30 gün, at\u0131k fötuslarda en az 75 gün ve uterus ak\u0131nt\u0131lar\u0131nda 200 günden fazla canl\u0131 kalabilir. Enfekte d\u0131\u015fk\u0131 materyali ile bula\u015f\u0131k altl\u0131kta 56-61o<\/sup>C'lerde 4.5 saatte tahrip olur. Çi\u011f sütten yap\u0131lan tuzsuz krema ya\u011f\u0131nda buzdolab\u0131nda 142 gün, %10 tuz içeren salamura peynirde 45 gün, %17 tuz içerende ise 1 ay canl\u0131 kal\u0131r. Etin normal dinlendirilmesi süresince olu\u015fan pH de\u011fi\u015fikli\u011fi (asitlik) ette bulunabilecek Brucella<\/em> mikroorganizmalar\u0131n\u0131 öldürmeye yeterlidir.\n<\/p>\n

\n7.Brusellozis Nas\u0131l Bula\u015f\u0131r?<\/strong>\n<\/p>\n

\nBrusellozis, duyarl\u0131 hayvanlara genellikle enfekte hayvanlarla do\u011frudan temas yoluyla veya enfekte hayvanlar\u0131n ak\u0131nt\u0131lar\u0131yla bula\u015f\u0131k çevreden geçer. At\u0131k yavrular, yavru zarlar\u0131 ve s\u0131v\u0131lar\u0131, yavru atm\u0131\u015f veya do\u011fum yapm\u0131\u015f enfekte bir hayvan\u0131n vaginal ak\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n hepsi son derece fazla say\u0131da enfeksiyöz Brucella<\/em> mikroorganizmalar\u0131n\u0131 içerir. Hayvanlar bu materyalleri yalayarak veya Brucella<\/em> etkeni ile bula\u015f\u0131k su ve g\u0131day\u0131 tüketerek enfekte olurlar. Süt, idrar, d\u0131\u015fk\u0131 ve eklem s\u0131v\u0131lar\u0131 da bakterilerin kayna\u011f\u0131d\u0131r. Enfekte bo\u011fa ve koçlar\u0131n semenlerinde de etken bulunur ve çiftle\u015fme ile bula\u015fma olur.Ayr\u0131ca enfekte annelerden yavrular\u0131na anne karn\u0131nda veya do\u011fum sonras\u0131 enfekte a\u011f\u0131z sütü yada enfekte di\u011fer hayvanlar\u0131n sütü ile beslenme sonucu bula\u015fma görülebilir.\n<\/p>\n

\nGenel kural olarak brusellozis bir sürüden di\u011fer bir sürüye enfekte veya enfeksiyöz etkene maruz kalm\u0131\u015f hayvanlar\u0131n sürüye sokulmalar\u0131 ile görülür. Bu \u015fekilde bula\u015fma enfekte veya sat\u0131n almadan önce enfeksiyona maruz kalm\u0131\u015f hayvanlar\u0131n sürüye sokulmas\u0131 ile görülür. Hastal\u0131k ayn\u0131 zamanda brusellozisten ari bir sürünün hastal\u0131kl\u0131 sürü ile ayn\u0131 merada otlat\u0131lmas\u0131 ile de bula\u015f\u0131r. Ayr\u0131ca köpek ve kediler, ku\u015flar, yabani hayvanlar at\u0131k yavru ve yavru zarlar\u0131n\u0131 bir meradan di\u011ferine ta\u015f\u0131yarak dolayl\u0131 olarak bula\u015fmada rol oynayabilirler.\n<\/p>\n

\n8. Brucella<\/em> Etkenleri Hayvanlar\u0131n Vücudunda Nerelerde Bulunur?<\/strong>\n<\/p>\n

\nSindirim veya deri ve mukozal yüzeylerden vücuda giren mikroorganizmalar lenf kanallar\u0131 yoluyla en yak\u0131n lenf yumrusuna ula\u015farak burada ço\u011fal\u0131rlar. Daha sonra kan yoluyla bütün vücuda yay\u0131l\u0131rlar, ancak bu etkenin bütün organlara yerle\u015fti\u011fi anlam\u0131na gelmez. Bakteriyemi olarak adland\u0131r\u0131lan bu geçici devreden sonra etkenler özellikle gebe uterus, memeler, testisler, lenfoid doku ve organlar (lenf yumrular\u0131, karaci\u011fer ve dalak gibi) ile daha az olarak eklemler, tendo k\u0131l\u0131flar\u0131 ve bursalara yerle\u015firler. Hastal\u0131\u011f\u0131n daha sonraki evrelerinde Brucella<\/em> mikroorganizmalar\u0131 ya tamamen kaybolurlar ya da ço\u011fu vakada oldu\u011fu gibi meme üstü ve genital lenf yumrular\u0131nda gizli olarak kal\u0131rlar.\n<\/p>\n

\n9. Brusellozisin \u0130nkübasyon Süresi Ne kadard\u0131r?<\/strong>\n<\/p>\n

\n\u0130nkübasyon süresi mikroorganizman\u0131n enfeksiyöz dozuna maruz kal\u0131nmas\u0131 ile hastal\u0131k belirtilerinin görülmesi aras\u0131nda geçen süredir. Hayvanlarda brusellozisin inkübasyon süresi 2 hafta ile 1 y\u0131l, hatta baz\u0131 durumlarda daha uzun olmak üzere oldukça de\u011fi\u015fiklik gösterir. Görülen ilk belirti abortus oldu\u011funda, minimum inkübasyon süresi yakla\u015f\u0131k 30 gündür. Baz\u0131 hayvanlar te\u015fhiste kullan\u0131lan serolojik testlerde pozitif reaksiyon geli\u015ftirmeden önce at\u0131k yapabilir. Baz\u0131 enfekte hayvanlar hiç at\u0131k yapmaz. Genel olarak at\u0131k yapmayan enfekte hayvanlar enfeksiyondan sonra 30-60 gün içinde te\u015fhis testlerinde pozitif reaksiyon olu\u015fturur. Ancak baz\u0131 hayvanlar birkaç ay ile 1 y\u0131ldan fazla pozitif bir reaksiyon geli\u015ftirmeyebilir.\n<\/p>\n

\nEnfeksiyona duyarl\u0131l\u0131k ve hastal\u0131\u011f\u0131n belirtileri ya\u015f, cinsiyet, \u0131rk, gebelik durumu, hayvan\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k durumu, al\u0131nan bakterinin miktar\u0131, türü ve virülensine göre de\u011fi\u015fiklik gösterir.\n<\/p>\n

\nGebe iken al\u0131nan enfeksiyon ço\u011funlukla at\u0131kla sonuçlan\u0131r. Gebe olmayan koyunlar\u0131n ilk defa enfekte olduklar\u0131nda bir sonraki gebeliklerinde at\u0131k yapmad\u0131klar\u0131 ve bir ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k geli\u015fti\u011fi ileri sürülmektedir. Ancak keçilerde böyle olmamakta, mevcut enfeksiyon hayvan gebe kald\u0131\u011f\u0131nda uterusa yay\u0131lmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\n10. Hastal\u0131\u011f\u0131n Hayvanlardaki Belirtileri Nelerdir?<\/strong>\n<\/p>\n

\nS\u0131\u011f\u0131rlarda:<\/em><\/strong>\n<\/p>\n

\nDi\u015fi hayvanlarda ba\u015fl\u0131ca belirti yavru atmad\u0131r. Yavru atma genellikle gebeli\u011fin 5-7 nci aylar\u0131nda görülür. Gebelik süresini tamamlayarak do\u011fan yavrularda da do\u011fum sonras\u0131 hemen ölüm görülebilir. Yavru zarlar\u0131n\u0131n at\u0131lamamas\u0131 ve uterus iltihaplanmas\u0131 sonucu tekrar gebe kalma süresi uzar veya kal\u0131c\u0131 k\u0131s\u0131rl\u0131k olu\u015fabilir. Yavru atma ve tekrar gebe kalma aral\u0131\u011f\u0131n\u0131n uzamas\u0131 nedeniyle laktasyon süresindeki de\u011fi\u015fiklikler sonucu süt verimi azalabilir. Tamamen duyarl\u0131 sürülerde at\u0131k oran\u0131 % 30-80 aras\u0131nda olabilir. Bütün enfekte hayvanlar yavru atmazlar ve baz\u0131 vakalarda at\u0131k oran\u0131 çok dü\u015fük olup hastal\u0131k sinsi seyreder. Baz\u0131 hayvanlarda bacak eklemlerinde yang\u0131 ve \u015fi\u015flikler görülebilir. Erkek hayvanlarda da üreme organlar\u0131 etkilenir. Enfekte inekler genellikle bir kez yavru atarlar (bu nedenle enfeksiyonun ilk defa girdi\u011fi sürülerde at\u0131k oran\u0131 yüksektir). Ancak baz\u0131 hayvanlar daha sonraki gebelikleri süresince de at\u0131k yapabilir ve daha sonraki gebeliklerden do\u011fan yavrular zay\u0131f ve sa\u011fl\u0131ks\u0131z olabilir.\n<\/p>\n

\nEnfekte hayvanlar\u0131n buza\u011f\u0131lar\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 görünseler dahi, enfekte inekler enfeksiyöz mikroorganizmalar\u0131 vücutlar\u0131nda bulundurup saçmaya devam ederler ve hastal\u0131\u011f\u0131n tehlikeli kaynaklar\u0131 olarak dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131rlar. Ayr\u0131ca dü\u015fük oranda da olsa enfekte analardan do\u011fan buza\u011f\u0131lar enfeksiyonu gizli olarak ta\u015f\u0131yabilirler. Bu buza\u011f\u0131lar ilk gebeliklerine kadar herhangi bir belirti göstermez ve serolojik testlerde negatif olarak bulunurlar. Bu hayvanlar sürüde hastal\u0131\u011f\u0131n devam\u0131n\u0131 sa\u011flayan bir enfeksiyon kayna\u011f\u0131 olarak rol oynarlar. Bu nedenle enfekte bir anadan do\u011fan buza\u011f\u0131lar a\u015f\u0131lansalar dahi gizli enfeksiyon devam edebilece\u011finden dam\u0131zl\u0131kta kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r. \u0130neklerde meme ve meme lenf yumrular\u0131nda kal\u0131c\u0131 enfeksiyon nedeniyle enfekte hayvanlar ya\u015famlar\u0131 boyunca sütle zaman zaman mikroorganizmay\u0131 ç\u0131kar\u0131r ve insanlar için risk olu\u015ftururlar.At\u0131k veya do\u011fumu takiben etkenler uterus ak\u0131nt\u0131lar\u0131yla 15 gün süreyle yo\u011fun olarak at\u0131l\u0131r. Ak\u0131nt\u0131lar azald\u0131kça mikroorganizman\u0131n at\u0131m\u0131 da h\u0131zla dü\u015fmesine ra\u011fmen 2-3 ay sonra temizlenir.\n<\/p>\n

\nKoyun ve Keçilerde:<\/em><\/strong>\n<\/p>\n

\nBu hayvanlarda da ba\u015fl\u0131ca belirti yavru atmad\u0131r. Yavru atma genellikle gebeli\u011fin son 2 ay\u0131nda görülür. Canl\u0131 fakat zay\u0131f kuzu do\u011fumu görülebilir. Keçiler enfeksiyona koyunlardan daha duyarl\u0131d\u0131r. Keçilerde mikroorganizmalar\u0131n at\u0131k veya do\u011fumu takiben enfekte uterustan at\u0131l\u0131m\u0131 koyunlara oranla daha çok ve uzun sürer. Genellikle 2-3 ay , bazen daha uzun sürebilir. Koyunlarda ise genellikle 3 haftad\u0131r. Koyunlarda enfeksiyon kendini s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 karakterde olup, enfekte hayvanlar ortalama 6 ay içinde enfeksiyondan do\u011fal olarak ari olmaya bir e\u011filim gösterirler. Ancak yakla\u015f\u0131k % 20'si daha uzun süre ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 olabilir. Bir defa at\u0131k yapan koyunlar nadiren ikinci kez yavru atarlar ve tekrar enfeksiyona oldukça dirençlidirler. S\u0131\u011f\u0131rlarda oldu\u011fu gibi az oranda olmas\u0131na ra\u011fmen enfekte annelerden do\u011fan kuzu ve o\u011flaklar\u0131n enfeksiyonu gizli olarak ta\u015f\u0131ma ihtimali mevcuttur. At\u0131k yapan koyunlar genel olarak 2 aya kadar sütle mikroorganizmay\u0131 ç\u0131kar\u0131rlar. Ancak nadiren sütle 140-180 güne kadar da at\u0131m tespit edilmi\u015ftir. Keçilerde kal\u0131c\u0131 enfeksiyon görülebilir bu durumda mikroorganizma sütle en az iki laktasyon belki daha uzun süre at\u0131labilir.\n<\/p>\n

\nKoyun ve keçilerde süt üretiminde azal\u0131\u015f s\u0131\u011f\u0131rlara göre daha fazla olmaktad\u0131r, ancak infertilite oran\u0131 s\u0131\u011f\u0131rlara oranla daha dü\u015füktür.\n<\/p>\n

\n11. Brusellozis Nas\u0131l Te\u015fhis Edilir?<\/strong>\n<\/p>\n

\nEnfekte hayvanlar\u0131 görünümlerine göre tespit eden etkili bir yol yoktur. Hastal\u0131\u011f\u0131n te\u015fhisi ancak laboratuvar testleri ile olur. Laboratuvar te\u015fhisi ya mikrorganizman\u0131n kendisinin tespiti veya ona kar\u015f\u0131 olu\u015fan antikorlar\u0131n kan serumu ve sütte ortaya konulmas\u0131 ile olmaktad\u0131r. Bu amaçla Laboratuvara etkenlerin tespiti amac\u0131yla at\u0131k yavru, yavru zarlar\u0131, vaginal svablar, süt örnekleri, antikorlar\u0131n tespiti amac\u0131yla kan serumu ve süt örnekleri uygun \u015fartlarda gönderilir.\n<\/p>\n

\nRose Bengal Plate Test, Süt Halka Testi, Tüp Aglutinasyon Testi, Komplement Fikzasyon Testi ve ELISA en fazla kullan\u0131lan te\u015fhis testleridir.\n<\/p>\n

\n12. Hayvanlarda Brusellozis Tedavi Edilebilir mi?<\/strong>\n<\/p>\n

\nYap\u0131lan denemelerde tedavide çok ba\u015far\u0131l\u0131 sonuçlar al\u0131namam\u0131\u015ft\u0131r. Brucella<\/em> mikroorganizmalar\u0131n\u0131n vücuttan yok edilmesi uzun süreli ve kombine antibiyotik tedavisini gerektirir ve bu her zaman ba\u015far\u0131l\u0131 olmaz. Hayvanlar etkeni gizli olarak ta\u015f\u0131maya devam eder ve di\u011fer hayvanlar için enfeksiyon kayna\u011f\u0131 olurlar. Hem ekonomik olmamas\u0131 hem de ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n önlenememesi nedeniyle hayvanlarda tedavi önerilmez. Ancak korunma tedbirleri ile hastal\u0131kla mücadele edilir.\n<\/p>\n

\n13. Hayvanlar Brusellozisten Nas\u0131l Korunur?<\/strong>\n<\/p>\n

\nBrusellozis enfeksiyonu bir sürüye girdikten sonra o sürünün hastal\u0131ktan ari hale getirilmesi oldukça güç, zaman al\u0131c\u0131 ve masrafl\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca hayvan sahibi, yak\u0131n çevresi ve süt ürünlerini tüketenler için olu\u015fan risk göz önüne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda hastal\u0131ktan korunma büyük önem ta\u015f\u0131r.\n<\/p>\n

\nBrusellozisin kontrolü genel hijyenik tedbirlerin uygulanmas\u0131, karantina, enfekte hayvanlar\u0131n sürüden ç\u0131kar\u0131lmas\u0131 (test ve kesim) ve a\u015f\u0131lama yöntemleri ile olmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\nYavru atan hayvanlar\u0131n tüm at\u0131klar\u0131 ile bu at\u0131klar\u0131n temas etti\u011fi yem ve altl\u0131klar ya derine gömülerek üzerine yanmam\u0131\u015f kireç dökülmeli veya yak\u0131larak imha edilmelidir. Ah\u0131r ve a\u011f\u0131llarda dezenfeksiyon yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\nSürüye veya i\u015fletmeye yeni hayvan sat\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda test yapt\u0131r\u0131lmal\u0131 (Ergin S-19 a\u015f\u0131s\u0131yla a\u015f\u0131lanan di\u015fi s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131n a\u015f\u0131lama tarihinden 6 ay sonra, genç S-19 a\u015f\u0131s\u0131 ile a\u015f\u0131lanm\u0131\u015f 4-8 ayl\u0131k di\u015fi danalar\u0131n a\u015f\u0131lama tarihinden 12 ay sonra serolojik muayene sonuçlar\u0131n\u0131n güvenilir olaca\u011f\u0131 dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r.) ve bunlar di\u011fer hayvanlardan ayr\u0131 tutularak 30-60 gün sonra tekrar test yapt\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra di\u011fer hayvanlar\u0131n yan\u0131na konulmal\u0131d\u0131r. Bu uygulama, al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda inkübasyon periyodunda olan (enfeksiyona yeni maruz kalm\u0131\u015f) hayvanlar\u0131n tespitine yard\u0131mc\u0131 olur. Hayvan sat\u0131n al\u0131naca\u011f\u0131nda brusellozis bulunmayan sürüler tercih edilmelidir. Ayr\u0131ca hastal\u0131\u011f\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131 önlemek için brusellozis tespit edilen hayvanlar sat\u0131lmamal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\nBütün at\u0131k vakalar\u0131nda zaman geçirilmeden Bakanl\u0131k \u0130l ve \u0130lçe Müdürlüklerine veya bir veteriner hekime müracaat edilmelidir. Hayvanlar brusellozise kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131lat\u0131lmal\u0131d\u0131r. Sürüye yeni kat\u0131lan hayvanlar\u0131n da a\u015f\u0131lat\u0131lmas\u0131na dikkat edilmelidir.\n<\/p>\n

\n14. Ülkemizde Hayvanlarda Brusellozis ile Nas\u0131l Mücadele Edilmektedir?<\/strong>\n<\/p>\n

\nDünyan\u0131n her yerinde Brusellozis ile mücadelede genel kural olarak 3 a\u015famadan olu\u015fan bir program uygulanmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\n1-Hastal\u0131\u011f\u0131n sürü prevalans\u0131 % 5-10 oldu\u011funda genç ve ergin tüm hayvanlar\u0131n yo\u011fun olarak a\u015f\u0131lanmas\u0131 ile hastal\u0131k oran\u0131 azalt\u0131lmaya çal\u0131\u015f\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n

\n2-Sürü prevalans\u0131 %1'lere dü\u015fürüldükten sonra sadece genç hayvanlar a\u015f\u0131lan\u0131r, ergin hayvanlara test ve kesim uygulan\u0131r.\n<\/p>\n

\n3-Hastal\u0131k kontrolünün son a\u015famas\u0131nda a\u015f\u0131lama durdurulur test ve kesim uygulan\u0131r. Yap\u0131lan taramalarla enfekte oldu\u011fu tespit edilen hayvanlar kesime sevk edilir.\n<\/p>\n

\nÜlkemizde hastal\u0131kla mücadele yo\u011fun a\u015f\u0131lama yap\u0131lmakta ve s\u0131\u011f\u0131rlarda tazminatl\u0131 kesim uygulanmaktad\u0131r. Koyun ve s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131n a\u015f\u0131lama çal\u0131\u015fmalar\u0131na 1960'l\u0131 y\u0131llarda devlet çiftliklerinde ba\u015flanm\u0131\u015f ve daha sonra belirli say\u0131da halk elindeki hayvanlar\u0131n a\u015f\u0131lamas\u0131na geçilmi\u015ftir. 1984 y\u0131l\u0131nda uygulamaya konulan ve 26 y\u0131l sürmesi hedeflenen 'Türkiye Brusellozis Mücadele Projesi<\/em><\/strong>' ile bölgelere göre a\u015famal\u0131 olarak 4-8 ayl\u0131k dana ve 3-8 ayl\u0131k kuzu ve o\u011flaklar\u0131n a\u015f\u0131lanmas\u0131na ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Yaln\u0131zca genç hayvanlar\u0131n a\u015f\u0131lanmas\u0131 ile tüm popülasyonda ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n olu\u015fmas\u0131 uzun y\u0131llar alaca\u011f\u0131ndan etkili bir popülasyon ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 için ergin hayvanlar\u0131n da a\u015f\u0131lanmas\u0131 gere\u011fi üzerine 1991 y\u0131l\u0131ndan itibaren hastal\u0131k mihraklar\u0131nda ergin hayvanlar\u0131n azalt\u0131lm\u0131\u015f doz a\u015f\u0131larla a\u015f\u0131lanmas\u0131na ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.\n<\/p>\n

\n15. Hayvanlarda Brusellozise Kar\u015f\u0131 Hangi A\u015f\u0131lar Uygulanmaktad\u0131r?<\/strong>\n<\/p>\n

\nDünya'da Durum:<\/em><\/strong>\n<\/p>\n

\nDünyada farkl\u0131 ülkelerde Brusellozis mücadelesinde, hem B. abortus S19 ve B. melitensis Rev-1 gibi virulensi dü\u015fük su\u015flardan haz\u0131rlanan canl\u0131 a\u015f\u0131lar hem de 45\/20 ve H38 su\u015flar\u0131nda oldu\u011fu gibi adjuvanl\u0131 inaktif a\u015f\u0131lar kullan\u0131lmaktad\u0131r. Kullan\u0131lan a\u015f\u0131lar genelde aglütinojenik a\u015f\u0131lard\u0131r. Bunlar iyi bir ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k olu\u015fturma gücüne sahiptirler. Ancak aglütinojenik a\u015f\u0131lar uzun bir süre ile aglütine edici antikorlar\u0131n olu\u015fumuna neden olarak hastal\u0131\u011f\u0131n tan\u0131s\u0131na yönelik yap\u0131lan testlerde yanl\u0131\u015f pozitif sonuçlar\u0131n al\u0131nmas\u0131na yolaçabilir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k non-aglütinojenik bir a\u015f\u0131 olan 45\/20 a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n verdi\u011fi ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k daha dü\u015fük bir düzeydedir. Ayr\u0131ca baz\u0131 Avrupa ülkelerinde konjuktival yolla Rev-1 a\u015f\u0131s\u0131 yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu a\u015f\u0131lamada a\u015f\u0131ya ba\u011fl\u0131 olarak geli\u015fen antikor titresi daha k\u0131sa sürede ortadan kaybolmakta ve ergin hayvanlarda uyguland\u0131\u011f\u0131nda at\u0131klara neden olmad\u0131\u011f\u0131 ileri sürülmektedir. Bakteri say\u0131s\u0131 genç Rev-1 a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131 olacak \u015fekilde haz\u0131rlanan bu a\u015f\u0131da meydana gelen ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n süresinin ve kuvvetinin saha \u015fartlar\u0131nda henüz net olarak ortaya ç\u0131kar\u0131lamay\u0131\u015f\u0131 ve baz\u0131 olaylarda at\u0131klara neden olabilece\u011fi dezavantajd\u0131r. Ayr\u0131ca etkili doz hakk\u0131nda kesin bir görü\u015f birli\u011fine var\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r. Konjuktivaya uygulanan bu a\u015f\u0131n\u0131n ülkemiz \u015fartlar\u0131nda uygulay\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan kendilerine ve çevreye bula\u015ft\u0131r\u0131labilme riskinin oldu\u011fu dü\u015fünülmektedir.\n<\/p>\n

\nSon y\u0131llarda B.abortus biyotip 1'in rough kültüründen elde edilen RB51 su\u015funun, a\u015f\u0131 su\u015fu olarak S19 a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n yerini almas\u0131 gündeme gelmi\u015ftir. RB51'in a\u015f\u0131 su\u015fu olarak S19 yerine önerilmesinin nedeni olarak RB51'in a\u015f\u0131lama sonras\u0131 antikor olu\u015fturmamas\u0131 ve brucellin gibi allerjik deri testlerine kar\u015f\u0131 kutanöz reaksiyonlar geli\u015ftirmemesi oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. RB51 ile yap\u0131lan a\u015f\u0131laman\u0131n virulent B.abortus, B.melitensis ve B.ovis'e kar\u015f\u0131 tam bir koruma sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir. Amerika Birle\u015fik Devletleri'nin baz\u0131 eyaletlerinde ve özellikle milli parklardaki Bizonlar\u0131n a\u015f\u0131lanmas\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r. Avrupa Birli\u011fi içinde bu a\u015f\u0131 lisans almad\u0131\u011f\u0131ndan henüz yayg\u0131n kullan\u0131lmamaktad\u0131r. A\u015f\u0131n\u0131n serolojik yan\u0131t vermemesi ve klasik Brusellozis tedavisinde kullan\u0131lan baz\u0131 antibiyotiklere dirençli olmas\u0131, a\u015f\u0131 uygulay\u0131c\u0131lar\u0131na olas\u0131 bir bula\u015fmada dezavantaj te\u015fkil etmektedir.\n<\/p>\n

\nTürkiye'de Durum:<\/em><\/strong>\n<\/p>\n

\nBrusellozis'e kar\u015f\u0131 kullan\u0131lan a\u015f\u0131lar ülkemizde Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131za ba\u011fl\u0131 Pendik Veteriner Kontrol ve Ara\u015ft\u0131rma Enstitüsü'nde üretilmektedir. Koyun ve keçilerde B. melitensis Rev.1, s\u0131\u011f\u0131rlarda B. abortus S19 a\u015f\u0131s\u0131 kullan\u0131lmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\nB. melitensis Rev.1 a\u015f\u0131s\u0131:<\/strong> B.melitensis<\/em> Rev. 1 su\u015fundan haz\u0131rlanan canl\u0131, attenue, liyofilize bir a\u015f\u0131d\u0131r. A\u015f\u0131 100 doz olarak üretilir ve her bir doz a\u015f\u0131 1-3×109<\/sup> mikroorganizma içerir. A\u015f\u0131 3-8 ayl\u0131k di\u015fi ve erkek, kuzu ve o\u011flaklara 1 ml deri alt\u0131 yolla uygulan\u0131r. Gebe hayvanlarda abortlar meydana getirdi\u011fi için ergin hayvanlara uygulanmaz.Ya\u015fam boyu süren yeterli bir koruma sa\u011flamaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\nB. melitensis Rev. 1 Ergin a\u015f\u0131s\u0131:<\/strong> B. melitensis<\/em> Rev. 1 su\u015fundan haz\u0131rlanan canl\u0131, attenue, liyofilize bir a\u015f\u0131d\u0131r. A\u015f\u0131 100 doz olarak üretilir ve her bir doz a\u015f\u0131 5-10×104<\/sup> mikroorganizma içerir. A\u015f\u0131 8 ayl\u0131ktan büyük ergin di\u015fi koyun ve keçilere 1 ml olarak deri alt\u0131 yolla uygulan\u0131r. Erkek hayvanlara uygulanmaz. 12 ay ara ile iki defa uygulan\u0131r. Brucella ile enfekte oldu\u011fu laboratuvar raporu ile tespit edilen ve at\u0131klar\u0131n seyretti\u011fi sürülerde gebelik dönemine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n tüm ergin di\u015fi hayvanlar hemen a\u015f\u0131lan\u0131r. Ikinci y\u0131l a\u015f\u0131n\u0131n daha güvenli bir dönem olan gebeli\u011fin son ay\u0131 veya laktasyon döneminde yap\u0131lmas\u0131 önerilir.\n<\/p>\n

\nB. abortus S19 A\u015f\u0131s\u0131:<\/strong> B. abortus<\/em> S19 su\u015fundan haz\u0131rlanan canl\u0131, attenue, liyofilize bir a\u015f\u0131d\u0131r. A\u015f\u0131 5 doz olarak üretilir ve her bir doz a\u015f\u0131 40-120×109<\/sup> mikroorganizma içerir, 4-8 ayl\u0131k di\u015fi danalara 4 ml deri alt\u0131 yolla uygulan\u0131r. Ergin hayvanlarda abort yapar ve sütle at\u0131l\u0131r. En az yedi y\u0131l koruma sa\u011flar.\n<\/p>\n

\nB. abortus S19 Ergin A\u015f\u0131s\u0131:<\/strong> B. abortus<\/em> S19 su\u015fundan haz\u0131rlanan canl\u0131, attenue, liyofilize bir a\u015f\u0131d\u0131r. A\u015f\u0131 200 doz olarak üretilir ve her bir doz a\u015f\u0131 1-3×109<\/sup> mikroorganizma içerir, 8 ayl\u0131ktan büyük di\u015fi s\u0131\u011f\u0131rlara 1 ml deri alt\u0131 yolla uygulan\u0131r. Brucella ile enfekte oldu\u011fu laboratuvar raporu ile tespit edilen ve at\u0131klar\u0131n seyretti\u011fi sürülerde gebelik dönemine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n tüm ergin di\u015fi hayvanlar hemen a\u015f\u0131lan\u0131r. ikinci y\u0131l a\u015f\u0131n\u0131n daha güvenli bir dönem olan gebeli\u011fin son ay\u0131 veya laktasyon döneminde yap\u0131lmas\u0131 önerilir.\n<\/p>\n

\n16. Hastal\u0131k Te\u015fhisinde Kullan\u0131lan Antijenler Ülkemizde Üretilmekte midir?<\/strong>\n<\/p>\n

\nBrusellozisin hayvanlarda ve insanlarda te\u015fhisi amac\u0131yla kullan\u0131lan Brucella<\/em> antijenleri: Rose Bengal Plate Test Antijeni, Tüp Aglütinasyon Test Antijeni ve Süt Ring Test Antijeni Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131za ba\u011fl\u0131 Pendik Veteriner Kontrol ve Ara\u015ft\u0131rma Enstitüsü'nde üretilmektedir.\n<\/p>\n

\n17. Ülkemizde Hayvanlarda Hastal\u0131\u011f\u0131nT e\u015fhisi Nerelerde Yap\u0131lmaktad\u0131r?<\/strong>\n<\/p>\n

\nBölgesel düzeyde hizmet veren Pendik, Merkez, Konya, Bornova, Elaz\u0131\u011f, Erzurum, Samsun, Adana Veteriner Kontrol ve Ara\u015ft\u0131rma Enstitüleri yan\u0131nda Veteriner Fakültelerinde brusellozisin te\u015fhisi ve hastal\u0131kla ilgili ara\u015ft\u0131rma çal\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131lmaktad\u0131r. A\u015f\u0131 ve biyolojik madde üretiminden sorumlu Pendik Veteriner Kontrol ve Ara\u015ft\u0131rma Enstitüsü brusellozis hastal\u0131\u011f\u0131 için ülkesel düzeyde referans laboratuvar\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n18. Brusellozis \u0130nsanlara Nas\u0131l Bula\u015f\u0131r?<\/strong>\n<\/p>\n

\nBrucella<\/strong> mikroorganizmalar\u0131 insanlara çe\u015fitli yollarla bula\u015fmaktad\u0131r. En yayg\u0131n bula\u015fma yolu mikroorganizma ile bula\u015f\u0131k çi\u011f süt ve süt ürünlerinin (peynir, krema, tereya\u011f\u0131, dondurma vs.) tüketilmesidir. Ülkemizde koyun-keçi sütlerinden yap\u0131lan peynirler genellikle hiçbir \u0131s\u0131tma i\u015flemi uygulanmadan yap\u0131lmakta ve insanlar için risk ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Enfekte hayvanlar, hayvan karkaslar\u0131, at\u0131k yavru ve at\u0131k yapan hayvanlar\u0131n genital ak\u0131nt\u0131lar\u0131, idrar ve d\u0131\u015fk\u0131lar\u0131 ile do\u011frudan temas ile bula\u015fma olabilir. Do\u011frudan temasta sindirim sistemi ile bula\u015fma ön planda olmakla birlikte hasarl\u0131 deriden ve solunum yoluyla bula\u015fma da söz konusudur. Hayvan gübresi ile bula\u015fan sebzelerin tüketimi de insan enfeksiyonlar\u0131ndan sorumlu olabilir.\n<\/p>\n

\nHayvan yeti\u015ftirenler, veteriner hekimler ve veteriner sa\u011fl\u0131k teknisyenleri, mezbaha çal\u0131\u015fanlar\u0131, et sanayiinde çal\u0131\u015fanlar ve laboratuvar çal\u0131\u015fanlar\u0131 brusellozisin bula\u015fmas\u0131 aç\u0131s\u0131ndan daha fazla riske sahiptir.\n<\/p>\n

\n19. Brusellozis \u0130nsanlara Et ile Bula\u015f\u0131r m\u0131?<\/strong>\n<\/p>\n

\nEt çok nadiren bir bula\u015fma kayna\u011f\u0131d\u0131r. Çünkü genellikle çi\u011f olarak yenilmez, hastal\u0131\u011fa neden olan bakteriler normal olarak kas dokusunda bulunmaz ve normal pi\u015firme \u0131s\u0131s\u0131nda ölürler. Özellikle karaci\u011fer, dalak gibi organlar\u0131n iyi pi\u015firilmeden tüketilmesi ile bula\u015fma olabilir.\n<\/p>\n

\nHastal\u0131k insanlara daha çok enfekte hayvanlar\u0131n kesimi ve bu hayvanlar\u0131n organlar\u0131na temas edilmesi ile bula\u015fabilir.\n<\/p>\n

\n20. Brusellozis \u0130nsandan \u0130nsana Bula\u015f\u0131r m\u0131?<\/strong>\n<\/p>\n

\n\u0130nsandan insana do\u011frudan b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Günümüzde tüketiciler çevreye zarar verilmeden üretilen, insanlara bula\u015fan hastal\u0131klar yönünden güvenli, kal\u0131nt\u0131s\u0131 bulunmayan, ürünün kalitesini yans\u0131tan do\u011fru etikete sahip ürünleri tercih etmektedir. Brucellozis hastal\u0131\u011f\u0131 birçok dünya ülkesinde oldu\u011fu gibi ülkemiz hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 aç\u0131s\u0131ndan da önemli zoonotik hastal\u0131klardan biridir. Ekonomik kay\u0131plar\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da etkilemesi nedeniyle hem dünya ülkeleri hem de ülkemizde, salg\u0131n hayvan hastal\u0131klar\u0131 ile […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[436],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-3833","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hayvancilik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3833","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3833"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3833\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171638,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3833\/revisions\/171638"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3833"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3833"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3833"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=3833"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}