\nKoyunda kat\u0131m ya da a\u015f\u0131m yöntemleri serbest a\u015f\u0131m, s\u0131n\u0131f a\u015f\u0131m\u0131 ve elde a\u015f\u0131m olmak üzere üçe ayr\u0131larak incelenebilir.\n<\/p>\n
\nSerbest a\u015f\u0131m <\/strong>\n<\/p>\n \nBu yöntemde yeteri say\u0131da koç, ana sürüye sal\u0131n\u0131r. K\u0131zg\u0131nl\u0131k gösteren koyunlar, herhangi bir koç taraf\u0131ndan a\u015f\u0131l\u0131r. Her koçun a\u015ft\u0131\u011f\u0131 koyun say\u0131s\u0131 da de\u011fi\u015fiktir. Koçlardan biri önder duruma geçer ve daha çok koyun a\u015fma \u015fans\u0131na sahip olur. Di\u011fer koçlar önder koçun a\u015famad\u0131\u011f\u0131 koyunlarla çiftle\u015firler. Bu s\u0131rada bir koçun sürekli olarak ayn\u0131 koyunun a\u015ft\u0131\u011f\u0131 da gözlenir. Koçlar ba\u015flang\u0131çta çok a\u015f\u0131m yapt\u0131\u011f\u0131ndan kat\u0131m süresi sonunda a\u015f\u0131lan koyunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 döl tutmayabilir. Bu nedenlerle serbest kat\u0131mda, di\u011fer a\u015f\u0131m yöntemlerine göre daha çok koç bulundurma zorunlulu\u011fu vard\u0131r.\n<\/p>\n \nSerbest a\u015f\u0131mda, ço\u011funlukla hangi koçun hangi koyunu a\u015ft\u0131\u011f\u0131 bilinmedi\u011finden koça göre herhangi bir seleksiyon söz konusu de\u011fildir. Genellikle Türkiye'de köy sürülerinde bu yöntem uygulanmaktad\u0131r.\n<\/p>\n \nS\u0131n\u0131f a\u015f\u0131m\u0131 <\/strong>\n<\/p>\n \nBu yöntemde koyunlar vücut yap\u0131lar\u0131 ve verim düzeylerine göre s\u0131n\u0131flara ayr\u0131l\u0131r. S\u0131n\u0131flarda görülen aksakl\u0131\u011f\u0131 düzeltilecek nitelikte yeter say\u0131da koç, a\u015f\u0131m zaman\u0131nda sürüye b\u0131rak\u0131l\u0131r. Bu, bir çe\u015fit düzeltme ve bir çe\u015fit \u0131slah çiftle\u015ftirmesidir.\n<\/p>\n \nS\u0131n\u0131f a\u015f\u0131m\u0131, özellikle yabanc\u0131 ülkelerde koyun yeti\u015ftiricili\u011finde önem kazan\u0131r ve çok uygulan\u0131r. Örne\u011fin, yapa\u011f\u0131 özellikleri iyi, ancak ince yap\u0131l\u0131 koyunlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu s\u0131n\u0131fa, yapa\u011f\u0131 özellikleri orta kalitede, iri yap\u0131l\u0131 ve et verimi bak\u0131m\u0131ndan iyi durumda koçlar b\u0131rak\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n \nBu yöntemde kuzular\u0131n babas\u0131 aç\u0131k olarak belli de\u011fildir. Her kuzunun,.babas\u0131, o s\u0131n\u0131fa verilen koçlardan biridir. S\u0131n\u0131f a\u015f\u0131m\u0131nda da a\u015f\u0131mlar\u0131 denetlemek ve bir koçun ayn\u0131 koyunu çok kereler a\u015fmas\u0131n\u0131 önlemek olas\u0131 de\u011fildir. Köy sürülerinde bu yöntemle ilerleme sa\u011flanabilir.\n<\/p>\n \n\n<\/p>\n \n \n \n<\/p>\n \n\u015eekil 3.1. Koyunlar\u0131n çatal ayaktan geçirilmesi\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \n \n\u015eekil 3.2. Gege ayg\u0131t\u0131yla koyunun yakalanmas\u0131\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \nElde a\u015f\u0131m <\/strong>\n<\/p>\n \nElde a\u015f\u0131m, koç ve koyunlar\u0131n önceden saptanan ilkeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, koyunlarda k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n gözlemlenmesiyle bir araya getirilerek çiftle\u015ftirilmesidir.\n<\/p>\n \nBu yöntemde, koç kat\u0131m\u0131 ba\u015flamadan a\u015f\u0131m listeleri düzenlenir. Listelerde a\u015f\u0131m yapacak koçlar\u0131n ve koyunlar\u0131n numaralar\u0131 vard\u0131r. Bir ba\u015fka deyi\u015fle elde a\u015f\u0131mda hangi numaral\u0131 koyunun hangi numaral\u0131 koçla çiftle\u015ftirilece\u011fi kat\u0131mdan önce belirlenmektedir.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \n \n\u015eekil 3.3. Koyunun el ile yakalanmas\u0131 ve sürükleni\u015fi\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \nKat\u0131m mevsiminde, k\u0131zg\u0131nl\u0131k gösteren koyunlar\u0131 saptamak için bir arama koçu sal\u0131n\u0131r. Arama koçunun kar\u0131n ve kas\u0131k bölgesi çuval ya da bu i\u015f için haz\u0131rlanm\u0131\u015f tak\u0131mlarla sar\u0131l\u0131r. Koç k\u0131zg\u0131n koyunu h\u0131zla belirler ve üzerine s\u0131çrar. Ancak ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 önlük nedeniyle a\u015f\u0131m yapamaz. Bu \u015fekilde k\u0131zg\u0131nl\u0131k gösteren koyun sürüden ayr\u0131l\u0131r ve a\u015f\u0131m listelerine bak\u0131larak ona ayr\u0131lm\u0131\u015f koçla çiftle\u015fmesi sa\u011flan\u0131r.\n<\/p>\n \nElde a\u015f\u0131mda arama koçlar\u0131n\u0131n fazla yorulmas\u0131n\u0131 önlemek ve kesin sonuç almak için k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n aranmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda koyunlar 10-15 ba\u015fl\u0131k kümeler durumuna getirilmelidir. Küme yap\u0131lam\u0131yorsa, 10-15 ba\u015f koyuna bir arama koçu dü\u015fecek say\u0131da arama koçu ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n \nElde a\u015f\u0131mda, koçlar sürü içinde dola\u015fmad\u0131\u011f\u0131ndan yorulmazlar. Bu nedenle çok say\u0131da koyunla çiftle\u015febilirler.\n<\/p>\n \nElde a\u015f\u0131m\u0131n \u0131slah bak\u0131m\u0131ndan en büyük yarar\u0131, elde edilen kuzular\u0131n ana ve babalar\u0131n\u0131n bilinmesidir. Bu \u015fekilde koça ve koyuna ba\u011fl\u0131 olarak etkin bir dam\u0131zl\u0131k seçimi (seleksiyon) yap\u0131labilir.\n<\/p>\n \nÇizelge 3.1. A\u015f\u0131m Yöntemlerine Göre Bir Koça Ayr\u0131lacak Koyun Say\u0131s\u0131\n<\/p>\n \n\t\t\tA\u015f\u0131m \u015fekli\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n \n\t\t\tGenç koç\n\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t(koç kuzu)\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n \n\t\t\tErgin koç\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n \n\t\t\tSerbest a\u015f\u0131m\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n \n\t\t\t15\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n \n\t\t\t30-40\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n \n\t\t\tS\u0131n\u0131f a\u015f\u0131m\u0131\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n \n\t\t\t30\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n \n\t\t\t40-60\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n \n\t\t\tElde a\u015f\u0131m\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n \n\t\t\t40\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n \n\t\t\t60-80\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n \n <\/strong>\n<\/p>\n \n Koç kat\u0131m\u0131na haz\u0131rl\u0131k <\/strong>\n<\/p>\n \nYeti\u015ftirici aç\u0131s\u0131ndan koç kat\u0131m\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131 temelde (1) Gebe kalma oran\u0131n\u0131n yüksek olmas\u0131na, (2) Koç kat\u0131m\u0131 zaman\u0131n k\u0131sa sürmesine ba\u011fl\u0131d\u0131r.Bu amaçla koç kat\u0131m\u0131 öncesi ve koç kat\u0131m\u0131nda koyunlara ve koçlara uygulanacak i\u015flemler önem kazan\u0131r.\n<\/p>\n \nBu i\u015flemlerin ba\u015f\u0131nda, bu dönemde yap\u0131lacak beslemenin niteli\u011fi önem kazan\u0131r. Koyunlara ve koçlara,koç kat\u0131m\u0131 öncesi ve koç kat\u0131m\u0131nda yap\u0131lacak yo\u011fun ya da ek yemleme (Flushing), k\u0131s\u0131rl\u0131\u011f\u0131 dü\u015fürür,ikizli\u011fi art\u0131r\u0131r ve koç kat\u0131m\u0131n\u0131n k\u0131sa sürmesini, bir ba\u015fka deyi\u015fle k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n toplula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.\n<\/p>\n \nBesleme d\u0131\u015f\u0131nda, uygulanacak i\u015flemler aras\u0131nda koyunlar\u0131n aras\u0131na uyar\u0131c\u0131 koç ya da koçlar\u0131n sal\u0131nmas\u0131, a\u015f\u0131m\u0131n serinlikte yap\u0131lmas\u0131, koçlar\u0131n yaz k\u0131s\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndan kurtar\u0131lmas\u0131, sevi (oyna\u015f\u0131) süresinin uzat\u0131lmas\u0131 gibi konular say\u0131labilir.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \n \n\u015eekil 3.4. Arama koçu\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \nA\u015f\u0131m dönemine geçi\u015fte koyunlar\u0131n aras\u0131na uyar\u0131c\u0131 koç ya da koçlar\u0131n sal\u0131nmas\u0131, k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n uygun zamanda ve toplu olarak görünmesini yard\u0131mc\u0131 olur. Bu amaçla belirlenen a\u015f\u0131m ba\u015flang\u0131ç tarihine 2 hafta kala koyunlar aras\u0131na uyar\u0131c\u0131 koç b\u0131rak\u0131lmal\u0131d\u0131r.Burada koçlar\u0131n etkisi, anöstrüs döneminden çiftle\u015fme mevsimine geçerken görülür.\n<\/p>\n \nKoyunlar ve koçlar a\u015f\u0131m s\u0131ras\u0131nda yüksek \u0131s\u0131dan olumsuz yönde etkilenirler.Uzun süreli yüksek \u0131s\u0131 k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n ç\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 geciktirdi\u011fi gibi gebelik oran\u0131n\u0131 da dü\u015fürmektedir. Bu nedenle yaz\u0131n koyunlar\u0131n gece otlat\u0131lmas\u0131 ve a\u015f\u0131mlar\u0131n serinlikte yap\u0131lmas\u0131 yararl\u0131d\u0131r. Koçlar\u0131n da hayalar\u0131n\u0131n üzerindeki yapa\u011f\u0131lar\u0131n\u0131n k\u0131rk\u0131lmas\u0131 ve serinletilmesi onlar\u0131 yaz k\u0131s\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndan korur, gerek a\u015f\u0131m iste\u011fini, gerekse sperma verimini art\u0131r\u0131r.\n<\/p>\n \nSevi (oyna\u015f\u0131) süresini sperma verimi ve özellikleri üzerine olumlu etkisi vard\u0131r.Bu yüzden koçlara a\u015f\u0131mdan önce 7-8 dakikal\u0131k bir oyna\u015f\u0131 süresi verilmesi ya da yarat\u0131lmas\u0131 yararl\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n \n Gebelik ve Kuzulama <\/strong>\n<\/p>\n \n Gebelik <\/strong>\n<\/p>\n \nKoyunlarda çiftle\u015fme olay\u0131yla olu\u015fan döllenmi\u015f yumurta 3-5 gün sonra döl yata\u011f\u0131na gelir. Döllenme ile ba\u015flayan ve do\u011fuma de\u011fin süren bu fizyolojik olaya Gebelik denir. Koyunlarda gebelik süresi ortalama 5 ayd\u0131r. Bu süre 145-155 gün aras\u0131nda de\u011fi\u015fir. Genel olarak geç geli\u015fen \u0131rklarda gebelik, erken geli\u015fenlere oranla birkaç gün uzun sürer. Ya\u015fl\u0131 koyunlar ise genç koyunlara göre kuzular\u0131n\u0131 1-2 gün fazla ta\u015f\u0131rlar. \u0130kizlerin gebelik süreleri de tekizlere oranla 1-2 gün daha k\u0131sa olur.\n<\/p>\n \nKoyun yeti\u015ftiricisi sürüsündeki bütün koyunlar\u0131n gebe kalmas\u0131n\u0131 ister, ancak kimi koyunlar k\u0131s\u0131r kalabilir. Koyunlarda yüzde 5-8 k\u0131s\u0131rl\u0131k ola\u011fan say\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n \nGebeli\u011fin son 1-1.5 ay\u0131nda bak\u0131m- yönetim önem kazan\u0131r. Gebe koyunlar\u0131n hareket ettirilmeleri yararl\u0131d\u0131r. Bununla birlikte h\u0131zl\u0131 yürümeye, dar yerlerden geçmeye, hendekten atlatmaya zorlanmamal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n \n <\/strong>\n<\/p>\n \n Kuzulama <\/strong>\n<\/p>\n \nKuzulamas\u0131na birkaç gün kalan koyunun karn\u0131 en büyük \u015fi\u015fkinli\u011fine kavu\u015fur, memeleri gerilir ve meme ba\u015flar\u0131na süt iner. Vulvadan yap\u0131\u015fkan bir s\u0131v\u0131 akar.\n<\/p>\n \nKoyunlarda do\u011fum sanc\u0131l\u0131 olur, ancak genellikle kolay do\u011fum yaparlar. Yard\u0131m, ba\u015f\u0131n ç\u0131kmas\u0131 için yap\u0131labilir, ancak bu i\u015flem anan\u0131n \u0131k\u0131nmas\u0131na uygun olarak gerçekle\u015ftirilir. Koyunlarda do\u011fum aras\u0131nda kuzular\u0131n yüzde 70'i öngeli\u015f, yüzde 30'u arka geli\u015f durumunda do\u011farlar.\n<\/p>\n \nDo\u011fum olay\u0131n\u0131n tamamlanmas\u0131ndan sonra ya da olay s\u0131ras\u0131nda göbek kordonu kendili\u011finden kopar. Koyunlarda sonun (plasenta) kuzulamadan sonra d\u0131\u015far\u0131 at\u0131lma süresi de 0.5-3 saattir. Sonun d\u0131\u015far\u0131 at\u0131lmas\u0131ndan sonra koyunun döl yata\u011f\u0131 organ\u0131 yava\u015f yava\u015f eski durumuna döner. Bu sure yakla\u015f\u0131k 30 gündür.\n<\/p>\n \nKuzularda göbek kordonu temizli\u011fi yavrunun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 aç\u0131s\u0131ndan önemlidir. Bu yüzden göbek kordonu ya da ba\u011f\u0131 4 parmak a\u015fa\u011f\u0131dan ba\u011flanmal\u0131 ve tentürdiyotla dezenfekte edilmelidir. Dü\u015fen sonlar\u0131 ise a\u011f\u0131ldan ya da otlaktan toplayarak mutlaka gömmelidir. Çok ender olarak anaç koyunlar sonlar\u0131n\u0131 yiyebilirler.\n<\/p>\n \n <\/strong>\n<\/p>\n \n \n\u015eekil 3.5. Koyunlarda do\u011fuma yard\u0131m\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \n \n\u015eekil 3.6. Do\u011fum bölmesi <\/strong>\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \n Kuzu Büyütme <\/strong>\n<\/p>\n \n Kuzu büyütmede ilk uygulamalar <\/strong>\n<\/p>\n \nA\u011f\u0131z sütünün verilmesi <\/strong>\n<\/p>\n \nYeni do\u011fan kuzuyu anas\u0131n\u0131n emmeye b\u0131rakmadan önce meme ucundaki ilk damlalar al\u0131n\u0131r. Daha sonra anas\u0131n\u0131 emmesine izin verilir. Anas\u0131n\u0131 ememiyorsa meme ba\u015f\u0131n\u0131 bulmas\u0131na ve emi\u015fine yard\u0131mc\u0131 olunur. Kuzulamadan sonraki ilk günlerde koyunun verdi\u011fi süte A\u011f\u0131z sütü (kolostrum) denir. A\u011f\u0131z sütü mutlaka verilmelidir. Bu süt 3-5 gün süreyle salg\u0131lan\u0131r. A\u011f\u0131z tam bir besin maddesidir. Ayr\u0131ca içerdi\u011fi antikorlar (ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k maddeleri) nedeniyle kuzularda bir süre hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 bir direnç olu\u015fturur. A\u011f\u0131z sütü, kuzuyu hafif ishal (sürgün) de yapabilir. Ba\u011f\u0131rsaklardaki pisli\u011fi (mekonium) temizlemek gerekir. Bu pislik kuzular\u0131n gerisinde turuncu renkte bir d\u0131\u015fk\u0131 olarak görünür.\n<\/p>\n \nKimi durumlarda, anas\u0131 ölmü\u015f kuzular\u0131n beslenmeleri ya da ikiz do\u011fumlarda ana kuzular\u0131 besleyemez durumda ise kuzunun ba\u015fka bir koyuna al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 söz konusu olabilir. Bu i\u015fe yakma denir. Yakmada bir süre güçlükle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131l\u0131r. Güçlük daha çok koyundan gelir. Koyunun kuzuyu red etmemesi, kendi öz yavrusu imi\u015f gibi kabul etmesi için ba\u015fl\u0131ca \u015fu i\u015flemlere ba\u015fvurulur;\n<\/p>\n \nØ Kuzu ve yak\u0131lacak koyun dar bir bölmeye al\u0131n\u0131r. Bir süre sonra koyun kuzuya al\u0131\u015f\u0131r ve emmesine izin verir.\n<\/p>\n \nØ Koyunun sütü öksüz kuzunun ba\u015f\u0131na, vücuduna ve kendi burnuna sürülür. Koyun kuzuyu koklad\u0131\u011f\u0131nda kendi yavrusu oldu\u011funu san\u0131r, yavruyu yad\u0131rgamaz.\n<\/p>\n \nØ Ölü kuzunun postu öksüz kuzunun s\u0131rt\u0131na ba\u011flan\u0131r.\n<\/p>\n \nØ Koyunun yavrusu do\u011far do\u011fmaz ölmü\u015f ise koyunun sonu öksüz kuzuya sürülür.\n<\/p>\n \nØ Koyunun kuyruk arkas\u0131 öksüz kuzuya iyice sürülür ve kokusu yavruya sindirilir.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \n Kuzu büyütme yöntemleri <\/strong>\n<\/p>\n \nDo\u011fal büyütme <\/strong>\n<\/p>\n \nDo\u011fal büyütme kuzular\u0131n do\u011fumdan sütten kesime de\u011fin analar\u0131n\u0131 emmeleri yan\u0131nda kaliteli kaba yem ve yo\u011fun yemle beslenerek büyütülmeleridir.\n<\/p>\n \nDo\u011fal büyütmede kuzular ya sütten kesilinceye de\u011fin analar\u0131yla birlikte a\u011f\u0131l ve mer'ada bulundurulur ya da sütten kesime kadar a\u011f\u0131lda bar\u0131nd\u0131r\u0131l\u0131r, ancak analar mer'adan dönünce yanlar\u0131na b\u0131rak\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n \nOtlakta kuzu büyütmede, sütten kesim ya\u015f\u0131 kuzular\u0131n geli\u015fme durumuna ve mer'an\u0131n besleme kapasitesine ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fir. Sütten kesim ya\u015f\u0131 ya da a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, yeti\u015ftirme yönüne de ba\u011fl\u0131d\u0131r. Koyunlar\u0131n sa\u011f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ülkelerde ya da yerlerde kuzular 3-3.5 ay süreyle analar\u0131n\u0131 emerler ve 30-35 kg sütten kesim a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na ula\u015fabilirler. Bu dönemde ayn\u0131 zamanda mer'an\u0131n durumu dikkate al\u0131narak yo\u011fun yem de verilebilir. Koyunlar\u0131n sa\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u015fletmelerde ise emi\u015ftirme süresi en fazla 1.5 – 2 ay sürer.\n<\/p>\n \nGöçer koyunculukta ise kuzular\u0131n büyütülmesi sadece ana sütü ve mer'aya dayan\u0131r.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \nErken sütten kesme <\/strong>\n<\/p>\n \nErken sütten kesme, kuzular için normal say\u0131lan emi\u015ftirme süresinden önce sütten kesilmesi, ya da analar\u0131n\u0131n yan\u0131ndan ayr\u0131lmas\u0131 i\u015flemidir. Bu i\u015fleme ba\u015fl\u0131ca iki ana amaç için ba\u015fvurulur; Birincisi, y\u0131lda birden çok kuzulatma yapan ve koyunculu\u011fun daha çok kuzu üretimine yönelik oldu\u011fu i\u015fletmelerde koyunlar\u0131 sonraki koç kat\u0131m\u0131na haz\u0131rlamakt\u0131r. Bu yüzden kuzular analar\u0131n\u0131n yan\u0131ndan erken ayr\u0131l\u0131r, koyunlar\u0131n kuruya ç\u0131kmas\u0131 sa\u011flan\u0131r ve daha sonra uygulanacak besleme düzeniyle a\u015f\u0131m kondisyonuna getirilir. \u0130kincisi ise kuzular\u0131n erken sütten kesimi ile süt üretimine (pazarlanabilen süt) k\u0131sa sürede geçmektir.\n<\/p>\n \nErken sütten kesimde kuzular 1-1.5 aydan fazla emi\u015ftirilmezler.\n<\/p>\n \nKoyun yeti\u015ftiricili\u011finde yap\u0131lan çal\u0131\u015fmalar, kuzular\u0131n 6 haftal\u0131k iken sütten kesilmesiyle birlikte h\u0131zla büyütülmelerinin olanakl\u0131 oldu\u011funu göstermektedir. Bu konuyla ilgili daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi, "Koyunlar\u0131n Beslenmesi" bölümünde " Uygun Kuzu Büyütme ve Besi" k\u0131sm\u0131nda verilmi\u015ftir.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \nYapay büyütme <\/strong>\n<\/p>\n \nYapay büyütme , k\u0131saca kuzular\u0131n a\u011f\u0131z sütünü emdikten sonra analar\u0131n\u0131n yan\u0131ndan ayr\u0131larak büyütülmesi olarak tan\u0131mlanabilir. Bu yöntemin uygulamas\u0131nda temel ko\u015ful, yapay besinlerle büyütmenin ekonomik olmas\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n \nYapay büyütmede üç evre (faz) vard\u0131r:\n<\/p>\n \n\tS\u0131v\u0131 besinle besleme\n\t<\/p>\n \n\tS\u0131v\u0131 besin + yo\u011fun yemle besleme (Geçi\u015f dönemi)\n\t<\/p>\n \n\tYo\u011fun yemle besleme\n\t<\/p>\n<\/blockquote>\n \nYapay büyütmenin ilk evresinde kuzular s\u0131v\u0131 besinlerle beslenirler. S\u0131v\u0131 besin, ana sütüne besin maddeleri içeri\u011fi aç\u0131s\u0131ndan benzer ya da e\u015fde\u011fer olan, ancak ana sütünden daha ucuza sa\u011flanabilen maddelerdir. Bunlar;\n<\/p>\n \nØ Yapay süt,\n<\/p>\n \nØ \u0130nek ve\/ya da keçi sütleri,\n<\/p>\n \nØ \u0130nek + koyun sütü, inek+keçi sütü ya da Koyun + keçi sütü kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131 olabilir.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \n \n\u015eekil 3.7. Kuzular\u0131n yapay büyütülmesi\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \nKal\u0131nt\u0131 sütle büyütme <\/strong>\n<\/p>\n \nPazarlanabilen koyun sütü üretiminin önem kazand\u0131\u011f\u0131, bu aç\u0131dan erken sütten kesimin uyguland\u0131\u011f\u0131 i\u015fletmelerde, hem erken kuzu kesiminin önlenmesi, hem de süt sa\u011f\u0131m\u0131na biran önce ba\u015flayabilmek için uygulanan bir yöntem de, kuzular\u0131n normal geli\u015fmelerini tamamlay\u0131ncaya de\u011fin, makine ya da el ile sa\u011f\u0131mla koyundan al\u0131namayan ve bu \u015fekilde memede kalan sütle büyütülmesidir. Buna kal\u0131nt\u0131 sütle büyütme denir.\n<\/p>\n \nYöntem ba\u015fl\u0131ca iki \u015fekilde uygulanabilir;\n<\/p>\n \n(1) Tek sa\u011f\u0131m + Bir ö\u011fün kuzu emi\u015ftirme\n<\/p>\n \n(2) Çift sa\u011f\u0131m + Emi\u015ftirme\n<\/p>\n \n <\/strong>Tek sa\u011f\u0131m + Bir ö\u011fün kuzu emi\u015ftirme\n<\/p>\n \nKuzular\u0131n a\u011f\u0131z sütünü I-2 gün süreyle emmesinden sonra tek sa\u011f\u0131m + bir ö\u011fün kuzu emi\u015ftirme uygulamas\u0131na ba\u015flan\u0131r. Tek sa\u011f\u0131mdan sonra kuzular ana yan\u0131na b\u0131rak\u0131l\u0131r..Sa\u011f\u0131m sabah yap\u0131l\u0131yorsa kuzular ak\u015fama de\u011fin analar\u0131n\u0131n emerler ya da analar\u0131 mer'adan dönünce emi\u015flerine izin verilir, sonra ayr\u0131l\u0131r. Sa\u011f\u0131m ak\u015fam yap\u0131lacaksa, koyunlar otlak dönü\u015fü önce sa\u011f\u0131l\u0131r, sonra kuzular ana yan\u0131na b\u0131rak\u0131l\u0131r. Kuzular sabaha de\u011fin analar\u0131yla birlikte kalabilirler. Ancak, koyunlar mer'aya ç\u0131kar\u0131l\u0131rken ayr\u0131l\u0131r. \u0130kiz do\u011furan melez kültür \u0131rklar\u0131nda ya da yerli \u0131rklarda bu yöntem uygulanabilir.\n<\/p>\n \n. Sa\u011f\u0131m <\/strong>\n<\/p>\n \nKoyunculukta sa\u011f\u0131m, mevsimsel bir i\u015ftir. Genellikle günde iki defa, belli aral\u0131klarla yap\u0131l\u0131r. Yerli koyunlar\u0131m\u0131z\u0131n tümü ve süt tipi koyunlar sa\u011f\u0131l\u0131rlar. Yerli \u0131rklarda kuzular sütten kesildikten sonra 3-5 ayl\u0131k sa\u011f\u0131m devresi vard\u0131r. Sütçü \u0131rklarda bu süre 7-8 aya ç\u0131kabilir. Sa\u011f\u0131m i\u015fleri, önemli bir i\u015fgücüne gereksinme gösterir.\n<\/p>\n \nTürkiye'de koyun sürülerinin büyük bir k\u0131sm\u0131 küçük sürüler halinde bulundurulur. Süt verim düzeyleri yüksek de\u011fildir. Bu nedenle sa\u011f\u0131m, do\u011fal olarak el ile yap\u0131l\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k süt koyunculu\u011funun geli\u015fti\u011fi ülkelerde büyük koyun sürülerinde gerek i\u015f gücü art\u0131r\u0131m\u0131 (tasarrufu) gerekse süt ve sa\u011f\u0131m hijyeni aç\u0131s\u0131ndan makine ile sa\u011f\u0131m giderek yayg\u0131nla\u015fmaktad\u0131r.\n<\/p>\n \n \n. Sa\u011f\u0131m sistemleri <\/strong>\n<\/p>\n \nElle sa\u011f\u0131m <\/strong>\n<\/p>\n \nEl ile sa\u011f\u0131mda s\u0131ra ile \u015fu eylemler yap\u0131l\u0131r;\n<\/p>\n \nSüt salg\u0131s\u0131n\u0131 uyarmak için, sa\u011f\u0131m öncesi 5-10 saniye süreyle memeye masaj uygulan\u0131r. Bunun için sol elle meme önden kar\u0131na, sa\u011f elle de arkadan kuyru\u011fa do\u011fru yumu\u015fak hareketlerle s\u0131vazlan\u0131r. Daha sonra her iki elin ba\u015f ve i\u015faret parmaklar\u0131 ile meme ba\u015flar\u0131 alma\u015f\u0131kl\u0131 olarak s\u0131k\u0131larak ilk damlalar al\u0131n\u0131r. Sa\u011f\u0131ma bundan sonra tüm memeyi avuçlar\u0131 içinde tutup,sünger s\u0131kar gibi yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya birkaç defa süt al\u0131n\u0131r. Memede arta kalan ve daha ya\u011fl\u0131 olan sütü almak için, kuzunun anas\u0131n\u0131 emdi\u011fi s\u0131rada yapt\u0131\u011f\u0131 ba\u015f vurma hareketlerini hafif el darbeleri ile taklit ederek, parmak aras\u0131 sa\u011f\u0131mla i\u015fi bitirir.\n<\/p>\n \n \n a. \u0130lk eylem b.\u0130kinci eylem c. Üçüncü eylem <\/strong>\n<\/p>\n \n\u015eekil 3.8. Koyun sa\u011f\u0131m\u0131n\u0131n a\u015famalar\u0131 <\/strong>\n<\/p>\n \nKoyunlar genellikle günde iki kez sa\u011f\u0131l\u0131r. Sabah ve ak\u015fam sa\u011f\u0131mlar\u0131 aras\u0131nda 10 saatlik bir süre geçmesi gerekir. Çok so\u011fuk ve k\u0131ra\u011f\u0131l\u0131 günlerde sabah sa\u011f\u0131m\u0131 daha geç, s\u0131cak günlerde ise daha erkene al\u0131nmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n \nElle sa\u011f\u0131m uzun zaman gerektirir. Al\u0131\u015fm\u0131\u015f usta bir sa\u011f\u0131mc\u0131 2-2.5 saatlik bir süre içerisinde 100 koyun sa\u011f\u0131labilir. Kimi koyun \u0131rklar\u0131nda memenin sa\u011f\u0131m için yeterli özelliklere sahip olmamalar\u0131, elle meme üzerine daha fazla bas\u0131nç kullan\u0131lmas\u0131na neden olur. E\u011fer koyunlar küçük memeli ve k\u0131sa meme ba\u015f\u0131na sahipse, iki ya da üç parmakla sa\u011f\u0131m daha da güçle\u015fir. Bazen bilinçsiz yap\u0131lan elle sa\u011f\u0131m meme üzerinde yaraya neden olur, böylece koyunlarda mastitis için ortam yarat\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n \nKoyunlar\u0131n elle sa\u011f\u0131m\u0131nda kimi noktalara özen gösterilmelidir. Koyunlar mera dönü\u015fü hemen sa\u011f\u0131ma al\u0131nmamal\u0131d\u0131r. Sa\u011f\u0131m öncesi bir saatlik bir dinlenme süresi, süt verimini önemli yönde etkilemektedir. Sa\u011f\u0131m s\u0131ras\u0131nda koyunlar\u0131 korkutmak ve sa\u011f\u0131m için gerekli di\u011fer ko\u015fullar\u0131n uygun olmamas\u0131 süt salg\u0131s\u0131n\u0131 geriletmektedir. Rahat bir sa\u011f\u0131m koyunun arkas\u0131ndan gerçekle\u015ftirilir. Tabureye oturan sa\u011f\u0131mc\u0131 ayaklar\u0131 aras\u0131na sa\u011f\u0131m kovas\u0131n\u0131 s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131 ve kovaya süzgeç takmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n \nKoyun sa\u011f\u0131m\u0131nda en uygun olan\u0131, a\u011f\u0131l içinde sa\u011f\u0131m için uygun ayr\u0131 bir bölmenin ayr\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu \u015fekilde süt verimi denetimlerinin yap\u0131lmas\u0131 kolayla\u015f\u0131r. Koyunlar\u0131n sa\u011fl\u0131k denetimleri ve sa\u011f\u0131lan sütü hijyenik ko\u015fullarda toplanmas\u0131 sa\u011flanabilir. Bu gibi bölmelerde koyunlar s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmadan s\u0131ralanmal\u0131d\u0131r.\u0130stenmeyen fizyolojik tepkimelere neden olacak \u015fekilde korkutulmamal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n \nBurada önemli olan, koyunlar\u0131n nas\u0131l kendi yerlerini alacaklar\u0131 ve sa\u011f\u0131m bitinceye kadar korkutulmadan tutulmalar\u0131d\u0131r. Sa\u011f\u0131m bölmesi yeterli büyüklükte ve genellikle sa\u011f\u0131c\u0131n\u0131n hareket etti\u011fi yerden yukar\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Sa\u011f\u0131m s\u0131ras\u0131nda koyunlar de\u011fi\u015fik biçimlerde ve daha çok boyunlar\u0131ndan ba\u011flan\u0131r.\n<\/p>\n \nDe\u011fi\u015fik ülkelerde uygulanan çok de\u011fi\u015fik yöntemler vard\u0131r. \u0130srail'de koyunlar yerden belirli yükseklikteki ve içinde yem bulunan bir yemlik önünde sa\u011f\u0131l\u0131r. Bu yöntem koyunlar\u0131n sa\u011f\u0131ma kadar kolay al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 da sa\u011flar. Hareketli bir dire\u011fin dönebilece\u011fi kadar bo\u015f bir alan bulundurulur. Sa\u011f\u0131mc\u0131 oturur ya da ayakta durabilir. Bazen de sa\u011f\u0131mc\u0131lar bir ray üzerinde kayd\u0131r\u0131labilen oturak kullan\u0131rlar, böylece çok az bir kuvvet kullanarak yer de\u011fi\u015ftirebilirler.\n<\/p>\n \nKoyunlar "Kotra" ad\u0131 verilen ve oldukça kullan\u0131\u015fl\u0131 özel bölümler içinde de elle sa\u011f\u0131labilir. Kotralardaki bölme say\u0131s\u0131 kullan\u0131lan sa\u011f\u0131mc\u0131 say\u0131s\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Koyunlar kotran\u0131n arka taraf\u0131ndaki bir bölme içine sürülerek, sa\u011f\u0131c\u0131lar\u0131n arka taraf\u0131ndan ya da yan\u0131ndan bölmeler içine al\u0131n\u0131rlar.\n<\/p>\n \nKotra tabanlar\u0131 genellikle önden arkaya. meyilli ve t\u0131rnakl\u0131 bir yap:ya sahiptir. Her bölmenin ön taraf\u0131nda sa\u011f\u0131c\u0131n\u0131n kolayl\u0131kla aç\u0131p kapayabilece\u011fi bir kap\u0131 vard\u0131r.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \n \n\u015eekil 3.9. Kotra yöntemiyle sa\u011f\u0131m\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \nKoyunlar sa\u011f\u0131ld\u0131kça kap\u0131 aç\u0131larak kotra önündeki bölmeye al\u0131n\u0131rlar. Sabit sa\u011f\u0131m kotralar\u0131 oldu\u011fu gibi küçük sürülere uygun ta\u015f\u0131nabilir kotralarda kullan\u0131labilir.\n<\/p>\n \nMakineli sa\u011f\u0131m <\/strong>\n<\/p>\n \nKoyun makineli sa\u011f\u0131m\u0131, ticari olarak son 20-25 y\u0131l içinde geli\u015ftirilmi\u015ftir. Bugün için Avrupa'da süt koyunculu\u011funun geli\u015fti\u011fi ülkelerde makineli sa\u011f\u0131m kullan\u0131lmaktad\u0131r.\n<\/p>\n \nKoyunlarda makineli sa\u011f\u0131m\u0131n ko\u015fullar\u0131;\n<\/p>\n \nØ Sa\u011f\u0131lacak koyun say\u0131s\u0131 <\/strong>\n<\/p>\n \nMakineli sa\u011f\u0131m olas\u0131l\u0131kla 100 koyundan daha küçük sürüler için uygun de\u011fildir. Büyük sürüler için daha uygundur. Küçük sürüler basit hareketli koval\u0131 sistem uygulanabilir.\n<\/p>\n \nØ Koyunlar\u0131n laktasyon uzunlu\u011fu <\/strong>\n<\/p>\n \nK\u0131sa süren sa\u011f\u0131m süresine sahip koyun \u0131rklar\u0131 için makineli sa\u011f\u0131m ayg\u0131tlar\u0131 kullanmak ekonomik de\u011fildir. Uzun bir laktasyon dönemine sahip koyun \u0131rklar\u0131 için makineli sa\u011f\u0131m daha uygun bir sistemdir.\n<\/p>\n \nØ Koyunlar\u0131n süt verimi <\/strong>\n<\/p>\n \nMakineli sa\u011f\u0131m için koyunlar\u0131n yüksek süt vermesi gerekir.\n<\/p>\n \nØ Sa\u011f\u0131mc\u0131 maliyeti ve bulunma kolayl\u0131\u011f\u0131 <\/strong>\n<\/p>\n \n. Sa\u011f\u0131m hijyeni <\/strong>\n<\/p>\n \nSa\u011fl\u0131ks\u0131z ve mikropsuz bir koyun sütü üretimi için hijyenik ko\u015fullar\u0131 yerine getirmekle elde edilebilir. Ba\u015fl\u0131ca ko\u015fullar\u0131 \u015funlard\u0131r;\n<\/p>\n \nØ Sa\u011f\u0131m ortam\u0131nda karbondioksit, amonyak ve di\u011fer zararl\u0131 gazlar\u0131n bulunmamas\u0131 için yeterli altl\u0131k ve havaland\u0131rman\u0131n sa\u011flanmas\u0131 gerekir.\n<\/p>\n \nØ Kokmu\u015f, küflenmi\u015f, bozulmu\u015f yemler sütün bakteriyolojik kalitesi,\n<\/p>\n \naroma ve kokusunu bozaca\u011f\u0131ndan bu gibi yemler kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n \nØ Sa\u011f\u0131c\u0131lar\u0131n hayvanlarda hastal\u0131k yapan patojen bakterilerin ta\u015f\u0131nmamas\u0131 gerekir. Ayr\u0131ca sa\u011f\u0131c\u0131 tüm temizlik ilkelerine dikkat etmelidir.\n<\/p>\n \nØ Sa\u011f\u0131m s\u0131ras\u0131nda hayvanlar\u0131n meme temizli\u011fine dikkat edilmeli, en az\u0131ndan meme ba\u015flar\u0131 bir dezenfektan ile y\u0131kanmal\u0131, ilk süt olas\u0131 ise ayr\u0131 bir kaba al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Sa\u011f\u0131m kaplar\u0131 amaca uygun olmal\u0131, sa\u011f\u0131mdan sonra iyice y\u0131kanmal\u0131 a\u011f\u0131zlar\u0131 kapat\u0131lmal\u0131d\u0131r. Sa\u011f\u0131mc\u0131lar sadece sa\u011f\u0131m an\u0131nda giymek üzere temiz önlük kullanmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n \nØ Sa\u011f\u0131mdan sonra süt a\u011f\u0131lda bekletilmemeli, hemen süzme odas\u0131nda süzülmelidir.\n<\/p>\n \nØ Sütlerdeki mikroorganizma çal\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 yava\u015flatmak ve bozulmas\u0131n\u0131 bir dereceye kadar önlemek için so\u011futma gerekir. En basiti dü\u015fük dereceli su ile so\u011futmad\u0131r. So\u011futulacak sütler so\u011fuk su dolu havuzlar içinde gü\u011fümlerle konmal\u0131, havuzdaki su gü\u011fümlerle süt düzeyinde olmal\u0131d\u0131r. Su alttan verilip üstten ak\u0131t\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n \n K\u0131rk\u0131m <\/strong>\n<\/p>\n \nK\u0131rk\u0131m, koyun üzerindeki yapa\u011f\u0131y\u0131 makas ya da makine ile keserek alma i\u015flemine verilen add\u0131r. Koyunlardan üstün nitelikte yapa\u011f\u0131 elde etmek için yapa\u011f\u0131 gömle\u011fini zarar vermeden k\u0131rkmak ve yöntemine göre saklamak gerekir.\n<\/p>\n \n. K\u0131rk\u0131m\u0131n ko\u015fullar\u0131 <\/strong>\n<\/p>\n \nK\u0131rk\u0131m zaman\u0131n\u0131n belirlenmesi <\/strong>\n<\/p>\n \nK\u0131rk\u0131m zaman\u0131n\u0131n belirlenmesi öncelikle bölgenin h<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Koç Kat\u0131m\u0131 Çiftle\u015fme mevsiminde k\u0131zg\u0131nl\u0131k gösteren koyunun koç ile birle\u015ftirilmesi olay\u0131na koç kat\u0131m\u0131 ya da a\u015f\u0131m denir. Koç kat\u0131m\u0131 yöntemleri Koyunda kat\u0131m ya da a\u015f\u0131m yöntemleri serbest a\u015f\u0131m, s\u0131n\u0131f a\u015f\u0131m\u0131 ve elde a\u015f\u0131m olmak üzere üçe ayr\u0131larak incelenebilir. Serbest a\u015f\u0131m Bu yöntemde yeteri say\u0131da koç, ana sürüye sal\u0131n\u0131r. K\u0131zg\u0131nl\u0131k gösteren koyunlar, herhangi bir koç taraf\u0131ndan […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[436],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-3855","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hayvancilik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3855","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3855"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3855\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171628,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3855\/revisions\/171628"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3855"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3855"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3855"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=3855"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"http:\/\/www.agr.ege.edu.tr\/~tuam\/e-kitap\/koyunekitap\/bakimk1.gif\")
\n<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/www.agr.ege.edu.tr\/~tuam\/e-kitap\/koyunekitap\/image003.gif\")
\n<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/www.agr.ege.edu.tr\/~tuam\/e-kitap\/koyunekitap\/image005.gif\")
\n<\/p>\n\n\n
\n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n ![\"\"](\"http:\/\/www.agr.ege.edu.tr\/~tuam\/e-kitap\/koyunekitap\/image007.gif\")
\n<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/www.agr.ege.edu.tr\/~tuam\/e-kitap\/koyunekitap\/image009.gif\")
\n<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/www.agr.ege.edu.tr\/~tuam\/e-kitap\/koyunekitap\/image011.gif\")
\n<\/p>\nYakma<\/h2>\n
\n
![\"\"](\"http:\/\/www.agr.ege.edu.tr\/~tuam\/e-kitap\/koyunekitap\/image013.gif\")
\n<\/p>\nÇift sa\u011f\u0131m + Emi\u015ftirme<\/h3>\n
Bu yöntemde de kuzular\u0131n 1-2 gün süreyle a\u011f\u0131z sütü emmelerine izin verilir. Daha sonra koyunlar sabah ve ak\u015fam sa\u011f\u0131l\u0131rlar. Sa\u011f\u0131m\u0131 takiben kal\u0131nt\u0131 sütü emmek üzere kuzular analar\u0131n\u0131n yan\u0131na 20-30 dakika süreyle b\u0131rak\u0131l\u0131r. Bol sütlü ve genellikle tek do\u011fum yapan koyunlarda bu \u015fekil uygulanabilir. <\/h3>\n
\n<\/strong>\n<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/www.agr.ege.edu.tr\/~tuam\/e-kitap\/koyunekitap\/image015.gif\")
\n<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/www.agr.ege.edu.tr\/~tuam\/e-kitap\/koyunekitap\/image017.gif\")
\n<\/p>\n