\n <\/strong>Sulak ve rutubetli yerlerde çok görülen, karaci\u011ferde, safra kanallar\u0131nda yerle\u015fen parazitlerdir. Halk aras\u0131nda Yaprak kelebe\u011fi, Y\u0131lan kelebe\u011fi ve Kum kelebe\u011fi gibi adlarla bilinirler.\n<\/p>\n \nNas\u0131l bula\u015f\u0131r? <\/strong>\n<\/p>\n \nKaraci\u011ferde ya\u015fayan kelebeklerin yumurtalar\u0131 gaita (D\u0131\u015fk\u0131) ile d\u0131\u015far\u0131 at\u0131l\u0131rlar. Bu yumurtalar, durgun akan dere kenarlar\u0131nda, çe\u015fme yalaklar\u0131nda ya\u015fayan sümüklü böcekler taraf\u0131ndan al\u0131nd\u0131klar\u0131nda, burada geli\u015ferek d\u0131\u015far\u0131 ç\u0131karlar. Otlara yap\u0131\u015f\u0131rlar ve bu otlar\u0131 yiyen hayvanlar\u0131n karaci\u011ferlerine giderek yerle\u015firler.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \n \nResim 71: Kelebekler\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \nBelirtileri nelerdir? <\/strong>\n<\/p>\n \n <\/strong>Havalar\u0131n so\u011fumas\u0131, bak\u0131m ve besleme \u015fartlar\u0131n\u0131n kötüye gitmesi durumlar\u0131nda hayvanlarda belirtiler görülmeye ba\u015flar. Hasta hayvanlar gö\u011füslerinin üzerine yatarlar, bitkinlik ve i\u015ftahs\u0131zl\u0131k görülür. Ölen hayvanlar\u0131n kar\u0131n bo\u015fluklar\u0131nda kanl\u0131 bir s\u0131v\u0131 toplanm\u0131\u015ft\u0131r. Karaci\u011fer \u015fi\u015fkin, kanl\u0131 ve gevrektir. Bast\u0131r\u0131nca kolayca parçalan\u0131r. Ölen hayvanlar\u0131n karaci\u011ferleri laboratuvara götürülürse kolayca te\u015fhis konur.\n<\/p>\n \nTedavide, Veteriner Hekime ba\u015fvurulmal\u0131, onun verdi\u011fi ilaçlar yine onun önerece\u011fi \u015fekilde düzenli olarak kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n \n\u015eER\u0130TLER (SESTODLAR) <\/strong>\n<\/p>\n \nHalka halka, yass\u0131 vücudu olan parazitlerdir. Ön k\u0131s\u0131mda bulunan ba\u015f\u0131 ile ba\u011f\u0131rsa\u011fa tutunurlar. Geli\u015fmelerini ara konakç\u0131 yard\u0131m\u0131 ile tamamlarlar. Bu parazitler, hayvanlar\u0131n ba\u011f\u0131rsaklar\u0131ndaki besin maddelerini emerek onlarda zay\u0131flama ve dü\u015fkünlü\u011fe yol açt\u0131klar\u0131 gibi, bir de toksin (zehir) salg\u0131layarak hayvanlar\u0131 zehirlerler.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \nBöylece hayvanlarda zafiyet, kans\u0131zl\u0131k, halsizlik, ishal gibi belirtiler ortaya ç\u0131kar. Kuzular hastal\u0131\u011fa oldukça dayan\u0131ks\u0131z olup, ince ba\u011f\u0131rsaklar\u0131 parazitle t\u0131kanan hayvanlarda ölüm görülür.\n<\/p>\n \nTe\u015fhis, parazitin halkalar\u0131n\u0131 d\u0131\u015fk\u0131da, anüs kenar\u0131nda görmekle ve laboratuvarda yap\u0131lacak d\u0131\u015fk\u0131 muayenesi ile konur.\n<\/p>\n \n \nResim 72: Bir \u015ferit <\/strong>\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \nNas\u0131l tedavi edilir? <\/strong>\n<\/p>\n \n <\/strong>Tedavide, çok çe\u015fitli ve etkili ilaçlar mevcuttur. Zaman\u0131nda ve uygun miktarlarda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda iyi sonuç al\u0131n\u0131r.\n<\/p>\n \n <\/strong>COENURUS CEREBRAL\u0130S <\/strong>\n<\/p>\n \nHalk aras\u0131nda deliba\u015f <\/strong>ya da devvare <\/strong>hastal\u0131\u011f\u0131 olarak bilinen bir hastal\u0131\u011f\u0131n nedenidir.\n<\/p>\n \nNas\u0131l bula\u015f\u0131r? <\/strong>\n<\/p>\n \nKöpeklerde ya\u015fayan bir tenyan\u0131n larva formudur. Koyun ve keçiler bu tenyan\u0131n ara konakç\u0131s\u0131d\u0131r. Hastal\u0131kl\u0131 köpeklerin d\u0131\u015fk\u0131s\u0131 ile enfekte olan meralarda otlayan koyun ve keçiler bu etkeni al\u0131rlar. Coenurus cerebralis merkezi sinir sisteminde (beyin, beyincik, omurilik so\u011fan\u0131) yerle\u015fmektedir.\n<\/p>\n \nNas\u0131l tan\u0131n\u0131r? <\/strong>\n<\/p>\n \nHayvanlar durgun, ba\u015flar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131ya ve yana e\u011fik vaziyettedir. Ba\u015flar\u0131n\u0131 yemliklere, duvarlara yaslarlar, di\u015f g\u0131c\u0131rdatma ve görme bozuklu\u011fu, ileri safhalarda körlük meydana gelir. Hayvanlar kendi etraflar\u0131nda dönerler (bu yüzden deliba\u015f hastal\u0131\u011f\u0131 denmi\u015ftir). Daha sonra felç görülebilir. Ölüm bir hafta içinde meydana gelir. Genç hayvanlarda daha fazla görülür.\n<\/p>\n \nNas\u0131l tedavi edilir? <\/strong>\n<\/p>\n \nTedavi, ilerlemi\u015f durumlarda, hastal\u0131\u011f\u0131n son dönemlerinde mümkün de\u011fildir. Bu durumdaki hayvanlar kesime sevk edilir. Hastal\u0131k erken döneminde fark edilirse, etkili ilaçlarla tedavi \u015fans\u0131 olabilir. Ancak as\u0131l tedbir, bu parazitin son konakç\u0131s\u0131 olan köpeklerin tedavi edilmesidir. Bu amaçla köpekler s\u0131k s\u0131k etkili ilaçlarla tedavi edilmelidir.\n<\/p>\n \nEK\u0130NOKOK <\/strong>\n<\/p>\n \n <\/strong>Hayvanlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra, insanlara da çok kolay geçebilen bir parazit olmas\u0131 sebebi ile, insan ve hayvan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 aç\u0131s\u0131ndan çok önemlidir.\n<\/p>\n \nNas\u0131l bula\u015f\u0131r? <\/strong>\n<\/p>\n \nKesin konakç\u0131s\u0131 olan köpeklerin ba\u011f\u0131rsaklar\u0131nda ya\u015fayan küçük bir \u015ferit bu hastal\u0131\u011fa sebep olur. Bu \u015feritlerin yumurtalar\u0131 d\u0131\u015fk\u0131 ile d\u0131\u015far\u0131 at\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, etrafta bulunan sebzelere, meyvelere veya köpeklere, elle temasla bula\u015fmakta, bazen de toz-toprak ile kar\u0131\u015fmaktad\u0131r.\n<\/p>\n \nDaha sonra bu bula\u015f\u0131k sebze-meyvelerden, ellerimizden, toz-topraktan da insanlara bula\u015fmaktad\u0131r. A\u011f\u0131z yolu ile mide-ba\u011f\u0131rsa\u011fa gelip aç\u0131lmakta, orada geli\u015fmekte ve daha sonra çe\u015fitli organlara gidip yerle\u015fmektedir. Yerle\u015fti\u011fi yerlerde Kist hidatik <\/strong>ad\u0131 verilen içi su dolu keseler meydana getirmekte ve bu keseler zamanla giderek büyümektedir. \u015eiddetli a\u011fr\u0131lara ve zay\u0131flamaya sebep olur. E\u011fer bu içi su dolu keseler patlarsa ölüme sebebiyet verirler. Ameliyatla bu keselerin patlat\u0131lmadan, dikkatlice ç\u0131kar\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.\n<\/p>\n \nKoyun ve keçilerde de ayn\u0131 \u015fekilde geli\u015fmektedir. E\u011fer bu hasta hayvanlar\u0131n kistli iç organlar\u0131 köpekler taraf\u0131ndan yenirse, onlar\u0131n ba\u011f\u0131rsaklar\u0131nda tekrar küçük \u015feritler olu\u015fmakta, yumurtalar\u0131 d\u0131\u015far\u0131 ç\u0131karak insan ve hayvanlar taraf\u0131ndan al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda da yine hastal\u0131k olu\u015fmakta ve bu döngü böylece devam etmektedir.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \n \nResim 73: Kistli karaci\u011fer <\/strong>\n<\/p>\n \n <\/strong>\n<\/p>\n \nKorunma ve tedavi nas\u0131l yap\u0131l\u0131r? <\/strong>\n<\/p>\n \nBu sebeple, bu döngüyü k\u0131rmak, bu zincirin halkalar\u0131n\u0131 koparmak gerekir. Köpekler düzenli olarak bu \u015feritlere kar\u015f\u0131 ilaçlanmal\u0131 ve as\u0131l önemlisi kist hidatikli (içi su dolu keseli) organlar asla köpeklere verilmemelidir. Böyle hastal\u0131kl\u0131 organlar, yak\u0131larak, derin çukurlara gömülerek veya üzerlerine kireç dökülüp gömülmek suretiyle imha edilmelidir. K\u0131sacas\u0131 kesinlikle köpeklerin yemesine izin verilmemeli, bunu herkese anlat\u0131p ö\u011fretmeli ve herkesin de yedirmemesi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n \nM\u0130DE-BA\u011eIRSAK KIL KURDU <\/strong>\n<\/p>\n \nÜlkemiz koyun ve keçilerinde oldukça s\u0131k görülür. Mide ve ba\u011f\u0131rsaklarda ya\u015farlar.\n<\/p>\n \nNas\u0131l bula\u015f\u0131r, nas\u0131l tan\u0131n\u0131r? <\/strong>\n<\/p>\n \n <\/strong>Hayvanlar\u0131n d\u0131\u015fk\u0131lar\u0131 ile d\u0131\u015far\u0131 ç\u0131kan parazit yumurtalar\u0131ndan kurtçuklar (larvalar) ç\u0131kar. Bu kurtçuklar\u0131n bulundu\u011fu otlar\u0131 yiyen hayvanlar\u0131n mide ve ba\u011f\u0131rsaklar\u0131nda parazitler geli\u015fmelerini tamamlarlar ve bu organlarda yerle\u015firler. Hayvanlarda halsizlik, i\u015ftahs\u0131zl\u0131k, zay\u0131flama, kans\u0131zl\u0131k ve ishal görülür.\n<\/p>\n \nNas\u0131l tedavi edilir, nas\u0131l korunulur? <\/strong>\n<\/p>\n \n <\/strong>Tedavide, etkili ilaçlar kullan\u0131l\u0131rsa, hastal\u0131k ortadan kalkar. \u0130laçlama, mevsime, hayvanlar\u0131n ya\u015f\u0131na, parazitin en yo\u011fun oldu\u011fu zamana göre yap\u0131l\u0131r. Ayr\u0131ca, koruyucu olarak da ilaçlama yap\u0131labilir. Parazitle mücadelede, hayvanlar\u0131n besili ve bak\u0131ml\u0131 olmalar\u0131n\u0131n da önemi büyüktür. K\u0131l kurdu te\u015fhisi Veteriner Hekimlerce kolayca yap\u0131labilir.\n<\/p>\n \n <\/strong>AKC\u0130\u011eER KIL KURDU <\/strong>\n<\/p>\n \nKoyun ve keçilerin akci\u011ferlerinde ve soluk borusunda ya\u015farlar. Akci\u011ferlerde iltihaba sebep olurlar. Boyu 3-8 cm, beyaz renkli, iplik görünümünde kurtlard\u0131r.\n<\/p>\n \nNas\u0131l bula\u015f\u0131r, nas\u0131l tan\u0131n\u0131r? <\/strong>\n<\/p>\n \nKurtlar\u0131 yumurtalar\u0131 öksürükle d\u0131\u015far\u0131 ç\u0131kar veya hayvan taraf\u0131ndan yutulup d\u0131\u015fk\u0131 ile at\u0131l\u0131r. Yumurtadan kurtçuklar (larvalar) ç\u0131kar ve otlara yap\u0131\u015f\u0131rlar. Bu parazitli otlar\u0131 yiyen hayvanlar\u0131n ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131na, oradan da kan yolu ile akci\u011fere gider ve burada yerle\u015fir.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \n \nResim 74: Akci\u011fer k\u0131l kurdu\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \nAkci\u011fer k\u0131l kurdu bulunan hayvanlarda a\u015f\u0131r\u0131 öksürük vard\u0131r. Hayvanlarda yorgunluk, bitkinlik, zay\u0131flama, kans\u0131zl\u0131k, burun-göz ak\u0131nt\u0131s\u0131, bazen de ishal görülür. Hayvanda ayn\u0131 zamanda mide-ba\u011f\u0131rsak k\u0131l kurtlar\u0131 da varsa, hayvan\u0131n ya\u015fama \u015fans\u0131 çok azal\u0131r. Koyun ve keçiler solunum yetmezli\u011finden veya akci\u011fer iltihab\u0131ndan ölürler.\n<\/p>\n \nHayvanlarda k\u0131l kurdu olup olmad\u0131\u011f\u0131 Veteriner Laboratuvar\u0131nda hayvanlar\u0131n d\u0131\u015fk\u0131lar\u0131ndan kesin olarak te\u015fhis edilir. Ölen hayvanlar\u0131n ise soluk borusu ve akci\u011ferleri taze iken laboratuvara ula\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rsa çok kolay \u015fekilde te\u015fhisi yap\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n \n <\/strong>Nas\u0131l tedavi edilir ve korunulur? <\/strong>\n<\/p>\n \n <\/strong>Ancak koruyucu tedbir olarak, hayvanlar\u0131n parazitli meralarda otlat\u0131lmamas\u0131, temizlik, bak\u0131m ve beslemeye gereken önemin verilmesi as\u0131l önemli unsurlard\u0131r.\n<\/p>\n \nDI\u015e PARAZ\u0130TLER\n<\/p>\n \nUYUZ <\/strong>\n<\/p>\n \nKoyun ve keçilerde ka\u015f\u0131nt\u0131ya ve tüylerin dökülmesine sebep olan bir hastal\u0131kt\u0131r. Uyuzu, Uyuz böce\u011fi <\/strong>denilen, çok küçük parazitler deri alt\u0131na yerle\u015ferek meydana getirirler. Deri alt\u0131nda kanallar açarak, orada ya\u015farlar. Döllenmi\u015f di\u015fi böcekler yumurtlar, bu yumurtalardan yeni böcekler ç\u0131kar. Böylece parazitler ço\u011fal\u0131rlar. Deride k\u0131zar\u0131kl\u0131k, kabuklanma ve k\u0131vr\u0131ml\u0131 bir görünüm olu\u015fturur. Bir hayvandan di\u011ferine bula\u015fma çok kolay olur.\n<\/p>\n \nTedavide, uyuzlu hayvanlar ayr\u0131 yerlere al\u0131nmal\u0131, banyo, püskürtme, toz \u015feklindeki ilaçlarla Veteriner Hekimlerin tavsiyeleri do\u011frultusunda usulüne uygun olarak ilaçlanmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n \n <\/strong>KENE <\/strong>\n<\/p>\n \nSert kene (mera kenesi) ve yumu\u015fak kene (a\u011f\u0131l kenesi, sak\u0131rga) olmak üzere iki tip kene vard\u0131r. Yumu\u015fak keneler, çok küçük ba\u015fl\u0131, sar\u0131-toprak rengindedirler. Mera keneleri ise sert bir örtü ile kapl\u0131d\u0131rlar. Bu parazitler hayvanlar\u0131 kan\u0131n\u0131 emerek geli\u015fmelerini sürdürürler. Bu esnada da birçok hastal\u0131\u011f\u0131 hayvandan hayvana naklederler.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \n \nResim 75: Keneler <\/strong>\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \nVeteriner Hekimin tavsiye edece\u011fi püskürtme, sürme ve banyo \u015feklindeki ilaçlar kullan\u0131larak, hayvanlar\u0131n kenelerden ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 yoluna gidilmelidir. Di\u011fer taraftan, hayvan bar\u0131naklar\u0131 s\u0131k s\u0131k temizlenerek ilaçlanmal\u0131 ve buradaki keneler de yok edilmelidir.\n<\/p>\n \n <\/strong>KAN PARAZ\u0130TLER\u0130 <\/strong>\n<\/p>\n \nHalk aras\u0131nda yavs\u0131 <\/strong>ad\u0131 verilen mera keneleri taraf\u0131ndan, kan emmeleri esnas\u0131nda hayvanlara bula\u015ft\u0131r\u0131lan parazitlerdir. Bu parazitlerin sebep oldu\u011fu hastal\u0131klar, yaz aylar\u0131nda özellikle May\u0131s-A\u011fustos aras\u0131nda görülür.\n<\/p>\n \nTHE\u0130LER\u0130OS\u0130S (SITMA) <\/strong>\n<\/p>\n \n <\/strong>Yine keneler taraf\u0131ndan hayvanlara bula\u015ft\u0131r\u0131lan, h\u0131zl\u0131 veya yava\u015f geli\u015febilen bir parazit hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n \nH\u0131zl\u0131 geli\u015fmede, önce hayvan\u0131n lenf bezleri \u015fi\u015fer. Bu bezlerin içleri sar\u0131d\u0131r. Kanl\u0131 ve sümüklü bir ishal görülür. Hayvanlar 8-15 gün içinde ölebilirler.\n<\/p>\n \nBABES\u0130OS\u0130S (Kan \u0130\u015feme Hastal\u0131\u011f\u0131, A\u011fr\u0131ma) <\/strong>\n<\/p>\n \nKenelerin kan emmeleri s\u0131ras\u0131nda koyun ve keçilere bula\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 bir hastal\u0131kt\u0131r. Yüksek ate\u015f, kans\u0131zl\u0131k, kalp çarp\u0131nt\u0131s\u0131, sar\u0131l\u0131k, sar\u0131 renkli d\u0131\u015fk\u0131, bazen ishal, gevi\u015f getirmenin durmas\u0131 ve kan i\u015feme görülen belirtilerdir. Göz kapaklar\u0131n\u0131n içleri önce k\u0131zar\u0131r, sonra sarar\u0131r, idrar koyula\u015f\u0131r, kahve telvesi rengine döner, zaman\u0131nda tedavi edilmezse 8-15 gün içerisinde ölüm görülür.\n<\/p>\n \nBuraya kadar kan parazitlerinin yapt\u0131\u011f\u0131 hastal\u0131klar ve zararlar\u0131n\u0131 ö\u011frendik.\n<\/p>\n \nKAN PARAZ\u0130TLER\u0130N\u0130N TEDAV\u0130S\u0130NDE \u015eU NOKTALARA MUTLAKA D\u0130KKAT ED\u0130LMEL\u0130D\u0130R. <\/strong>\n<\/p>\n \nTedavi Veteriner Hekimin uygun gördü\u011fü ilaçlar ve yine onun\n<\/p>\n \nkontrolünde uygulanmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n \nHayvanlar\u0131n hastal\u0131ktan korunmas\u0131 için en önemlisi temizlik, kenelerle yap\u0131lacak olan düzenli ve etkili mücadele çok önemli ve gereklidir.\n<\/p>\n \n![\"\"](\"http:\/\/www.cinarziraat.com\/kucukbas\/kucukbas19_clip_image002.jpg\")
\n<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/www.cinarziraat.com\/kucukbas\/kucukbas19_clip_image004.jpg\")
\n<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/www.cinarziraat.com\/kucukbas\/kucukbas19_clip_image006.jpg\")
\n<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/www.cinarziraat.com\/kucukbas\/kucukbas19_clip_image008.jpg\")
\n<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/www.cinarziraat.com\/kucukbas\/kucukbas19_clip_image010.jpg\")
\n<\/p>\n\n