{"id":3891,"date":"2007-10-08T11:10:00","date_gmt":"2007-10-08T11:10:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:00:09","modified_gmt":"2025-10-23T10:00:09","slug":"ipekbocekciligi-3891","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/ipekbocekciligi-3891","title":{"rendered":"\u0130PEKB\u00d6\u00c7EK\u00c7\u0130L\u0130\u011e\u0130"},"content":{"rendered":"

\u0130PEKBÖCEKÇ\u0130L\u0130\u011e\u0130 VE ÖNEM\u0130 <\/strong><\/h3>\n

\n\u0130pekböce\u011fi ilk defa \u0130sa'dan 2600 y\u0131l önce Çin'de beslemeye al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Çinliler ipekböce\u011fi yeti\u015ftirme ve ipekli kuma\u015f yapman\u0131n s\u0131rr\u0131n\u0131 uzun y\u0131llar ülkelerinde saklam\u0131\u015flard\u0131r.\n<\/p>\n

\nYurdumuzda ise ipekböcekçili\u011fi 1500 y\u0131ll\u0131k bir geçmi\u015fe sahiptir. Genellikle yard\u0131mc\u0131 bir tar\u0131m koludur. Büyük bir yat\u0131r\u0131m\u0131 gerektirmez. Ailede ya\u015fl\u0131, genç herkesin eme\u011fini de\u011ferlendirir. 35-40 günlük bir u\u011fra\u015f sonunda oldukça iyi bir gelir getirir. Ülkemizde yakla\u015f\u0131k 40 bin aile 70 bin kutu civar\u0131nda ipekböce\u011fi beslemekte ve 2000 ton kadar ya\u015f koza üretmektedir.\n<\/p>\n

\nBugün daha çok Marmara bölgesinde yap\u0131lan ipekböce\u011fi yeti\u015ftiricili\u011fi, dut a\u011fac\u0131n\u0131n yeti\u015fti\u011fi her yerde yap\u0131labilir.\n<\/p>\n

\nSon y\u0131llarda üretti\u011fimiz ipe\u011fin büyük bir bölümü ipek hal\u0131 dokumac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r. 100.000 den fazla genç k\u0131z\u0131m\u0131za i\u015f imkan\u0131 sa\u011flayan ipek hal\u0131c\u0131l\u0131k yurdumuza y\u0131lda 70-80 milyon dolarl\u0131k da döviz kazand\u0131rmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\nTürkiye iklim, topra\u011f\u0131 ve insan\u0131 ile ipekböcekçili\u011fini geli\u015ftirerek dünya pazarlar\u0131ndaki pay\u0131n\u0131 artt\u0131rabilecek imkanlara sahiptir.\n<\/p>\n

\n\u0130PEKBÖCEKLER\u0130N\u0130N BAKIM VE BESLENMES\u0130NDE GENEL ESASLAR\n<\/p>\n

\n\u0130pekböcekleri ne zaman beslenir? <\/strong>\n<\/p>\n

\nYurdumuzda y\u0131lda iki kez ipekböce\u011fi beslemesi yap\u0131labilir.\n<\/p>\n

\n1 <\/strong>. \u0130lkbahar Beslemesi: <\/strong>Nisan, May\u0131s ve Haziran aylar\u0131nda yap\u0131l\u0131r. Bu mevsimde dut yapraklar\u0131 taze ve yeterli miktardad\u0131r. Genellikle beslemenin ilk günlerinde besleme odas\u0131n\u0131n \u0131s\u0131t\u0131lmas\u0131 gerekir. Beslemede geç kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda veya beslemenin uzun sürmesi halinde son ya\u015flarda hava s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131 hastal\u0131klara sebep olur. Bu nedenle beslemeye erken ba\u015flay\u0131p k\u0131sa sürede bitirmelidir. Uygun \u015fartlarda beslenen ipekböcekleri 26-27 günde koza örmeye ba\u015flarlar. Besleme \u015fartlar\u0131 uygun de\u011filse bu süre 45-50 güne kadar ç\u0131kabilir.\n<\/p>\n

\n2. Sonbahar Beslemesi: <\/strong>A\u011fustos ve Eylül aylar\u0131nda yap\u0131l\u0131r. Bu mevsimde dut yapraklar\u0131 genellikle kartla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lkbahar beslemesi gecikmi\u015fse yeniden süren yaprak miktar\u0131 da azd\u0131r. Yeterli miktarda ve kalitede yaprak elde edebilmek için yaz döneminde dutlar sulanmal\u0131d\u0131r. Sonbaharda temizlik ve dezenfeksiyona daha fazla dikkat etmek gerekir. Zira bu mevsimde ipekböce\u011fi hastal\u0131klar\u0131 daha çok etkili olur. \u015eayet sonbaharda da ipekböce\u011fi beslenecek ise ilkbahar beslemesi sonunda besleme yeri temizlenmeli ve ilaçlanmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n\"\" \n<\/p>\n

\n\u015eekil 1. a)Tohum (Yumurta) ve kelebek b) Larva (t\u0131rt\u0131l) c) Koza ve krizalit\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n\u0130pekböce\u011fini Tan\u0131yal\u0131m\n<\/p>\n

\nYurdumuzda koza üretimi için beslenen ipekböcekleri Çin ve Japon orijinli \u0131rklar\u0131n melezleridir. Geçmi\u015f y\u0131llarda oldu\u011fu gibi bunlardan yumurta (Tohum) üretmek do\u011fru de\u011fildir. Bunlardan üretilen tohumlar dü\u015fük verimli olurlar. Ayr\u0131ca yumurta (Tohum) yolu ile bula\u015fan Pebrin (Karabatan) hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n ortaya ç\u0131kma ihtimali de artar. Karabatan hastal\u0131\u011f\u0131 bir zamanlar Avrupa'da ipekböcekçili\u011finin yok olmas\u0131na sebep olan tehlikeli bir hastal\u0131kt\u0131r.\n<\/p>\n

\n\u0130pekböce\u011finin hayat\u0131nda dört de\u011fi\u015fik dönem vard\u0131r. Bunlar s\u0131ras\u0131 ile yumurta – larva (t\u0131rt\u0131l) – krizalit ve kelebek dönemleridir. Besleme yönünden önemli olan dönem larva (t\u0131rt\u0131l) dönemidir. Bu devre uygun \u015fartlarda 26-27 gün sürer. \u0130pekböcekleri bu devrede dört kez deri de\u011fi\u015ftirerek beslenir ve büyürler. Deri de\u011fi\u015ftirme safhas\u0131 (uyku) ya\u015fa göre 24 ila 48 saat kadar sürer. Bu safhada ipekböcekleri yaprak yemez ve hareketsiz kal\u0131rlar. \u0130pekböce\u011finin uyku safhalar\u0131 aras\u0131nda kalan yem yedi\u011fi sürelere ya\u015f denir. Kuluçkadan 1. uykuya kadar geçen süreye 1. ya\u015f, 1. ve 2. uykular aras\u0131nda 2. ya\u015f, 2. ve 3. uykular aras\u0131nda 3. ya\u015f, 3. ve 4. uykular aras\u0131nda 4. ya\u015f, 4. uykudan koza örmeye kadar olan süreye de 5. ya\u015f diyoruz.\n<\/p>\n

\n\"\" \n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

DUT YET\u0130\u015eT\u0130R\u0130C\u0130L\u0130\u011e\u0130 (DUTÇULUK) <\/strong><\/h3>\n

\nBu dersimizde, ipekböcekçili\u011fimizin temelini te\u015fkil eden Dut Yeti\u015ftiricili\u011finden bahsedece\u011fiz. Çünkü, ipekböce\u011finin tek g\u0131das\u0131 "dut yapra\u011f\u0131"d\u0131r ve bir kutu ipekböce\u011fi içinde, 500-600 kilogram dut yapra\u011f\u0131na ihtiyaç vard\u0131r.\n<\/p>\n

\n\u0130pekböcekleri için yaprak veren dut a\u011façlar\u0131n\u0131n yeti\u015fti\u011fi yere, "Dutluk" veya "Dut Bahçesi" denir.\n<\/p>\n

\nDut bahçesinin, ipekböce\u011fi besleme yerine yak\u0131n olmas\u0131 iyi olur\n<\/p>\n

\nDut bahçesi için uygun olmayan yerler: <\/strong>\n<\/p>\n

\n\u0130laçlama yap\u0131lan tar\u0131m ürünleri yan\u0131\n<\/p>\n

\nTozlu yol kenarlar\u0131\n<\/p>\n

\nZehirli gaz ç\u0131karan fabrika etraf\u0131\n<\/p>\n

\nYüzlek ve zay\u0131f topraklar\n<\/p>\n

\nSulama imkân\u0131 olmayan yerler\n<\/p>\n

\nDut bahçeleri üç \u015fekilde tesis edilir: <\/strong>\n<\/p>\n

\n1. Kapama bahçesi\n<\/p>\n

\n2. Ba\u015fka tar\u0131m ürünleriyle kar\u0131\u015f\u0131k bahçe\n<\/p>\n

\n3. Tarla kenar\u0131na s\u0131n\u0131r a\u011fac\u0131 olarak\n<\/p>\n

\n\u0130pekböcekçili\u011fi yönünden en uygun olan\u0131; yaln\u0131zca dut a\u011façlar\u0131n\u0131n yeti\u015fti\u011fi "Kapama dut bahçeleri "d\u0131r. Çünkü yaprak hasad\u0131 ve bak\u0131m i\u015fleri daha kolay yap\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n

\nKar\u0131\u015f\u0131k bahçe ve s\u0131n\u0131r a\u011façlar\u0131 olarak olu\u015fturulan dutluklar\u0131n ise, arazinin ekonomik kullan\u0131m\u0131 gibi bir avantajlar\u0131 vard\u0131r.\n<\/p>\n

\n\"\"\n<\/p>\n

\n\u015eekil 1. Kapama dut bahçesi.\n<\/p>\n

\n  <\/strong>\n<\/p>\n

\nDut bahçesi tesisinde fidanlar aras\u0131 mesafe ne olmal\u0131d\u0131r? <\/strong>\n<\/p>\n

\nYaprak elde etmek için dikilen dut a\u011façlar\u0131, serbest olarak büyütülmezler. Her y\u0131l, ilkbahar ipekböce\u011fi besleme döneminde "kafalama" \u015feklinde kesilirler. Dolay\u0131s\u0131yla bu dutlar, büyük taç yap\u0131s\u0131na sahip olmazlar. Bu nedenle, dutluk tesis edilirken fidanlar\u0131n aras\u0131 s\u0131k tutulur. Böylece, yaprak verimini etkileyecek olan a\u011faç say\u0131s\u0131 da art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olur.\n<\/p>\n

\nKapama dut bahçesi tesisinde fidanlar; s\u0131ralar aras\u0131 2.5-3 metre, s\u0131ralar üzeriyse 1.5-2 metre olacak \u015fekilde dikilebilir. Toprak i\u015flemesi, traktörle yap\u0131lacaksa, o zaman fidanlar aras\u0131 mesafe 3.5-4 metre olmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\nBa\u015fka tar\u0131m ürünleriyle kar\u0131\u015f\u0131k dutluk tesis edilirken, fidanlar aras\u0131ndaki aral\u0131k, 10-15 metre olarak verilmelidir. S\u0131n\u0131r a\u011fac\u0131 olarak dikimlerdeyse, 2-3 metre arayla s\u0131ra halinde yap\u0131lan dikimler uygun olur.\n<\/p>\n

\nFidan miktar\u0131 nas\u0131l bulunur? <\/strong>\n<\/p>\n

\nDut bahçesi tesisinde, ihtiyaç olan fidan miktar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki formülle bulunur.\n<\/p>\n

\nDutluk tesis edilecek alan\n<\/p>\n

\nFidan miktar\u0131 =­­­­­­————————————————————————\n<\/p>\n

\nS\u0131ralar aras\u0131 mesafe X S\u0131ralar üzeri Mesafe\n<\/p>\n

\nÖrnek olarak; s\u0131ralar aras\u0131 2.5 metre, s\u0131ralar üzeri 2 metre olacak \u015fekilde 2 dekar (2000 m 2 ) dutluk tesis edece\u011fiz. Buna göre ne kadar dut fidan\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z var?\n<\/p>\n

\n2000\n<\/p>\n

\nFidan miktar\u0131 = ­­­­­­————————= 400 adet\n<\/p>\n

\n2.5 x 2\n<\/p>\n

\nBu zamana kadar genel bilgiler verdik. \u015eimdi fidan dikimi ile dut bahçesi tesisine ba\u015flayal\u0131m.\n<\/p>\n

\nDUT F\u0130DANI D\u0130K\u0130M\u0130 <\/strong>\n<\/p>\n

\nDut fidan\u0131 dikimi, sonbaharda yaprak dökümünden sonra ba\u015flar ve ilkbaharda gözlerin uyanmas\u0131na kadar geçen zaman içinde yap\u0131labilir.\n<\/p>\n

\nTesis edilecek dut bahçesinde, önce s\u0131ralar aras\u0131 ve s\u0131ralar üzeri mesafeye göre fidan dikilecek yerler i\u015faretlenir. Düzgün bir \u015fekilde dikim yapabilmek için, dikim tahtas\u0131 kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130\u015faretlenen yerlerde, 40-50 santimetre geni\u015flik ve derinlikte çukurlar aç\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n

\nDkilecek fidanlar\u0131n kökleri üzerinde bulunan yaral\u0131, bereli ve ezik k\u0131s\u0131mlar kesilerek "kök tuvaleti" yap\u0131l\u0131r. Sonra ,fidan\u0131n kökleri bo\u011faz k\u0131sm\u0131na kadar çukura yerle\u015ftirilir. Gübreli toprakla doldurularak , fidan etraf\u0131na bir çanak yap\u0131l\u0131\n<\/p>\n

TEM\u0130ZL\u0130K DEZENFEKS\u0130YON VE HASTALIKLAR <\/strong><\/h3>\n

\nBütün hayvansal üretimlerde oldu\u011fu gibi iyi bir ürün için yeti\u015ftirdi\u011fimiz ipekböceklerinin de sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmas\u0131 gerekir. Bu konuda \u015fu gerçe\u011fi unutmamal\u0131y\u0131z. \u0130pekböce\u011fi hastal\u0131klar\u0131n\u0131n tedavisi yoktur. Öyle ise yap\u0131lacak tek i\u015f kal\u0131yor. \u0130pekböceklerini hastaland\u0131rmamak.\n<\/p>\n

\n\u0130pekböceklerinde bakteri, virüs, mantar diye adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z mikroplar hastal\u0131k yapar. Besleme yerimizi bu mikroplardan ne kadar ar\u0131nd\u0131r\u0131rsak ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131m\u0131z da o kadar artar. Besleme yerimizi ve kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z araçlar\u0131 mikroplardan ar\u0131nd\u0131rma i\u015flemine dezenfeksiyon; bu i\u015flemde kullan\u0131lan ilaçlara da genel olarak dezenfektan diyoruz. \u0130pekböcekçili\u011finde kullanabilece\u011fimiz iki uygun dezenfektan vard\u0131r. Bunlar formalin ve taze olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015f sönmü\u015f kireç tozudur. Formalin sadece besleme öncesinde besleme odas\u0131 ve kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z aletlerin dezenfeksiyonunda kullan\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n

\nBesleme Öncesi Dezenfeksiyon: <\/strong>\n<\/p>\n

\nBeslemeye ba\u015flamadan 10 gün önce besleme odas\u0131, kullan\u0131lacak malzeme elden geçirilir. Tamirleri yap\u0131l\u0131r. Daha sonra besleme odas\u0131 kireç veya gözta\u015f\u0131-kireç kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 ile badana edilir. Kullan\u0131lacak malzeme de sodal\u0131 su ile y\u0131kan\u0131r ve güne\u015fte kurutulur. Besleme odas\u0131n\u0131n kap\u0131, pencere aral\u0131klar\u0131, yar\u0131k ve çatlaklar\u0131 kapat\u0131l\u0131r. Beslemede kullanaca\u011f\u0131m\u0131z di\u011fer malzeme de bu odaya kondu\u011funda odam\u0131z dezenfeksiyona haz\u0131rd\u0131r.\n<\/p>\n

\n\u015eimdi s\u0131ra mikrop öldürücü ilac\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda. <\/strong>\n<\/p>\n

\nBu i\u015f için piyasadan alaca\u011f\u0131n\u0131z 1 litre formalini (%37'lik formaldehit) 11 litre suya kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131zda 1 kutuluk bir besleme yerini dezenfekte edebilirsiniz.\n<\/p>\n

\nAMA ÖNCE D\u0130KKAT <\/strong>\n<\/p>\n

\nKullanaca\u011f\u0131n\u0131z ilaç keskin kokulu, göz ya\u015fart\u0131c\u0131, tahri\u015f edici bir ilaçt\u0131r.\n<\/p>\n

    \n
  • Haz\u0131rlarken ve kullan\u0131rken varsa gaz maskesi kullan\u0131n\u0131z veya a\u011f\u0131z ve burnunuzu \u0131slak bir tülbentle kapat\u0131n\u0131z. <\/li>\n
  • \u0130lac\u0131 püskürtmek için kullanaca\u011f\u0131n\u0131z tulumba (pülverizatör, atomizör vs) temiz olmal\u0131d\u0131r. Daha önce tarlaya, bahçeye ilaç att\u0131\u011f\u0131n\u0131z tulumbalar\u0131 bu i\u015fte kullanmay\u0131n\u0131z. Mecbur kal\u0131rsan\u0131z bu tulumbalar\u0131 sodal\u0131 su ile iyice y\u0131kad\u0131ktan sonra kullan\u0131n\u0131z. <\/li>\n<\/ul>\n

    \nUnutmay\u0131n\u0131z ki ipekböcekleri zehirli ilaçlara çok hassast\u0131r. Çok az miktardaki zehirli ilaç bula\u015f\u0131\u011f\u0131 bile ipekböceklerini öldürmeye yeter.\n<\/p>\n

    \nAtaca\u011f\u0131n\u0131z ilac\u0131n etkili olmas\u0131 için buharla\u015farak bütün oday\u0131 kaplamas\u0131 gerekir. Bunu sa\u011flamak için ilaç at\u0131lacak odan\u0131n s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 25 derece civar\u0131nda olmal\u0131d\u0131r. \u015eayet s\u0131cakl\u0131k dü\u015fük ise oda uygun bir araçla (soba, mangal vs) \u0131s\u0131t\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

    \nBütün bu tedbirleri ald\u0131ktan sonra haz\u0131rlanan ilaç besleme odas\u0131na ve malzemeler üzerine her taraf\u0131 \u0131slat\u0131ncaya kadar at\u0131l\u0131r. \u0130laçlama yap\u0131l\u0131rken gaz maskesi veya a\u011f\u0131z ve burunu kapatacak ufak bir tülbent kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130laçlamaya kap\u0131ya en uzak kö\u015feden ba\u015flanmal\u0131 ve k\u0131sa bir sürede bitirilmelidir. \u0130laçlanan oda en az bir gün kapal\u0131 tutulur. Ertesi gün aç\u0131larak içinde ilaç kokusu kalmay\u0131ncaya kadar havaland\u0131r\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n

    \n \n<\/p>\n

    \n\"\"<\/strong>\n<\/p>\n

    \n\u015eekil 1. Besleme odas\u0131n\u0131n dezenfeksiyonu.\n<\/p>\n

    \n  <\/strong>Sönmü\u015f kireç tozu <\/strong>\n<\/p>\n

    \nBütün bu i\u015flemlerden sonra odam\u0131zda art\u0131k mikrop kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Fakat bu besleme devresi boyunca mikropsuz olaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez. Bundan sonra hasata kadar odam\u0131za mikrop girmesini üremesini önleyecek tedbirleri almal\u0131y\u0131z. Bunun içinde sönmü\u015f tozu kullanaca\u011f\u0131z.\n<\/p>\n

    \n  <\/strong>Nas\u0131l haz\u0131rlan\u0131r? <\/strong>\n<\/p>\n

    \nBeton bir zemin üzerine ta\u015f halindeki sönmemi\u015f kireç parçalar\u0131 konur. Bunlar\u0131n üzerine yava\u015f yava\u015f el ile su serpilerek parçalanarak da\u011f\u0131lmalar\u0131 sa\u011flan\u0131r. Daha sonra elekten geçirilerek halinde kapal\u0131 bir kapta toplan\u0131r. bu \u015fekilde haz\u0131rlanm\u0131\u015f 15-20 kg. tozu bir kutuluk beslemeye yeterlidir.\n<\/p>\n

    \nNas\u0131l kullan\u0131l\u0131r? <\/strong>\n<\/p>\n

    \nKireç tozunu, besleme esnas\u0131nda besleme yata\u011f\u0131na gelerek ço\u011falan mikroplara kar\u015f\u0131 kullan\u0131r\u0131z. Bu i\u015f için en uygun zaman ipekböceklerinin yaprak yemedi\u011fi uyku yani deri de\u011fi\u015ftirme dönemleridir. \u0130pekböcekleri uyku devresine girdi\u011finde küne dedi\u011fimiz besleme yata\u011f\u0131n\u0131n üzerine ipekböceklerini de örtecek \u015fekilde kireç tozu serpilir. Serpme i\u015fleminde küçük bir elek veya süzgeç kullan\u0131lmas\u0131 yerinde olur.\n<\/p>\n

    \nBesleme esnas\u0131nda, besleme yerine mikroplar\u0131n girmesini ve ço\u011falmas\u0131n\u0131 önlemek için a\u015fa\u011f\u0131daki tedbirleri almak gereklidir.\n<\/p>\n

    \n1. Besleme yerinin giri\u015fine içinde kireç tozu olan paspaslar konmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

    \n2. Beslemeye ba\u015flamadan önce eller sabunlu su ile y\u0131kanmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

    \n3. Çöp ve beslemede kullan\u0131lan yapraklar ayr\u0131 kaplarla ta\u015f\u0131nmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

    \n4. Varsa hasta ipekböcekleri el de\u011fmeden küçük bir ma\u015fa ile toplanarak imha edilmelidir.\n<\/p>\n

    \n5. Alt de\u011fi\u015ftirmede kullan\u0131lan a\u011f, ip gibi malzeme, tekrar kullanmadan önce y\u0131kan\u0131p dezenfekte edilmelidir.\n<\/p>\n

    \n6. 3. ya\u015ftan itibaren zay\u0131f geli\u015fen, geç uyuyan ipekböcekleri toplanarak ayr\u0131 yerde beslenmelidir.\n<\/p>\n

    \n\u0130PEKBÖCE\u011e\u0130 HASTALIKLARI <\/strong>\n<\/p>\n

    \nDaha öncede belirtildi\u011fi gibi, ipekböce\u011fi hastal\u0131klar\u0131n\u0131n ekonomik bir tedavi yolu yoktur. Ancak bu bir hastal\u0131k geldi\u011finde tüm emek bo\u015fa gider demek de\u011fildir. Hastal\u0131k durumunda da yap\u0131lacak \u015feyler vard\u0131r. Böylece zarar\u0131m\u0131z\u0131 en aza indirebiliriz. Bunun için hastal\u0131klar\u0131 biraz tan\u0131mak gerek.\n<\/p>\n

    \n \n<\/p>\n

    \n\"\"\n<\/p>\n

    \n\u015eekil 2. Kireç tozunun haz\u0131rlanmas\u0131.\n<\/p>\n

    \n  <\/strong>\n<\/p>\n

    \n  <\/strong>\n<\/p>\n

    \n\"\"<\/strong>\n<\/p>\n

    \n\u015eekil 3. Sütleme hastal\u0131\u011f\u0131,\n<\/p>\n

    \n \n<\/p>\n

    \n1. Virüs hastal\u0131klar\u0131 <\/strong>\n<\/p>\n

    \nBu guruptaki hastal\u0131klar\u0131 virüs dedi\u011fimiz mikroplar yapar. En önemlisi sütleme hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

    \nBu hastal\u0131kta ipekböceklerinin bo\u011fum aralar\u0131 \u015fi\u015fer. Hastalanan böcekler besleme yata\u011f\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na kaçmaya çal\u0131\u015f\u0131r ve yere dü\u015ferler. \u0130\u015ftahlar\u0131 azal\u0131r, hareketsizle\u015firler. Hasta böce\u011fin aya\u011f\u0131 bir makasla kesildi\u011finde kirli beyaz bir s\u0131v\u0131 akar. Bu s\u0131v\u0131da çok miktarda mikrop (virüs) vard\u0131r. Hasta böceklerin vücudundan s\u0131zan bu s\u0131v\u0131 hastal\u0131\u011f\u0131 di\u011ferlerine de bula\u015ft\u0131r\u0131r. Bula\u015fmay\u0131 önlemek için hasta böcekler toplanmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

    \nMikroplardan ba\u015fka virüs hastal\u0131klar\u0131n\u0131n ortaya ç\u0131kmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran baz\u0131 \u015fartlar vard\u0131r. \u0130stenmeyen bu \u015fartlar\u0131n meydana ç\u0131kmas\u0131n\u0131 önlemek gerekir. Böylece hastal\u0131\u011f\u0131n ortaya ç\u0131kmas\u0131 da önlenmi\u015f olur. Hastal\u0131k ç\u0131kmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran \u015fartlar \u015funlard\u0131r:\n<\/p>\n

    \n1. \u0130pekböceklerinin a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131ca\u011fa maruz kalmas\u0131\n<\/p>\n

    \n2. \u0130pekböceklerinin a\u015f\u0131r\u0131 so\u011fu\u011fa maruz kalmas\u0131\n<\/p>\n

    \n3. \u0130pekböceklerinin a\u015f\u0131r\u0131 rutubette kalmalar\u0131\n<\/p>\n

    \n4. \u0130pekböceklerinin a\u015f\u0131r\u0131 kuru yerde b\u0131rak\u0131lmalar\u0131\n<\/p>\n

    \n5. Havaland\u0131r\u0131lamayan yerde böcek besleme (oksijen eksikli\u011fi)\n<\/p>\n

    \n6. \u0130pekböceklerinin çok s\u0131k (s\u0131k\u0131\u015f\u0131k) bak\u0131lmas\u0131\n<\/p>\n

    \n7. \u0130pekböceklerinin uzun süre aç kalmalar\u0131\n<\/p>\n

    \n8.Kötü yem (tozlu, k\u0131z\u0131\u015fm\u0131\u015f, \u0131slak veya kart yaprak)\n<\/p>\n

    \n9. \u0130pekböceklerinin vücutlar\u0131n\u0131n yaralanmas\u0131\n<\/p>\n

    \n10. Zirai ilaçlarla bula\u015fm\u0131\u015f yaprak\n<\/p>\n

    \n2. Bakteri hastal\u0131klar\u0131 <\/strong>\n<\/p>\n

    \nBu guruptaki hastal\u0131klar\u0131n en önemlisi bayg\u0131nl\u0131k hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r,\n<\/p>\n

    \nBu hastal\u0131\u011f\u0131n belirtileri ölüme yak\u0131n görülür. Ölen böcekler k\u0131sa zamanda çürür ve pis kokan bir s\u0131v\u0131 ç\u0131kar\u0131rlar.\n<\/p>\n

    \nDi\u011fer bakteri hastal\u0131klar\u0131n\u0131n mikroplar\u0131 vücuda yaralardan girerler. Yaralanmalar\u0131 önlemek gerekir.\n<\/p>\n

    \n  <\/strong>3. Mantari hastal\u0131klar <\/strong>\n<\/p>\n

    \nFungus ya da mantar ad\u0131 verilen mikroplar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 hastal\u0131klard\u0131r. Genellikle deri yolu ile bula\u015f\u0131rlar. Kireç hastal\u0131\u011f\u0131 ad\u0131 verilen mantari hastal\u0131klar\u0131n 10 dan fazla çe\u015fidi vard\u0131r. Bizde en çok görüleni beyaz kireç hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu hastal\u0131\u011fa yakalanan ipekböceklerinin vücudu pembemsi bir renk al\u0131r. Ölümden sonra vücut alç\u0131 ile kaplanm\u0131\u015f gibi beyaz ve sert olur. Bu hastal\u0131\u011f\u0131n mikroplar\u0131 özellikle rutubetin çok fazla oldu\u011fu yerlerde ço\u011fal\u0131rlar. Bu nedenle besleme odas\u0131n\u0131n rutubeti iyi kontrol edilmeli. Rutubet yükseldi\u011finde oda havaland\u0131r\u0131lmal\u0131. Yerlere kireç tozu dökülmelidir.\n<\/p>\n

    \n\u0130pekböceklerinde hastal\u0131klar\u0131n ortaya ç\u0131kmas\u0131n\u0131 önlemek için ilk yap\u0131lacak \u015fey temizlik ve dezenfeksiyondur. Ancak unutulmamal\u0131d\u0131r ki iyi bir beslemede temizlik kadar önemlidir. Nas\u0131l ki iyi beslenemeyen zay\u0131f bir çocuk kolayca hasta oluyorsa, iyi \u015fartlarda beslenmeyen ipekböcekleri de kolayca hastalan\u0131rlar.\n<\/p>\n

    \nHastal\u0131k belirtileri ortaya ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda ne yapmal\u0131? <\/strong>\n<\/p>\n

    \nHastal\u0131kl\u0131 böcekler el de\u011fmeden toplanmal\u0131 ve bir çukura gömülerek imha edilmeli.\n<\/p>\n

    \nHastal\u0131k 4. ve 5. ya\u015flarda ç\u0131km\u0131\u015fsa her gün veya gün a\u015f\u0131r\u0131 kireç tozu kullanmal\u0131d\u0131r. Bu durumda kireç tozu \u015föyle kullan\u0131l\u0131r; ipekböcekleri bir ö\u011fünde verilen yemi tamamen bitirdikten sonra besleme yata\u011f\u0131na kireç tozu serpilir. En az bir saat sonra alt de\u011fi\u015ftirme a\u011flar\u0131 konarak besleme yap\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n

    \nSon ya\u015flarda ortaya ç\u0131kan hastal\u0131klarda günlük besleme (ö\u011fün) say\u0131s\u0131 art\u0131r\u0131larak sa\u011flam böceklerin bir an önce ask\u0131ya ç\u0131kmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

    \nZehirlenmeler: <\/strong>\n<\/p>\n

    \nSon y\u0131llarda tar\u0131m ilaçlar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 ile ilaç bula\u015fm\u0131\u015f yapraklarla beslenen ipekböceklerinde toplu ölümler görülmektedir. Zaman zaman büyük zararlar meydana getiren böyle durumlara kar\u015f\u0131 çok dikkatli olmak gerekir. En küçük bir ihtimalde dahi \u015füpheli görülen yapraklar az say\u0131da ipekböce\u011fine verilerek denenmeli ve temiz oldu\u011funa emin olduktan sonra yemlemede kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

    \nZehirden etkilenen ipekböcekleri kendi etraflar\u0131nda dönerek sar\u0131ms\u0131 ye\u015fil bir s\u0131v\u0131 kusarlar. Vücutlar\u0131 k\u0131sal\u0131r. \u015eiddetli zehirlenme durumunda geri k\u0131sm\u0131ndan iç organlar balon gibi d\u0131\u015far\u0131 ç\u0131kar.\n<\/p>\n

    \nÖldüklerinde "C" veya "S" \u015feklinde k\u0131vr\u0131l\u0131rlar.\n<\/p>\n

    \nK\u0131saca özetledi\u011fimiz hastal\u0131klar d\u0131\u015f\u0131nda ipekböcekleri için zararl\u0131 olan fare, güve, kar\u0131nca gibi canl\u0131lar da vard\u0131r. Bunlarla mücadelede kesinlikle zehirli ilaç kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Ancak kapan güve tuza\u011f\u0131 gibi önlemler al\u0131nabilir.\n<\/p>\n

    \n \n<\/p>\n

    \n\"\"<\/strong>\n<\/p>\n

    \n\u015eekil 4. Zehirlenmi\u015f ipekböcekleri.\n<\/p>\n

    \n
    \n