{"id":39368,"date":"2013-05-12T23:33:00","date_gmt":"2013-05-12T23:33:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:57:58","modified_gmt":"2025-10-23T09:57:58","slug":"dunyada-tohumculuk-nasil-destekleniyor-39368","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/dunyada-tohumculuk-nasil-destekleniyor-39368","title":{"rendered":"D\u00dcNYADA TOHUMCULUK NASIL DESTEKLEN\u0130YOR?"},"content":{"rendered":"

1960’larda 3 milyar olan dünya nüfusu, 2000’li y\u0131llarda katland\u0131\u011f\u0131nda üretim alanlar\u0131nda pek bir de\u011fi\u015fiklik olmam\u0131\u015ft\u0131r. Birim alandan al\u0131nan verimde art\u0131\u015f\u0131 sa\u011flayan o dönemin “ye\u015fil devrim”in yeni genotipleri, yeni çe\u015fitleri (bitki boyu k\u0131salt\u0131larak daha fazla gübre kullan\u0131m olana\u011f\u0131!) hala bitkisel üretim gereksinimlerini kar\u015f\u0131lamaktad\u0131r (<\/span>grafik! Türkiye’de m\u0131s\u0131r veriminin dünya ve hatta AB ortalamas\u0131n\u0131n üstünde oldu\u011funa dikkat!)<\/span><\/em><\/strong>. Bugün 57 milyar USD (<\/span>Türkiye’nin 400 milyon dolar<\/span><\/em>) y\u0131ll\u0131k (<\/span>10 milyar dolar\u0131 ticarete yans\u0131m\u0131\u015f<\/span><\/em>)  ekonomik de\u011fere sahip tohumculuk sektörü, tar\u0131msal üretimin en önde gelen girdilerinden biri olarak her ülkede farkl\u0131 destek görmektedir.  <\/span><\/p>\n

 <\/span><\/strong><\/p>\n

Baz\u0131 AB ülkeleri 1980’lerde TOHUMCULUK SEKTÖRÜNÜ canland\u0131rmak için,  öncelikle kendine döllenen bitkilerde çal\u0131\u015fan firmalar\u0131n 25 y\u0131ll\u0131k bir süre desteklenmesi karar\u0131n\u0131 alm\u0131\u015flard\u0131r. Ba\u015fta vergi olmak üzere yap\u0131lan yasal düzenlemelerle kredi, bilimsel dan\u0131\u015fman, uzman, donan\u0131m deste\u011fi sa\u011flayarak, bu gün dünya tohumculu\u011funda söz sahibi firmalar\u0131 yaratm\u0131\u015flard\u0131r.<\/span><\/p>\n

 <\/span><\/strong><\/p>\n

BREZ\u0130LYA tohum \u0131slah\u0131n\u0131n önemini fark eden ilk geli\u015fmekte olan ülke olarak- Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131, Tohumculuk sektörünü ve Üniversiteleri Tar\u0131msal Ara\u015ft\u0131rma Konseyi “EMBRAPA” ad\u0131 alt\u0131nda toplam\u0131\u015ft\u0131r. Bu kurulu\u015f Brezilya’n\u0131n birçok üründe dünya pazar\u0131nda lider olmas\u0131n\u0131 sa\u011flarken, yaln\u0131z “çe\u015fit geli\u015ftirme” ile de kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Geli\u015ftirilen çe\u015fitler öylesine agronomik olanaklara f\u0131rsat yaratm\u0131\u015ft\u0131r ki, üreticisine bir y\u0131lda iki soya ve bir y\u0131lda “bu\u011fday + soya” yani ayn\u0131 araziden y\u0131lda iki ürün alma f\u0131rsat\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. 2013 y\u0131l\u0131 itibar\u0131 ile EMBRAPA 56 ülkenin 89 kurulu\u015fu ile 11’i Afrika ile olmak üzere 78 ikili anla\u015fma imzalam\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

Sektörün desteklenmesi de\u011fi\u015fik biçimlerde olabilmektedir. Pakistan bir gen sat\u0131n alm\u0131\u015f, ücretsiz olarak tüm ulusal tohumcu kurulu\u015flar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131na sunmu\u015ftur. Brezilya bir uluslar aras\u0131 firmaya, yaln\u0131z ülkesinde kullan\u0131lmak üzere bir çe\u015fit sipari\u015f etmi\u015ftir. Kanada’da tohumculuk ticareti için pek albenisi olmayan “yemlik bu\u011fday” çe\u015fit geli\u015ftirme i\u015fini “üretici + tohumcu + kamu”nun olu\u015fturdu\u011fu bir kooperatifle çözümlenmi\u015ftir. Buradan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi, genitör belirlemesinden, çe\u015fit \u0131slah\u0131 ve tohum pazarlamas\u0131na uzanan zincirde tüm halkalar bir çat\u0131 alt\u0131ndad\u0131r. Fakat genitör sa\u011flay\u0131c\u0131 firmalar\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131, olas\u0131l\u0131kla gen sa\u011flama i\u015flerini üslenmesi gereken Üniversitelerin olay\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 ülkemizde eski YÖK Ba\u015fkan\u0131n\u0131n olaya yakla\u015f\u0131m\u0131 çarp\u0131c\u0131d\u0131r. Kendisi: ‘<\/span>’<\/span><\/em>Ülkemizde yeti\u015ftirilen domates ve bu\u011fday\u0131n tohumlar\u0131n\u0131n büyük bir k\u0131sm\u0131, yerli tohumumuz olmad\u0131\u011f\u0131 için Amerika ve \u0130srail’den geliyor. Bir Türk ayd\u0131n\u0131 olarak bazen gerçekten kendimi çok küçük hissediyorum. Yani biz ihtiyac\u0131m\u0131z olan domates tohumunu bu ülkede üretemez miyiz? Evvelden atalar\u0131m\u0131z bu tohumlar\u0131 kendileri üretip, y\u0131llarca bu üretimin devam\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015flar<\/span><\/em>”.<\/span><\/em><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

\u015eimdi Türk tohumculu\u011funun en can al\u0131c\u0131 halkas\u0131 olan “gen sa\u011flama” konusunu Almanya’n\u0131n nas\u0131l çözdü\u011füne bir göz atal\u0131m: Almanya’da Üniversiteler YÖK biçimi bir kurulu\u015fa de\u011fil de E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Bakanl\u0131\u011f\u0131na  ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/span>  Bu bakanl\u0131k ayn\u0131 zamanda ARA\u015eTIRMALARI da kucaklad\u0131\u011f\u0131ndan bünyesinde kurdu\u011fu GABI (Plant Genome Research Program – Bitki Genom Analiz Sistemi) çerçevesinde PLANT 2030 <\/strong>makro projesi ile “Almanya bitki ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131” özel sektör talepleri do\u011frultusunda ekonomiye kazand\u0131r\u0131lmaktad\u0131rlar. GABI bir kamu-özel sektör ortak projesi olup, maddi destek a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Bakanl\u0131\u011f\u0131ndan<\/span> gelmektedir. Özel sektörü ise WPG (Business Platform Promoting GABI Plant Genome Research e.V.)<\/span> temsil etmektedir (<\/span>http:\/\/www.gabi-kat.de\/newsahistory\/donation-to-nasc.html<\/a><\/span><\/em>). <\/span> <\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

Söz konusu modeli ülkemizde uygulamaya koymaya çal\u0131\u015fal\u0131m. YÖK’ün finans gücü olmad\u0131\u011f\u0131ndan yola ç\u0131karak olay\u0131n Türkiye için bir mana ifade edemeyece\u011fi dü\u015fünülebilir. Peki de\u011fi\u015fim a\u015famas\u0131ndaki YÖK yasas\u0131 arifesinde tohumculukla ilgili yasal birliklerimizin olay\u0131 acilen ve detayl\u0131 bir biçimde YÖK yasa haz\u0131rlay\u0131c\u0131lar\u0131na aktararak, on binlerce ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131n\u0131n konular\u0131n\u0131 biyoekonomik<\/a>[1]<\/span><\/span><\/span> dallardan seçmeleri halinde baz\u0131 akademik avantaj kazan\u0131mlar ve benzeri art\u0131lar devreye sokulabilir. Böylece mikro element eksikli\u011fi ile ilgili \u0131slah çal\u0131\u015fmalar\u0131 için Eczac\u0131l\u0131k Fakültesi tez çal\u0131\u015fmalar\u0131 sonucu örne\u011fin X vitaminince zenginle\u015ftirilmek üzere bu\u011fday \u0131slah projesi için aranan gen, Bitki Koruma tezlerinde saptanan Y hastal\u0131\u011f\u0131na dayan\u0131kl\u0131 hatt\u0131, Tarla Bitkileri tezlerinden elde edilen k\u0131sa boylu arpa vs. Türk tohumculu\u011funun gen halkas\u0131n\u0131n tamamlayabilir. Uygulaman\u0131n parasal deste\u011fini ise AR-GE harcamalar\u0131n\u0131 üçe katlamay\u0131 hedeflemi\u015f kamunun üstlenmesi beklenebilir. <\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

Türk tohumculu\u011funun rekabet gücü kazanmas\u0131, bölge lideri olabilmesi ve daha h\u0131zl\u0131 geli\u015fmesi için geç kalmayal\u0131m!<\/span><\/p>\n

Prof. Dr. Nazimi Aç\u0131kgöz<\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n


<\/p>\n
<\/p>\n
\n

<\/a>[1]<\/span><\/span><\/span>Aç\u0131kgöz 2013.Biyoekonomi hibrit tohumculukla yola ç\u0131kt\u0131!, http:\/\/blog.milliyet.com.tr\/gidakrizivebilim  <\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 Prof.Dr. Nazimi A\u00c7IKG\u00d6Z<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1960’larda 3 milyar olan dünya nüfusu, 2000’li y\u0131llarda katland\u0131\u011f\u0131nda üretim alanlar\u0131nda pek bir de\u011fi\u015fiklik olmam\u0131\u015ft\u0131r. Birim alandan al\u0131nan verimde art\u0131\u015f\u0131 sa\u011flayan o dönemin “ye\u015fil devrim”in yeni genotipleri, yeni çe\u015fitleri (bitki boyu k\u0131salt\u0131larak daha fazla gübre kullan\u0131m olana\u011f\u0131!) hala bitkisel üretim gereksinimlerini kar\u015f\u0131lamaktad\u0131r (grafik! Türkiye’de m\u0131s\u0131r veriminin dünya ve hatta AB ortalamas\u0131n\u0131n üstünde oldu\u011funa dikkat!). Bugün […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-39368","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39368","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39368"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39368\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170493,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39368\/revisions\/170493"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39368"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39368"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39368"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=39368"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}