{"id":3991,"date":"2007-10-18T12:36:00","date_gmt":"2007-10-18T12:36:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:00:09","modified_gmt":"2025-10-23T10:00:09","slug":"turkiye-meyveciligine-bir-bakis-3991","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/turkiye-meyveciligine-bir-bakis-3991","title":{"rendered":"T\u00dcRK\u0130YE MEYVEC\u0130L\u0130\u011e\u0130NE B\u0130R BAKI\u015e"},"content":{"rendered":"

\n\"p56173122_zf\"<\/i><\/span>Prof. Dr. Semih Ça\u011flar
\nK.S.Ü, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü\n<\/p>\n

\nAsya ve Avrupa k\u0131talar\u0131 aras\u0131nda bir köprü olu\u015fturan ve üç yan\u0131 denizlerle çevrili olan ülkemizde meyvecilik kültürü tarihin çok eski dönemlerine kadar uzanmaktad\u0131r\n<\/p>\n

Anadolu'da yap\u0131lan kaz\u0131lar bundan 4-5 bin y\u0131l önce incir, zeytin, nar, keçiboynuzu, üzüm, ceviz, kestane, ayva, antepf\u0131st\u0131\u011f\u0131, badem, elma ve armut gibi önemli meyvelerin bu topraklarda yeti\u015fti\u011fini göstermi\u015ftir. Yabani olarak yeti\u015fen ve meyvelerinden yararland\u0131\u011f\u0131m\u0131z al\u0131ç, ku\u015fburnu, bö\u011fürtlen, karayemi\u015f, i\u011fde, melengiç, mahlep vb. daha bir çok meyve türü de ülkemizde do\u011fal olarak yeti\u015fmektedir. Ülkemizde eskiden üzüm ve meyve yeti\u015ftirilen alanlara genel olarak ba\u011f denilmekteydi. Hala da Anadolunun baz\u0131 yerlerinde meyve bahçelerine ba\u011f ad\u0131 verilmektedir. Bahçe deyimi ise (ba\u011fçe-küçük ba\u011f) eskiden Türk evlerinin önündeki küçük alanlar için kullan\u0131lmakta iken günümüzde daha çok ticari meyve yeti\u015ftirilen alanlar için kullan\u0131lmaktad\u0131r. <\/p>\n

\nYaz\u0131n serinletici ve i\u015ftah aç\u0131c\u0131 özelli\u011fiyle taze meyveler sevilerek yenirken, badem, ceviz vb. kuru meyveler ile kay\u0131s\u0131, dut vb. kurutulmu\u015f meyveler de k\u0131\u015f gecelerinde ailelerin vazgeçilmez çerezleri olarak tüketilmektedir. Meyveler ayr\u0131ca meyve suyu, konserve, reçel, marmelat, pekmez olarak da günlük ya\u015fam\u0131m\u0131zda yer almaktad\u0131r..\n<\/p>\n

\nCumhuriyetin kurulmas\u0131ndan hemen sonra ülkemizde meyve yeti\u015ftiricili\u011fi bilimsel ve teknik temellere dayanarak geli\u015fmesini sürdürmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bir çok meyve türünde artan üretim miktar\u0131na paralel olarak ki\u015fi ba\u015f\u0131na dü\u015fen meyve miktar\u0131 da artm\u0131\u015ft\u0131r. 1930-1940'l\u0131 y\u0131llara kadar çe\u015fitli meyveler ve özellikle de baz\u0131 subtropik meyveler (muz, portakal, limon ve mandarin gibi) ülkemizin bir çok bölgesinde sat\u0131n al\u0131namayacak kadar pahal\u0131 iken, bugün hemen her yerde bol miktarda ve ucuz fiyatla bulunmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\nTürkiye günümüzde her y\u0131l 12 milyon ton dolay\u0131nda meyve üretimiyle hem ülke içi gereksinimini kar\u015f\u0131lamakta hem de d\u0131\u015f sat\u0131m yapmaktad\u0131r. Türkiye sahip oldu\u011fu çe\u015fitli iklim farkl\u0131l\u0131klar\u0131 nedeniyle elmadan antepf\u0131st\u0131\u011f\u0131na, muzdan f\u0131nd\u0131\u011fa kadar her ülkeye nasip olmayan meyve türlerini yeti\u015firebilmektedir. Bu yüzden, Türkiye meyve yeti\u015ftiricili\u011fi bak\u0131m\u0131ndan kendine yeterli say\u0131lan ender ülkelerden biri olarak kabul edilmektedir.\n<\/p>\n

\nGünümüzde meyve bahçelerinin i\u015fletilmesinde modern yöntemler kullan\u0131lmaktad\u0131r. Ticari meyve yeti\u015ftiricili\u011finde gübreleme, ilaçlama, budama vb. bak\u0131m i\u015fleri düzenli olarak yap\u0131lmaktad\u0131r. Özellikle turunçgil, kiraz ve çilek tar\u0131m\u0131nda uygulanan teknikler meyvecilikte ileri ülkelerle yar\u0131\u015facak düzeye gelmi\u015ftir. Öteki meyve türlerinde de modern yeti\u015ftirme teknikleri uygulanmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Örne\u011fin, elma üretimi için son y\u0131llarda bodur a\u011façlarla s\u0131k dikim bahçeler kurulmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.\n<\/p>\n

\nÜlkemiz, mevcut meyve yeti\u015ftiricili\u011fine ek olarak önemli bir meyvecilik potansiyeline de sahiptir. 1990'l\u0131 y\u0131llardan itibaren yeralt\u0131 sular\u0131n\u0131n kullan\u0131lmaya ba\u015flamas\u0131yla birlikte \u0130ç Anadolu Bölgemizde ticari meyvecilik geli\u015fmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Yine, Güneydo\u011fu Anadolu Bölgemizde sulama olanaklar\u0131na paralel olarak önemli bir meyvecilik potansiyeli do\u011fmu\u015ftur. Ayr\u0131ca, önceleri, taze tüketime yönelik meyve bahçeleri pazarlama kolayl\u0131\u011f\u0131 yüzünden daha çok büyük kentler ve ana ula\u015f\u0131m yollar\u0131n\u0131n yak\u0131n\u0131nda kurulurdu. Ancak günümüzde ula\u015f\u0131m\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla birlikte pazars\u0131zl\u0131k yüzünden de\u011ferlendirilemeyen ve meyvecili\u011fe uygun arazilarin de üretime girmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 görülmektedir.\n<\/p>\n

\nÜlkemizde de\u011fi\u015fik meyve türlerine ait çok say\u0131da meyve çe\u015fidi bulunmaktad\u0131r. Örne\u011fin ülkemizdeki elma çe\u015fidi say\u0131s\u0131 500'ün üzerindedir. Gerek yurt d\u0131\u015f\u0131ndan getirilen çe\u015fitlerle gerekse yurt içinde yap\u0131lan \u0131slah çal\u0131\u015fmalar\u0131yla mevcut meyve çe\u015fitlerinin say\u0131s\u0131 giderek artmaktad\u0131r. Meyve bahçesi kuran bilinçli üreticiler pazar taraf\u0131ndan be\u011fenilen kaliteli ve verimli çe\u015fitleri yeti\u015ftirmektedir.\n<\/p>\n

\n1980'li y\u0131llar\u0131n ortas\u0131ndan itibaren çiftçiler meyve yeti\u015ftiricili\u011fine ciddi bir \u015fekilde yönelmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bunda meyvecili\u011fin, tar\u0131m\u0131n kazançl\u0131 bir dal\u0131 oldu\u011funun anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n pay\u0131 büyüktür. 2000'li y\u0131llardan itibaren tar\u0131m d\u0131\u015f\u0131 mesleklerden de ki\u015filerin meyve bahçesi kurmaya heves ettikleri dikkat çekmektedir.\n<\/p>\n

\nMevcut meyve bahçelerinin önemli bir bölümünün arazi büyüklü\u011fü ekonomik ölçülerde de\u011fildir. Meyve bahçelerinin "kapama" olarak kurulmas\u0131na önem verilmelidir. Yani, 5-10 dekarl\u0131k bahçeler yerine 50-100 dekar ya da daha büyük alanlarda ve az say\u0131da türden ve standart çe\u015fitlerden bahçeler kurulmal\u0131d\u0131r. Meyve bahçelerinin kapama olarak kurulmas\u0131 üreticimizin rekabet gücünü artt\u0131racakt\u0131r. Yeti\u015ftirilecek meyve çe\u015fitlerinin d\u0131\u015f pazar\u0131n da istekleri dikkate al\u0131narak seçilmesi durumunda d\u0131\u015f sat\u0131m olanaklar\u0131 geli\u015fecektir. Bu amaçla sadece d\u0131\u015f pazara yönelik bahçelerin kurulmas\u0131 da dü\u015fünülebilir.\n<\/p>\n

\nÜlkemizde meyve fidan\u0131 üretimi art\u0131k daha çok özel sektör taraf\u0131ndan gerçekle\u015ftirilmektedir. Çe\u015fitli bölgelerde büyük fidanl\u0131klar ya da fidan üretim kooperatifleri bulunmakla birlikte, sertifikal\u0131 ve kaliteli fidanlar yeteri kadar üretilmemektedir. Bu arada bir çok küçük özel fidanc\u0131 da standart d\u0131\u015f\u0131 fidan üretmektedir.\n<\/p>\n

\nÜlkemizin sahip oldu\u011fu bol güne\u015flenme bir çok Avrupa ülkesinde yeti\u015fmeyecek kalitede meyveler üretilmesine olanak vermektedir. Modern meyvecilikte kaliteli meyve üretimi esas olmakla birlikte, son y\u0131llarda "iyi tar\u0131m uygulamalar\u0131" çerçevesinde çevreye dost bir \u015fekilde meyve üretmek de büyük önem kazanm\u0131\u015ft\u0131r. "\u0130yi tar\u0131m uygulamalar\u0131" yak\u0131n gelecekteki meyve ticaretinde kaliteyi belirlecak ve uluslararas\u0131 rekabette etkili olacak önemli bir konudur.\n<\/p>\n

\nhttp:\/\/ciftci.ksu.edu.tr\/dokumanlar\/turkiye_meyveciligi.htm<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prof. Dr. Semih Ça\u011flar K.S.Ü, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü Asya ve Avrupa k\u0131talar\u0131 aras\u0131nda bir köprü olu\u015fturan ve üç yan\u0131 denizlerle çevrili olan ülkemizde meyvecilik kültürü tarihin çok eski dönemlerine kadar uzanmaktad\u0131r Anadolu'da yap\u0131lan kaz\u0131lar bundan 4-5 bin y\u0131l önce incir, zeytin, nar, keçiboynuzu, üzüm, ceviz, kestane, ayva, antepf\u0131st\u0131\u011f\u0131, badem, elma ve armut gibi […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[426],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-3991","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-temel-tarimsal-bilgiler-ortak-konular"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3991","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3991"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3991\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171603,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3991\/revisions\/171603"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3991"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3991"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3991"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=3991"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}