{"id":409,"date":"2007-02-19T21:32:00","date_gmt":"2007-02-19T21:32:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:02:45","modified_gmt":"2025-10-23T10:02:45","slug":"istanbuldaki-yesil-alan-durumu-409","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/istanbuldaki-yesil-alan-durumu-409","title":{"rendered":"\u0130stanbul’daki Ye\u015fil Alan Durumu"},"content":{"rendered":"

\u0130stanbul kenti ye\u015fil alan envanteri; imar planlar\u0131nda ye\u015fil alan ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda toplanan çocuk oyun alanlar\u0131, park alanlar\u0131,  spor alanlar\u0131, a\u011façland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f alanlar, çay\u0131r, fidanl\u0131k ve ormanlar, görsel ye\u015fil alanlar, refüj ve meydanlar, koru alanlar\u0131, koruya kat\u0131lacak alanlar ve mezarl\u0131klar olmak üzere ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r <\/p>\n

\n\u0130stanbul'da kent düzeyinde ye\u015fil alan envanterine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman; 1975'te 2,3 m2\/ki\u015fi (ki\u015fi ba\u015f\u0131na dü\u015fen metrekare) olan ye\u015fil alan miktar\u0131n\u0131n 1980'de 2,2 m2\/ki\u015fi, 1985'te 1,1 m2\/ki\u015fi, 1990'de 1,2 m2\/ki\u015fi, 1995'te 1,5 m2\/ki\u015fi, 2000'de ise 1,9 m2\/ki\u015fi oldu\u011fu görülür……..\n<\/p>\n

  <\/p>\n

\n2000 y\u0131l\u0131nda, aktif kullan\u0131lan ye\u015fil alan miktar\u0131 17.207.275 m2<\/sup>‘e, aktif kullan\u0131lmayan ye\u015fil alan 29.106.125 m2<\/sup>'e yükselirken toplam ye\u015fil alan 46.313.400m2<\/sup> olmu\u015ftur. 2000 y\u0131l\u0131 durumuna göre aktif kullan\u0131lan ye\u015fil alan miktar\u0131 artarak toplam alan\u0131n %37'sini olu\u015fturmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\n2000 y\u0131l\u0131nda nüfus 9246565 ki\u015fi olmu\u015ftur. 10 m2<\/sup>\/ki\u015fi norm de\u011ferinin 2000 nüfusuna çarp\u0131m\u0131 olan 92.465.650 m2'lik alan \u0130stanbul kentinin 2000 y\u0131l\u0131nda sahip oldu\u011fu nüfus art\u0131\u015f\u0131n\u0131n gerektirdi\u011fi aktif kullan\u0131lan ye\u015fil alan olarak ortaya ç\u0131kmaktad\u0131r. Oysaki \u0130stanbul kentinin 2000 y\u0131l\u0131 aktif kullan\u0131lan ye\u015fil alan miktar\u0131 17.207.275 m2<\/sup>'dir. Bu de\u011fer yap\u0131lmas\u0131 gereken alan\u0131n %19'unu olu\u015fturmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\nSonuç olarak; nüfus art\u0131\u015f h\u0131z\u0131, ye\u015fil alan yap\u0131m\u0131ndaki art\u0131\u015f h\u0131z\u0131ndan daha fazla olmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca son dönemlerde Yerel Yönetimlerin çevreci yakla\u015f\u0131mlara ve çevreye vermi\u015f olduklar\u0131 önemin artmas\u0131 sonucu ye\u015fil alan yap\u0131m\u0131ndaki art\u0131\u015f h\u0131z\u0131n\u0131n giderek artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 görmekteyiz.Mevcut aktif ve pasif ye\u015fil alanlar\u0131n ki\u015fi ba\u015f\u0131na dü\u015fen miktarlar\u0131, belirtilen ye\u015fil alan standartlar\u0131na uymamakta, hatta bu orana eri\u015fememektedir.Buradan da görüldü\u011fü üzere aktif ye\u015fil alanlar\u0131n i\u015flevsel aç\u0131dan da\u011f\u0131l\u0131mlar\u0131nda ya\u015f gruplar\u0131n\u0131n rekreasyonel ihtiyaçlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamas\u0131 aç\u0131s\u0131ndan standartlara uygun de\u011fildir.\u0130stanbul Kentinde ye\u015fil alanlar\u0131n da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 etki alanlar\u0131 itibariyle homojen bir da\u011f\u0131l\u0131m göstermemektedir.\n<\/p>\n

\n\u0130stanbul Kentinde mevcut ye\u015fil alan kullan\u0131mlar\u0131n\u0131 bir kenara b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, ilk etapta aktif ye\u015fil alanlar\u0131n\u0131n mahalle ölçe\u011finde ele al\u0131narak,  minimum ye\u015fil alan standartlar\u0131 do\u011frultusunda yeniden gözden geçirilmesi gerekmektedir. Ard\u0131ndan da al\u0131nan kararlar\u0131n uygulanmas\u0131 mevcut ye\u015fil alanlara yans\u0131t\u0131larak aktif ye\u015fil alanlar\u0131n iyile\u015ftirilmesi zorunluluk kazanmaktad\u0131r. Planlanan ve mevcut ye\u015fil alan durumu aras\u0131ndaki farklar\u0131 ortadan kald\u0131rabilecek bilgilerin en h\u0131zl\u0131 ve do\u011fru yöntemle (Uzaktan alg\u0131lama veya co\u011frafi bilgi sistemi olu\u015fturularak) haz\u0131rlanmas\u0131 gerekmektedir.\n<\/p>\n

\n\u0130stanbul Kenti için Metropol ölçekde tematik parklar\u0131n yarat\u0131larak \u0130stanbul toplumunun çevredeki parklara yönelmesi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n\u0130stanbul çevresindeki ormanlar\u0131n kent orman\u0131 kapsam\u0131 içerisinde \u0130stanbul halk\u0131na hizmet veren bir alan olarak tasarlanmas\u0131 gerekmektedir.\n<\/p>\n

\na-\u0130htiyaçlar, gerçekler<\/strong>\n<\/p>\n

\nBakanl\u0131\u011f\u0131n önerdi\u011fi 10 m2 aktif ye\u015fil alan miktar\u0131n\u0131n ye\u015fil alan tiplerine da\u011f\u0131l\u0131mlar\u0131 sonucu; ki\u015fi ba\u015f\u0131na 1,5 m2 çocuk oyun alan\u0131 standard\u0131ndan hareketle \u0130stanbul'da 13 milyon 869 bin 845 m2 çocuk oyun alan\u0131 olmas\u0131 gerekmektedir. Buna göre \u0130stanbul'da 1,48 m2\/ki\u015fi standart eksi\u011fi ve 13 milyon 684 bin 915 m2'lik çocuk oyun alan\u0131 aç\u0131\u011f\u0131 ortaya ç\u0131kar.
\n\u0130stanbul'da 3 m2\/ki\u015filik standarttan 27 milyon 739 bin 695 m2 spor alan\u0131 olmas\u0131 gerekirken 180 bin 55 m2 olan 50 adet aç\u0131k spor alan\u0131 ve 364 bin 950 m2 olan 10 adet semt stad\u0131 bulunmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\nBuna göre 2,95 m2\/ ki\u015fi standart eksi\u011fi ve 27 milyon 277 bin 365 m2 spor alan\u0131 aç\u0131\u011f\u0131 ortaya ç\u0131kmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\n\u0130stanbul'da mahalle parklar\u0131 toplam\u0131 1282 adet olup 9 milyon 965 m2 alana sahiptirler.
\n2 m2\/ki\u015fi standard\u0131ndan hareketle 18 milyon 493 bin 130 m2 mahalle park\u0131 alan\u0131 olmas\u0131 gerekmektedir. Buna göre \u0130stanbul'da 9 milyon 246 bin 565 m2'lik mahalle park\u0131 alan\u0131 aç\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. \u0130stanbul'da alt\u0131 adet \u015fehir park\u0131 4 milyon 891 bin m2 alan\u0131 kaplamaktad\u0131r.
\nimar ve \u0131skân Bakanl\u0131\u011f\u0131 standartlar\u0131na göre ki\u015fi ba\u015f\u0131na 3,5 m2 hesab\u0131yla 32 milyon 362 bin 975 m2'lik \u015fehir park\u0131 alan\u0131 gerekmektedir.\n<\/p>\n

\n\u0130stanbul kentinde rekreasyon amaçl\u0131 aktif olarak kullan\u0131lan ye\u015fil alan grubundaki koru, orman, çay\u0131r, fidanl\u0131k ve mesire alanlar\u0131 toplam 2 milyon 506 bin 500 m2 alan\u0131 kaplamaktad\u0131r. Buna göre \u0130stanbul kentinde 2,7 m2\/ki\u015fi standart ve 24 milyon 965 bin 475 m2 \u015fehir park\u0131 ve aktif kullan\u0131lan koru, orman ve çay\u0131r alan\u0131 aç\u0131\u011f\u0131 ortaya ç\u0131kmaktad\u0131r.
\nimar ve \u0131skân bakanl\u0131\u011f\u0131 normlar\u0131na göre \u0130stanbul kentinde 75 milyon 174 bin 320 m2 ye\u015fil alan aç\u0131\u011f\u0131 ortaya ç\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu alan aç\u0131\u011f\u0131 da mevcut ye\u015fil alan\u0131n 4 kat\u0131 kadard\u0131r. <\/p>\n

b-ABD ve Avrupa kentleri<\/strong>\n<\/p>\n

\nBakanl\u0131\u011f\u0131n ye\u015fil alan normlar\u0131n\u0131 Amerika ve Avrupa kentleri normlar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman, Türkiye'de 10 m2\/ki\u015fi olan ye\u015fil alan normunun ABD'de 77-84, Amsterdam'da 45,5, Stockholm'de 87,5, Roma'da 45,3, \u0130ngiltere'de 78, Fransa'da 35,7 m2\/ ki\u015fi oldu\u011fu görülür. Bu de\u011ferlere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman \u0130mar Bakanl\u0131\u011f\u0131 normunun yabanc\u0131 normlardan daha dar kapsamda ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 görülmektedir.
\n          Amerika ve Avrupa ye\u015fil alan normlar\u0131 olu\u015fturulurken; bütün kent yap\u0131s\u0131, bir dü\u015fünce bütünlü\u011fü ile ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Kentsel doku içerisinde; çocuk oyun alan\u0131, spor alan\u0131 ve park i\u015flevini gören ye\u015fil alanlar; kentsel dokunun d\u0131\u015f\u0131nda yer alan 'ye\u015fil ku\u015fak zonlar\u0131' ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Nüfus büyüklü\u011füne göre de\u011fi\u015fen ye\u015fil alan norm sistemi uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. Türkiye'de ise nüfus büyüklü\u011füne göre de\u011fi\u015fen ye\u015fil alan norm sistemi uygulanmamaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\nKaynak:Yrd.Doç.Dr.YILDIZ AKSOY(Bahçe\u015fehir Üniversitesi Mimarl\u0131k Fakültesi)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130stanbul kenti ye\u015fil alan envanteri; imar planlar\u0131nda ye\u015fil alan ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda toplanan çocuk oyun alanlar\u0131, park alanlar\u0131,  spor alanlar\u0131, a\u011façland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f alanlar, çay\u0131r, fidanl\u0131k ve ormanlar, görsel ye\u015fil alanlar, refüj ve meydanlar, koru alanlar\u0131, koruya kat\u0131lacak alanlar ve mezarl\u0131klar olmak üzere ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r \u0130stanbul'da kent düzeyinde ye\u015fil alan envanterine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman; 1975'te 2,3 m2\/ki\u015fi (ki\u015fi ba\u015f\u0131na […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[406],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-409","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-peyzaj"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/409","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=409"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/409\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":172935,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/409\/revisions\/172935"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=409"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=409"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=409"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=409"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}