{"id":41142,"date":"2013-05-19T18:25:00","date_gmt":"2013-05-19T18:25:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:57:58","modified_gmt":"2025-10-23T09:57:58","slug":"kuresel-isinmanin-tarimda-ilk-can-sesi-s-arabistanda-bugday-tarimina-son-41142","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/kuresel-isinmanin-tarimda-ilk-can-sesi-s-arabistanda-bugday-tarimina-son-41142","title":{"rendered":"K\u00dcRESEL ISINMANIN TARIMDA \u0130LK \u00c7AN SES\u0130: S. ARAB\u0130STAN\u2019DA BU\u011eDAY TARIMINA SON!"},"content":{"rendered":"

KÜRESEL ISINMANIN TARIMDA \u0130LK ÇAN SES\u0130: S. ARAB\u0130STAN’DA BU\u011eDAY TARIMINA SON!<\/span><\/strong><\/p>\n

 <\/span><\/strong><\/p>\n


Önümüzdeki yüz y\u0131l içinde küresel s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n 5,8 C° civar\u0131nda art\u0131\u015f gösterece\u011fi tahmin ediliyor. Gerçekten de kurakl\u0131klar\u0131n olu\u015fma s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 \u015fimdiden son 30 y\u0131lda iki kat artt\u0131, Do\u011fu Avrupa gibi bölgeler bu yüzy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131ndan beri s\u0131k s\u0131k sel felaketleri ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yor. Hatta bu etkiler gelecekte buzullar\u0131n erimesi ile deniz seviyeleri yükselece\u011fi, nehir ve k\u0131y\u0131 ta\u015fk\u0131nlar\u0131nda, sellerde art\u0131\u015flar gözlenece\u011fi, mercan kayal\u0131klar\u0131, ormanlar, ekosistemler, do\u011fal otlaklar gibi sistemler tehdit alt\u0131nda kalaca\u011f\u0131, türlerin soylar\u0131n\u0131n tükenmesinin ve biyolojik çe\u015fitlilik kay\u0131plar\u0131n\u0131n ba\u015flayaca\u011f\u0131 do\u011frultusunda senaryolar\u0131 yaz\u0131l\u0131yor. Bunlardan birinde Belçika, Hollanda, Danimarka, Letonya, Estonya ve Litvanya’n\u0131n tamamen sular alt\u0131nda kalaca\u011f\u0131 bekleniyor. Fransa’da Paris’e, Almanya’da Berlin’e kadar, \u0130talya’da Po Ovas\u0131n\u0131n denizle kaplanaca\u011f\u0131 da tahminleniyor (\u015eekil 1). Söz konusu iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin özellikle Akdeniz Bölgesinde tar\u0131m\u0131 çok etkileyece\u011fi ve baz\u0131 bitkilerde örne\u011fin bu\u011fdayda %20, çeltikte %30 ve m\u0131s\u0131rda  %47’ler seviyesinde verim kay\u0131plar\u0131n ya\u015fanaca\u011f\u0131 bekleniyor (\u015eekil 2)<\/a>[1]<\/span><\/span><\/span>. <\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Baz\u0131 projeksiyonlarda yak\u0131n dönemde önemli s\u0131cakl\u0131k de\u011fi\u015fimi 1,5 <\/span>C0<\/sup> s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131), di\u011fer baz\u0131 kötümser senaryoya ise 2071-2099 dönemi için 4-6 C0<\/sup> s\u0131cakl\u0131k de\u011fi\u015fimleri öngörülmektedir. \u0130\u015fin ciddiyeti CO2 <\/sub><\/strong>yo\u011funla\u015fmas\u0131daki h\u0131zl\u0131 art\u0131\u015fla da do\u011frulanmaktad\u0131r. Milyon y\u0131lda ancak 10 ppm artan karbondioksit miktar\u0131n\u0131n son 50 y\u0131lda 80 ppm birden artmas\u0131<\/span><\/strong> dünya ikliminde ya\u015fanan dengesizli\u011finin bir di\u011fer aç\u0131klanmas\u0131d\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

Küresel \u0131s\u0131nman\u0131n do\u011faya, çevreye ve tar\u0131msal üretime ne denli etkili olaca\u011f\u0131 sadece bir merak konusu de\u011fildir.  Bilim ve politika çevreleri ciddi aray\u0131\u015flara girmi\u015fken, konunun sun’i olarak ortaya at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 dahi savunulmaktad\u0131r. Hâlbuki çanlar çalmaya ba\u015flad\u0131 bile: Suudi Arabistan yer alt\u0131 sular\u0131n\u0131 korumak için, bu\u011fday tar\u0131m\u0131na 2015’de son veriyor! <\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

Artan nüfus ve artan günlük kalori gereksinimi kar\u015f\u0131s\u0131nda ülkemizde de birçok yasal düzenlemeye ba\u015fvurulmu\u015ftur. Çevre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131, Çevre Yönetimi Genel Müdürlü\u011fü \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Dairesi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n<\/span><\/strong> “\u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Ulusal Eylem Plan\u0131 2011-2020” <\/em>kapsam\u0131nda <\/em>\u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fine Uyum yap\u0131s\u0131 alt\u0131nda  “Tar\u0131m ve G\u0131da Güvenirlili\u011fine”<\/strong> yer vermi\u015ftir. Yine G\u0131da, Tar\u0131m ve Hayvanc\u0131l\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 da <\/strong>“Türkiye Tar\u0131msal Kurakl\u0131kla Mücadele Stratejisi ve Eylem Plan\u0131n\u0131 (2013-2017<\/em>)” yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131r (<\/span>http:\/\/www.tarimreformu.gov.tr\/duyuru%5Cd_tarimsalkuraklikmucadele.pdf<\/span><\/a>). Planda, kura\u011fa dayan\u0131kl\u0131 çe\u015fit geli\u015ftirilmesi hedef olarak belirlenmi\u015fse de nas\u0131l, hangi bitkilerde, ne zamana kadar sorular\u0131 yan\u0131ts\u0131z b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/span><\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

Bitki \u0131slah\u0131 dayan\u0131kl\u0131l\u0131k genlerinin saptanmas\u0131 ile ba\u015flar. Tar\u0131m\u0131 yap\u0131lan yüzlerce bitkinin her tür üretim ve tüketim kulvar\u0131 için (sera, tarla, sahil, geçit bölge vs.)  gereksim duyulacak yeni çe\u015fitlerin geli\u015ftirilmesi için <\/span>tüm ulusal kaynaklar\u0131n devreye sokulmas\u0131 gerekmektedir. Konunun yaln\u0131z <\/span>G\u0131da, Tar\u0131m ve Hayvanc\u0131l\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n AR-GE birimlerine <\/span>b\u0131rak\u0131lmas\u0131 do\u011fru de\u011fildir. Binlerce potansiyel bitki ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131n\u0131n bulundu\u011fu Üniversiteler, haz\u0131rl\u0131klar\u0131 sürdürülen “\u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Ulusal Eylem Plan\u0131 2011-2023”n\u0131n tar\u0131m modülünde muhakkak devreye sokulmal\u0131d\u0131r. Bu konuda özel sektör olas\u0131l\u0131kla kamu ara\u015ft\u0131rma kurumlar\u0131 ile ortak olarak devreye girmek isteyecektir. Üniversitelerin ekonomik konulara öncelik verilmesini sa\u011flayacak düzenlemelere gidilmelidir.<\/span> Haz\u0131rlanacak titiz yönergelerle bat\u0131 üniversiteleri ziraat fakültelerinde oldu\u011fu gibi, yüksek lisans tezlerinin en az %80’lerinde uygulamaya yöneltilebilir. Türkiye’de ise söz konusu oran\u0131n maalesef %10’lar\u0131n alt\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmal\u0131d\u0131r. Uygun fizyolojik, biyolojik ve moleküler karakterizasyon konular\u0131nda ba\u015flanacak güdümlü projelerin çok h\u0131zla artaca\u011f\u0131 beklenmelidir. Islahç\u0131 haklar\u0131 yasas\u0131n\u0131n i\u015flerlik kazanmas\u0131ndan sonra  “tek gen”in dahi tescil edilebilme f\u0131rsat\u0131, yar\u0131nlarda çok gereksiniminiz olacak kurak (veya tuzlu)  ko\u015fullara adapte olabilen yeni genotiplerin geli\u015ftirmesine büyük h\u0131z kazanacakt\u0131r. Ne var ki olay\u0131n öneminin öncelikle, bürokrasi, STK yöneticileri, bilim adamlar\u0131 ve politikac\u0131lara anlat\u0131lmas\u0131 ve benimsetilmesi \u015fartt\u0131r. Aksi takdirde TÜB\u0130TAK’\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi yüksek lisans tezleri de\u011fil de lisans tezleri desteklenir!<\/a>[2]<\/span><\/span><\/span>  <\/span><\/p>\n

Prof. Dr. Nazimi Aç\u0131kgöz<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n


<\/p>\n
<\/p>\n
\n

<\/a>[1]<\/span><\/span><\/span> Yazar\u0131n bu konuda di\u011fer yaz\u0131lar\u0131na a\u015fa\u011f\u0131daki linklerle ula\u015f\u0131labilir:<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Ø  <\/span><\/span>Dünyam\u0131z yar\u0131nki nüfusu besleyebilecek mi? (http:\/\/blog.milliyet.com.tr\/gidakrizivebilim)<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Küresel \u0131s\u0131nma g\u0131da üretimini nas\u0131l etkileyecek? (<\/span><\/em><\/strong>https:\/\/nacikgoz.wordpress.com\/<\/span><\/a>)<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<\/div>\n

\n

<\/a>[2]<\/span><\/strong><\/span><\/span><\/em><\/strong><\/span> http:\/\/www.tubitak.gov.tr\/bidep\/2241b<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 Prof.Dr. Nazimi A\u00c7IKG\u00d6Z<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

KÜRESEL ISINMANIN TARIMDA \u0130LK ÇAN SES\u0130: S. ARAB\u0130STAN’DA BU\u011eDAY TARIMINA SON!   Önümüzdeki yüz y\u0131l içinde küresel s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n 5,8 C° civar\u0131nda art\u0131\u015f gösterece\u011fi tahmin ediliyor. Gerçekten de kurakl\u0131klar\u0131n olu\u015fma s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 \u015fimdiden son 30 y\u0131lda iki kat artt\u0131, Do\u011fu Avrupa gibi bölgeler bu yüzy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131ndan beri s\u0131k s\u0131k sel felaketleri ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yor. Hatta bu etkiler gelecekte […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-41142","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41142","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41142"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41142\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170491,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41142\/revisions\/170491"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41142"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41142"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41142"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=41142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}