Kooperatifin Tan\u0131m\u0131: 1163. Say\u0131l\u0131 Kooperatifler Kanununun 1. maddesi ise Kooperatifi \u015fu \u015fekilde tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r .
\nTüzel ki\u015fili\u011fi haiz olmak üzere ortaklar\u0131n\u0131n belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 yard\u0131m, dayan\u0131\u015fma ve kefalet suretiyle sa\u011flay\u0131p korumak amac\u0131yla gerçek ve kamu tüzel ki\u015fileri ile özel idareler , belediyeler, köyler, cemiyetler ve dernekler taraf\u0131ndan kurulan de\u011fi\u015fir ortakl\u0131 ve de\u011fi\u015fir sermayeli te\u015fekküllere denir. <\/p>\n
\nKooperatifin tan\u0131m\u0131ndan ç\u0131kar\u0131lan baz\u0131 ortak noktalar vard\u0131r. Bu ortak noktalar \u015funlard\u0131r:
\n1. Kooperatifler ortaklar\u0131n\u0131n mesleki, sosyal ve ekonomik ç\u0131karlar\u0131n\u0131 korur ve iyile\u015ftirirler.
\n2. Ortaklar\u0131na, ucuz ve kaliteli mal sa\u011flamay\u0131 amaç edinirler.
\n3. Küçük tasarruflar\u0131, büyük yat\u0131r\u0131mlara dönü\u015ftürürler.
\n4. Kooperatifin ortak say\u0131lar\u0131 ve sermayeleri s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lamaz.
\n5. Kooperatiflerin gerçek ve kamu tüzel ki\u015fileri taraf\u0131ndan kurulabilirler.
\n6. Kooperatifler tüzel ki\u015fili\u011fe sahiptir.
\nTüzel Ki\u015filik: Birden fazla ki\u015finin ticari ya da ticari olmayan bir amaçla bir isim alt\u0131nda birle\u015ferek olu\u015fturduklar\u0131 kurulu\u015ftur.
\nEn az 7 kurucu ortak taraf\u0131ndan bir ana sözle\u015fme haz\u0131rlan\u0131r. Ana sözle\u015fme ortaklar taraf\u0131ndan imzaland\u0131ktan sonra noterde onaylan\u0131r. Ana sözle\u015fme noterde onayland\u0131ktan sonra kurulu\u015f için Sanayi ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131 ya da Tar\u0131m ve Köy i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131' na izin almak için verilir. Bakanl\u0131\u011f\u0131n izin vermesi halinde, kooperatif bulundu\u011fu yerdeki ticaret sicilince tescil ve ilan olunur. Ticaret sicilince tescil ve ilan olunan kooperatif tüzel ki\u015filik kazan\u0131r.
\nOrtakl\u0131k Senedi Ve Risturn: (Ortakl\u0131k Senedi) Her orta\u011f\u0131n üyelik haklar\u0131n\u0131n, ismi yaz\u0131l\u0131 ortakl\u0131k senedi ile temsil olunmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Kooperatife ortak olan ki\u015finin ismine yaz\u0131l\u0131 olarak düzenlenen ortakl\u0131k belgesine ortakl\u0131k senedi denir.
\nOrtakl\u0131k Senedinde A\u015fa\u011f\u0131daki Bilgiler Bulunmaktad\u0131r:
\n1. Kooperatifin unvan\u0131
\n2. Orta\u011f\u0131n ad\u0131, soyad\u0131, i\u015f ve ev adresi.
\n3. Orta\u011f\u0131n kooperatife girdi\u011fi ve ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131 tarihler
\n4. Orta\u011f\u0131n kooperatife yat\u0131rd\u0131\u011f\u0131 veya çekti\u011fi paralar.
\n5. Orta\u011f\u0131n ve kooperatifi temsile yetkili olan ki\u015filerin imzalar\u0131
\nOrtakl\u0131k senedi makbuz niteli\u011findedir.
\nRisturn: Kooperatif faaliyetleri sonucunda olu\u015fan olumlu gelir-gider fark\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n ortaklara kooperatiften yapt\u0131klar\u0131 al\u0131\u015f-veri\u015f miktarlar\u0131na göre geri ödenmesine denir. Ortaklar\u0131n alacaklar\u0131 risturn miktar\u0131n\u0131 ortakl\u0131k paylar\u0131 etkilemez
\nTürkiye'de Kooperatifçili\u011fin Geli\u015fimi: Türkiye'de Kooperatifçilik hareketinin dü\u015fünce ve uygulama yönünden ilk öncüsü Mithat Pa\u015fa'd\u0131r. Kurdu\u011fu Memleket Sand\u0131\u011f\u0131 ad\u0131 verilen kurulu\u015f ilk kooperatif örgütüdür. Memleket Sand\u0131klar\u0131, bu günkü Ziraat Bankas\u0131 ile Tar\u0131m Kredi Kooperatiflerinin çekirde\u011fini olu\u015fturmaktad\u0131r. 1876 y\u0131l\u0131nda "Memleket Sand\u0131klar\u0131 Nizamnamesi" ç\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kurulu\u015flar\u0131n bütün Osmanl\u0131 ülkesine yay\u0131lmas\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.
\n1888'de çiftçilerin kredi ihtiyaçlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak üzere Ziraat Bankas\u0131 kurulmu\u015ftur.
\nTar\u0131m alan\u0131nda ilk kooperatif Ayd\u0131n'da 1911 y\u0131l\u0131nda kurulan "\u0130ncir Himaye-i Ziraat Anonim \u015eirketi
\ndir . Bu \u015firket daha sonra Milli Ayd\u0131n Bankas\u0131n\u0131 olu\u015fturmu\u015ftur. Türkiye'de tüketim kooperatifinin öncüsü Ahmet Cevdet Bey'dir.
\nCumhuriyet Döneminde Kooperatifçilik Hareketi : Memleket sand\u0131klar\u0131 1883 y\u0131l\u0131nda Menafi Sand\u0131klar\u0131na , 1888'de çiftçilerin kredi ihtiyaçlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak üzere Ziraat Bankas\u0131na dönü\u015fmü\u015ftür. 1916 y\u0131l\u0131nda Ziraat Bankas\u0131 Kanunu ç\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu kanunla bankan\u0131n kooperatiflere borç verebilece\u011fi hükmü getirilmi\u015ftir.
\n1924 y\u0131l\u0131nda 1850 say\u0131l\u0131 kanunla kooperatifler, ticaret \u015firketleri aras\u0131nda kabul edilmi\u015ftir. Kooperatif \u015firket 4. \u015firket olarak kanunlara girdi.
\n1929 y\u0131l\u0131nda 1470 say\u0131l\u0131 "Zirai Kredi Kooperatifi Kredi Kooperatifleri Kanunu" ç\u0131kart\u0131ld\u0131. 1969 y\u0131l\u0131nda 1163 say\u0131l\u0131 kooperatifler kanunu ç\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\n1982 tarihinde düzenlenen Anayasam\u0131zda kooperatifçili\u011fin geli\u015ftirilmesine ili\u015fkin bir madde konulmu\u015ftur. Anayasam\u0131z\u0131n 172. maddesinde de \u015fu hükme yer verilmi\u015ftir.
\n"Devlet milli ekonominin yararlar\u0131n\u0131 dikkate alarak, öncelikle üretimin artt\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ve tüketicinin korunmas\u0131n\u0131 amaçlayan kooperatifçili\u011fin geli\u015fmesini sa\u011flayacak tedbirler al\u0131r" der. Devlet kooperatifçili\u011fi desteklemek için gerekli tedbirleri alm\u0131\u015ft\u0131r. Kooperatiflerin faaliyetleri devlet taraf\u0131ndan denetlenmektedir.
\n1988 y\u0131l\u0131nda kooperatif kanunlar\u0131 yeniden düzenlenmi\u015ftir. 30 Aral\u0131k 1991 tarihinde de Türkiye Milli Kooperatifler Birli\u011fi kurulmu\u015ftur. Bu birli\u011fin kurulmas\u0131yla ülkemiz kooperatifçili\u011fi , uluslar aras\u0131 imkanlara sahip olu\u015fmu\u015flard\u0131r.
\nKOOPERAT\u0130FÇ\u0130L\u0130K \u0130LKELER\u0130:
\nKooperatiflerin amac\u0131; ayn\u0131 sosyal çevrede , meslekte ve hayat ölçüleri içinde olan ortaklar\u0131n\u0131n ihtiyaçlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamakt\u0131r. Bunu yaparken ortaklar\u0131n\u0131n birbirine yard\u0131m etmeleri ve dayan\u0131\u015fmalar\u0131 gerekir. Kooperatifler temel amac\u0131n\u0131 gerçekle\u015ftirirken kendine özgü temel kurallar geli\u015ftirmi\u015flerdir. Kooperatifler amac\u0131na ula\u015fabilmek için "e\u015fitlik" ve "adalet" ilkelerine göre hareket ederler.
\na)Serbest ortak olma
\nb)Demokratik yönetim
\nc)Sermayeye S\u0131n\u0131rl\u0131 Faiz Verilmesi: Kooperatifler kâr elde etme amac\u0131 pe\u015finde de\u011fildir. Bu bak\u0131mdan kooperatiflerde olumlu gelir-gider fark\u0131n\u0131n da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 yap\u0131l\u0131rken ortaklar\u0131n sermaye miktar\u0131 dikkate al\u0131nmaz. Kooperatiflerde sermayenin olu\u015fumu için , ortaklar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 ödemeler zamanla büyük boyutlara ula\u015f\u0131r. Konulan sermaye paylar\u0131 ile yeni yat\u0131r\u0131mlar yap\u0131labilir. Ortak olmay\u0131 özendirmek ve i\u015fletme fazlal\u0131\u011f\u0131 sa\u011flamak için ortakl\u0131k pay\u0131na s\u0131n\u0131rl\u0131 faiz verilebilir. Sermayeye verilecek s\u0131n\u0131rl\u0131 faiz % 3-7 oranlar\u0131 aras\u0131nda olabilir. %7 oran\u0131ndan fazla faiz verilemez. Olumlu gelir-gider fark\u0131n\u0131n en az %50'si ortaklara risturn olarak da\u011f\u0131t\u0131lmad\u0131kça sermayeye faiz verilemez.
\nd) Risturn Verilmesi: Kooperatif faaliyetleri sonucunda olu\u015fan olumlu gelir-gider fark\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n ortaklara kooperatiften yapt\u0131klar\u0131 al\u0131\u015f-veri\u015f miktarlar\u0131na göre geri ödenmesine denir. Ortaklar\u0131n alacaklar\u0131 risturn miktar\u0131n\u0131 ortakl\u0131k paylar\u0131 etkilemez.
\nY\u0131l sonunda elde edilen gelir-gider fark\u0131 olumlu ise kar, olumsuz ise zarar vard\u0131r. Elde edilen gelir -gider fark\u0131ndan kanuni kesintiler ayr\u0131l\u0131r. Arta kalan miktar, ortaklar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 al\u0131\u015f-veri\u015f oran\u0131na göre da\u011f\u0131t\u0131l\u0131r. Risturn verilmesi ilkesi , kooperatifçilikte e\u015fitlik ve adalet ilkesinin bir sonucu olarak kabul edilir.
\ne) Kooperatifçilik E\u011fitiminin Geli\u015ftirilmesi
\nf) Di\u011fer Kooperatiflerle i\u015fbirli\u011fi
\nKOOPERAT\u0130FLER\u0130N KURULU\u015e AMAÇLARI:
\na) Kooperatifler arac\u0131lar\u0131 oradan kald\u0131rmaktad\u0131rlar. Üretici ile tüketici aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 sa\u011flayarak mal ve hizmetlerin arac\u0131lar olmadan insanlara ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flarlar.
\nb) Ortaklar\u0131na ucuz ve kaliteli mal ve hizmet sa\u011flarlar.
\nc) \u0130nsani ve ahlaki bencillik önlenir. \u0130nsanlar\u0131n yard\u0131mla\u015fma ve dayan\u0131\u015fma duygular\u0131n\u0131n geli\u015fmesine yard\u0131mc\u0131 olurlar.
\nd) Üreticilerin ürettikleri ürünü de\u011ferlendirmelerini sa\u011flarlar.
\ne) Küçük tasarruflar\u0131n birle\u015ftirerek büyük yat\u0131r\u0131mlara dönü\u015ftürülmesine imkan sa\u011flarlar.
\nf) \u0130nsanlar\u0131 sosyal ve ekonomik yönden geli\u015ftirirler .Birbirine yakla\u015ft\u0131rarak kayna\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011flarlar.
\ng) Toplumda adalet, e\u015fitlik ve demokrasinin yerle\u015fmesinde etkili olurlar.
\nKOOPERAT\u0130FLER\u0130N KURULU\u015e \u0130\u015eLEMLER\u0130:
\nEkonomik bir güçlü\u011fün olmas\u0131 ve güçlü\u011fü a\u015fmak isteyen en az 7 ki\u015finin olmas\u0131 gerekir.
\nBu 7 ki\u015fi kooperatifin "kurucular kuruludur" Kooperatifin amac\u0131, üye say\u0131s\u0131, sermayesi, ortaklar\u0131na ne gibi ç\u0131karlar sa\u011flayaca\u011f\u0131 belirlenir. Bu i\u015flemleri yerine getiren kurucular kurulu kooperatifin kurulu\u015f i\u015flemlerini ba\u015flatm\u0131\u015f say\u0131l\u0131r.
\nKooperatif kurulu\u015f i\u015flemleri s\u0131ras\u0131yla \u015föyledir.
\na) Ana sözle\u015fme haz\u0131rlanmas\u0131,
\nb) Sanayi ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131ndan izin alma.
\nc) Tescil ve ilan,
\nd) Tüzel ki\u015fili\u011fin kazan\u0131lmas\u0131 .
\nANA SÖZLE\u015eMEN\u0130N HAZIRLANMASI:
\nAna sözle\u015fmede bulunmas\u0131 gereken zorunlu hükümler \u015funlard\u0131r.
\n-Kooperatifin ad\u0131 ve merkezi
\n-Kooperatifin amac\u0131 ve çal\u0131\u015fma konular\u0131
\n-Ortakl\u0131k s\u0131fat\u0131n\u0131 kazand\u0131ran ve kaybettiren \u015fartlar.
\n-Ortaklar\u0131n pay tutar\u0131 ve kooperatif sermayesinin ödenme \u015fekli
\n-Nakdi(pe\u015fin para) sermayesinin en az ¼'ünün pe\u015fin ödenmesi.
\n-Ortaklar\u0131n ayni (mal,e\u015fya vb.) sermayeye koyup koymayacaklar\u0131
\n-Ortaklar\u0131n kooperatife kar\u015f\u0131 olan sorumluluklar\u0131
\n-Kooperatifin temsiline ait hükümler
\n-Y\u0131ll\u0131k gelir-gider farklar\u0131n\u0131n, hesaplanma ve kullanma \u015fekilleri
\n-Kurucular\u0131n ad\u0131, soy ad\u0131, i\u015f ve ev adresleri.
\nAna sözle\u015fmede zorunlu olmayan hükümler ise \u015funlard\u0131r
\n1. Genel kurulun toplanmas\u0131, kararlar\u0131n al\u0131nmas\u0131, oylar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 hakk\u0131ndaki hükümler
\n2. Kooperatifin çal\u0131\u015fma \u015fekline ili\u015fkin esaslar
\n3. Kooperatifin birliklerle olan ili\u015fkileri
\n4. Kooperatifin di\u011fer bir kooperatifle birle\u015fmesine ait hükümler
\n5. Kooperatifin süresi
\nSanayi ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131ndan \u0130zin Alma:
\nKooperatifin haz\u0131rlanan ana sözle\u015fmesinden 10 tane ço\u011falt\u0131l\u0131r. Ana sözle\u015fmeler 7 kurucu ortak taraf\u0131ndan imzalan\u0131r. Bunlardan 3 tanesi noter taraf\u0131ndan onaylan\u0131r. Bir ana sözle\u015fme noterde kal\u0131r, di\u011fer 2 tanesi kurucu ortaklara verilir.
\nKooperatifin kurulu\u015f sermayesinin ¼ ‘ü ilgili bakanl\u0131\u011f\u0131n emrine bir bankaya yat\u0131r\u0131l\u0131r. Bu paran\u0131n yat\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair bir belge bankadan al\u0131n\u0131r. Daha sonra bakanl\u0131\u011fa hitaben bir dilekçe yaz\u0131l\u0131r. Bu dilekçeye 9 adet ana sözle\u015fme ve banka makbuzu eklenir. Dilekçe Bölge Sanayi ve Ticaret Müdürlü\u011füne , yoksa valilik ya da kaymakaml\u0131k yoluyla ilgili bakanl\u0131\u011fa verilir.
\nBakanl\u0131\u011fa ula\u015fan belgeler , burada incelendikten sonra istek ve usule uygunsa kooperatifin kurulu\u015funa izin verilir. Kurulu\u015funa izin veren kooperatifin , ana sözle\u015fmesinin 1 tanesi bakanl\u0131kta kal\u0131r. Di\u011fer sekiz tanesi kooperatife geri gönderilir. \u0130zin alma i\u015flemi böylece tamamlanm\u0131\u015f olur .
\nTescil ve \u0130lan: Bakanl\u0131\u011f\u0131n kurulu\u015f izni vermesi halinde , kooperatif merkezinin bulundu\u011fu yerdeki Ticaret siciline tescil ve ilan ettirilir. Kooperatifin 6 adet ana sözle\u015fmesi , harç pulu paras\u0131 ile birlikte bir dilekçeye eklenir. Bunlar ilgili yerin Ticaret Sicil Memurlu\u011funca, ilan için Ticaret Sicili Gazetesine ilan için gönderilir. Ticaret Sicil gazetesinde, kooperatifler kanununun 3. maddesinde belirtilen hususlar ilan edilir.
\nBu hususlar \u015funlard\u0131r:
\n1. Ana sözle\u015fme tarihi
\n2. Kooperatifin amac\u0131, konusu ve varsa süresi
\n3. Kooperatifin unvan\u0131 ve merkezi .
\n4. Kooperatifin sermayesi ve bunun nakdi k\u0131sm\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k olarak ödenen en az miktar.
\n5. Ortakl\u0131k pay\u0131 belgesinin ada yaz\u0131l\u0131 oldu\u011fu
\n6. Ayn\u0131 sermayenin nelerden meydana geldi\u011fi ve bunlara biçilen de\u011fer.
\n7. Kooperatifin nas\u0131l temsil edilece\u011fi ve denetlenece\u011fi
\n8. Yönetim kurulu üyeleri ile kooperatifi temsile yetkili kimselerin ad ve soyadlar\u0131
\nd) Tüzel ki\u015fili\u011fin Kazan\u0131lmas\u0131 .
\nKOOPERAT\u0130F\u0130N YÖNET\u0130M\u0130
\na) Genel Kurul : Kooperatifin bütün ortaklar\u0131n\u0131 temsil eden en yetkili organ
\n1) Ola\u011fan genel kurul: Her y\u0131l\u0131n ilk alt\u0131 ay\u0131 içinde yap\u0131lmas\u0131 zorunlu olan genel kurul toplant\u0131s\u0131d\u0131r.
\n2) Ola\u011fan üstü genel kurul : Kooperatifin i\u015flerinin ve ana sözle\u015fme hükümlerinin gerektirdi\u011fi zaman yap\u0131lan genel kurul toplant\u0131s\u0131d\u0131r.
\nGenel Kurulun Görevleri:
\n1. Yönetim ve denetim kurullar\u0131n\u0131 seçmek, gerekti\u011finde görevlerine son vermek.
\n2. Yönetim ve denetim kurulunun bir önceki ait çal\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 onaylamak.
\n3. Yönetim ve denetim kurulu üyelerinin ayl\u0131k ücret ve yolluk miktarlar\u0131n\u0131 belirlemek.
\n4. Yönetim ve kurulunun ana sözle\u015fmeye uymayan kararlar\u0131n\u0131 iptal etmek .
\n5. Üst kurulu\u015flara girme karar\u0131 karar\u0131 vermek
\n6. Yönetim kurulunun verdi\u011fi ortakl\u0131ktan ç\u0131kartma kararlar\u0131n\u0131 inceleyip, sonuçland\u0131rmak.
\n7. Yönetim kurulunun al\u0131m ve sat\u0131m\u0131nda azami fiyat\u0131 belirlemek.
\nYÖNET\u0130M KURULU:
\nYönetim kurulu, genel kurulca en az 1, en çok 4 y\u0131l içinde seçilir. En az üç üyeden olu\u015fur. Genel kurul yönetim kurulu için süre belirlememi\u015f ise kurul 1 y\u0131l görev yapar. Yönetim kuruluna asil olarak seçilen üye say\u0131s\u0131 kadar yedek üye seçilir. Asil üyelerden birinin görevinden ayr\u0131lmas\u0131 durumunda , yedek üyelerden ilk s\u0131radaki ayr\u0131lan\u0131n yerini al\u0131r.
\nYönetim kurulu kanun ve ana sözle\u015fme hükümleri içinde kooperatifin faaliyetlerini yönetir ve onu temsil eder.
\nYönetim kurulu kooperatifin faaliyetlerini yürütür . Bu amaçla gerekli personel al\u0131n\u0131m\u0131 yapar. Müdür ya da müdür yard\u0131mc\u0131s\u0131 atamas\u0131 yapabilir. Bunlar\u0131n ücretlerini belirler.
\nYönetim Kuruluna Seçilme \u015eartlar\u0131:
\n1. T.C vatanda\u015f\u0131 olmak
\n2. Medeni haklar\u0131 kullanabilmek.
\n3. Ayn\u0131 i\u015fi yapan ba\u015fka bir kooperatifin yönetim kurulu üyesi olmamak.
\n4. Yüz k\u0131zart\u0131c\u0131 suçlardan dolay\u0131 mahkum olmamak.
\n5. Kooperatifin denetim kurulu üyesi olmamak.
\n6. Kooperatifin orta\u011f\u0131 olmak
\n7. Ana sözle\u015fmede aranan niteliklere sahip olmak
\n8. Daha önce denetim ve yönetim kurullar\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmamak
\nYönetim Kurulunun Görevleri:
\n1. Y\u0131ll\u0131k bilanço ile gelir-gider hesabinin haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak
\n2. Ana sözle\u015fme hükümlerine ve genel kurul kararlar\u0131na göre, gayri menkul al\u0131m ve sat\u0131m\u0131 yapmak
\n3. Kooperatifin defter ve tutanaklar\u0131n\u0131 kaydedip, saklanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak
\n4. Ortaklar\u0131n listesini haz\u0131rlamak ve ortak ödemelerini izlemek
\n5. Çal\u0131\u015fma programlar\u0131n\u0131 belirlemek
\n6. Yönetim kurulu üyeleri aras\u0131nda görev da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 yapmak
\n7. Kooperatifin da\u011f\u0131lmas\u0131 durumunda, genel kurulu ola\u011fan üstü toplant\u0131ya ça\u011f\u0131rmak
\n8. Y\u0131ll\u0131k bilançoyu haz\u0131rlamak ve denetim kuruluna sunmak
\nYönetim Kurulu Üyeli\u011finin Sona Ermesi
\na) Kendili\u011finden Sona Erme.
\n1. Ortakl\u0131ktan ç\u0131karma
\n2. Ortakl\u0131ktan ç\u0131kar\u0131lma
\n3. Orta\u011f\u0131n uyru\u011funu de\u011fi\u015ftirme.
\n4. Orta\u011f\u0131n medeni haklar\u0131 kullanma selâhiyetini kaybetmesi
\n5. Orta\u011f\u0131n mahkum olmas\u0131
\nb) El çektirme ile sona erme.
\nGenel kurulun orta\u011f\u0131n üyeli\u011finin sona ermesi için karar almas\u0131
\nc) Kooperatifin da\u011f\u0131lmas\u0131 ile sona erme.
\nMahkemenin veya genel kurulunun tasfiye memurlar\u0131n\u0131 belirlemesiyle, yönetim kurulu üyeli\u011fi sona er-
\nrer
\nDenetleme Kurulu:
\nKooperatiflerin amac\u0131n\u0131 gerçekle\u015ftirebilmeleri için yönetim kurullar\u0131 görev yaparlar. Yönetim kurulunun çal\u0131\u015fmalar\u0131 kanunlara ve ana sözle\u015fmeye uygu olmal\u0131d\u0131r.
\nKooperatiflerin ba\u015far\u0131l\u0131 olabilmeleri yönetim kurulunun çal\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar bilerek ya da bilmeyerek hata yapabilirler . Bu hatalar sonucu kooperatifler zarara u\u011frayabilirler. Denetleme kurulu olabilecek bu zararlar\u0131 ve hatalar\u0131 önlemeye çal\u0131\u015f\u0131r. Yönetim kurulunun ald\u0131\u011f\u0131 kararlar\u0131 ve uygulamalar\u0131 denetleme kurulu denetler . Denetleme kurulu kooperatifin ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131 için u\u011fra\u015f gösterir. Denetleme kurulu en az 1 y\u0131l, en çok 3 y\u0131l için seçilir.
\nDenetleme kurulunun seçilme \u015fartlar\u0131:
\nT.C vatanda\u015f\u0131 olmak
\nMedeni haklar\u0131 kullanabilmek.
\nAyn\u0131 zamanda yönetim kurulu üyesi olmamak.
\nYönetim kurulu üyelerinin yak\u0131n\u0131 olmamak.
\nDaha önce görev kusurundan dolay\u0131 denetim ve kurullar\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f olmak
\nDenetleme kurulunun görevleri:
\nY\u0131ll\u0131k bilanço, bütçe ve sonuç hesaplar\u0131n\u0131 incelemek.
\nKooperatif faaliyetleri hakk\u0131nda rapor haz\u0131rlamak
\n3 ayda bir defa defterlerin düzenli tutulup tutulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 incelemek
\n3 ayda bir kooperatifin nakit durumunu kontrol etmek
\nKooperatifin gayri menkullerini kontrol etmek
\nYönetim kurulu üyeli\u011fine seçilenlerin gerekli \u015fartlar\u0131 ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmak.
\nYönetim kurulunun çal\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n kanun ve ana sözle\u015fmeye uygunlu\u011funu denetlemek
\nDenetim Kurulu Üyeli\u011finin Sona Ermesi:
\nDenetim kurulu üyeleri istifa ederek görevden çekilirler.
\nKanun ve ana sözle\u015fmede belirtilen \u015fartlar\u0131 ta\u015f\u0131mad\u0131klar\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131nca üyelikleri sona erer.
\nDenetim kurulunun alaca\u011f\u0131 karar üzerine üyelikleri sona erer.
\nTÜRK\u0130YEDE KOOPERAT\u0130FÇ\u0130L\u0130\u011e\u0130 DÜZENLEYEN KURULU\u015eLAR
\nTürkiye Milli Kooperatifler Birli\u011fi
\nTürkiye Kooperatifler Dayan\u0131\u015fma Kurulu
\nSanayi ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131, Te\u015fkilatland\u0131rma Genel Müdürlü\u011fü.
\nTar\u0131m ve Köyi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131, Te\u015fkilatland\u0131rma Genel Müdürlü\u011fü
\nÇal\u0131\u015fma ve Sosyal Güvenlik Bakanl\u0131\u011f\u0131, Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlü\u011fü
\nBay\u0131nd\u0131rl\u0131k ve \u0130skan Bakanl\u0131\u011f\u0131, Mesken Genel Müdürlü\u011fü
\nT.C Ziraat Bankas\u0131, Türkiye Halk Bankas\u0131, Türkiye Emlak Bankas\u0131
\nMilli Kooperatifçilik E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Enstitüsü
\nEt ve Bal\u0131k Kurumu
\nTürkiye \u015eeker Fabrikalar\u0131 Anonim Ortakl\u0131\u011f\u0131
\nKOOPERAT\u0130F ÇE\u015e\u0130TLER\u0130
\na) Tüketim Kooperatifleri: Ortaklar\u0131n\u0131 ihtiyaçlar\u0131n\u0131 uygun \u015fartlarla kar\u015f\u0131lamay\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla kurulan kooperatiflerdir. Ortaklar\u0131na ucuz ve kaliteli mal sa\u011flamaya çal\u0131\u015f\u0131r. Üretim merkezlerinden ilk elden mal alarak ortaklar\u0131na satarlar. Arac\u0131y\u0131 ortadan kald\u0131rarak fiyat\u0131 dü\u015fürmeyi amaçlarlar. Örnek: S\u0131n\u0131rl\u0131 sorumlu \u015eekerbank mensuplar\u0131 tüketim kooperatifleri .
\nb) Üretim Kooperatifleri: Üreticilerin ürününü de\u011ferlendirmek ve onlar\u0131n çe\u015fitli ihtiyaçlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak üzere kurulan kooperatiflerdir. Örnek: Pancar üretim ve sat\u0131\u015f kooperatifleri, tar\u0131m sat\u0131\u015f kooperatifleri, bal\u0131kç\u0131l\u0131k kooperatifleri gibi.
\nc) Tar\u0131m Kredi Kooperatifleri: Ortaklar\u0131na dü\u015fük maliyetli ve uygun \u015fartlarda kredi sa\u011flamak amac\u0131yla kurulan kooperatiflerdir. Üretim yapanlar\u0131n ihtiyaçlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak için kurulurlar. Üreticilerin yeti\u015ftirdikleri ürünleri uygun fiyatla satarlar. Ürünlere uygun pazarlar bulunurlar. Ortaklar\u0131na uzun ve orta vadeli kredi sa\u011flamaya çal\u0131\u015f\u0131rlar. Bu amaçla kaynak sa\u011flarlar. Ortaklar\u0131na kefil olurlar Örnek: Tar\u0131m Kredi kooperatifleri
\nd) Esnaf Kefalet kooperatifleri: Kefalet gücünden yoksun ki\u015filer, finas kurulu\u015flar\u0131ndan kredi almakta güçlük çekebilirler. Kefalet gücünden yoksun ki\u015filerin kefalet gücü yaratmak amac\u0131yla güç birli\u011fi yaparak kurduklar\u0131 kurulu\u015flard\u0131r.
\nEsnaf ve sanatkarlar bu kooperatiflerin kefaletiyle Halk Bankas\u0131ndan kredi almaktad\u0131rlar. Çe\u015fitli ihtiyaçlar\u0131n\u0131 kooperatifleri yard\u0131m\u0131yla kar\u015f\u0131lanmaktad\u0131r. Örnek :S.S Çankaya Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet kooperatifleri.
\ne) Yap\u0131 Kooperatifleri: Ortaklar\u0131na ucuz, kaliteli ve uygun ödeme \u015fartlar\u0131yla ev edindirmek amac\u0131yla kurulan kooperatiflerdir. Ortaklar tasarruflar\u0131n\u0131 kooperatife yat\u0131rarak ev sahibi olma imkân\u0131na kavu\u015furlar. Örnek : S.S Yuva Yap\u0131 kooperatifi, S.S Ye\u015filevler Yap\u0131 Kooperatifi vb .
\nf) Köy Kalk\u0131nd\u0131rma Kooperatifleri : Köylünün ve köylerin kalk\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla kurulan kooperatiflerdir. Köylerde çe\u015fitli yat\u0131r\u0131mlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekir. Bu her köyde insanlar\u0131n ortak çabalar\u0131 ile gerçekle\u015ftirilebilir. Her köyün kendine özgü kaynaklar\u0131 olabilir. Mevcut olan bu kaynaklar köy kalk\u0131nd\u0131rma kooperatifleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile en verimli \u015fekilde de\u011ferlendirilebilir. Örnek: S.S Ortaköy Köy Kalk\u0131nma kooperatifi
\ng) Okul Kooperatifleri: Okuldaki ö\u011frenci, ö\u011fretmen, yönetici ve di\u011fer personelin ihtiyaçlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak amac\u0131yla kurulan kooperatiflerdir. Ortaklar\u0131n\u0131n g\u0131da, k\u0131rtasiye vb. ihtiyaçlar\u0131n\u0131 ucuz ve kaliteli olarak kar\u015f\u0131lamaya çal\u0131\u015f\u0131rlar. Okuldaki ö\u011frenciler aras\u0131ndan kooperatifçilik koluna üye seçilir. Üye seçilen ö\u011frenciler okuldaki kooperatifte uygulama yapabilirler. Bu \u015fekilde ö\u011frencilere kooperatifçilik e\u011fitimi ve uygulamas\u0131 yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olur. Örnek: S.S Satuk Bu\u011fra \u0130lkö\u011fretim Okulu kooperatifi
\nKOOPERAT\u0130FLER\u0130N DA\u011eILMASI:
\nKooperatiflerin Da\u011f\u0131lma Sebepleri:
\nAna sözle\u015fme gere\u011fince
\nGenel kurul karar\u0131 ile
\n\u0130flas\u0131n aç\u0131klanmas\u0131 ile
\nKanunlarda ön görülen hallerde, ilgili bakanl\u0131\u011f\u0131n mahkemeden alaca\u011f\u0131 karar üzerine
\nBa\u015fka bir kooperatifle birle\u015fmesi veya devir al\u0131nmas\u0131 ile
\nÜç y\u0131l ola\u011fan genel kurulunu yapmamas\u0131 halinde
\nTicaret Siciline Bildirme:
\nKooperatiflerin da\u011f\u0131lmas\u0131 halinde, yetkili organlarca ticaret siciline tescil ve ilan ettirilir. \u0130flas halindeki kooperatifler bu durum kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r.
\nBirle\u015ftirme Suretiyle Da\u011f\u0131lma:
\nA\u015fa\u011f\u0131daki Hükümler Uygulan\u0131r.
\nDevir alan kooperatifin yönetim kurulu, da\u011f\u0131lan kooperatifi tasviye hakk\u0131ndaki hükümlere göre alacaklar\u0131n\u0131 bildirmeye ça\u011f\u0131r\u0131r.
\nDa\u011f\u0131lan kooperatif mal varl\u0131\u011f\u0131 ve borçlar\u0131 teminat alt\u0131na al\u0131n\u0131ncaya kadar ayr\u0131 olarak yönetilir.
\nDevir alan kooperatifin yönetim kurulu alacakl\u0131lara kar\u015f\u0131 sorumludur.
\nDa\u011f\u0131lan kooperatifin alacakl\u0131lara yapaca\u011f\u0131 ödemeler , mal varl\u0131\u011f\u0131ndan kar\u015f\u0131lan\u0131r.
\nDa\u011f\u0131lan kooperatifin tescili Ticaret Sicil Memurlu\u011fu'ndan istenir.
\nKooperatifin da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131n tescili ile ortaklarda, bütün haklar\u0131 ile devir alan kooperatife kat\u0131lm\u0131\u015f olur.
\nBir Kamu Tüzel Ki\u015fili\u011fi Taraf\u0131ndan Devir Al\u0131nmas\u0131:
\nKooperatifin varl\u0131\u011f\u0131, devlet, belediye, dernek ya da cemiyetler taraf\u0131ndan devir al\u0131nabilir.
\nKooperatiflerin Aile Kalk\u0131nmas\u0131ndaki Yeri: Her aile gelirleriyle ihtiyaçlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamaya çal\u0131\u015f\u0131r. Bazen geliri ile ihtiyaçlar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layamayabilir. Bunun gibi ihtiyaçlar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layamayan aileler kooperatif kurmak zorunda kal\u0131rlar. Kurulmu\u015f bir kooperatife ortak da olabilirler. ÖRNEK: Ev sahibi olmak isteyen bir aile küçük bir tasarrufu ile bunu gerçekle\u015ftiremeyebilir. Ayn\u0131 durumda olan aileler bir araya gelerek yap\u0131 kooperatifi kurabilirler. Her ay belirli miktarda ödeme yaparak, aralar\u0131ndaki bu i\u015fbirli\u011fi ile ev sahibi olabilirler . Bu \u015fekilde ev sahibi olan bir çok aileler vard\u0131r. Ailelerin ihtiyaçlar\u0131n\u0131 ucuz ve kaliteli olarak kar\u015f\u0131layabilmesi için kooperatife üye olmas\u0131 gerekir. Bu sebeple kooperatifin aile kalk\u0131nmas\u0131ndaki yeri ve önemi büyüktür.
\nTüketim, üretim ve kredi alanlar\u0131nda faaliyet gösteren kooperatife ortak olan ailelerin kalk\u0131nmas\u0131 kolayla\u015f\u0131r. Kooperatif orta\u011f\u0131 olan ailelerin kooperatif orta\u011f\u0131 olmayan ailelere göre daha kolay kalk\u0131nd\u0131klar\u0131 görülebilir. Tar\u0131m Kredi kooperatiflerinden kredi alan bir çiftçi ailesi baz\u0131 ihtiyaçlar\u0131n\u0131 bu parayla kar\u015f\u0131layabilir. Ortak olmayan ve kredi almayan aile ise bu imkandan yararlanamam\u0131\u015f olur. Ailelerin a\u011f\u0131r ekonomik \u015fartlar alt\u0131nda ezilmemeleri kooperatifler sayesinde sa\u011flanabilir. Ailenin kalk\u0131nmas\u0131 toplumun ve ülkenin kalk\u0131nmas\u0131na katk\u0131da bulunur. Örgütlü bir toplumun daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ekonomik yap\u0131ya ve dengeye sahip oldu\u011fu görülür.
\nKooperatifçili\u011fin Ülke Kalk\u0131nmas\u0131ndaki Faydalar\u0131: kooperatifler gelir seviyesi dü\u015fük ki\u015filerin tasarruf yapmalar\u0131n\u0131 sa\u011flar. Sa\u011flanan tasarruflar ki\u015filerin, dolay\u0131s\u0131 ile ülkenin kalk\u0131nmas\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. Ki\u015filerin tek ba\u015f\u0131na yapamayacaklar\u0131 i\u015fler olabilir. Bu tür i\u015fler ki\u015filerin bir araya gelerek güç birli\u011fi yapmalar\u0131yla yap\u0131labilir. Birden çok ki\u015finin bir araya gelerek kooperatifler zamanla büyük i\u015fletme niteli\u011fine sahip olabilir. Büyük i\u015fletme niteli\u011fine sahip olan kooperatifler istihdam imkan\u0131 sa\u011flayabilirler. Yeni teknolojiler ve üretim teknikleri geli\u015ftirebilirler Üretimde sa\u011flayacaklar\u0131 art\u0131\u015fla ekonomiye katk\u0131da bulunurlar Üretici ve tüketici aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 sa\u011flayan kooperatif arac\u0131y\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131rlar . Kaliteli ve standartlara uygun mal üretimi yaparlar . Mal ve hizmetlerin tüketiciye ucuza ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flarlar.
\nKooperatiflerin toplumda sosyal denginin sa\u011flanmas\u0131na ve korunmas\u0131na katk\u0131lar\u0131 vard\u0131r. Uluslar
\nAras\u0131 piyasalarda kalite ve fiyat yönünden rekabet edebilecek kooperatifler vard\u0131r. Bunlar önemli miktarda ihracat yapabilirler \u0130hracat yapan bu kooperatifler döviz girdisi sa\u011flarlar Bu kooperatifler ödemeler dengesine de önemli katk\u0131larda bulunurlar.\n<\/p>\n
\nBAHCESEL.COM<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kooperatifin Tan\u0131m\u0131: 1163. Say\u0131l\u0131 Kooperatifler Kanununun 1. maddesi ise Kooperatifi \u015fu \u015fekilde tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r . Tüzel ki\u015fili\u011fi haiz olmak üzere ortaklar\u0131n\u0131n belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 yard\u0131m, dayan\u0131\u015fma ve kefalet suretiyle sa\u011flay\u0131p korumak amac\u0131yla gerçek ve kamu tüzel ki\u015fileri ile özel idareler , belediyeler, köyler, cemiyetler ve dernekler taraf\u0131ndan kurulan […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[426],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-4359","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-temel-tarimsal-bilgiler-ortak-konular"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4359","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4359"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4359\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171524,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4359\/revisions\/171524"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4359"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4359"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4359"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=4359"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}