{"id":4463,"date":"2007-11-13T23:13:00","date_gmt":"2007-11-13T23:13:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:00:07","modified_gmt":"2025-10-23T10:00:07","slug":"sulamanin-tanimi-4463","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/sulamanin-tanimi-4463","title":{"rendered":"SULAMANIN TANIMI"},"content":{"rendered":"

\n          SULAMANIN TANIMI <\/span>\n<\/p>\n

\n     <\/span>1.1 SULAMANIN TANIMI VE ÖNEM\u0130<\/span><\/a>
\n\"\"<\/span>1.2. SULAMANIN YAKARLARI<\/span><\/a>
\n\"\"<\/span>1.3. SULAMANIN TAK\u0130PÇ\u0130S\u0130<\/span><\/a>
\n\"\"<\/span>1.4. TÜRK\u0130YE' DE SULAMA.<\/span><\/a>\n<\/p>\n

\n1.1 SULAMANIN TANIMI VE ÖNEM\u0130<\/strong>
\n<\/span>[Konu Ba\u015fl\u0131\u011f\u0131]<\/span><\/a> <\/span>[Sonraki Konu]<\/span><\/a>\n<\/p>\n

\n\"\"Bitkiler normal geli\u015fmelerini sürdürebilmeleri için, çok y\u0131ll\u0131k bitkilerde k\u0131\u015f dinlenme periyodu d\u0131\u015f\u0131nda, kökleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla topraktan devaml\u0131 su al\u0131rlar. Bitki taraf\u0131ndan al\u0131nan bu su;<\/span>\n<\/p>\n

\n\"\"1- Bitki dokular\u0131nda su olarak kal\u0131r,<\/span>\n<\/p>\n

\n\"\"2- Parçalanarak bitki bünyesinde çe\u015fitli bile\u015fiklerin yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131l\u0131r ve<\/span>\n<\/p>\n

\n\"\"3- Bitki yapraklar\u0131ndan terleme yoluyla atmosfere verilir.<\/span>\n<\/p>\n

\n\"\"Sulama aç\u0131s\u0131ndan, ilk iki maddede belirtilen su miktar\u0131 terleme yoluyla atmosfere verilen su miktar\u0131 yan\u0131nda göz önüne al\u0131nmayacak kadar azd\u0131r. Bu nedenle, sulama suyu ihtiyac\u0131 hesaplar\u0131nda bitki yapraklar\u0131ndan terleme (transpirasyon) miktar\u0131 dikkate al\u0131nmaktad\u0131r.<\/span>\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n\"\"Büyüme mevsimi boyunca bitki kök bölgesinde yeterli nemin bulunmas\u0131 bitki geli\u015fmesi aç\u0131s\u0131ndan çok önemlidir. Gere\u011finden az yada fazla toprak nemi genellikle verim azalmas\u0131na neden olur. Konu su-verim ili\u015fkisi e\u011frisi ile aç\u0131klanabilir. bitki kök bölgesinde gere\u011finden fazla su olaca\u011f\u0131 için verimde tekrar bir azalma meydana gelmektedir.<\/span>\n<\/p>\n

\n\"\"Büyüme mevsimi boyunca bitki kök bölgesinde gere\u011finden az nemin bulunmas\u0131 ko\u015fulunda verim azalmas\u0131n\u0131n nedeni, su moleküllerinin toprak zerreleri taraf\u0131ndan tutulma gücünün artmas\u0131 ve bitkinin suyu alabilmesi için kökleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla daha yüksek bas\u0131nç uygulamak zorunda kalmas\u0131d\u0131r. Bu ise, bitki taraf\u0131ndan ürün yan\u0131na ayr\u0131lacak enerjinin su almak için harcanmas\u0131-demektir. Bitki kök bölgesinde kötü drenaj nedeniyle gere\u011finden fazla nemin bulunmas\u0131 ko\u015fulunda verim azalmas\u0131n\u0131n nedenleri ise toprak bo\u015fluklar\u0131ndaki havan\u0131n ve dolay\u0131s\u0131 ile oksijenin azalmas\u0131, bunun sonucunda ise;<\/span>\n<\/p>\n

\n\"\"1- Kök hücrelerinin bölünerek ço\u011falmas\u0131n\u0131n yava\u015flamas\u0131 ve istenen düzeyde kök geli\u015fiminin sa\u011flanamamas\u0131,<\/span>\n<\/p>\n

\n\"\"2- Organik materyali parçalayarak bitkilerin alabilece\u011fi besin maddesi biçimine dönü\u015ftüren toprak mikroorganizmalar\u0131n\u0131n faaliyetlerinin yava\u015flamas\u0131 ve<\/span>\n<\/p>\n

\n\"\"3- Toprakta bitki besin maddelerinin al\u0131nmas\u0131n\u0131 engelleyen zararl\u0131 bile\u015fiklerin olu\u015fmas\u0131d\u0131r.<\/span>\n<\/p>\n

\n\"\"Bu etmenler bitki geli\u015fmesini olumsuz yönde etkiler ve dolay\u0131s\u0131 ile verim azalmas\u0131 meydana gelir.<\/span>\n<\/p>\n

\n\"\"Sonuç olarak, bitkinin normal geli\u015fmesini sa\u011flamak için önemli ko\u015fullardan biri büyüme mevsimi boyunca kök bölgesinde yeterli düzeyde nemin bulundurulmas\u0131d\u0131r. Bu nemi sa\u011flayan kaynaklardan.ilki do\u011fal ya\u011f\u0131\u015flard\u0131r. Nemli bölgelerde bitki büyüme mevsimi boyunca dü\u015fen ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n miktar\u0131 ve da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 genellikle bitki su ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak düzeyde olmaktad\u0131r. Ancak, kurak ve yar\u0131 kurak iklim bölgelerinde bitki büyüme mevsimi boyunca dü\u015fen ya\u011f\u0131\u015flar hem miktar hem de da\u011f\u0131l\u0131m aç\u0131s\u0131ndan yetersiz kalmakta ve bitki su ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layamamaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, bitki kök bölgesindeki eksik nem sulama suyu ile tamamlanmaktad\u0131r. Do\u011fu Karadeniz Bölgesindeki dar bir alan d\u0131\u015f\u0131nda Türkiye'nin tüm bölgeleri kurak ve yar\u0131 kurak iklim ku\u015fa\u011f\u0131nda yer almaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, Türkiye de sulama bitkisel üretim için oldukça önemlidir.<\/span>\n<\/p>\n

\n\"\"Sulama, bitkilerin normal geli\u015fmeleri için ihtiyaç duyduklar\u0131 "Suyun-do\u011fal. ya\u011f a\u015flarla kar\u015f\u0131lanamayan k\u0131sm\u0131n\u0131n-topra\u011fa verilmesi biçiminde tan\u0131mlanmaktad\u0131r.<\/span>\n<\/p>\n

\n\"\"Sulanmayan alanlarda yeti\u015ftirilen kültür bitkilerinin oldukça s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmas\u0131, bu bitkilerin bile sulanmas\u0131 ile verim art\u0131\u015f\u0131 sa\u011flanmas\u0131, bunun yan\u0131nda sulanmayan alanlarda di\u011fer tar\u0131msal girdilerin k\u0131s\u0131tl\u0131 kalmas\u0131 sulaman\u0131n önemini vurgulayan konulard\u0131r. Bu nedenle sulama, önemli tar\u0131msal girdilerden biridir ve modern tar\u0131m\u0131n ayr\u0131lmaz bir parças\u0131d\u0131r.<\/span>\n<\/p>\n

\n1.2. SULAMANIN YAKARLARI<\/strong>
\n<\/span>[Konu Ba\u015fl\u0131\u011f\u0131]<\/span><\/a> <\/span>[Önceki Konu]<\/span><\/a> <\/span>[Sonraki Konu]<\/span><\/a>\n<\/p>\n

\n\"\"Sulaman\u0131n yararlar\u0131 \u015föylece s\u0131ralanabilir,-<\/span>\n<\/p>\n

\n\"\"1) Büyüme mevsimi boyunca bitkinin ihtiyaç duydu\u011fu su miktar\u0131 kök bölgesinde depolan\u0131r, böylelikle devaml\u0131 ve kararl\u0131 bir bitki yeti\u015ftiricili\u011fi yap\u0131l\u0131r,<\/span>\n<\/p>\n

\n\"\"2) Topraktaki fazla tuzun y\u0131kanmas\u0131 sa\u011flan\u0131r,<\/span>\n<\/p>\n

\n\"\"3) Toprakta mevcut taban ta\u015f\u0131 yumu\u015fat\u0131l\u0131r,<\/span>\n<\/p>\n

\n\"\"4) Toprak ve bitki civar\u0131ndaki hava serinletilir,<\/span>\n<\/p>\n

\n\"\"5) Ticari gübreler su ile birlikte topra\u011fa verilebilir.<\/span>\n<\/p>\n

\n1.3. SULAMANIN TAK\u0130PÇ\u0130S\u0130<\/strong>
\n<\/span>[Konu Ba\u015fl\u0131\u011f\u0131]<\/span><\/a> <\/span>[Önceki Konu]<\/span><\/a> <\/span>[Sonraki Konu]<\/span><\/a>\n<\/p>\n

\n\"\"Sulaman\u0131n tarihi, insanl\u0131k tarihi ile birlikte ba\u015flar. Medeniyetlerin do\u011fu\u015fundan önce bile, bitkisel üretim amac\u0131yla, ilkel sulama tekniklerinin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Medeniyetlerin birço\u011fu suyun bulundu\u011fu ve sulaman\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bölgelerde geli\u015fmi\u015ftir.<\/span>\n<\/p>\n

\n\"\"Genellikle, sulaman\u0131n do\u011fdu\u011fu ülkenin M\u0131s\u0131r oldu\u011fu kabul edilir. Bu ülkede sulama uygulamalar\u0131na milattan çok önceleri ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Örne\u011fin, M. Ö. 5000 y\u0131llar\u0131nda Nil nehrinden su sapt\u0131r\u0131larak tar\u0131m alanlar\u0131na iletilmi\u015ftir. Dünyan\u0131n bilinen ilk kaya dolgu baraj\u0131, M.Ö. 3000 y\u0131llar\u0131nda Nil nehri üzerinde Kral Menes taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun yan\u0131nda, M.ö. 2000 y\u0131llar\u0131nda M\u0131s\u0131r kraliçesi Semiramis büyük sulama kanallar\u0131 in\u015fa ettirmi\u015ftir. Bu sulama kanallar\u0131n\u0131n baz\u0131lar\u0131ndan bugün halen yararlan\u0131lmaktad\u0131r.<\/span>\n<\/p>\n

\n\"\"Hindistan'\u0131n Indus vadisinde M.Ö. 5000 y\u0131llar\u0131nda hüküm sürmü\u015f Mahon Jo Daro medeniyeti s\u0131ras\u0131nda, ça\u011f\u0131na göre oldukça ileri say\u0131labilecek sulama ve drenaj sistemleri kurulmu\u015ftur.<\/span>\n<\/p>\n

\n\"\"Arap yar\u0131madas\u0131, Türkiye, \u0130ran ve Orta Do\u011funun di\u011fer bölgelerinde de zaman\u0131m\u0131zdan 3000 y\u0131l kadar önce sulama uygulamalar\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Babil kral\u0131 Hammurabi, M. Ö. 1700 y\u0131llar\u0131nda ç\u0131kard\u0131\u011f\u0131 kanunlarla, sulama sistemlerinin kurulmas\u0131 ve i\u015fletilmesini devlet eliyle yapm\u0131\u015f, suyu kurallara göre kullanmayan çiftçilere baz\u0131 cezalar getirilmi\u015ftir.<\/span>\n<\/p>\n

\n\"\"Bundan sonra ya\u015fam\u0131\u015f medeniyetlerde de bunlara benzer sulama tesisleri kurulmu\u015ftur. Bugün, birçok alanda as\u0131rlar boyunca h\u0131zl\u0131 ilerlemeler sa\u011flanmas\u0131na kar\u015f\u0131n, özellikle yüzey sulama uygulamalar\u0131 eski zamandaki ne benzemektedir. Bir an için ta\u015f yerine çimentonun kullan\u0131lmas\u0131, daha karma\u015f\u0131k ölçüm araçlar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi, daha iyi kanal kaplamas\u0131 gibi geli\u015fmeler bir tarafa b\u0131rak\u0131l\u0131rsa, sulama alan\u0131nda belirtilebilecek çok büyük a\u015famalar oldukça azd\u0131r. Günümüzde, dünyan\u0131n birçok yerindeki yüzey sulama sistemleri, eski sulama sistemlerinden çok az farkl\u0131l\u0131k göstermektedir. Bu ise, eski sulama sistemlerinin yap\u0131m\u0131nda oldukça üst düzeyde uzmanl\u0131k ve beceri kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. Kral Menes'in yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 baraj, M\u0131s\u0131r ve di\u011fer ülkelerde yap\u0131lan büyük kapasiteli, kilometrelerce uzunluktaki kanallar ve toprakalt\u0131 galerileri bunun tipik örnekleridir.<\/span>\n<\/p>\n

\n1.4. TÜRK\u0130YE' DE SULAMA.<\/strong>
\n<\/span>[Konu Ba\u015fl\u0131\u011f\u0131]<\/span><\/a> <\/span>[Önceki Konu]<\/span><\/a> <\/span>\n<\/p>\n

\n\"\"Osmanl\u0131 imparatorlu\u011fu döneminde, sulama çal\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u015flanmas\u0131 ve devlet eliyle bu hizmetlerin yürütülmesi 19. yüzy\u0131l\u0131n sonlar\u0131na rastlar. Bu amaçla, bugün s\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131z d\u0131\u015f\u0131nda kalan I\u015fkodra ve Selanik'te dere \u0131slah\u0131, Medine'de sulama kanallar\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131, Musul ovas\u0131nda sulama \u015febekesi kurulmas\u0131 gibi çal\u0131\u015fmalar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu çal\u0131\u015fmalar içerisinde Konya ovas\u0131 sulamas\u0131, s\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131z içerisinde kalan ilk sulama sistemi olmu\u015ftur. Birinci Dünya Sava\u015f\u0131n\u0131n hemen öncesinde büyük akarsular\u0131m\u0131z\u0131n baz\u0131lar\u0131n\u0131n \u0131slah\u0131 ve bu akarsu havzalar\u0131nda sulama çal\u0131\u015fmalar\u0131 planlanm\u0131\u015f, ancak sava\u015f\u0131n ba\u015flamas\u0131 ile bu çal\u0131\u015fmalar tamamlanamam\u0131\u015ft\u0131r. Türkiye'de sulama çal\u0131\u015fmalar\u0131, özellikle ikinci Dünya Sava\u015f\u0131ndan sonra h\u0131z kazanm\u0131\u015f ve birçok büyük sulama projesi kamu yat\u0131r\u0131m\u0131 ile gerçekle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/span>\n<\/p>\n

\n\"\"Bugün, Türkiye'de 28.1xl06 ha tar\u0131m alan\u0131 mevcuttur. Bu alan\u0131n % 6 ya kadar e\u011fime sahip k\u0131sm\u0131 içerisinde 13.5×10 ha inin sulanabilir özellikte oldu\u011fu yakla\u015f\u0131m\u0131 yap\u0131lmaktad\u0131r. Türkiye'de tüketici amaçlarla yararlan\u0131labilecek su kaynaklar\u0131 potansiyeli ise, 95×10 m \/y\u0131l \u0131 yerüstü ve 12xl09 m \/y\u0131l \u0131 yeralt\u0131 olmak üzere toplam 107xl09 m3\/y\u0131l d\u0131r. Bugün, Türkiye'de uygulanan sulama teknolojileri iyile\u015ftirilmezse, mevcut su kaynaklar\u0131 ile sulanabilecek alan\u0131n 8.5xl06 ha olaca\u011f\u0131 hesaplanmaktad\u0131r.<\/span>\n<\/p>\n

\n\"\"Türkiye'de, 1992 y\u0131l\u0131 verilerine göre 4.2xl06 ha alan sulanmaktad\u0131r. Bu alan\u0131n % 95 inde yüzey, % 5 inde ise bas\u0131nçl\u0131 sulama yöntemleri uygulanmaktad\u0131r. Yüzey sulama yöntemlerinin uyguland\u0131\u011f\u0131 alan\u0131n yakla\u015f\u0131k % 60 \u0131nda, sulama rand\u0131man\u0131 son derece büyük sulama s i s temler i sulâma sistemler i biçiminde ikiye ay\u0131rmak mümkündür dü\u015fük olan salma sulama sistemleri, binlerce hektar alana hizmet edecek \u015fekilde kurulur. Tarla sulama sistemleri ise bir yada birkaç tar\u0131m i\u015fletmesine hizmet götüren küçük kapasiteli sulama sistemleridir. Su kayna\u011f\u0131, büyük sulama sistemlerinin tersiyer kanallar\u0131 üzerindeki tarla prizleri olabilece\u011fi gibi, i\u015fletmeye ait kuyu, gölet yada küçük bir akarsu olabilmektedir. Tarla sulama sistemine; çiftlik sulama sistemi, tersiyer alt\u0131 sulama sistemi yada tarla içi su da\u011f\u0131t\u0131m sistemi gibi isimler de verilmektedir.<\/span>\n<\/p>\n

\n\"\"Sulama projesi ise, sulama ve drenaj sistemlerini de içine alan bir kavramd\u0131r ve sulu tar\u0131m alan\u0131, bu alan üzerindeki sulama ve drenaj sistemleri ile sulu tar\u0131m alan\u0131nda al\u0131nan tüm di\u011fer teknik ve biyolojik önlemleri kapsamaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

          SULAMANIN TANIMI      1.1 SULAMANIN TANIMI VE ÖNEM\u0130 1.2. SULAMANIN YAKARLARI 1.3. SULAMANIN TAK\u0130PÇ\u0130S\u0130 1.4. TÜRK\u0130YE' DE SULAMA. 1.1 SULAMANIN TANIMI VE ÖNEM\u0130 [Konu Ba\u015fl\u0131\u011f\u0131] [Sonraki Konu] Bitkiler normal geli\u015fmelerini sürdürebilmeleri için, çok y\u0131ll\u0131k bitkilerde k\u0131\u015f dinlenme periyodu d\u0131\u015f\u0131nda, kökleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla topraktan devaml\u0131 su al\u0131rlar. Bitki taraf\u0131ndan al\u0131nan bu su; 1- Bitki dokular\u0131nda su […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[412],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-4463","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sulama"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4463","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4463"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4463\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171507,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4463\/revisions\/171507"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4463"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4463"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4463"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=4463"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}