{"id":449,"date":"2007-02-21T10:51:00","date_gmt":"2007-02-21T10:51:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:02:44","modified_gmt":"2025-10-23T10:02:44","slug":"jeotermal-enerji-nedir-449","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/jeotermal-enerji-nedir-449","title":{"rendered":"Jeotermal Enerji Nedir?"},"content":{"rendered":"\n\n\n
\"\" <\/td>\n  <\/p>\n

\n\t\t\tJeotermal kaynak k\u0131saca yer \u0131s\u0131s\u0131 olup, yerkabu\u011funun çe\u015fitli derinliklerinde birikmi\u015f \u0131s\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu, kimyasallar içeren s\u0131cak su, buhar ve gazlard\u0131r. Jeotermal enerji ise jeotermal kaynaklardan do\u011frudan veya dolayl\u0131 her türlü faydalanmay\u0131 kapsamaktad\u0131r.<\/span><\/span>\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tJeotermal enerji yeni, yenilenebilir, sürdürülebilir, tükenmeyen, ucuz, güvenilir, çevre dostu, yerli ve ye\u015fil bir enerji türüdür.<\/u><\/span><\/span><\/strong>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\nJeotermal enerji yerkürenin iç \u0131s\u0131s\u0131d\u0131r. Bu \u0131s\u0131 merkezdeki s\u0131cak bölgeden yeryüzüne do\u011fru yay\u0131l\u0131r. <\/span>\n<\/p>\n

\nJeotermal kaynaklar\u0131n üç önemli bile\u015feni vard\u0131r: <\/span>\n<\/p>\n

\n1. Is\u0131 kayna\u011f\u0131,
\n2. Is\u0131y\u0131 yeralt\u0131ndan yüzeye ta\u015f\u0131yan ak\u0131\u015fkan,
\n3. Suyun dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flamaya yeterli kayaç geçirgenli\u011fi. <\/span>\n<\/p>\n

\nJeotermal alanlarda s\u0131cak kayaç ve yüksek yeralt\u0131 suyu s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 normal alanlara göre daha s\u0131\u011f yerlerde bulunur. Bunun ba\u015fl\u0131ca nedenleri aras\u0131nda: <\/span>\n<\/p>\n

    \n
  • Magman\u0131n kabu\u011fa do\u011fru yükselmesi ve dolay\u0131s\u0131yla \u0131s\u0131y\u0131 ta\u015f\u0131mas\u0131, <\/span><\/li>\n
  • Kabu\u011fun inceldi\u011fi yerlerde yüksek s\u0131cakl\u0131k fark\u0131 sonucunda olu\u015fan  \u0131s\u0131 ak\u0131\u015f\u0131, <\/span><\/li>\n
  • Yeralt\u0131 suyunun birkaç kilometre derine inip \u0131s\u0131nd\u0131ktan sonra yüzeye do\u011fru yükselmesi. <\/span>\n
    \n\t
    \n\t\"\"
    \n\tIdeal Jeotermal Sistemin Sematik Gösterimi<\/span> <\/span>\n\t<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n

    \nJeotermal saha, sistem ve rezervuar\u0131 birbirlerinden ay\u0131rmak üzere a\u015fa\u011f\u0131daki tan\u0131mlar yap\u0131labilir.<\/p>\n

    Jeotermal Saha: <\/span><\/p>\n

    Yeryüzünde bir jeotermal etkinli\u011fi gösteren co\u011frafik bir tan\u0131md\u0131r. E\u011fer yeryüzünde herhangi bir do\u011fal jeotermal ç\u0131k\u0131\u015f yoksa, yeralt\u0131ndaki jeotermal rezervuar\u0131n üstündeki alan\u0131 tan\u0131mlamakta kullan\u0131l\u0131r.
    \n<\/span>
    \nJeotermal Sistem: <\/span><\/span><\/p>\n

    Yeralt\u0131ndaki hidrolik sistemi bütün parçalar\u0131 ile birlikte (beslenme alan\u0131, yeryüzüne ç\u0131k\u0131\u015f noktalar\u0131 ve yeralt\u0131ndaki k\u0131s\u0131mlar\u0131 gibi) tan\u0131mlamakta kullan\u0131l\u0131r. <\/p>\n

    Jeotermal Rezervuar: <\/span><\/p>\n

    \u0130\u015fletilmekte olan jeotermal sistemin s\u0131cak ve geçirgen k\u0131sm\u0131n\u0131 tan\u0131mlar.<\/p>\n

    Jeotermal sistemler ve rezervuarlar; rezervuar s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131, ak\u0131\u015fkan entalpisi, fiziksel durumu, do\u011fas\u0131 ve jeolojik yerle\u015fimi gibi özelliklerine göre s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131rlar. Örne\u011fin jeotermal rezervuarda 1 km derinlikteki s\u0131cakl\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 olarak sistemleri iki gruba ay\u0131rmak olas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

    a.) Rezervuar s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 150°C' dan dü\u015fük oldu\u011fu, dü\u015fük s\u0131cakl\u0131kl\u0131 sistemler: Bu tür sistemler genelde yeryüzüne ula\u015fm\u0131\u015f do\u011fal s\u0131cak su veya kaynar ç\u0131k\u0131\u015flar gösterirler. <\/p>\n

    b.) Rezervuar s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 200°C' dan yüksek oldu\u011fu yüksek s\u0131cakl\u0131kl\u0131 sistemler: Bu tür sistemler ise do\u011fal buhar ç\u0131k\u0131\u015flar\u0131 (fumeroller), kaynayan çamur göletleri ile kendini gösterir.. <\/p>\n

    Jeotermal sistemlerin fiziksel durumlar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmalar\u0131 durumunda, üç farkl\u0131 rezervuar durumu tan\u0131mlanabilir.<\/span>\n<\/p>\n

    \nS\u0131v\u0131n\u0131n etken oldu\u011fu jeotermal rezervuarlar : <\/span><\/p>\n

    Rezervuardaki bas\u0131nç ko\u015fullar\u0131nda su s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n buharla\u015fma s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131ndan daha dü\u015fük oldu\u011fu rezervuarlar\u0131 tan\u0131mlamakta kullan\u0131l\u0131r. Rezervuar bas\u0131nc\u0131n\u0131 s\u0131v\u0131 su faz\u0131 kontrol etmektedir. <\/p>\n

    \u0130ki fazl\u0131 jeotermal rezervuarlar : <\/span><\/p>\n

    Rezervuarda s\u0131v\u0131 su ve su buhar\u0131 birlikte bulunmaktad\u0131r ve rezervuar bas\u0131nc\u0131 ve s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 suyun buhar bas\u0131nc\u0131 e\u011frisini izler. <\/p>\n

    Buhar\u0131n etken oldu\u011fu jeotermal rezervuarlar : <\/span><\/p>\n

    Rezervuar bas\u0131nc\u0131ndaki ak\u0131\u015fkan s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n suyun buhar bas\u0131nc\u0131 e\u011frisi s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131ndan daha yüksek olmas\u0131 durumunda bu tür rezervuarlar olu\u015furlar. Rezervuardaki bas\u0131nc\u0131 su buhar\u0131 faz\u0131 kontrol etmektedir.
    \nBir jeotermal rezervuar\u0131n fiziksel durumu ve kimyasal özellikleri zamana ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fiklik gösterebilece\u011fi gibi ayn\u0131 rezervuar içerisindede bir noktadan di\u011ferine farkl\u0131l\u0131klar gösterebilir. Örne\u011fin s\u0131v\u0131n\u0131n etken oldu\u011fu bir rezervuar, üretim sonucu olu\u015fan bas\u0131nç dü\u015fümünden dolay\u0131, zamanla iki fazl\u0131 bir jeotermal ak\u0131\u015fkan durumuna dönü\u015febilir.
    \nJeotermal enerji, hava kirlili\u011fi yaratmayan ve dikkatli kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda çevre sorunlar\u0131n\u0131 en aza indirgeme özelli\u011fi olan bir enerji kayna\u011f\u0131d\u0131r. Jeotermal enerji kayna\u011f\u0131n\u0131n sürdürülebilir projelerde kullan\u0131lmas\u0131 amaçlanmal\u0131d\u0131r. Projelerin sürdürülebilir olmas\u0131 için jeotermal sistemlerin ve rezervuarlar\u0131n iyi bilinmesi ve varolan yeralt\u0131 özelliklerinin projelerin avantaj\u0131na olacak \u015fekilde de\u011ferlendirilmesi gerekmektedir.<\/span>\n<\/p>\n

    \nJEOTERMAL ENERJ\u0130N\u0130N DO\u011eASI VE DA\u011eILIMI
    \n<\/span><\/span>
    \nJeotermal enerjinin do\u011fas\u0131 ve da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ile ilgili üç temel terim vard\u0131r; jeotermal gradyan, \u0131s\u0131 ak\u0131\u015f\u0131 ve jeotermal anomali. <\/p>\n

    Jeotermal gradyan dünya yüzeyinden derinlere do\u011fru inildikçe s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131ndan kaynaklan\u0131r. Normal olarak yerin alt\u0131na do\u011fru inildi\u011finde her 33 metre'de s\u0131cakl\u0131k 1oC yükselir. Fakat jeotermal sahalarda, jeolojik yap\u0131n\u0131n ve kayaç tiplerinin farkl\u0131 olmalar\u0131ndan dolay\u0131 s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131 çok daha fazla, örne\u011fin 33 metre'de 5oC olabilir. <\/p>\n

    Is\u0131 enerjisi dünya yüzeyine, kayalardan iletim yoluyla geçerek, ma\u011fman\u0131n hareketi ile veya jeotermal suyun hareketi ile ula\u015f\u0131r. Is\u0131 enerjisinin iletim yoluyla dü\u015fey olarak hareket etmesine \u0131s\u0131 ak\u0131s\u0131 denir.<\/p>\n

    Baz\u0131 jeotermal alanlarda, baz\u0131 derinliklerde s\u0131cakl\u0131klar, kom\u015fu alandaki s\u0131cakl\u0131klardan farkl\u0131l\u0131klar gösterirler. Bu düzensizli\u011fe jeotermal anomali denir. Jeotermal anomali küçük bir alan ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olabilir ve sadece küçük bir s\u0131cak su kayna\u011f\u0131 anomaliyi gösterebilir. Öte yandan anomali binlerce kilometrakarelik bir alanda da olu\u015fabilir. Jeotermal kuyular\u0131n sondaj\u0131, geli\u015ftirilmesi ve i\u015fletmesi çok pahal\u0131 i\u015flemler olduklar\u0131 için jeotermal aramalarda pozitif jeotermal anomalilerin (yüzeye yak\u0131n ve yüksek s\u0131cakl\u0131kl\u0131) yerleri tespit edilmeye çal\u0131\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n

    Farkl\u0131 jeolojik yap\u0131larda, jeotermal anomalilere sebep olan be\u015f ana faktör vard\u0131r. Bu faktörlerin anla\u015f\u0131lmas\u0131, jeotermal alanlar\u0131n aranmas\u0131nda yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n

    <\/span><\/span>Is\u0131, farkl\u0131 bölgelerde farkl\u0131 h\u0131zlarda yay\u0131l\u0131r. <\/span><\/span><\/p>\n

    Is\u0131 ak\u0131s\u0131ndaki temel farklar\u0131n sebebinin yerin yakla\u015f\u0131k 30 km alt\u0131ndaki olu\u015fumlarda bulundu\u011funa inan\u0131lmaktad\u0131r. Baz\u0131 bölgelerde \u0131s\u0131 ak\u0131s\u0131 ortalamaya göre dü\u015fük, baz\u0131 bölgelerde yüksektir.
    \n<\/span><\/span>
    \nIs\u0131 ak\u0131\u015f miktar\u0131n\u0131n aral\u0131\u011f\u0131.<\/span><\/span><\/p>\n

    Sedimentar bölümdeki her derinlikte, kayaç tipinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak \u0131s\u0131 iletiminin h\u0131z\u0131 ayn\u0131d\u0131r. Radyoaktif kaynaklar \u0131s\u0131 iletim h\u0131z\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirir. Normal olarak \u0131s\u0131 yeryüzüne sabit h\u0131zda iletilir. Fakat, eger ortam\u0131n \u0131s\u0131l iletkenli\u011fi anormal olarak çok dü\u015fük ise, mevcut alandaki s\u0131cakl\u0131k kom\u015fu alanlardan fazlad\u0131r. Genel olarak dünyan\u0131n heryerinde rastlanan de\u011fi\u015fik kayaç tiplerinin \u0131s\u0131 iletkenli\u011fi birbirlerinden farkl\u0131l\u0131k gösterir. Örne\u011fin kuvars\u0131n iletkenli\u011fi, peki\u015fmemi\u015f kilin iletkenli\u011finden alt\u0131 kat daha fazlad\u0131r.<\/p>\n

    Yani, e\u011fer \u0131s\u0131 ak\u0131\u015f\u0131 sabit ise, bir tabakadaki jeotermal gradyan, de\u011fi\u015fen \u0131s\u0131 iletim h\u0131z\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak, kom\u015fu tabakaya göre alt\u0131 kat daha fazla olabilir. Kayaçlardaki lateral (yanal) de\u011fi\u015fiklikler ve bunlara ba\u011fl\u0131 \u0131s\u0131 iletkenli\u011findeki de\u011fi\u015fiklikler çarp\u0131c\u0131 jeotermal anomaliler yaratabilir.<\/p>\n

    <\/span><\/span>Radyoaktif elementlerin konsantrasyon farklar\u0131. <\/span><\/span><\/p>\n

    Di\u011fer faktörler jeotermal gradyanin büyüklü\u011fünü etkiler. Radyoaktif elementler yo\u011funlukla üst kabukta bulunurlar fakat en fazla granitik kayalarda bulunurlar. Radyoaktif elementler s\u0131\u011f kabuksal alanlardaki \u0131s\u0131 ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131r\u0131rlar. Baz\u0131 granitik kayalardaki \u0131s\u0131 ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n üçte ikilere varan k\u0131sm\u0131 radyoaktif elementler olan uranyum, toryum ve potasyumun radyoaktif bozunumundan dolay\u0131 olu\u015fur. Bunlar\u0131n aras\u0131nda uranyum ve toryum ayn\u0131 önemde iki radyoaktif elementtir ve radyoaktif çürümeden olu\u015fan \u0131s\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k olarak % 80-90'\u0131n\u0131 olu\u015ftururlar. Bu noktada, yeteri kadar büyük hacimli bir granitik kütle içinde bulunan küçük miktarda uranyumun (milyonda 5-10 parça ve toryumun (20-80 ppm) yeralt\u0131 s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirgin biçimde yükseltti\u011fini not etmekte fayda vard\u0131r. Radyoaktif elementlerin konsantrasyonundaki lateral (yanal) de\u011fi\u015fimler, kayalar ayn\u0131 \u0131s\u0131l iletkenlikte de olsa jeotermal gradyanda farkl\u0131l\u0131klara yol açar.
    \n<\/span><\/span>
    \nTabakalar aras\u0131na giren genç ma\u011fmatik kayaçlar (Genç ma\u011fmatik sokulumlar). <\/span><\/span><\/p>\n

    Levha tektoni\u011fi teorisi (yerkabu\u011funun, geni\u015f düz parçalar\u0131n\u0131n hareketi) genç ma\u011fma aktivitelerinin olu\u015fumunu aç\u0131klamaktad\u0131r. Ma\u011fma, levhalar\u0131n ayr\u0131lma zonlar\u0131 boyunca ve levhalar aras\u0131na girerek, s\u0131rtlar olu\u015fturur. Kabu\u011fa do\u011fru sokulan ma\u011fma yerkabu\u011funa \u0131s\u0131 transfer eder ve bu da yüksek jeotermal gradyanlar yaratabilir. Sonuç olarak ortaya ç\u0131kan jeotermal anomaliler de\u011ferli jeotermal kaynaklar yaratabilirler.<\/p>\n

    <\/span><\/span>Hidrotermal sirkülasyon.<\/span><\/span><\/p>\n

    Geçirgen kayaçlardan, k\u0131r\u0131k veya çatlak sistemlerinden geçen sular, \u0131s\u0131y\u0131 kayaçlardan daha h\u0131zl\u0131 ta\u015f\u0131rlar. Genç ma\u011fmatik sokulum taraf\u0131ndan \u0131s\u0131t\u0131lan sular konveksiyon ak\u0131mlar\u0131 sonucu jeotermal sistemde dola\u015f\u0131r veya dola\u015f\u0131mdaki so\u011fuk su ma\u011fmatik bir sokulama yakla\u015farak \u0131s\u0131n\u0131r ve hareketine devam eder. \u0130ki durumda da jeotermal enerji kabuktaki s\u0131\u011f derinliklere transfer edilir ve ciddi jeotermal anomalilere sebep olabilir. Termal sular\u0131n yeryüzüne ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131 noktalarda do\u011fal s\u0131cak su kaynaklar\u0131 olu\u015fur. Di\u011fer yerlerde termal sulara ula\u015fmak için kuyu açmak gerekir.<\/p>\n

    <\/span><\/span>Jeotermal Enerji Üretimi<\/span><\/span><\/p>\n

    Jeotermal enerji ço\u011funlukla yerkabu\u011fundaki kayaçlarda, ikincil olarak da kayaçlardaki çatlaklar\u0131, gözenekleri dolduran su, su buhar\u0131 veya di\u011fer ak\u0131\u015fkanlarda bulunur. Bu yay\u0131lm\u0131\u015f enerjiyi kullan\u0131labilir hale getirmek için önce büyük hacimlerdeki kayaç kütlelerinden toplanmas\u0131 ve sonra da bir bo\u015falt\u0131m noktas\u0131na ta\u015f\u0131nmas\u0131 gereklidir. Yerkabu\u011funun en üst bir kaç kilometrelik bölümünde neredeyse bütün kayaçlarda bulunan su, enerjiyi toplamak ve almak için bir mekanizma olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n

    Jeotermal suyu ve sahip oldu\u011fu \u0131s\u0131l enerjiyi ekonomik olarak elde edebilmek için suyun içinden geçti\u011fi kayaçlar\u0131n çok miktarda su içermeleri ve geçirgenliklerinin fazla olmas\u0131 gerekir. Kayaç\u0131n su depolayabilme kapasitesi depolama katsay\u0131s\u0131 olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Suyun geçirgenlik özelli\u011fi ise hidrolik iletkenlik veya geçirgenlik olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Çatlakl\u0131 kuvars, kireçta\u015f\u0131, k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f volkanik kayalar, serbest kum ve çak\u0131l yüksek depolama katsay\u0131s\u0131na ve yüksek hidrolik iletkenli\u011fe sahiptir ve genellikle büyük miktarlarda su üretimine olanak sa\u011flarlar.<\/p>\n

    Yüksek hidrolik iletkenli\u011fe sahip ve kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 fazla olan kayaçlara, geçirgenli\u011fi yüksek kayaçlar denir. Geçirgenli\u011fi yüksek kayaçlar ana akiferleri (geçirgen kayalar veya gözenekli ortamlar)ve en üretken jeotermal rezervuarlar\u0131 olu\u015ftururlar. Uzun süreli enerji üretimi için bu akiferler geni\u015f alanlara yay\u0131lmal\u0131 ve su beslenme sahas\u0131na hidrolik olarak ba\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

    Geçirgenli\u011fi az olan sahalarda çe\u015fitli çatlatma yöntemleri enerji üretimini teorik olarak artt\u0131r\u0131r fakat bu tür uygulamalar jeotermal alanlarda çok ender uygulanmaktad\u0131r.<\/p>\n

    Gözeneklili\u011fi ve geçirgenli\u011fi az olan kayaçlardan enerji üretimi, s\u0131n\u0131rl\u0131 sirkülasyon çevrimleri ile sa\u011flanabilir. Bu durumda iki kuyu birbirine k\u0131r\u0131k ve çatlaklar sistemi ile hidrolik olarak ba\u011fl\u0131d\u0131r. So\u011fuk su bir kuyudan a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru pompalan\u0131r, pompalanan su kayaçlardaki çatlaklardan geçerek iletim yoluyla \u0131s\u0131n\u0131r ve ikinci kuyudan yukar\u0131 do\u011fru pompalan\u0131r. Kayaçlardaki çatlaklar\u0131n geçirgenli\u011fi az olan kayaçlar taraf\u0131ndan çevrelenmesi, çevrimdeki su kayb\u0131n\u0131n az miktarda kalmas\u0131 için önemlidir. Bu teknolojiye s\u0131cak kuru kayaç 'HDR' teknolojisi denmektedir ve hala deneysel a\u015famada bulunmaktad\u0131r. Bu teknolojinin uygulanabilirli\u011fi ve ekonomisi henüz tam olarak kan\u0131tlanmam\u0131\u015ft\u0131r. S\u0131cak kuru kayaçlar, hidrolojik ortam çe\u015fitleri aras\u0131nda en uçta bulunur, çe\u015fitlenme bu uçtan yüksek geçirgenli\u011fi olan klasik rezervuarlara ve akiferlere do\u011fru geni\u015fler. Dünyan\u0131n kabu\u011fundaki kayaçlar\u0131n ço\u011fu s\u0131n\u0131rl\u0131 bir sirkülasyon çevrimi için çok fazla geçirgendir fakat bu geçirgenlik ekonomik olarak jeotermal ak\u0131\u015fkan üretmeye yetecek kadar fazla de\u011fildir.<\/p>\n

    <\/span><\/span>Jeotermal Sistemlerin Çesitleri<\/span><\/span><\/p>\n

    <\/span>Genç Volkanik Sokulumlarla Ba\u011flant\u0131l\u0131 Hidrotermal Konveksiyon Sistemler. <\/span><\/span><\/p>\n

    Dünyan\u0131n \u0131s\u0131s\u0131n\u0131n varoldu\u011funa dair en belirgin kan\u0131tlar volkanik patlamalard\u0131r. Bu patlamalardan etrafa yay\u0131lan lavlar dünya yüzeyinde hemen so\u011fur fakat yer kabu\u011fu alt\u0131ndaki iç küre(lav\u0131n kayna\u011f\u0131) binlerce y\u0131l boyunca ergimi\u015f olarak kal\u0131r. Günümüzde bu ma\u011fma hücrelerine do\u011frudan sondaj yap\u0131lmas\u0131 pratik de\u011fildir. Bununla birlikte ma\u011fma s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n etraf\u0131ndaki k\u0131r\u0131klar ve çatlaklar hidrotermal sirkülasyon sistemlerinin olu\u015fumuna elveri\u015fli olabilir: yeralt\u0131 suyu, so\u011fumakta olan ma\u011fma s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131lar\u0131nda veya çevresinde çevrime girebilir. Bu çevrimde bir miktar \u0131s\u0131 alan su tekrar yeryüzüne yak\u0131n alanlara döner. S\u0131cak ve so\u011fuk suyun yo\u011funluklar\u0131 aras\u0131ndaki fark \u0131s\u0131nan suyun üste ç\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

    \n\"\"
    \n<\/span>Genç Magmatik Sokulumlar Tarafindan Etkilenen Hidrotermal
    \nTa\u015f\u0131n\u0131m Sisteminin \u015femas\u0131 <\/span>
    \n<\/span>\n<\/p>\n

    \nÇatlak (Fay) Kontrollü Sistemler. <\/span><\/p>\n

    Hidrotermal ta\u015f\u0131n\u0131m(konveksiyon) sistemlerinin ço\u011fu genç volkanik s\u0131z\u0131nt\u0131lar\u0131n oldu\u011fu yerlerde bulunmaz. Bunun yerine bu jeotermal sistemler \u0131s\u0131lar\u0131n\u0131, geçirgen alanlar boyunca suyun derinlere do\u011fru sirkülasyonuna izin veren geni\u015f hacimli kayaçlardan al\u0131rlar. Bu alanlar, stratigrafik yataklar veya çatlaklar ve birbirine ba\u011flant\u0131l\u0131 k\u0131r\u0131k sistemleri olabilir. Su s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 birinci olarak bölgesel \u0131s\u0131 ak\u0131m\u0131n\u0131n büyüklü\u011füne ve su çevriminin derinli\u011fine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Hidrotermal ta\u015f\u0131n\u0131m sistemlerinin kollar\u0131na beslenme (re\u015farj) da\u011fl\u0131k alanlarda ve biti\u015fik vadilerde meydana gelir. K\u0131r\u0131k ve çatlaklar a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde gösterilenden farkl\u0131 olabilirler, önemli olan k\u0131r\u0131klar\u0131n yükselen s\u0131cak su için yeterli derecede geçirgen olmalar\u0131d\u0131r. <\/span><\/span>\n<\/p>\n

    \n\"\"
    \n<\/span>Genç Magmatik Sokulumlar\u0131n Etkisi Altinda Olmayan, Fay Kontrollü,
    \nMeteorik Su Sirkülasyonuna Bagl\u0131 Hidrotermal Ta\u015f\u0131n\u0131m Sistemi <\/span><\/span>\n<\/p>\n

    \n\u0130letkenli\u011fi Dü\u015fük Katmanlar\u0131n Alt\u0131nda Gizlenen Radyojenik Is\u0131 Kaynaklar\u0131. <\/span><\/span><\/p>\n

    Granitik plutonik kayaçlar göreceli olarak yüksek miktarlarda uranyum ve toryum içerirler. Bu elementlerin radyoaktif parçalanmas\u0131 \u0131s\u0131 enerjisi aç\u0131\u011fa ç\u0131kar\u0131r. Radyojenik pluton içindeki \u0131s\u0131 ak\u0131m\u0131, kom\u015fu kayaçtaki (içine sokulunan) kayaç) \u0131s\u0131 ak\u0131m\u0131ndan fazlad\u0131r. E\u011fer granitik kayaçlar dü\u015fük \u0131s\u0131 ilekenli\u011fi olan katmanlar taraf\u0131ndan çevrelenmi\u015fse bu katmanlar\u0131n taban\u0131nda yüksek s\u0131cakl\u0131klar olu\u015fabilir. Jeotermal anomalinin \u015fekli radyojenik kayna\u011f\u0131n \u015fekline, kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131na ve üstteki tabakalar\u0131n termal iletkenli\u011fine ba\u011fl\u0131d\u0131r. <\/p>\n

    <\/span><\/span>Yer Bas\u0131nçl\u0131 (Geopressured)- Jeotermal Rezevuarlar. <\/span><\/span><\/p>\n

    Yer Bas\u0131nçl\u0131 – jeotermal rezervuarlar, üzerlerindeki kayaçlar taraf\u0131ndan su sütununun bas\u0131nc\u0131n\u0131 a\u015fan bas\u0131nç alt\u0131nda b\u0131rak\u0131lan akiferlerdir. Yer bas\u0131nçl\u0131 jeotermal alanda bulunan ve daha az gözenekli olan katmanlar suyun yukar\u0131ya do\u011fru s\u0131zmas\u0131n\u0131 ve \u0131s\u0131 transferini önler Yer bas\u0131nçl\u0131 katmanlardaki su çok yüksek miktarda \u0131s\u0131 içerir, ayr\u0131ca bu su çözünmü\u015f metan (Do\u011fal gaz\u0131n ana bile\u015feni) aç\u0131s\u0131ndan da zengindir. <\/p>\n

    Yer bas\u0131nçl\u0131 jeotermal rezervuarlardan jeotermal enerji ve çözünmü\u015f metan üretimi halen geli\u015fmekte olan bir teknolojidir. Temel olarak derin petrol kuyusu sondaj\u0131nda kullan\u0131lan yöntemlerin benzerleri kullan\u0131l\u0131r. Sondaj masraflar\u0131 ancak çok güçlü finansal yap\u0131lar\u0131 olan kurumlar taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanabilir. Günümüzde sadece s\u0131cak su kullan\u0131m\u0131 için böyle kuyular\u0131n aç\u0131lmas\u0131 ekonomik de\u011fildir. E\u011fer metan üretimi ile birle\u015ftirilirse yer bas\u0131nçl\u0131 jeotermal rezervuarlar ekonomik olabilirler.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

    \n\"\"
    \nDerin Bölgesel Akifer \u0130çindeki Jeotermal Rezervuar\u0131n \u015eematik Modeli<\/span>
    \n<\/span>\n<\/p>\n

    \nDerin Bölgesel Akiferler. <\/span><\/p>\n

    <\/span>Kabuktaki a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru e\u011fimli oluklar, yeralt\u0131 sular\u0131n\u0131 da\u011fl\u0131k alanlardaki beslenme alanlar\u0131ndan toplar. Bu su daha sonra tortul kayaçlardan geçerek a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru iner ve jeogradyanden dolay\u0131 buralarda \u0131s\u0131n\u0131r. <\/p>\n

    Bu tür havzalarda e\u011fer hidrolik iletkenlik yüksekse veya çatlaklar suyun artezyenik bas\u0131nç sayesinde yukar\u0131 do\u011fru yükselmesine izin veriyorsa, jeotermal su deliklerden yeryüzüne ula\u015fabilir. Artezyenik bas\u0131nç termal suyun yüzeye ula\u015fmas\u0131 için yeterli olabilir. Dü\u015fük termal iletkenli\u011fe sahip tortullarda e\u015f s\u0131cakl\u0131k e\u011frileri (izoterm) yüzeye do\u011fru e\u011filebilirler ve jeotermal suyu yüzeyin çok yak\u0131n\u0131na getirebilirler.<\/p>\n

    <\/span><\/span>Referans<\/p>\n

    <\/span>What is geothermal energy? M.H.Dickson and M.Fanelli, Istituto di Geoscienze e Georisorse, Pisa, Italy. <\/span><\/span>\n<\/p>\n

    \n“\u0130zmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü (Jeotermal Enerji Ara\u015ft\u0131rma Geli\u015ftirme Test ve E\u011fitim Merkezi (JENARUM)), 2004.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

    \nKaynak: eie.gov.tr<\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        Jeotermal kaynak k\u0131saca yer \u0131s\u0131s\u0131 olup, yerkabu\u011funun çe\u015fitli derinliklerinde birikmi\u015f \u0131s\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu, kimyasallar içeren s\u0131cak su, buhar ve gazlard\u0131r. Jeotermal enerji ise jeotermal kaynaklardan do\u011frudan veya dolayl\u0131 her türlü faydalanmay\u0131 kapsamaktad\u0131r. Jeotermal enerji yeni, yenilenebilir, sürdürülebilir, tükenmeyen, ucuz, güvenilir, çevre dostu, yerli ve ye\u015fil bir enerji türüdür. Jeotermal enerji yerkürenin iç \u0131s\u0131s\u0131d\u0131r. Bu […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[419],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-449","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cevre"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/449","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=449"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/449\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":172910,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/449\/revisions\/172910"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=449"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=449"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=449"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=449"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}