{"id":4660,"date":"2007-11-26T08:24:00","date_gmt":"2007-11-26T08:24:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:00:06","modified_gmt":"2025-10-23T10:00:06","slug":"kuresel-gida-teroru-ve-gida-guvenligi-4660","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/kuresel-gida-teroru-ve-gida-guvenligi-4660","title":{"rendered":"K\u00fcresel G\u0131da Ter\u00f6r\u00fc ve G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi"},"content":{"rendered":"

\"p572_zf\"<\/i><\/span>Prof.Dr.Sinan BA\u015e
\n<\/strong>"GIda güvenli\u011fi" yak\u0131n gelecekte belki de en s\u0131k duyaca\u011f\u0131m\u0131z konulardan biri olacakt\u0131r. Biz bu kavram ile zaman zaman deli dana,\u015fap, ku\u015f gribi vakalar\u0131nda oldu\u011fu gibi kriz ortamlar\u0131nda \u015föyle bir uzaktan merhabala\u015f\u0131r\u0131z, a\u015fina oldu\u011fumuzu dü\u015fünürüz.
\n  Bir de, televizyon programlar\u0131nda ve haberlerde, yap\u0131lan g\u0131da denetimlerini içimiz ürpererek, ama çok uzaklarda bir dünyada gerçek üstü olaylarm\u0131\u015f gibi izlerken \u015föyle bir hat\u0131rlar\u0131z. Tabii, bu arada nadiren de olsa ürünlerin son kullanma tarihine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 da unutmayal\u0131m. <\/p>\n

\n            Bu ifade, ku\u015fkusuz, sonuç olarak tüketti\u011fimiz g\u0131dan\u0131n insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na ayk\u0131r\u0131 unsurlar içermeyi\u015fini ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 olumsuz etkilememesini kastetmektedir. Ancak, g\u0131dan\u0131n sofram\u0131za gelinceye kadar geçirdi\u011fi süreci dikkate al\u0131rsak oldukça geni\u015f boyutlu ve kapsaml\u0131 bir konu oldu\u011fu anla\u015f\u0131labilecektir. Bu süreç, bir tohumun topra\u011fa, bir yavrunun ana rahmine dü\u015fmesiyle ba\u015flam\u0131yor art\u0131k. Çok daha öncesinden, tohumun genetik yap\u0131s\u0131na müdahale ile ba\u015fl\u0131yor, hiçbir \u015fekilde bakir kalmam\u0131\u015f, sanayi art\u0131klar\u0131yla kirlenmi\u015f taban sular\u0131\u0131n çorakla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 tabiata havale edilen geli\u015fim, sentetik kimyasallarla gübrelenerek, ilaçlanarak, hormonlanarak \u015fi\u015firiliyor, ozonu y\u0131rt\u0131lm\u0131\u015f, dengesi bozulmu\u015f, egzozla bacayla kükürtlenmi\u015f, karbon monoksiti yükselmi\u015f hava ile besleniyor ve insanlar\u0131n hoyrat ellerine ve gem vurulmaz h\u0131rslar\u0131na teslim oluyor. Hasat edilen hammaddenin tüketti\u011fimiz ürün haline dönü\u015fümü de uzun bir süreçtir.Uygun ortamlarda,uygun metotlarla, hijyen sa\u011flanarak üretimin gerçekle\u015ftirilmesinin biraz \u015fansa kalm\u0131\u015f olmas\u0131 bir tarafa, ürünün albenisi yüksek,raf ömrü uzun,gösteri\u015fli ve cazibeli olmas\u0131 için de renklendiriciler,tatland\u0131r\u0131c\u0131lar, aroma vericiler, yap\u0131 geli\u015ftiriciler, koruyucular, vs. vs. gibi bir sürü sentetik katk\u0131 maddeleri devreye giriyor.\n<\/p>\n

\n            K\u0131saca, on binlerce kilometre öteden kalk\u0131p selams\u0131z sabahs\u0131z gelen bir göçmen ku\u015f ta, ta uzaklarda patlayan Çernobil de, ad\u0131n\u0131 san\u0131n\u0131 bilmedi\u0131imiz bir virüs de, çokça muhatap olduðumuz d\u0131\u015fk\u0131 bakterisi de, en modern teknolojiler ile elde edilip ürüne kat\u0131labilen sentetik kimyasallar da, merdiven alt\u0131 üretimlerdeki kaba kir, pas ve hamam böce\u011fi de g\u0131dan\u0131n ve dolay\u0131s\u0131yla insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n güvenli\u011fini tehlikeye at\u0131yor.\n<\/p>\n

\n            Elbette bu kavram\u0131n önemini tasvir edebilmek için ba\u015fka bir y\u0131\u011f\u0131n argüman da kullanabiliriz. Bunlar\u0131n birço\u011funa bazen ürpertici haberler, bazen kara mizah espriler tarz\u0131nda a\u015finay\u0131z.Geneti\u011fi ile oynanm\u0131\u015f franke\u015ftayn g\u0131dalar,toptanc\u0131 haline gelinceye kadar 5 cm uzayan h\u0131yarlar, Erman Toro\u011flu'nun hormonlu tavuklar\u0131, içinden böcek, iplik, jilet ç\u0131kan ekmekler vs.\n<\/p>\n

\n            insan\u0131n hiç çekinmeden, tam emniyetle, endi\u015fe duymadan a\u011fz\u0131na koyabilece\u011fi g\u0131dalar\u0131 üretmek,hiç ku\u015fkusuz,bir sermaye, yat\u0131r\u0131m ve birikim i\u015fidir. Bir eknik ve teknoloji gerektirir.Bu ise, birçoklar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan kar marjlar\u0131n\u0131n azalmas\u0131 anlam\u0131na gelir. Ne yaz\u0131k ki, baz\u0131lar\u0131 için kazanma h\u0131rs\u0131 tüm arzular\u0131n üstünde tatmin \u015fehveti, kaybetme korkusu ise tüm insani de\u011ferleri ayaklar alt\u0131na ald\u0131rabilecek cinnet demektir. Bu durum, küresel g\u0131da terörüne elveri\u015fli zemin olu\u015fturmaktad\u0131\u0131r. \n<\/p>\n

\n            Nihai amaç insan\u0131n refah ve saadeti, ya\u015fam kalitesinin yükseltilmesi oldu\u011funa göre, g\u0131da terörünün önlenmesi ve güvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 insafa terk edilemeyecek kadar hassas, nazik ve önemli bir konudur. Tabiat\u0131yla konunun önemiyle orant\u0131l\u0131 olarak abart\u0131l\u0131 mü-eyyidelerin bulunmas\u0131 ve zecri olarak uygulanmas\u0131 kaç\u0131n\u0131lmazd\u0131r.\n<\/p>\n

\n            Bu bak\u0131mdan, ba\u015fta da söyledi\u011fim gibi, g\u0131da güvenli\u011fi ya-kýn gelecekte en çok konu\u015fulan, tart\u0131\u015f\u0131lan ve irdelenen konular\u0131n ba\u015f\u0131nda gelecektir.Nitekim, AB ile kat\u0131l\u0131m müzakerelerinin devam et-ti\u011fi bu günlerde uyum konular\u0131n\u0131n önemli  bir bölümünü g\u0131da güvenli\u011fi ve bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 konular te\u015fkil etmektedir. AB'nin mevzuatta uyum sa\u011flanmas\u0131n\u0131 istedi\u011fi tar\u0131m konular\u0131nda ortaya konulan doküman, kurallar, normlar, standartlar, kodeksler vs. netice itibariyle üretim a\u0131\u015fþamalar\u0131n\u0131 denetim alt\u0131na almay\u0131 amaçlamaktad\u0131r.AB  g\u0131da güvenli\u0131\u011fini sa\u0131\u011flamak için çok s\u0131k\u0131 standartlar ve denetimler izledi\u011fi gibi,ortak bütçesinin önemli bir bölümünü bu amaçla kullanmakta, ara\u015ft\u0131rma bütçelerinin önemli k\u0131sm\u0131n\u0131 bu konuyu esas alan projelere a-y\u0131rmaktad\u0131r. Bu normlar bizim günlük hayat\u0131m\u0131za intikal ettikçe ve hakim oldukça ürün etiketi üzerinde sadece firma ad\u0131 ve son kullanma tarihi de\u011fil,üretim kayna\u011f\u0131 ve a\u015famalar\u0131yla ilgili bilgiler de gör-meye ba\u015flayabiliriz. Müeyyideler uygulanmaya ba\u015flad\u0131kça, üretimin ve üretim a\u015famalar\u0131n\u0131n standartlara uygunlu\u011funu denetleyen ISO gibi, HACCP gibi, OHSAS gibi evrensel prosedür ve prosesler firmalar\u0131n vazgeçilmezleri olacakt\u0131r.\n<\/p>\n

\n            Elbette bu standartlara azami ölçülerde uyularak üretim yap\u0131lan firmalar\u0131n ürünleri saül\u0131\u011fa tam anlam\u0131yla zarars\u0131zd\u0131r demek de çok iyimserlik olur. Burada esas olan, tüketicinin tüketim bilincinin geli\u015fmesi ve yerle\u015fmesidir.Konu çok boyutlu ve kapsaml\u0131,farkl\u0131 yönlerden irdelenmeye ve yorumlanmaya ihtiyaç var.G\u0131da olacak materyalin genetik yap\u0131s\u0131yla oynanmas\u0131,katk\u0131 maddeleri,organik ve ekolojik üretim vs hararetli tart\u0131\u015fma konular\u0131d\u0131r ve gündemimizi artan oranda i\u015fgal etmeye devam edecektir.                \n<\/p>\n

\nProf.Dr.Sinan BA\u015e <\/strong>\n<\/p>\n

\nKahramanmara\u015f Sütçü imam Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Zootekni Bölümü<\/strong>\n<\/p>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 AYIN KONU\u011eU<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prof.Dr.Sinan BA\u015e "GIda güvenli\u011fi" yak\u0131n gelecekte belki de en s\u0131k duyaca\u011f\u0131m\u0131z konulardan biri olacakt\u0131r. Biz bu kavram ile zaman zaman deli dana,\u015fap, ku\u015f gribi vakalar\u0131nda oldu\u011fu gibi kriz ortamlar\u0131nda \u015föyle bir uzaktan merhabala\u015f\u0131r\u0131z, a\u015fina oldu\u011fumuzu dü\u015fünürüz.  Bir de, televizyon programlar\u0131nda ve haberlerde, yap\u0131lan g\u0131da denetimlerini içimiz ürpererek, ama çok uzaklarda bir dünyada gerçek üstü olaylarm\u0131\u015f […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-4660","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4660","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4660"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4660\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171477,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4660\/revisions\/171477"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4660"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4660"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4660"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=4660"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}