{"id":5149,"date":"2007-12-07T14:18:00","date_gmt":"2007-12-07T14:18:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:59:47","modified_gmt":"2025-10-23T09:59:47","slug":"ozurlulerin-kent-parklarini-kullanimina-yonelik-oneriler-5149","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/ozurlulerin-kent-parklarini-kullanimina-yonelik-oneriler-5149","title":{"rendered":"\u00d6z\u00fcrl\u00fclerin Kent Parklar\u0131n\u0131 Kullan\u0131m\u0131na Y\u00f6nelik \u00d6neriler"},"content":{"rendered":"<p><span class=\"gs-wm-wrap\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/images\/stories\/peyzaj\/ozurller.jpg\" border=\"2\" alt=\"ozurller\" title=\"ozurller\" hspace=\"10\" vspace=\"5\" width=\"600\" height=\"442\" align=\"left\" \/><i class=\"gs-wm-badge\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/span>Do\u011fu\u015ftan veya sonradan herhangi bir hastal\u0131k veya kaza sonucu, bireyin kendi kendine yapmas\u0131 gereken bedensel, duyusal veya zihinsel faaliyetleri, normal veya normal kabul edilen s\u0131n\u0131rlar i&ccedil;inde ger&ccedil;ekle\u015ftirmede ki k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131k veya yetersizlik sonucu meydana gelen fonksiyon kayb\u0131 ve hareket etme g&uuml;&ccedil;l&uuml;\u011f&uuml; olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z &ouml;z&uuml;rl&uuml;l&uuml;k<br \/>\n &nbsp; <\/p>\n<p>\ndurumunda olan s&uuml;rekli &ouml;z&uuml;rl&uuml;ler ile &ccedil;ocuk, ya\u015fl\u0131, hamile, y&uuml;k ta\u015f\u0131yan veya hastal\u0131\u011f\u0131 sebebiyle hareket g&uuml;&ccedil;l&uuml;\u011f&uuml; ya\u015fayan olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ge&ccedil;ici &ouml;z&uuml;rl&uuml;l&uuml;k nedeniyle, uzun s&uuml;re kendi ba\u015flar\u0131na ve toplumdan uzak kalan &ouml;z&uuml;rl&uuml; bireyler, son y\u0131llarda d&uuml;nyada ve &uuml;lkemizde &ouml;nemsenmekte, devlet olarak yasal d&uuml;zenlemelerle ve sivil toplum kurulu\u015flar\u0131nca de\u011fi\u015fik platformlarda toplumun i&ccedil;inde bireyler olmas\u0131na &ccedil;al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n<strong>&Ouml;z&uuml;rl&uuml;lerin Talepleri&#8230;..<\/strong>\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nKentsel &ccedil;evrede, a&ccedil;\u0131k alanlarda ve kent parklar\u0131nda bizlerin yapmas\u0131 gereken &ccedil;al\u0131\u015fmalar &uuml;zerine bilgilenme ve konuya &ouml;z&uuml;rl&uuml;ler taraf\u0131ndan bak\u0131\u015f amac\u0131yla; kat\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fum &ouml;z&uuml;rl&uuml;lere y&ouml;nelik etkinlikler, &ouml;z&uuml;rl&uuml; bireylerle veya aile bireyleriyle yapt\u0131\u011f\u0131m g&ouml;r&uuml;\u015fmeler ve edindi\u011fim izlenimlerde, &ouml;z&uuml;rl&uuml; bireylerin de yetenekleri ve yeni m&uuml;cadelelere girme arzusunda olduklar\u0131 fakat yap\u0131lan etkinliklere kat\u0131l\u0131mda kentsel &ccedil;evreden kaynaklanan sorunlar nedeniyle engellendikleri konusunda hemfikirdiler ve bu engellenmenin hemen hemen t&uuml;m fiziksel &ccedil;evrede oldu\u011fu gibi ye\u015fil alanlarda, kent parklar\u0131nda da kar\u015f\u0131lar\u0131na &ccedil;\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131, &ouml;z&uuml;rl&uuml;lerin de arkada\u015flar\u0131 ile a&ccedil;\u0131k alanlarda ve kent parklar\u0131nda bulu\u015fmay\u0131 tercih ettiklerini, bedensel, sosyal, k&uuml;lt&uuml;rel aktivitelerin oldu\u011fu alanlar\u0131n &ouml;z&uuml;rl&uuml;lerin de yararlanabilecekleri \u015fekilde tasarlanmas\u0131n\u0131n onlar\u0131n sosyal hayata kat\u0131lmalar\u0131 ve deneyim kazanmalar\u0131 i&ccedil;in gerekli oldu\u011funu vurgulam\u0131\u015flar, bu nedenle kent parklar\u0131n\u0131n sosyalle\u015fmeye imkan tan\u0131mas\u0131n\u0131, &ouml;z&uuml;rl&uuml;ler i&ccedil;in ayr\u0131 bir yerde, toplumun genelinden soyutlanarak olu\u015fturulan &ouml;z&uuml;rl&uuml;ler park\u0131 yerine, toplumla b&uuml;t&uuml;nle\u015febilecekleri, b&uuml;t&uuml;n&uuml;n i&ccedil;inde var olabilecekleri kent parklar\u0131na ula\u015f\u0131labilirli\u011fin ve bu alanlar\u0131n kullan\u0131labilirli\u011finin sa\u011flanmas\u0131n\u0131 istemekte, toplumda yaln\u0131z kalmak ve toplumdan d\u0131\u015flanmak yerine, kentsel &ccedil;evredeki ula\u015f\u0131m\u0131n, alan i&ccedil;erisinde ki ula\u015f\u0131labilirlik ve kullan\u0131labilirlik sorununun &ccedil;&ouml;z&uuml;mlenmesi gerekti\u011fini, arazinin topografyas\u0131ndan kaynaklanan tasar\u0131mlar nedeniyle her etkinlik alan\u0131n\u0131 kullanma imkanlar\u0131 olmamas\u0131 hususunda anlay\u0131\u015fl\u0131 olabileceklerini ama ye\u015fil alanlar\u0131n &ouml;z&uuml;rl&uuml; bireylerin ya\u015fad\u0131klar\u0131 mekanlar\u0131n yak\u0131n\u0131nda ula\u015f\u0131labilir ve kullanabilir alanlar olmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda \u0131srarl\u0131yd\u0131lar.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nG&uuml;ndelik hayat\u0131n i&ccedil;inde bir az\u0131nl\u0131k olarak ya\u015famlar\u0131n\u0131 s&uuml;rd&uuml;rmeye &ccedil;al\u0131\u015fan ya\u015fl\u0131 ve &ouml;z&uuml;rl&uuml; bireyler i&ccedil;in, &uuml;lkemizde kentsel &ccedil;evre anlam\u0131nda yeterli bir bilin&ccedil; oldu\u011fu s&ouml;ylenemez. Bilincin olmad\u0131\u011f\u0131 yerde eylem planlar\u0131n\u0131n ve hareketlerinin de olmas\u0131 beklenemez. &nbsp;Toplumun bu bireyleri i&ccedil;in kentsel &ccedil;evre olu\u015fumlar\u0131 maalesef yetersiz ve olanlar\u0131n da &ccedil;o\u011fu standarts\u0131zd\u0131r. Bu durumda kentsel &ccedil;evreyi olu\u015fturan biz tasar\u0131mc\u0131lara d&uuml;\u015fen g&ouml;rev; soruna sahip &ccedil;\u0131karak, arazinin do\u011fal yap\u0131s\u0131n\u0131 en iyi \u015fekilde de\u011ferlendirerek, estetik de\u011ferlerle birlikte ula\u015f\u0131labilir ve kullan\u0131labilir alanlar haline getirebilmek olmal\u0131, t&uuml;m etkinlik alanlar\u0131nda engellerin tamamen kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 m&uuml;mk&uuml;n de\u011filse bile alan i&ccedil;inde ge&ccedil;ici veya s&uuml;rekli &ouml;z&uuml;rl&uuml;, ya\u015fl\u0131 ve &ccedil;ocuklar i&ccedil;in hareketi kolayla\u015ft\u0131racak &ccedil;&ouml;z&uuml;mler olu\u015fturmal\u0131y\u0131z. Bu nedenle &ouml;ncelikle alanlara ula\u015f\u0131labilirli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 ve alan i&ccedil;erisinde yaya ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131n t&uuml;m bireylerin rahat hareket edebilece\u011fi \u015fekilde tasarlanmas\u0131, kullan\u0131labilirli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 gerekmektedir. &Ouml;rne\u011fin b&uuml;y&uuml;k y&uuml;z&ouml;l&ccedil;&uuml;m&uuml; olan parklarda, i&ccedil;erisinde ring seferi yapan motorlu ula\u015f\u0131m arac\u0131 ile bu sorun en aza indirilebilmelidir.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nTasar\u0131mlar insan\u0131n fiziksel g&uuml;c&uuml;n&uuml; b&uuml;t&uuml;n&uuml;yle kullanabildi\u011fi durumlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra&nbsp; ge&ccedil;ici yada s&uuml;rekli &ouml;z&uuml;rl&uuml;l&uuml;k durumlar\u0131 da g&ouml;z &ouml;n&uuml;ne al\u0131narak yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Herkesin ya\u015fam\u0131 boyunca bir veya bir&ccedil;ok kez kaza, hastal\u0131k ve do\u011fum&shy;sal nedenlerle hareketi engellenmi\u015ftir. Kayak kazas\u0131 ge&ccedil;irip aya\u011f\u0131n\u0131 incitenler, afet veya ter&ouml;r sebebiyle hareket yetene\u011fini veya duyusal yetene\u011fini &ouml;zellikle g&ouml;rme yetene\u011fini kaybedenler, k&uuml;&ccedil;&uuml;k &ccedil;ocuklar\u0131 veya ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 y&uuml;k nedeniyle ge&ccedil;ici hareket k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131\u011f\u0131 olanlar bu gruba dahildir. A&ccedil;\u0131k alanlarda s&uuml;rekli veya ge&ccedil;ici &ouml;z&uuml;rl&uuml;ler d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;lerek, onlar\u0131n antropometrik &ouml;l&ccedil;&uuml;leri, kulland\u0131klar\u0131 alet ve ekipmanlar\u0131n &ouml;l&ccedil;&uuml;leri ve standartlara uygun olarak olu\u015fturulan rampalar, yaya yolu ve ge&ccedil;itler yok denecek kadar azd\u0131r. Kentsel &ccedil;evre tasar\u0131mlar\u0131 ve uygulamalar ne kadar estetik ve fonksiyonel olursa olsun, toplumda ki t&uuml;m bireylerce kullan\u0131labilir olmad\u0131k&ccedil;a bir fayda sa\u011flayamazlar. Bu nedenle ula\u015f\u0131labilirlik ve kullan\u0131labilirlik i&ccedil;in iyi d&uuml;zenlenmi\u015f kentsel &ccedil;evrelerin b&uuml;y&uuml;k &ouml;nemi vard\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n<strong>Uygulamadaki hatalar&#8230;<\/strong>\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nUygulamadaki yetersizlik ve yava\u015fl\u0131k sebebiyle &ouml;z&uuml;rl&uuml;lerin b&uuml;y&uuml;k bir &ccedil;o\u011funlu\u011funun sosyal hayata, toplumsal hareketlere kat\u0131l\u0131m\u0131 g&uuml;n&uuml;m&uuml;zde en alt d&uuml;zeydedir. Kentsel &ccedil;evre unsurlar\u0131ndan stadyumlar, sinemalar, tiyatrolar, parklar ve ula\u015f\u0131m alanlar\u0131nda &ouml;z&uuml;rl&uuml;ler dikkate al\u0131narak yap\u0131lm\u0131\u015f tasar\u0131mlara s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da rastlanmaktad\u0131r. Kentsel &ccedil;evrede yap\u0131lacak d&uuml;zenlemeler &ouml;z&uuml;rl&uuml;lerin topluma uyum sa\u011flamas\u0131na b&uuml;y&uuml;k katk\u0131 sa\u011flayacak, &ouml;z&uuml;rl&uuml; bireyin yard\u0131ma gerek duymadan i\u015fe gidebilmesi, sinema ve tiyatrodan yararlanmas\u0131, toplu ta\u015f\u0131tlar ile veya yaya olarak ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flamas\u0131, toplumla birlikte ya\u015fama ve payla\u015fma duygusunu g&uuml;&ccedil;lendirecektir.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n<strong>Hukuki durum&#8230;<\/strong>\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nBa\u015fbakanl\u0131k &Ouml;z&uuml;rl&uuml;ler \u0130daresi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n T&uuml;rkiye \u0130statistik Kurumuna 2002 y\u0131l\u0131nda yapt\u0131rm\u0131\u015f oldu\u011fu &quot;T&uuml;rkiye &Ouml;z&uuml;rl&uuml;ler Ara\u015ft\u0131rmas\u0131 2002&quot;&nbsp; verilerine g&ouml;re &uuml;lkemizde n&uuml;fusun y&uuml;zde 12.29&#39;u, yani 8.431.937 ki\u015fi &ouml;z&uuml;rl&uuml; olarak ya\u015famlar\u0131n\u0131 s&uuml;rd&uuml;rmektedir. Bu bireyler mekansal olarak evleriyle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmak istememekte, kentsel &ccedil;evrede, a&ccedil;\u0131k alanlarda, kent parklar\u0131nda aktivitelerde bulunmak istemektedirler. Bu nedenle 2005 y\u0131l\u0131nda 5378 say\u0131l\u0131 &quot;&Ouml;z&uuml;rl&uuml;ler ve Baz\u0131 Kanun ve Kanun H&uuml;km&uuml;nde Kararnamelerde De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanunun&quot; ile &uuml;lkemizde &ouml;z&uuml;rl&uuml;lerin toplumdan d\u0131\u015flanmas\u0131n\u0131 engellemeye y&ouml;nelik olarak; &ouml;z&uuml;rl&uuml;l&uuml;\u011f&uuml;n &ouml;nlenmesi, &ouml;z&uuml;rl&uuml;lerin sa\u011fl\u0131k, e\u011fitim, rehabilitasyon, istihdam, bak\u0131m ve sosyal g&uuml;venli\u011fine ili\u015fkin sorunlar\u0131n\u0131n &ccedil;&ouml;z&uuml;m&uuml; ile her bak\u0131mdan geli\u015fmelerini ve &ouml;nlerindeki engelleri kald\u0131rmay\u0131 sa\u011flayacak tedbirleri alarak topluma kat\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 sa\u011flamak ve bu hizmetlerin koordinasyonu i&ccedil;in gerekli d&uuml;zenlemeleri yapmak amac\u0131yla, &quot;Devlet, insan onur ve haysiyetinin dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 temelinde, &ouml;z&uuml;rl&uuml;lerin ve &ouml;z&uuml;rl&uuml;l&uuml;\u011f&uuml;n her t&uuml;r istismar\u0131na kar\u015f\u0131 sosyal politikalar geli\u015ftirir. &Ouml;z&uuml;rl&uuml;ler aleyhine ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yap\u0131lamaz; ayr\u0131mc\u0131l\u0131kla m&uuml;cadele &ouml;z&uuml;rl&uuml;lere y&ouml;nelik politikalar\u0131n temel esas\u0131d\u0131r&quot; demektedir. Yasa, &ouml;z&uuml;rl&uuml;lerin toplumun ayr\u0131lmaz bir par&ccedil;as\u0131 oldu\u011funu bu nedenle ayr\u0131 tutulamayaca\u011f\u0131n\u0131, ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yap\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 beyan etmektedir. Yasa ayn\u0131 zamanda t&uuml;m &ouml;z&uuml;rl&uuml;leri sosyal g&uuml;venlik haklar\u0131ndan yararland\u0131rmay\u0131, kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131na ait mevcut resmi yap\u0131lar, mevcut t&uuml;m yol, kald\u0131r\u0131m, yaya ge&ccedil;idi, a&ccedil;\u0131k ve ye\u015fil alanlar, spor alanlar\u0131 ve benzeri sosyal ve k&uuml;lt&uuml;rel alt yap\u0131 alanlar\u0131 ile ger&ccedil;ek ve t&uuml;zel ki\u015filer taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f ve umuma a&ccedil;\u0131k hizmet veren her t&uuml;rl&uuml; yap\u0131lar bu yasan\u0131n y&uuml;r&uuml;rl&uuml;\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren yedi y\u0131l i&ccedil;inde &ouml;z&uuml;rl&uuml;lerin eri\u015febilirli\u011fine uygun duruma getirilmesi kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. B&uuml;y&uuml;k\u015fehir belediyeleri ve belediyeler, \u015fehir i&ccedil;inde kendilerince sunulan yada denetimlerinde olan toplu ta\u015f\u0131ma hizmetlerinin &ouml;z&uuml;rl&uuml;lerin ula\u015fabilirli\u011fine uygun olmas\u0131 i&ccedil;in gereken tedbirleri almas\u0131 ve yine yasan\u0131n y&uuml;r&uuml;rl&uuml;\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren yedi y\u0131l i&ccedil;inde mevcut &ouml;zel ve kamu toplu ta\u015f\u0131ma ara&ccedil;lar\u0131n\u0131n &ouml;z&uuml;rl&uuml;ler i&ccedil;in kullan\u0131labilir duruma getirilmesi bu kanunla belirtilmi\u015f ve &ouml;z&uuml;rl&uuml;lere y&ouml;nelik olarak al\u0131nacak kararlarda ve verilecek hizmetlerde &ouml;z&uuml;rl&uuml;lerin, ailelerinin ve g&ouml;n&uuml;ll&uuml; kurulu\u015flar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 gerekli g&ouml;r&uuml;lm&uuml;\u015ft&uuml;r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nYasan\u0131n &ouml;zellikle yerel y&ouml;netimlere y&uuml;k&uuml;ml&uuml;l&uuml;k verdi\u011fi ve bu yasalar gere\u011fi, &ouml;z&uuml;rl&uuml;lere olabildi\u011fince normal ya\u015fam olanaklar\u0131n\u0131n sunulmas\u0131, fiziksel ve sosyal engellerin ortadan kald\u0131r\u0131labilmesi gerekmektedir. Bu iyile\u015ftirmeler sadece kurumsal ve sivil toplum &ouml;rg&uuml;tlerinin hizmetleri ile sa\u011flanamayacakt\u0131r. Ayr\u0131ca kurumlar aras\u0131 ve daha ziyade teorik zemin &uuml;zerinde bir araya gelebilen mesleki disiplinler aras\u0131 i\u015fbirli\u011fi ile do\u011fru kararlar, tasar\u0131mlar, uygulamalar ve i\u015fletmelerle m&uuml;mk&uuml;n olabilecektir. Haz\u0131rlanan planlarda park olarak karar al\u0131nan alanlar, ula\u015f\u0131labilirlik ve kullan\u0131labilirli\u011fe uygun topo\u011frafik yap\u0131da araziler olmal\u0131, park\u0131 tasarlayan peyzaj mimar\u0131 toplumun genelinin fark\u0131nda olarak tasar\u0131m yapmal\u0131, uygulama, bak\u0131m ve i\u015fletmede de ula\u015f\u0131labilirlik ve kullan\u0131labilirlik dikkate al\u0131nmal\u0131, parklarda kapal\u0131 ve a&ccedil;\u0131k &ccedil;e\u015fitli ama&ccedil;lar i&ccedil;in olu\u015fturulan kullan\u0131m alanlar\u0131n\u0131n &ouml;z&uuml;rl&uuml;lerin istek ve ihtiya&ccedil;lar\u0131na cevap verecek \u015fekilde tasar\u0131m\u0131 ve uygulamas\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Yeni olu\u015fturulan parklar\u0131n tasar\u0131m ve uygulamalar\u0131nda, kullan\u0131m alanlar\u0131 ve kullan\u0131lan t&uuml;m donat\u0131lar &ouml;z&uuml;rl&uuml; bireylere uygun olmal\u0131, kullan\u0131lan donat\u0131lar &ouml;z&uuml;rl&uuml; bireylerin hareketlerini k\u0131s\u0131tlamayacak \u015fekilde konumland\u0131r\u0131lmal\u0131, bedensel, sosyal ve k&uuml;lt&uuml;rel aktivite alanlar\u0131 t&uuml;m insanlar\u0131n kolayca ula\u015fabilece\u011fi, kullanabilece\u011fi \u015fekilde tasarlanmal\u0131 ve i\u015faretlerle y&ouml;nlendirmeler yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Mevcut parklarda bulunan aktivite alanlar\u0131ndan da &ouml;z&uuml;rl&uuml; bireylerin faydalanabilmesi i&ccedil;in bu alanlarda bulunan donat\u0131lar, oyun gruplar\u0131 ve di\u011fer ekipmanlar\u0131n standartlar\u0131nda &ouml;z&uuml;rl&uuml;lere uygun adaptasyonlar yap\u0131lmal\u0131, ayr\u0131ca kent parklar\u0131nda bulunan aktivitelere &ouml;z&uuml;rl&uuml; bireylerin kat\u0131labilmeleri ve faydalanabilmeleri i&ccedil;in, &ouml;z&uuml;rl&uuml;lerin e\u011fitilmeleri ve toplum genelinin de &ouml;z&uuml;rl&uuml;ler konusunda bilin&ccedil;lendirilmeleri gerekmektedir.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n<strong>&Ouml;neriler&#8230;<\/strong>\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n&Ouml;z&uuml;rl&uuml;l&uuml;k sadece bu sorunu ya\u015fayan ki\u015fiyi de\u011fil, ailesini ve yak\u0131n &ccedil;evresini de ekonomik, sosyal ve psikolojik olarak etkileyen bir sorundur. &Ouml;z&uuml;rl&uuml; &ccedil;ocuk sahibi ailelerin, &ccedil;ocuklar\u0131n\u0131n &ouml;z&uuml;rl&uuml; olduklar\u0131n\u0131 kabullenerek di\u011fer &ouml;z&uuml;rl&uuml; &ccedil;ocu\u011fu olan ailelerle ili\u015fki i&ccedil;inde olmalar\u0131 ve sorunlar\u0131na ortak &ccedil;&ouml;z&uuml;m bulmalar\u0131, &ccedil;ocuklar\u0131n\u0131 belli aktivitelere nas\u0131l kat\u0131labilecekleri konusunda&nbsp; e\u011fitmeleri ve bu aktiviteleri di\u011fer insanlar kadar iyi yapabilecekleri konusunda bilin&ccedil;lendirilmeleri gerekmektedir.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n&Ouml;z&uuml;rl&uuml;ler ve onlar\u0131n sosyal hayata kat\u0131l\u0131mlar\u0131 ilgili sorunlar\u0131 i&ccedil;in &ccedil;al\u0131\u015fmakta olan pek &ccedil;ok kurum, kurulu\u015f, ki\u015fi ve g&ouml;n&uuml;ll&uuml;, &quot;T&uuml;rkiye&#39;deki as\u0131l sorunun &lsquo;g&ouml;r&uuml;nmeyen&#39; bu ger&ccedil;e\u011fin &ouml;ncelikli olarak &lsquo;g&ouml;r&uuml;n&uuml;r&#39; k\u0131l\u0131nmas\u0131, ortaya &ccedil;\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve toplumun bu insanlar\u0131 kabullenerek kayna\u015fabilmesi, bu kayna\u015fma ile &ouml;z&uuml;rl&uuml; sorununda &lsquo;fark\u0131ndal\u0131k&#39; ve bilin&ccedil; yarat\u0131lmas\u0131 ve devam\u0131nda sosyal hayata tam ve e\u015fit kat\u0131l\u0131m\u0131n sa\u011flanmas\u0131&quot; i&ccedil;in &ccedil;al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmas\u0131d\u0131r. Do\u011fru tasarlanm\u0131\u015f kentsel &ccedil;evrelerin insanlar\u0131n ya\u015fam kalitesini artt\u0131raca\u011f\u0131 bilinci ile bakarsak, tasar\u0131m\u0131n &ouml;z&uuml;rl&uuml;ler ve ya\u015fl\u0131lar i&ccedil;in ya\u015fam\u0131 kolayla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131, bu grubun ya\u015fam standartlar\u0131n\u0131n y&uuml;kseltilmesi ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan sorunlara &ccedil;&ouml;z&uuml;m bulunabilece\u011fi s&ouml;ylenebilir. \u0130yi tasarlanm\u0131\u015f kentsel &ccedil;evre ve tabi bunun en &ouml;nemli unsuru olan kent parklar\u0131 ile &ouml;z&uuml;rl&uuml;lerin ve ya\u015fl\u0131lar\u0131n g&uuml;nl&uuml;k ya\u015fama tam ve e\u015fit kat\u0131l\u0131mlar\u0131 sa\u011flanabilir. B&ouml;ylece ba\u015fta &ouml;z&uuml;rl&uuml;ler olmak &uuml;zere hepimize daha ya\u015fanabilir bir d&uuml;nya sunulabilir. Yap\u0131lan bilin&ccedil;li &ccedil;al\u0131\u015fmalarla &ouml;z&uuml;rl&uuml;leri ba\u015fkalar\u0131na ve kurumlara ba\u011f\u0131ml\u0131 olmaktan kurtararak kendileriyle ilgili her t&uuml;rl&uuml; g&ouml;rev ve sorumlulu\u011fu &uuml;stlenebilecekleri konumlara ula\u015ft\u0131r\u0131labilirler. Bu ger&ccedil;ekle\u015ftirilebilirse kendisine yard\u0131mc\u0131 olabilen &ouml;z&uuml;rl&uuml;ler &ccedil;o\u011falacak, &uuml;retime ve sosyal hayata kat\u0131labilen, ba\u011f\u0131ms\u0131z ya\u015fam s&uuml;rd&uuml;rebilen birey say\u0131s\u0131 artacakt\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nKentsel &ccedil;evrenin kitle ve bo\u015fluk olarak geli\u015fen yap\u0131sal d&uuml;zenini meydana getiren elemanlar tek tek ve birlikte bir ya\u015fam alan\u0131 kurulmas\u0131nda &ouml;nemli olduklar\u0131ndan engelleyici niteli\u011fe de sahip olabilirler. Bu engellerin mevcut mekanlarda giderilmesi yeni olu\u015fturulan mekanlarda da hi&ccedil; olu\u015fturulmamas\u0131 gerekmekte, &ouml;z&uuml;rl&uuml; bireyler evlerinden &ccedil;\u0131kt\u0131klar\u0131 andan itibaren kesintisiz olarak kentsel &ccedil;evreye, kent parklar\u0131na ula\u015fabilmeli ve kullanabilmelidirler. Kentsel &ccedil;evre d&uuml;zenlenmelerinde ortak fiziksel &ccedil;evre d&uuml;zenlemelerinin olmas\u0131 ve &ouml;z&uuml;rl&uuml;lerin de sa\u011fl\u0131kl\u0131 bireylerden ay\u0131rt edilmeden, toplumla kayna\u015ft\u0131r\u0131larak, &ouml;zg&uuml;r ve ba\u011f\u0131ms\u0131z ya\u015famalar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 gereklidir. &Ouml;z&uuml;rl&uuml; bireylerin say\u0131s\u0131 &uuml;lkemizde ve t&uuml;m d&uuml;nyada az\u0131msanmayacak oranda olmalar\u0131na kar\u015f\u0131n kentsel &ccedil;evrelerde &ouml;z&uuml;rl&uuml; bireylere y&ouml;nelik d&uuml;zenlemeler yetersizdir. Bu nedenle &ouml;z&uuml;rl&uuml; bireyler ula\u015f\u0131labilirlik ve kullan\u0131labilirlik konusunda zorlanmaktad\u0131r. A&ccedil;\u0131k alanlar tasarlan\u0131rken say\u0131ca &ouml;nemli bir oranda olan ve d\u0131\u015flanmak istemeyen bu grup dikkate al\u0131narak &ccedil;evresindeki engeller kald\u0131r\u0131lmal\u0131, evrensel tasar\u0131m ilkeleri ile olu\u015fturulan kentsel &ccedil;evrelerde beden g&uuml;c&uuml;, bireysel yetene\u011fi ne olursa olsun her insan hayat\u0131n\u0131 kolayca ya\u015fayabilmeli, fazla g&uuml;&ccedil; gerektirmeden eylemler yapabilmelidir. Bu ilkeden hareketle kentsel &ccedil;evrenin kolay ula\u015f\u0131labilir \u015fekilde tasarlanmas\u0131 t&uuml;m bireylerin, &ouml;zellikle &ouml;z&uuml;rl&uuml; bireylerin, ya\u015fl\u0131lar\u0131n kentsel &ccedil;evreyi kullanabilir olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. &Ccedil;evrede yap\u0131lan iyile\u015ftirmelerle veya k&uuml;&ccedil;&uuml;k ki\u015fisel yard\u0131mlarla &ouml;z&uuml;rl&uuml; bireyler de sosyal hayata kat\u0131labilir, d\u0131\u015flanm\u0131\u015fl\u0131k ve eve mahkumiyetten kurtulabilirler.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nGeli\u015fen toplumla birlikte de\u011fi\u015fen &uuml;lke politikalar\u0131, sosyal g&ouml;r&uuml;\u015fler ve e\u011filimler ne olursa olsun ya\u015fan\u0131lan &ccedil;evrenin, gen&ccedil;, ya\u015fl\u0131, sa\u011fl\u0131kl\u0131, &ouml;z&uuml;rl&uuml;, toplumun t&uuml;m bireyleri dikkate al\u0131narak bireylerin fiziksel &ccedil;evredeki k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 en aza indirmek, tasar\u0131m ve uygulama s\u0131ras\u0131nda &ouml;z&uuml;rl&uuml;ler bir kez daha d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;lerek &quot;&Ouml;Z&Uuml;RL&Uuml;LER \u0130&Ccedil;\u0130N \u0130Y\u0130 OLAN HERKES \u0130&Ccedil;\u0130N \u0130Y\u0130D\u0130R&quot; ilkesi ile ve sadece kentsel &ccedil;evre i&ccedil;in de\u011fil, t&uuml;m ya\u015fam alanlar\u0131 i&ccedil;in iyi olan\u0131 yapmak gerekmektedir. Bu nedenle yeni kent parklar\u0131 projelerinde ve mevcut kent parklar\u0131nda yap\u0131lacak \u0131slah &ccedil;al\u0131\u015fmalar\u0131nda sorumlu kurum ve kurulu\u015flarca yasan\u0131n belirtti\u011fi 2012 y\u0131l\u0131 da dikkate al\u0131narak gerekli &ccedil;al\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131, ula\u015f\u0131labilirlik ve kullan\u0131labilirlikte bireylerin &ouml;z&uuml;rl&uuml; olmas\u0131 sorun olmamal\u0131 ula\u015f\u0131labilirli\u011fi ve kullan\u0131labilirli\u011fi amac\u0131yla T&Uuml;M B\u0130REYLER \u0130&Ccedil;\u0130N AMA, &Ouml;ZELL\u0130KLE &Ouml;Z&Uuml;RL&Uuml;LER \u0130&Ccedil;\u0130N KENTSEL &Ccedil;EVREDE VE KENT PARKLARINDA &nbsp;ENGELS\u0130Z YAPILA\u015eMA sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\nNilg&uuml;n &Ouml;ZD\u0130NG\u0130\u015e TARAK&Ccedil;I\n<\/p>\n<p>\nPeyzaj Y&uuml;ksek Mimar\u0131\n<\/p>\n<p>\n<a href=\"mailto:nozdingis@gmail.com\">nozdingis@gmail.com<\/a>\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Do\u011fu\u015ftan veya sonradan herhangi bir hastal\u0131k veya kaza sonucu, bireyin kendi kendine yapmas\u0131 gereken bedensel, duyusal veya zihinsel faaliyetleri, normal veya normal kabul edilen s\u0131n\u0131rlar i&ccedil;inde ger&ccedil;ekle\u015ftirmede ki k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131k veya yetersizlik sonucu meydana gelen fonksiyon kayb\u0131 ve hareket etme g&uuml;&ccedil;l&uuml;\u011f&uuml; olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z &ouml;z&uuml;rl&uuml;l&uuml;k &nbsp; durumunda olan s&uuml;rekli &ouml;z&uuml;rl&uuml;ler ile &ccedil;ocuk, ya\u015fl\u0131, hamile, y&uuml;k ta\u015f\u0131yan veya [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[406],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-5149","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-peyzaj"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5149","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5149"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5149\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171193,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5149\/revisions\/171193"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5149"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5149"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5149"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=5149"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}