\n![\"At\u0131ksu](\"http:\/\/www.fokuswater.com\/images\/urunler13resimc.gif\")
Gri su, banyolar, du\u015flar, çama\u015f\u0131r makineleri ve lavabolarca olu\u015fturulan at\u0131k su olarak tan\u0131mlanabilir. Tuvaletler, mutfak lavabosu, bula\u015f\u0131k makineleri taraf\u0131ndan üretilen at\u0131k suya ise siyah su ad\u0131 verilmektedir.\n<\/p>\n
\n \n<\/p>\n
\nSulama için gri su kullan\u0131m\u0131, yap\u0131da ayr\u0131 siyah ve gri su tesisatlar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir. Bu sistem yeni bir yap\u0131 için sorun ç\u0131kartmamakta fakat eski yap\u0131lar için problem olmaktad\u0131r.\n<\/p>\n
\nYeralt\u0131 da\u011f\u0131t\u0131m sistemleri, çim alanlar için yerüstü sprey sistemler kadar iyi sonuç vermemekle birlikte, kök bölgesi sulamas\u0131 için etkili ve çok tasarrufludur. Kök bölgesi sulamas\u0131, a\u011façlar, bitki yataklar\u0131 ve otlar için kullan\u0131labilir.\n<\/p>\n
\nGri su sulamas\u0131 için en iyi uygulama yerleri, az su gereksinimi olan çevre düzenlemeleri (Xeriscape) ile ortak kullan\u0131md\u0131r.\n<\/p>\n
\nTeknoloji<\/strong>\n<\/p>\n \nGri su sistemleri dünyada uzun bir süredir kullan\u0131lmaktad\u0131r. Septik sistem teknolojisine yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerdir ve septik sistemlere uygun standartlardaki parçalar kullan\u0131rlar. Ana de\u011fi\u015fiklik, drenaj noktas\u0131n\u0131n bitki köklerinden alt hizalarda yap\u0131lmas\u0131d\u0131r. Böylece daha etkili sulama sa\u011flan\u0131r.\n<\/p>\n \nGri su sisteminin önemli bir özelli\u011fi siyah suyun ayr\u0131 bir sistem olarak izole edilmesidir. Böylece gri su tekrar kullan\u0131labilir ki bu genellikle sulamad\u0131r. Baz\u0131 firmalar taraf\u0131ndan gri suyun sulama yan\u0131nda daha farkl\u0131 kullan\u0131mlar için de de\u011ferlendirilmesine imkan verecek ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131lmaktad\u0131r.\n<\/p>\n \nMaliyet <\/strong>\n<\/p>\n \nBir ev için dü\u015fünüldü\u011fünde, yer alt\u0131 gri su sulama sisteminin maliyeti ufak bir septik sistemin maliyetine e\u015f de\u011ferdedir. Gri su sulama sistemleri, konvansiyonel spreyleme sulama sistemlerine oranla daha pahal\u0131d\u0131r. Bunun sebebi sistem dahilinde bulunan depolama tank\u0131d\u0131r. Özel da\u011f\u0131t\u0131c\u0131lar ve filtreler, damlamal\u0131 bir gri su sulama sistemi için dü\u015fünülmelidir. Yap\u0131da bir kanalizasyon ba\u011flant\u0131s\u0131 varsa, gri su sisteminin getirdi\u011fi art\u0131 maliyet daha fazla göze batmaktad\u0131r.\n<\/p>\n \nGR\u0130 SUYUN EVDE KULLANIMI <\/strong>\n<\/p>\n \nGri su bir anlamda ç\u0131kmazda olan su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir çözümüdür. Gri su genellikle çama\u015f\u0131r makineleri, du\u015flar, banyolar ve mutfak lavabolar\u0131ndan gelen sular\u0131 kapsar. \u0130çerisinde saç, sabun, ölü deri, deterjan, ya\u011f, yiyecek partikülleri, kozmetikler ve di\u011fer ev kimyasallar\u0131 bulunur. Evin her kesitindeki pis su de\u011fi\u015fik kirliliktedir. Mutfak lavabosu en kirli suyu içerir. Du\u015f ve banyo lavabosu (Saç ve sabun ile Deterjan , ya\u011f yiyecek partikülü) en az kirliliktedir.\n<\/p>\n \nSiyah su tuvaletten gelen sudur. Bu suyun la\u011f\u0131mda veya septik tankta ekolojik çözümlerle biyolojik i\u015flemlerden geçirilmesi gerekir.\n<\/p>\n \nGri suyun dayand\u0131\u011f\u0131 kaynak çe\u015fitlerini tan\u0131mak önemlidir. Uygun bir biçimde yap\u0131lan düzenleme, besin dönü\u015fümü, at\u0131k su ar\u0131tma sistemleri suyun do\u011fada kazan\u0131lmas\u0131n\u0131n çe\u015fitli yollar\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n \nKurak bölgelerdeki ev bahçelerinin sulama ihtiyac\u0131 sadece evdeki gri su dönü\u015fümünü kullanarak sa\u011flanabilir. <\/u>\u0130çeride kullan\u0131lan suyun %65'i gri sudur. Her gün yakla\u015f\u0131k 194 galondur. Ancak bu bölgeden bölgeye de\u011fi\u015fir; bir insan bir günde 31 galon gri su üretiyor, bu 4 ki\u015filik bir aile için y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 44 000 galon eder. Bir ki\u015fi günde 59 galon gri su üretir. Bu 4 ki\u015filik bir aile için haftada 1652 galon, y\u0131lda 85 904 galon eder.\n<\/p>\n \nGR\u0130 SUYUN DO\u011eADA KULLANIMI <\/strong>\n<\/p>\n \nGri su tar\u0131m ve do\u011fa için d\u0131\u015f sulama sistemiyle birle\u015ftirilebilir. E\u011fer gri su do\u011fada kullan\u0131lacaksa; sodyum, yada klor içeren deterjan ve temizleyiciler kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Çünkü bu tür elementler sa\u011fl\u0131\u011fa ve çevreye zarar verebilirler.\n<\/p>\n \nBaz\u0131 asitli bitkiler gri suyun ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131yla topra\u011fa <\/u>daha çok alkalin sa\u011flayana dek zarara u\u011frat\u0131labilirler. Ya\u011fmurlar ve taze su topra\u011f\u0131n fazla\n<\/p>\n \nminerale sahip olmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olurlar.\n<\/p>\n \nGri suyun tar\u0131msal alanda kullan\u0131m\u0131 uzun dönemde sulamadan, filtrelemeden ve bahçe topra\u011f\u0131n\u0131n da\u011f\u0131t\u0131m\u0131ndan kar sa\u011flar.\n<\/p>\n \nToksit temizleme maddelerinin kullan\u0131m\u0131n\u0131n bitirilerek hijyen ürünlerinin kullan\u0131m\u0131 tavsiye edilir. Klorlu ürünleri temizlemek için amonyak tercih edilir. Sabunlar ve deterjanlar sodyum tuzlar\u0131 içerirler ve topraktaki PH durumunu belirleyen alkalinin do\u011fmas\u0131na neden olurlar. Yumu\u015fat\u0131c\u0131lar, parfümler, renklendiriciler, lanolin ve evde kullan\u0131lan di\u011fer ürünlerin yok edilmesi yada azalt\u0131lmas\u0131 gerekir. Çünkü bunlar geri kazan\u0131lm\u0131\u015f gri suyla toprak sulan\u0131rken bitkiler taraf\u0131ndan al\u0131n\u0131rlar.\n<\/p>\n \nGri su geri dönü\u015füm sistemlerinde sodyum içeren su yumu\u015fat\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 tavsiye edilmez. Burada göz önüne al\u0131nacak en önemli husus çama\u015f\u0131r suyu, deterjan ve baron içeren maddelerin kullan\u0131m\u0131n\u0131 minimuma indirmektir.\n<\/p>\n \nGri suyun büyük ölçüde evde sulamada kullan\u0131lmas\u0131 ihtiyac\u0131 azalt\u0131r.\n<\/p>\n \nSulama suyu süs bitkilerinde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi meyve a\u011façlar\u0131n\u0131n sulamas\u0131nda da kullan\u0131l\u0131r. Bu nedenle gri suyun toplan\u0131p yeniden kullan\u0131lmas\u0131yla kurak bölgelerdeki taze suyun tüketimi azalt\u0131lm\u0131\u015f olur.\n<\/p>\n \nSuyun bu yolla kullan\u0131m\u0131 belediyenin ev tüketimi için sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 suya da etki eder ve su ta\u015f\u0131nmas\u0131ndaki yat\u0131r\u0131m ve enerji tüketimini azalt\u0131r.\n<\/p>\n \nGR\u0130 SUYUN SAGLI\u011eA ETK\u0130S\u0130 <\/strong>\n<\/p>\n \nGri su kullan\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131\u011fa en önemli etkisi içindeki mikrop miktar\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n \nGri suyun fiziksel ve kimyasal bile\u015fenleri mikroorganizmalar\u0131n geli\u015fmesine etki eder. Fosfat, amonyak ve çamurun bir araya getirilmesinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 besinlerin kullan\u0131labilir olmas\u0131na i\u015faret eder.\n<\/p>\n \nK\u0131yaslama yap\u0131l\u0131rsa gri su daha kullan\u0131\u015fl\u0131 besinler içerir çünkü zararl\u0131 biyolojik ürünler bar\u0131nd\u0131rmaz ancak siyah su bile\u015fenleri zararl\u0131 mikroplar ve enzimler bar\u0131nd\u0131r\u0131r ki bunlar insanlar\u0131n sindirim sistemlerinin bozulmas\u0131ndan kaynaklanan mikroplard\u0131r.\n<\/p>\n \nTuvaletten sonra evde en fazla su kullan\u0131lan yer du\u015f veya banyodur ki bunlar en fazla mikroorganizmaya sebep olur. Zararl\u0131 organizmalar çama\u015f\u0131r suyundan çok banyo veya du\u015f sular\u0131nda daha fazlad\u0131r. (Rose 1991) Gri su içindeki mikrop popülasyonu 48 saatlik bir periyot içinde artar ve takip eden 12 gün içinde kal\u0131c\u0131 hale gelir.(Rose 1991)\n<\/p>\n \n-\u0130ndikatör mikroorganizmalar,\n<\/p>\n \n-Toplam bakteri populasyonu, saptanmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n \nYap\u0131lan çal\u0131\u015fmalara göre genç çocuklu ailelerdeki gri sular içinde fecal ve total bakterilerin daha çok oldu\u011fu saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Gri suyun fiziksel ve kimyasal karakteristi\u011fi gün geçtikce de\u011fi\u015fmektedir. Amonyak ve fosfat miktar\u0131n da artma gözlenmektedir. Bunlar\u0131n çamurda %100 oran\u0131nda artmas\u0131 mikroorganizmalar için yeni bir besin kayna\u011f\u0131 olu\u015fturuyor; ki bunlar gri suyun stoklanmas\u0131 sayesinde geli\u015fiyorlar.\n<\/p>\n \nDizayn faktörlerinin filtrelemeyi, biyolojik davran\u0131\u015flar\u0131 ve en önemlisi ekolojik dezenfektelerin bir k\u0131s\u0131m formlar\u0131n\u0131 içerir. Bunlar gri suyun güvenilir ve tutarl\u0131 olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan kritik bile\u015fenlerdir. Amac\u0131, sa\u011fl\u0131k tehlikelerini ve gri su kullan\u0131m sistemlerinin pratik uygulama alanlar\u0131 için esteti\u011fin ve yönetimin etkilerini yok etmektir\n<\/p>\n \nSa\u011fl\u0131k riskleri <\/u>insanlar veya hayvanlarla patojenik organizmalar\u0131n ili\u015fkisine göre de\u011fi\u015fim gösterir. Bu riskler baz\u0131 yöntemler uygulanarak önemli ölçüde azalt\u0131labilir. Gri suyu güvenilir bir \u015fekilde kullanabilmek için patojenlerin say\u0131s\u0131n\u0131 indirmek gerekir. Gri su yüzey sulama sistemlerinde yada küçük tarlalarda çal\u0131 ve a\u011façlar için besin sa\u011flamada kullan\u0131l\u0131r ki bu meyve a\u011façlar\u0131n\u0131 kapsar.\n<\/p>\n \nGri su pis bebek bezlerinde yada hastal\u0131kl\u0131 bir insan\u0131n elbise ve vücut durulama sular\u0131ndan kaynaklanan baz\u0131 temel sorunlar ta\u015f\u0131r. Bu tür sular\u0131n geri dönü\u015fümde kullan\u0131lmamas\u0131 gerekir. Gri su kullan\u0131m\u0131nda en önemli unsur gri suyun kapal\u0131 bir yerde toplanmas\u0131 ve alttan tarlalara verilmesidir. Sa\u011fl\u0131k risklerini azaltmak için geri kazan\u0131lm\u0131\u015f gri su sebze bahçeleri ve bitkiler gibi hayvan ve insanlarla direk temas\u0131 olan ürünlerde kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n \nGri su meyve a\u011façlar\u0131na verilirse dört sulama arac\u0131 ile bir haftada küçük bir meyve bahçesi geli\u015ftirilebilir. Yeti\u015fkin bir meyve a\u011fac\u0131n\u0131n yetmi\u015f be\u015f galon suya ihtiyac\u0131 varken, gölgelik a\u011façlar\u0131n elli galona ve büyük çal\u0131lar\u0131n haftada on galona ihtiyac\u0131 vard\u0131r. Suyun geri dönü\u015fümü ve yeniden kullan\u0131m\u0131 çevresel üstünlük ve kurak mevsim için ekonomik uygulamalar\u0131 mümkün k\u0131lar.\n<\/p>\n \nBunu \u015fehir geri dönü\u015füm sistemlerinde kullan\u0131l\u0131r 'ba\u015far\u0131l\u0131 bir çal\u0131\u015fmad\u0131r ve büyüme nispeten yenidir ve geni\u015f çapta bilinmemektedir. Bir çok, bölge su geri dönü\u015fümü ile ilgili tecrübeden ve belirgin ölçütlerden yoksundur, ve yönetmelikler bu sistemin geli\u015fmesini s\u0131n\u0131rlamaktad\u0131r.\n<\/p>\n \nGR\u0130 SUYUN YASALLA\u015eMA YÖNTEMLER\u0130<\/strong>\n<\/p>\n \nSon zamanlarda konut alanlar\u0131ndaki su tesisatlar\u0131n\u0131 idare etmek ve at\u0131k suyu elde etmek için, ev sahiplerinin geleneksel su tesisatç\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131rmalar\u0131na izin verilmiyor. Baz\u0131 yarg\u0131larda gri suyun kesin kullan\u0131m\u0131 illegal olarak de\u011ferlendiriliyor, çama\u015f\u0131r makinesi durulama suyu gibi özel bir izin gerektirmiyor.\n<\/p>\n \nKaliforniya bunun legal kullan\u0131m\u0131na bir örnektir. Los Angelas'taki su geri'dönü\u015füm kurumu, "The Desidential Water Conservation Tax Cred\u0131t Government Lod Section<\/u>\u0131la göre gri suyun yüzey sulamas\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 te\u015fvik etmek için yasa ç\u0131kar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Te\u015fvik 1983'de sona erdi .Bunun sebebi gri su kullan\u0131m\u0131nda biyolojik sorunlardan çok politik engellerdir.\n<\/p>\n \nYönetimler için tutarl\u0131 yol gösterme yolu kurallardan geçer; Bu yönetimlere göre ~gri ve siyah su kullan\u0131m\u0131 sa\u011fl\u0131kla ilgili risk ta\u015f\u0131yor. Bu risk dramatik sonuçlar do\u011furabilir ve at\u0131k su geri dönü\u015füm metotlar\u0131yla suyun stoklanmas\u0131 da risk yaratabilir. ABD'deki birçok resmi kurulu\u015f gri suyun sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131na izin veriyor ve onu at\u0131k su olarak de\u011ferlendiriyor bu at\u0131k su tuvalet at\u0131klar\u0131, enfeksiyonlu pislikler ve sa\u011fl\u0131ks\u0131z vücut at\u0131klar\u0131 içermiyor.\n<\/p>\n \nMart 1991'de Kaliforniya valili\u011fi gri suyun güvenli bir \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131 için "Ev Sahiplerinin Rehberi" adl\u0131 bir bildiri yay\u0131nlad\u0131. Bu bildiri Governor Wilson, Kemethe Kizer ve Health servisinin direktörü taraf\u0131ndan imzaland\u0131. Sonunda kurakl\u0131k boyunca bu anons, di\u011fer kentlerinde bu konuda bildiri yay\u0131nlamas\u0131na yol açt\u0131. Lokal yarg\u0131lar görünü\u015füne göre gri su kullan\u0131m\u0131n\u0131 yasaklamak için baz\u0131 sebepler ileri sürüyor. \u015eu anda gri su kullan\u0131m\u0131 hakk\u0131nda aç\u0131k olan tek \u015fey kurallar\u0131n sürekli de\u011fi\u015fim halinde olmas\u0131d\u0131r. Sa\u011fl\u0131k otoriteleri geçmi\u015fte s\u0131f\u0131r risk için dayat\u0131yorlard\u0131. Ortaya küçük riskler koydu\u011fu dü\u015füncesiyle yayg\u0131n uygulamalar\u0131 önemsemiyorlard\u0131.\n<\/p>\n \nKaynak: ERYILDIZ, S., 2004. Ekopeyzaj. \u0130stanbul. Bahçe\u015fehir Üni. Yay\u0131nlar\u0131.\n<\/p>\n <\/p>\n\n
\n\tSa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131 gri su ve risk aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi kurmak için çok k\u0131s\u0131tl\u0131 bir bilgiye sahipler. Gri su yönetmelikleri son zamanlara kadar Arizona hariç mevcut de\u011fildi. California'daki baz\u0131 ilçeler bu yönetmeliklere sahipler yada \u015fimdi haz\u0131rl\u0131yorlar. Gri su kullan\u0131m\u0131 yol gösterildi\u011fi takdirde sa\u011fl\u0131kla ilgili riskleri azalt\u0131r. Mikrobik pislilik aile karakteristi\u011fine göre de\u011fi\u015fir mesela ailedeki çocuklar\u0131n ya\u015f\u0131 ve say\u0131s\u0131, hijyenik ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 ve aktiviteleri gibi gri su kullan\u0131m\u0131ndan önce pislenmenin içindekilerinin miktar\u0131n\u0131 saptayabilmek için bir s\u0131ralama yap\u0131labilir.\n\t<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n