\u0130pekböce\u011fi ilk defa \u0130sa'dan 2600 y\u0131l önce Çin'de beslemeye al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Çinliler ipekböce\u011fi yeti\u015ftirme ve ipekli kuma\u015f yapman\u0131n s\u0131rr\u0131n\u0131 uzun y\u0131llar ülkelerinde saklam\u0131\u015flard\u0131r.
\n Yurdumuzda ise ipekböcekçili\u011fi 1500 y\u0131ll\u0131k bir geçmi\u015fe sahiptir. Genellikle yard\u0131mc\u0131 bir tar\u0131m koludur. Büyük bir yat\u0131r\u0131m\u0131 gerektirmez. Ailede ya\u015fl\u0131, genç herkesin eme\u011fini de\u011ferlendirir. 35-40 günlük bir u\u011fra\u015f sonunda oldukça iyi bir gelir getirir. Ülkemizde yakla\u015f\u0131k 40 bin aile 70 bin kutu civar\u0131nda ipekböce\u011fi beslemekte ve 2000 ton kadar ya\u015f koza üretmektedir.
\nBugün daha çok Marmara bölgesinde yap\u0131lan ipekböce\u011fi yeti\u015ftiricili\u011fi, dut a\u011fac\u0131n\u0131n yeti\u015fti\u011fi her yerde yap\u0131labilir.
\n Son y\u0131llarda üretti\u011fimiz ipe\u011fin büyük bir bölümü ipek hal\u0131 dokumac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r. 100.000 den fazla genç k\u0131z\u0131m\u0131za i\u015f imkan\u0131 sa\u011flayan ipek hal\u0131c\u0131l\u0131k yurdumuza y\u0131lda 70-80 milyon dolarl\u0131k da döviz kazand\u0131rmaktad\u0131r.
\nTürkiye iklim, topra\u011f\u0131 ve insan\u0131 ile ipekböcekçili\u011fini geli\u015ftirerek dünya pazarlar\u0131ndaki pay\u0131n\u0131 artt\u0131rabilecek imkanlara sahiptir.
\n\u0130PEKBÖCEKLER\u0130N\u0130N BAKIM VE BESLENMES\u0130NDE GENEL ESASLAR <\/p>\n
\u0130pekböcekleri ne zaman beslenir?
\n Yurdumuzda y\u0131lda iki kez ipekböce\u011fi beslemesi yap\u0131labilir.
\n1 . \u0130lkbahar Beslemesi: Nisan, May\u0131s ve Haziran aylar\u0131nda yap\u0131l\u0131r. Bu mevsimde dut yapraklar\u0131 taze ve yeterli miktardad\u0131r. Genellikle beslemenin ilk günlerinde besleme odas\u0131n\u0131n \u0131s\u0131t\u0131lmas\u0131 gerekir. Beslemede geç kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda veya beslemenin uzun sürmesi halinde son ya\u015flarda hava s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131 hastal\u0131klara sebep olur. Bu nedenle beslemeye erken ba\u015flay\u0131p k\u0131sa sürede bitirmelidir. Uygun \u015fartlarda beslenen ipekböcekleri 26-27 günde koza örmeye ba\u015flarlar. Besleme \u015fartlar\u0131 uygun de\u011filse bu süre 45-50 güne kadar ç\u0131kabilir. <\/p>\n
2. Sonbahar Beslemesi: A\u011fustos ve Eylül aylar\u0131nda yap\u0131l\u0131r. Bu mevsimde dut yapraklar\u0131 genellikle kartla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lkbahar beslemesi gecikmi\u015fse yeniden süren yaprak miktar\u0131 da azd\u0131r. Yeterli miktarda ve kalitede yaprak elde edebilmek için yaz döneminde dutlar sulanmal\u0131d\u0131r. Sonbaharda temizlik ve dezenfeksiyona daha fazla dikkat etmek gerekir. Zira bu mevsimde ipekböce\u011fi hastal\u0131klar\u0131 daha çok etkili olur. \u015eayet sonbaharda da ipekböce\u011fi beslenecek ise ilkbahar beslemesi sonunda besleme yeri temizlenmeli ve ilaçlanmal\u0131d\u0131r.
\n\u0130pekböce\u011fini Tan\u0131yal\u0131m
\nYurdumuzda koza üretimi için beslenen ipekböcekleri Çin ve Japon orijinli \u0131rklar\u0131n melezleridir. Geçmi\u015f y\u0131llarda oldu\u011fu gibi bunlardan yumurta (Tohum) üretmek do\u011fru de\u011fildir. Bunlardan üretilen tohumlar dü\u015fük verimli olurlar. Ayr\u0131ca yumurta (Tohum) yolu ile bula\u015fan Pebrin (Karabatan) hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n ortaya ç\u0131kma ihtimali de artar. Karabatan hastal\u0131\u011f\u0131 bir zamanlar Avrupa'da ipekböcekçili\u011finin yok olmas\u0131na sebep olan tehlikeli bir hastal\u0131kt\u0131r.
\n\u0130pekböce\u011finin hayat\u0131nda dört de\u011fi\u015fik dönem vard\u0131r. Bunlar s\u0131ras\u0131 ile yumurta – larva (t\u0131rt\u0131l) – krizalit ve kelebek dönemleridir. Besleme yönünden önemli olan dönem larva (t\u0131rt\u0131l) dönemidir. Bu devre uygun \u015fartlarda 26-27 gün sürer. \u0130pekböcekleri bu devrede dört kez deri de\u011fi\u015ftirerek beslenir ve büyürler. Deri de\u011fi\u015ftirme safhas\u0131 (uyku) ya\u015fa göre 24 ila 48 saat kadar sürer. Bu safhada ipekböcekleri yaprak yemez ve hareketsiz kal\u0131rlar. \u0130pekböce\u011finin uyku safhalar\u0131 aras\u0131nda kalan yem yedi\u011fi sürelere ya\u015f denir. Kuluçkadan 1. uykuya kadar geçen süreye 1. ya\u015f, 1. ve 2. uykular aras\u0131nda 2. ya\u015f, 2. ve 3. uykular aras\u0131nda 3. ya\u015f, 3. ve 4. uykular aras\u0131nda 4. ya\u015f, 4. uykudan koza örmeye kadar olan süreye de 5. ya\u015f diyoruz.
\n\u0130pekböceklerini yeknesak beslemek yani hepsine ayn\u0131 zamanda koza ördürebilmek için uyku ve ya\u015flar\u0131 iyi takip etmek gerekir. Aksi halde ask\u0131ya ç\u0131kma dedi\u011fimiz koza örme devresi çok uzun bir zaman al\u0131r, buna ba\u011fl\u0131 olarak da hasat güçle\u015fir.
\n\u0130pekböceklerinde uyku (deri de\u011fi\u015ftirme)
\nUykuya giden ipekböce\u011fi özellikle a\u011f\u0131z k\u0131sm\u0131ndan belli olur. Son ya\u015flar dedi\u011fimiz 4 ve 5. ya\u015flarda küçülerek adeta bir nokta haline gelen a\u011f\u0131z k\u0131sm\u0131ndan uykuya giden ipekböce\u011fini tan\u0131mak çok kolayd\u0131r. <\/p>\n
\u0130lk ya\u015flarda ise deri renginin de\u011fi\u015fmesi, ba\u015f k\u0131sm\u0131n\u0131n irile\u015fmesi ve \u015feffafla\u015fmas\u0131, a\u011fz\u0131n küçülmesi uykuya gidi\u015fin belirtileridir.
\nUyku hali ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda ipekböceklerine verilen yaprak miktar\u0131 giderek azalt\u0131l\u0131r. Uykudan kalkan ilk ipekböce\u011fi görüldü\u011fünde yem tamamen kesilir ve ipekböceklerinin tamam\u0131n\u0131n uykudan kalkmas\u0131 beklenir. Uykudan kalkan yani deri de\u011fi\u015ftiren ipekböce\u011finin rengi daha de\u011fi\u015fik, a\u011f\u0131z k\u0131sm\u0131 ise daha büyüktür. \u0130pekböceklerinin tamam\u0131 uykudan kalkt\u0131\u011f\u0131nda yeni ya\u015f\u0131n ilk beslenmesine ba\u015flan\u0131r. Bu durumda ço\u011fu zaman akl\u0131m\u0131za \u015fu soru tak\u0131l\u0131r. Uykudan ilk kalkan ipekböcekleri di\u011ferinin de uykudan kalkmas\u0131n\u0131 beklerken aç kalmazlar m\u0131?
\nEvet ilk kalkanlar, yeniden be\u015flemeye ba\u015flay\u0131ncaya kadar bir veya bir buçuk gün yem yiyemeyeceklerdir. Ancak uykudan kalkan ipekböcekleri açl\u0131\u011fa dayan\u0131kl\u0131d\u0131r. Bunlar iki gün yem yemeden durabilirler. Uykuya giden ipekböcekleri ise açl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 hassast\u0131rlar. Vaktinden önce yemlemeyi kesmek bunlar\u0131n zay\u0131flamas\u0131na neden olur. <\/p>\n
Kireç tozu uygulamas\u0131
\nHer uyku devresinde yap\u0131lmas\u0131 gereken i\u015flerden biri de kireç tozu uygulamas\u0131d\u0131r. Besleme yata\u011f\u0131nda (küne) uykudan kalkan ipekböce\u011fi görüldü\u011fünde yemleme kesilir, besleme yata\u011f\u0131na ipekböceklerinin üzerini de örtecek \u015fekilde kireç tozu serpilir. Böylece hem besleme yata\u011f\u0131 ve ipekböceklerinin vücudu dezenfekte edilir hem de besleme yata\u011f\u0131n\u0131n kurumas\u0131 sa\u011flan\u0131r (Bu dönemde ipekböcekleri fazla rutubet istemezler). Ayr\u0131ca yeni kalkan ipekböceklerinin yem yiyerek di\u011ferlerine göre daha fazla geli\u015fmeleri önlenir.
\n\u0130pekböce\u011finin istekleri <\/p>\n
\u0130pekböcekleri çevre \u015fartlar\u0131na kar\u015f\u0131 çok hassast\u0131r. Beslemede s\u0131cakl\u0131k, nem, hava, \u0131\u015f\u0131k, yaprak kalitesi ve miktar\u0131, yemleme, seyreltme ve uyku devresi istekleri ne kadar uygun olursa ürünümüz de o derecede bol ve kaliteli olacakt\u0131r. <\/p>\n
S\u0131cakl\u0131k
\n\u0130pekböcekleri 20-30 derece aras\u0131ndaki s\u0131cakl\u0131klarda normal olarak geli\u015febilirler. Ancak her ya\u015f için s\u0131cakl\u0131k istekleri farkl\u0131d\u0131r. \u0130lk ya\u015flarda uygun s\u0131cakl\u0131k 25-26 derece, 4 ve 5. ya\u015flarda ise 23-24 derecedir.
\nNem
\n\u0130pekböceklerinin nem iste\u011fi de ya\u015flara göre de\u011fi\u015fir. \u0130lk ya\u015flarda daha yüksek (% 80-85) olan nem iste\u011fi, son ya\u015flarda % 70- 75 e iner. Uyku devrelerinde ise nem % 70 in alt\u0131nda olmal\u0131d\u0131r.
\nHava
\nÖzellikle ilk ya\u015flarda havaland\u0131rmaya önem vermelidir. \u0130pekböceklerinin havaland\u0131rmas\u0131nda h\u0131zl\u0131 bir hava ak\u0131m\u0131 olmamas\u0131na dikkat edilmelidir. Aksi halde ipekböcekleri kuytu yerlere toplanarak y\u0131\u011f\u0131lmalar meydana getirir ve bu beslemede zorluk yarat\u0131r.
\nI\u015f\u0131k
\n\u0130pekböcekleri lo\u015f bir ortamda bak\u0131lmal\u0131d\u0131r. Fazla \u0131\u015f\u0131k, aynen havaland\u0131rmada oldu\u011fu gibi ipekböceklerinin kuytu yerlerde y\u0131\u011f\u0131lmalar\u0131na neden olur.
\nYaprak kalitesi ve miktar\u0131
\nBeslemede solgun, tozlu, kirli, k\u0131z\u0131\u015fm\u0131\u015f yapraklar kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca dallar\u0131n uç k\u0131sm\u0131ndaki ilk 3-4 yaprak henüz olgunla\u015fmam\u0131\u015f oldu\u011fundan besleme için uygun de\u011fildir. Yapraklar serin saatlerde (sabah erken veya ak\u015famüstü) toplanmal\u0131 ve ta\u015f\u0131nmal\u0131d\u0131r. Besleme yerine getirilen yapraklar serin ve nemli bir yerde muhafaza edilmelidir. \u0130pekböceklerine ilk üç ya\u015fta k\u0131y\u0131lm\u0131\u015f yaprak, 4. ya\u015fta tam yaprak ve filiz, 5. ya\u015fta bütün filiz ve \u015fimal verilir.
\nYemleme
\nHer ya\u015f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda ipekböceklerinin i\u015ftahlar\u0131 azd\u0131r. Ya\u015f ortalar\u0131nda ço\u011fal\u0131r ve ya\u015f sonuna do\u011fru tekrar azal\u0131r. Yemleme .yaparken bu husus göz önüne al\u0131nmal\u0131 ve ona göre yaprak verilmelidir. Ak\u015famlar\u0131 verilen son yemde, bir sonraki yem saatine kadar uzun bir süre oldu\u011fundan gündüz verilenden daha fazla yaprak verilmelidir. Özellikle son ya\u015flarda bir ö\u011fünde verilen yaprak bir sonraki ö\u011fünden en erken bir saat önce bitirilecek kadar olmal\u0131d\u0131r. Verilen yaprak daha önce bitiyorsa az, daha geç bitiyorsa fazla verilmi\u015f demektir. Ayr\u0131ca bütün ipekböceklerinin yemden e\u015fit \u015fekilde yararlanabilmesi için yem ve ipekböcekleri besleme yata\u011f\u0131 üzerinde yeknesak \u015fekilde da\u011f\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 gerekir. <\/p>\n
Alt de\u011fi\u015ftirme (Küne alma):
\nBesleme esnas\u0131nda besleme yata\u011f\u0131nda kuruyan yapraklar, d\u0131\u015fk\u0131, de\u011fi\u015ftirilen deriler ve ölü ipekböcekleri birikir. Bunlar küneden at\u0131lmazlarsa zamanla koku\u015fur ve ipekböcekleri için zararl\u0131 olurlar. \u0130lk üç ya\u015fta her uyku sonras\u0131nda dördüncü ya\u015fta en az iki kez ve be\u015finci ya\u015fta güna\u015f\u0131r\u0131 küne temizli\u011fi yap\u0131lmas\u0131 gerekir. Bu i\u015flemde ipekböceklerinin büyüklü\u011füne uygun büyüklükte delikleri olan a\u011flar kullan\u0131l\u0131r. Besleme öncesi besleme yata\u011f\u0131 üzerine konan a\u011flar üzerine yem verilir. \u0130pekböcekleri yeni verilen yem üzerine ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda a\u011flar kald\u0131r\u0131larak altta kalan küne at\u0131l\u0131r. <\/p>\n
Seyreltme
\nBesleme yata\u011f\u0131 alan\u0131 ipekböceklerinin geli\u015fmesine paralel olarak artt\u0131r\u0131lmal\u0131 ve ipekböcekleri mümkün oldu\u011fu kadar seyrek bak\u0131lmal\u0131d\u0131r. S\u0131k bak\u0131m hem yemlemede zorluk yarat\u0131r hem hastal\u0131klar\u0131n çok çabuk yay\u0131lmas\u0131na neden olur. Birinci ya\u015f sonunda bir veya bir buçuk metrekarelik bir alan bir kutu ipekböce\u011fi için yeterliyken son ya\u015fta 25 metrekarelik bir alana ihtiyaç vard\u0131r. Seyreltme genellikle her uyku sonras\u0131nda alt de\u011fi\u015ftirme (küne alma) ile birlikte yap\u0131l\u0131r. <\/p>\n
| Ya\u015f \n\t\t\t Beslenme Alan\u0131 m 2 \n\t\t\t S\u0131cakl\u0131k <\/p>\n \t\t\tC 0 \t\t\t% \t\t\tBoyutu \n \n<\/p>\n \ntarimsalbilgi.org<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u0130pekböce\u011fi ilk defa \u0130sa'dan 2600 y\u0131l önce Çin'de beslemeye al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Çinliler ipekböce\u011fi yeti\u015ftirme ve ipekli kuma\u015f yapman\u0131n s\u0131rr\u0131n\u0131 uzun y\u0131llar ülkelerinde saklam\u0131\u015flard\u0131r. Yurdumuzda ise ipekböcekçili\u011fi 1500 y\u0131ll\u0131k bir geçmi\u015fe sahiptir. Genellikle yard\u0131mc\u0131 bir tar\u0131m koludur. Büyük bir yat\u0131r\u0131m\u0131 gerektirmez. Ailede ya\u015fl\u0131, genç herkesin eme\u011fini de\u011ferlendirir. 35-40 günlük bir u\u011fra\u015f sonunda oldukça iyi bir gelir getirir. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[436],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-5452","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hayvancilik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5452","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5452"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5452\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171129,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5452\/revisions\/171129"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5452"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5452"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5452"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=5452"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}} |