{"id":5453,"date":"2007-12-24T09:53:00","date_gmt":"2007-12-24T09:53:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:59:10","modified_gmt":"2025-10-23T09:59:10","slug":"ipek-bocekciligi-5453","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/ipek-bocekciligi-5453","title":{"rendered":"\u0130pek B\u00f6cekcili\u011fi"},"content":{"rendered":"

Ask\u0131,Koza Hasad\u0131 Pazarlama ve Kurutma
\n   <\/p>\n

\nASKI ,KOZA HASADI PAZARLAMA VE KURUTMA\n<\/p>\n

\nAsk\u0131:\n<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

\nBe\u015finci ya\u015f sonunda ipekböcekleri yem yemeyi keserek kendilerine koza örecekleri uygun yerler aramaya ba\u015flarlar. Bu hale gelmi\u015f olan ipekböceklerine olgun ipekböce\u011fi denir. Olgun ipekböceklerinin vücutlar\u0131 k\u0131sal\u0131r. Renkleri hafifçe sarar\u0131r. I\u015f\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 tutulup b\u0131rak\u0131ld\u0131klar\u0131nda \u015feffafla\u015fm\u0131\u015f gibidir. \u0130pekböcekleri olgunla\u015fmadan ask\u0131 dedi\u011fimiz ipekböceklerinin üzerinde koza örece\u011fi materyal haz\u0131r olmal\u0131d\u0131r. Yurdumuzda genellikle bitkilerden yap\u0131lan ask\u0131lar kullan\u0131lmaktad\u0131r: Bu ask\u0131lar bazen koza örmeye elveri\u015fli olmayan miktarda nem ihtiva ederler. \u0130yi bir ask\u0131da bulunmas\u0131 gereken özellikleri \u015föyle s\u0131ralayabiliriz. Ask\u0131 üzerinde s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011fa meydan vermeyecek \u015fekilde geni\u015f yüzey ihtiva etmeli.\n<\/p>\n

\nAsk\u0131 içinde serbest hava dola\u015fabilmeli ve nem kolayca yok edilebilmeli.\n<\/p>\n

\nMaliyeti dü\u015fük olmal\u0131 ve uzun süre kullan\u0131labilmeli\n<\/p>\n

\nBitkisel Ask\u0131lar<\/strong>\n<\/p>\n

\nÜlkemizde ask\u0131 olarak hardal, kat\u0131r t\u0131rna\u011f\u0131, p\u0131rnar ve püren gibi bitkiler kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bunlar\u0131n yan\u0131na baz\u0131 bölgelerde me\u015fe ve çam dallar\u0131 da ask\u0131 olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Ancak me\u015fe ve çam dallar\u0131 ask\u0131 olarak pek uygun olmad\u0131\u011f\u0131 gibi ormanlar\u0131n tahribine de neden olur.\n<\/p>\n

\nAsk\u0131 olarak kullan\u0131lacak bitkiler ask\u0131dan en az 10-15 gün önceden toplanarak kurutulmal\u0131d\u0131r. Bir kutu için 250-300 adet ask\u0131ya ihtiyaç vard\u0131r. Yetersiz ask\u0131 s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011fa ve çifte koza say\u0131s\u0131n\u0131n artmas\u0131na neden olur.\n<\/p>\n

\n\u0130pekböcekleri olgunla\u015fmaya ba\u015flay\u0131nca ask\u0131lar kerevetler üzerine uygun aral\u0131klarla yerle\u015ftirilir. Ask\u0131lar\u0131 kolayca havaland\u0131r\u0131lacak ve henüz olgunla\u015fmam\u0131\u015f ipekböceklerine yaprak vermeye mani olmayacak \u015fekilde yerle\u015ftirmek gerekir. Kerevetler üzerine yerle\u015ftirilen ask\u0131lara ipekböcekleri kendileri ç\u0131karak kozalar\u0131n\u0131 örerler.\n<\/p>\n

<\/p>\n

\nPlastik ask\u0131lar: Uzun y\u0131llar kullan\u0131labilen, temizlik ve dezenfeksiyonlar\u0131 kolay olan bir ask\u0131 çe\u015fididir. Koza kalitesini yükseltir ve i\u015fçilikten tasarruf sa\u011flar. Genellikle 60×100 cm boyutlar\u0131nda olan bu ask\u0131lardan bir kutuluk üretim için 40-45 tane gerekir. Bu tip ask\u0131larda olgunla\u015fan ipekböcekleri elle toplanarak ask\u0131 üzerine konulmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

<\/strong>Uzun y\u0131llar kullan\u0131labilen, temizlik ve dezenfeksiyonlar\u0131 kolay olan bir ask\u0131 çe\u015fididir. Koza kalitesini yükseltir ve i\u015fçilikten tasarruf sa\u011flar. Genellikle 60×100 cm boyutlar\u0131nda olan bu ask\u0131lardan bir kutuluk üretim için 40-45 tane gerekir. Bu tip ask\u0131larda olgunla\u015fan ipekböcekleri elle toplanarak ask\u0131 üzerine konulmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n

\nAsk\u0131 döneminde s\u0131cakl\u0131k ve nem: <\/strong>\n<\/p>\n

\nAsk\u0131 döneminde s\u0131cakl\u0131k ve nem koza kalitesini etkileyen en önemli unsurlard\u0131r. Özellikle kozan\u0131n örüldü\u011fü ilk 3-4 günlük sürede s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n 23-24 derece nemin de %70'in alt\u0131nda olmas\u0131na dikkat etmek gerekir. S\u0131cakl\u0131k 20 derecenin alt\u0131na dü\u015ferse koza örme tamamen durur. Ask\u0131 döneminde fazla nem ipekböceklerinin ipek ç\u0131karmas\u0131n\u0131 yava\u015flat\u0131r. Kozan\u0131n rengini ve parlakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bozar. Ask\u0131 odas\u0131nda gerek ç\u0131kan ipe\u011fin kurumas\u0131, gerek ipekböceklerinin içlerini bo\u015faltmas\u0131 nedeniyle nem artar. Dolay\u0131s\u0131yla ask\u0131 odas\u0131n\u0131n kap\u0131s\u0131 hiçbir zaman kapat\u0131lmamal\u0131. Ancak içeride kuvvetli bir hava cereyan\u0131 da olmamal\u0131d\u0131r. Kuvvetli hava cereyan\u0131 veya ask\u0131lar üzerine kuvvetli bir \u0131\u015f\u0131k gelmesi ipekböceklerinin kuytu yerlerde birikmelerine sebep olur. Böyle s\u0131k\u0131\u015f\u0131k ask\u0131larda çifte koza miktar\u0131 artar.\n<\/p>\n

<\/p>\n

\nKozalar ne zaman ask\u0131dan sökülmeli?\n<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

\nHasat\n<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

\nKozalar\u0131n hasad\u0131 için en uygun zaman ask\u0131 ba\u015flang\u0131c\u0131ndan itibaren 8. ve 9. ncu günlerdir. S\u0131cak bölgelerde bu süre biraz daha k\u0131salt\u0131labilir. Ancak hasattan sonra pazara götürülüp sat\u0131lmas\u0131 10-11 günden geriye b\u0131rak\u0131l\u0131rsa kozalar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131k kaybedece\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r. Koza hasad\u0131nda öncelikle ask\u0131 üzerinde (varsa) koza örmeden ölmü\u015f olan hasta böcekler bir küçük ma\u015fa yard\u0131m\u0131 ile di\u011fer kozalar\u0131 lekelemesine f\u0131rsat vermeden toplanmal\u0131 ondan sonra kozalar ask\u0131dan sökülmelidir.\n<\/p>\n

\nKozalar ask\u0131dan söküldükten sonra yap\u0131lacak ilk i\u015f kozalar üzerindeki koza pamu\u011fu ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz gev\u015fek örgülü k\u0131sm\u0131n tamamen al\u0131nmas\u0131 ve hatal\u0131 kozalar\u0131n ayr\u0131lmas\u0131 i\u015flemidir.\n<\/p>\n

\nBu ay\u0131r\u0131mda lekeli kozalar, zay\u0131f yani kolayca ezilebilen kozalar, salland\u0131\u011f\u0131nda içinden krizalit sesi gelmeyen sa\u011f\u0131r kozalar, uç k\u0131s\u0131mlar\u0131 sivri ve yumu\u015fak olan kozalar ile anormal \u015fekilli kozalar bir grup, çifte kozalar di\u011fer bir grup, Alâ kozalarda bir grup olmak üzere kozalar en az üç gruba ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r. Gere\u011finde çok lekeli ve ezik olanlar, irilik bak\u0131m\u0131ndan farkl\u0131 olan ala kozalarda ayr\u0131 gruplar haline getirilebilirler.\n<\/p>\n

\nSeçim i\u015fi bittikten sonra kozalar fazla bekletilmeden ve mümkün oldu\u011funca sabah erken ve serin saatlerde k\u0131z\u0131\u015fmayacak ve kozalar\u0131n ezilmesine sebep olmayacak ambalajlar içerisinde pazara götürülerek sat\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\nUnutulmamal\u0131d\u0131r ki ask\u0131 ba\u015flang\u0131c\u0131ndan itibaren 15-18 gün sonra kozalar\u0131n içindeki krizalitler kelebek haline gelerek kozay\u0131 delip d\u0131\u015far\u0131 ç\u0131karak kozalar\u0131n ticari de\u011ferlerini dü\u015füreceklerdir. Bu nedenle vaktinde sat\u0131lamayan kozalar derhal bo\u011fularak kurutulmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\nKozalar\u0131n bo\u011fulmas\u0131 <\/strong>– kurutulmas\u0131: <\/strong>\n<\/p>\n

\nKoza bo\u011fma ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz kozalar\u0131n içindeki krizalitlerin öldürülmesi i\u015flemi genel olarak mihnak ad\u0131 verilen buhar odalar\u0131nda yap\u0131l\u0131r. Bu odalarda 75-80 °C de 30-40 dakika b\u0131rak\u0131lan kozalar\u0131n içindeki krizalitler öldürülür ve kozalar kerevetlerde kurutulurlar.\n<\/p>\n

\nBu i\u015flem basit olarak bir kazan içinde de yap\u0131labilir. Bu i\u015f için öncelikle kozalar seçilmi\u015f olmal\u0131 ala ve lekeli kozalar ayr\u0131 ayr\u0131 buhara tabi tutulmal\u0131d\u0131r. Aksi halde lekeli kozalar di\u011fer kozalar\u0131 da lekelerler\n<\/p>\n

\nHerhangi bir nedenle kozalar\u0131n sat\u0131lmamas\u0131 halinde bo\u011fma i\u015flemi basitçe \u015föyle yap\u0131labilir. Derince bir kazan içerisine bir saca\u011f\u0131 ve sacaya\u011f\u0131 seviyesini a\u015fmayacak kadar su konur Sacaya\u011f\u0131 üzerine bu suya de\u011fmeyecek \u015fekilde bir elek veya kalbur oturtulur ve bunun içi koza ile doldurulur. Kozalar\u0131n üzerine de 2-3 tane çifte koza konur ve kazan\u0131n üzeri büyükçe bir tepsi ile kapat\u0131l\u0131r (Gerekirse kapak üzerine bir a\u011f\u0131rl\u0131k konabilir). Kazandaki suyun kaynamaya ba\u015flamas\u0131ndan sonra 30-40 dakika beklenir ve daha sonra kapak aralanarak kozalar\u0131n en üstünde duran çifte kozalardan biri al\u0131narak içindeki krizalit ç\u0131kar\u0131l\u0131r. Krizalitin kar\u0131n k\u0131sm\u0131 yar\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda buradan ç\u0131kan ye\u015fil mercimek büyüklü\u011fündeki (ipekböce\u011finin orta midesi) kat\u0131 pi\u015fmi\u015f bir yumurta sar\u0131s\u0131 gibi kesilebilecek kadar kat\u0131la\u015fm\u0131\u015f ise bo\u011fma i\u015flemi tamamlanm\u0131\u015f demektir, aksi halde b\u0131ça\u011f\u0131n ucu de\u011fdi\u011finde patlay\u0131p içinden bir s\u0131v\u0131 ak\u0131yor ise krizalit ölmemi\u015ftir, dolay\u0131s\u0131 ile i\u015fleme devam etmek gerekir. Kalan kozalarda zaman zaman kazandaki eksilen su tamamlanarak ayn\u0131 sistemle bo\u011fulurlar.\n<\/p>\n

\nKozalar bo\u011fma i\u015fleminden sonra havadar bir odada kerevetler üzerine en çok 15 cm kal\u0131nl\u0131kta olmak üzere serilir ve zaman zaman kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak bir ay süre ile kurutulduktan sonra çuvallara doldurularak rutubetsiz bir yerde sat\u0131l\u0131ncaya kadar saklanabilirler. Tam kurumu\u015f kozalar bo\u011fulmadan önceki a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131n %60'\u0131n\u0131 kaybederler.\n<\/p>\n

\nTavsiye edilmemekle beraber mecbur kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda koza bo\u011fma ve kurutmada ba\u015fvurulacak bir di\u011fer yol kozalar\u0131n güne\u015fe serilerek en az bir hafta süre ile kurumaya terk edilmesidir. Bu yolla hem krizalitler ölür hem koza kurur. Ancak unutulmamal\u0131d\u0131r ki güne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 kozan\u0131n ipek telleri için zararl\u0131d\u0131r. Bu nedenle kozalar\u0131n üzerine koyu renkli bir örtü örtmek yararl\u0131 olacakt\u0131r.\n<\/p>\n

\nKaynak : tedgem.gov.tr<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ask\u0131,Koza Hasad\u0131 Pazarlama ve Kurutma   ASKI ,KOZA HASADI PAZARLAMA VE KURUTMA Ask\u0131: Be\u015finci ya\u015f sonunda ipekböcekleri yem yemeyi keserek kendilerine koza örecekleri uygun yerler aramaya ba\u015flarlar. Bu hale gelmi\u015f olan ipekböceklerine olgun ipekböce\u011fi denir. Olgun ipekböceklerinin vücutlar\u0131 k\u0131sal\u0131r. Renkleri hafifçe sarar\u0131r. I\u015f\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 tutulup b\u0131rak\u0131ld\u0131klar\u0131nda \u015feffafla\u015fm\u0131\u015f gibidir. \u0130pekböcekleri olgunla\u015fmadan ask\u0131 dedi\u011fimiz ipekböceklerinin üzerinde koza […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[436],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-5453","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hayvancilik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5453","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5453"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5453\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171128,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5453\/revisions\/171128"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5453"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5453"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5453"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=5453"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}