{"id":5456,"date":"2007-12-24T10:03:00","date_gmt":"2007-12-24T10:03:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:59:10","modified_gmt":"2025-10-23T09:59:10","slug":"ipek-bocekciligimizin-temelini-teskil-eden-dut-yetistiriciligi-5456","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/ipek-bocekciligimizin-temelini-teskil-eden-dut-yetistiriciligi-5456","title":{"rendered":"\u0130pek B\u00f6cekcili\u011fimizin Temelini Te\u015fkil Eden Dut Yeti\u015ftiricili\u011fi"},"content":{"rendered":"

  <\/p>\n

\nDUT YET\u0130\u015eT\u0130R\u0130C\u0130L\u0130\u011e\u0130 (DUTÇULUK)\n<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

\nBu dersimizde, ipekböcekçili\u011fimizin temelini te\u015fkil eden Dut Yeti\u015ftiricili\u011finden bahsedece\u011fiz. Çünkü, ipekböce\u011finin tek g\u0131das\u0131 "dut yapra\u011f\u0131"d\u0131r ve bir kutu ipekböce\u011fi içinde, 500-600 kilogram dut yapra\u011f\u0131na ihtiyaç vard\u0131r. \u0130pekböcekleri için yaprak veren dut a\u011façlar\u0131n\u0131n yeti\u015fti\u011fi yere, "Dutluk" veya "Dut Bahçesi" denir. Dut bahçesinin, ipekböce\u011fi besleme yerine yak\u0131n olmas\u0131 iyi olur\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

  <\/p>\n

\nDut bahçesi için uygun olmayan yerler:\n<\/p>\n

\n\u0130laçlama yap\u0131lan tar\u0131m ürünleri yan\u0131\n<\/p>\n

\nTozlu yol kenarlar\u0131\n<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

\n\u0130laçlama yap\u0131lan tar\u0131m ürünleri yan\u0131 ,Tozlu yol kenarlar\u0131,Zehirli gaz ç\u0131karan fabrika etraf\u0131 ,Yüzlek ve zay\u0131f topraklar ,Sulama imkân\u0131 olmayan yerler .\n<\/p>\n

<\/p>\n

\nDut bahçeleri üç \u015fekilde tesis edilir:\n<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

\n1. Kapama bahçesi 2. Ba\u015fka tar\u0131m ürünleriyle kar\u0131\u015f\u0131k bahçe  3. Tarla kenar\u0131na s\u0131n\u0131r a\u011fac\u0131 olarak\n<\/p>\n

\n\u0130pekböcekçili\u011fi yönünden en uygun olan\u0131; yaln\u0131zca dut a\u011façlar\u0131n\u0131n yeti\u015fti\u011fi "Kapama dut bahçeleri "d\u0131r. Çünkü yaprak hasad\u0131 ve bak\u0131m i\u015fleri daha kolay yap\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n

\nKar\u0131\u015f\u0131k bahçe ve s\u0131n\u0131r a\u011façlar\u0131 olarak olu\u015fturulan dutluklar\u0131n ise, arazinin ekonomik kullan\u0131m\u0131 gibi bir avantajlar\u0131 vard\u0131r.\n<\/p>\n

\nDut bahçesi tesisinde fidanlar aras\u0131 mesafe ne olmal\u0131d\u0131r? <\/strong>\n<\/p>\n

\nYaprak elde etmek için dikilen dut a\u011façlar\u0131, serbest olarak büyütülmezler. Her y\u0131l, ilkbahar ipekböce\u011fi besleme döneminde "kafalama" \u015feklinde kesilirler. Dolay\u0131s\u0131yla bu dutlar, büyük taç yap\u0131s\u0131na sahip olmazlar. Bu nedenle, dutluk tesis edilirken fidanlar\u0131n aras\u0131 s\u0131k tutulur. Böylece, yaprak verimini etkileyecek olan a\u011faç say\u0131s\u0131 da art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olur. Kapama dut bahçesi tesisinde fidanlar; s\u0131ralar aras\u0131 2.5-3 metre, s\u0131ralar üzeriyse 1.5-2 metre olacak \u015fekilde dikilebilir. Toprak i\u015flemesi, traktörle yap\u0131lacaksa, o zaman fidanlar aras\u0131 mesafe 3.5-4 metre olmal\u0131d\u0131r. Ba\u015fka tar\u0131m ürünleriyle kar\u0131\u015f\u0131k dutluk tesis edilirken, fidanlar aras\u0131ndaki aral\u0131k, 10-15 metre olarak verilmelidir. S\u0131n\u0131r a\u011fac\u0131 olarak dikimlerdeyse, 2-3 metre arayla s\u0131ra halinde yap\u0131lan dikimler uygun olur.\n<\/p>\n

<\/p>\n

\nFidan miktar\u0131 nas\u0131l bulunur?\n<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

\nDut bahçesi tesisinde, ihtiyaç olan fidan miktar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki formülle bulunur.\n<\/p>\n

\nDutluk tesis edilecek alan\n<\/p>\n

\nFidan miktar\u0131 =————————————————————————\n<\/p>\n

\nS\u0131ralar aras\u0131 mesafe X S\u0131ralar üzeri Mesafe\n<\/p>\n

Örnek olarak; s\u0131ralar aras\u0131 2.5 metre, s\u0131ralar üzeri 2 metre olacak \u015fekilde 2 dekar (2000 m2 ) dutluk tesis edece\u011fiz. Buna göre ne kadar dut fidan\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z var? <\/sup>2000 <\/p>\n

\nFidan miktar\u0131 = ————————= 400 adet\n<\/p>\n

\n2.5 x 2\n<\/p>\n

\nBu zamana kadar genel bilgiler verdik. \u015eimdi fidan dikimi ile dut bahçesi tesisine ba\u015flayal\u0131m.\n<\/p>\n

<\/p>\n

\nDUT F\u0130DANI D\u0130K\u0130M\u0130\n<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

\nDut fidan\u0131 dikimi, sonbaharda yaprak dökümünden sonra ba\u015flar ve ilkbaharda gözlerin uyanmas\u0131na kadar geçen zaman içinde yap\u0131labilir.\n<\/p>\n

\nTesis edilecek dut bahçesinde, önce s\u0131ralar aras\u0131 ve s\u0131ralar üzeri mesafeye göre fidan dikilecek yerler i\u015faretlenir. Düzgün bir \u015fekilde dikim yapabilmek için, dikim tahtas\u0131 kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130\u015faretlenen yerlerde, 40-50 santimetre geni\u015flik ve derinlikte çukurlar aç\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n

\nDikilecek fidanlar\u0131n kökleri üzerinde bulunan yaral\u0131, bereli ve ezik k\u0131s\u0131mlar kesilerek "kök tuvaleti" yap\u0131l\u0131r. Sonra ,fidan\u0131n kökleri bo\u011faz k\u0131sm\u0131na kadar çukura yerle\u015ftirilir. Gübreli toprakla doldurularak , fidan etraf\u0131na bir çanak yap\u0131l\u0131r. Sonra da "can suyu" verilir.\n<\/p>\n

\n\u0130pekböce\u011fi beslemesinde bütün dutlar\u0131n yapraklar\u0131 kullan\u0131labilir. Fakat bol yaprak sa\u011flayan dut çe\u015fitlerinin kullan\u0131lmas\u0131 koza veriminin daha iyi olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bunun içinde a\u015f\u0131l\u0131 fidan dikmeye özen göstermeliyiz\n<\/p>\n

<\/p>\n

\nDUT A\u011eACININ \u015eEK\u0130LLEND\u0130R\u0130LMES\u0130\n<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

\nDut <\/strong>fidan\u0131 dikildikten sonra, verilecek yüksekli\u011fe göre fidan gövdesi kesilmelidir. \u0130lkbaharda, fidan gövdesi üzerinde pek çok filiz olu\u015fur. Yaz\u0131n fidan gövdesinin üst k\u0131sm\u0131nda iyi geli\u015fme gösteren 3 adet filiz b\u0131rak\u0131larak alt k\u0131sm\u0131ndakiler kesilir. Sonbahar sonlar\u0131na kadar bu 3 adet sürgünün geli\u015fmesi sa\u011flan\u0131r. Yaprak dökümünden sonra 3 adet dal gövde yüksekli\u011finin yar\u0131s\u0131 uzunlu\u011funda kesilerek a\u011faç üzerinde 3 adet kuvvetli kol yap\u0131lm\u0131\u015f olur:\n<\/p>\n

\nBu kollardan ç\u0131kan sürgünlerin, yaz boyunca geli\u015fmesi sa\u011flan\u0131r.\n<\/p>\n

Dut bahçesinin tesisi en az 2 y\u0131lda tamamlan\u0131r. 3. y\u0131l ilkbaharda, ipekböceklerini beslemek için yaprak hasad\u0131na ba\u015flan\u0131r. <\/p>\n

\nDUT YAPRAKLARININ HASADI\n<\/p>\n

<\/strong>Dut yapraklar\u0131n\u0131n hasad\u0131, besleme zaman\u0131na ve ipekböceklerinin büyüme devrelerine göre farkl\u0131 yap\u0131l\u0131r. Dut a\u011façlar\u0131nda, \u015fekillendirme yap\u0131l\u0131p, kollarda dallar olu\u015ftuktan sonra, bunlardan al\u0131nacak yapraklar, ipekböce\u011fi beslemesinde kullan\u0131lmaya haz\u0131r demektir.Kollarda senelik dallar\u0131n olu\u015ftu\u011fu k\u0131sma "kafa" diyoruz. Böceklere verilen yapraklar, bu kafa üzerinde olu\u015fan senelik dallar üzerinde bulunur. Yaprakl\u0131 durumdaki bu dallara "\u015fimal" denir. Yurdumuzda genellikle "ilkbahar beslemesi" yap\u0131l\u0131yor \u0130pekböceklerinin 1. ve 2. ya\u015flar\u0131nda, yaprak tüketimleri azd\u0131r. Bu ya\u015flarda besleme için olgun yapraklar, tek tek toplan\u0131r. Böceklerin 3. ya\u015f\u0131nda ise \u015fimaller üzerinde bulunan filizler k\u0131r\u0131l\u0131r. \u0130pekböceklerinin ilk üç ya\u015f\u0131na "genç ipekböcekleri" diyoruz. Yeti\u015fkin ipekböce\u011fi devresi olan 4. ve 5. ya\u015flarda, böceklerin yaprak tüketimi artar. Bu dönemde "filiz k\u0131rma" veya "\u015fimal kesme" uygulan\u0131r. Bu yolla, a\u011façlarda, budama da yap\u0131lm\u0131\u015f olur. Budama, yaprak hasad\u0131 s\u0131ras\u0131nda, yada hasat sonras\u0131 yap\u0131l\u0131r. Kafalama \u015feklinde yap\u0131lan budamada, dallar, a\u011façla birle\u015fti\u011fi yerden, yani "kafa" üzerinden kesilir. \u0130pekböceklerinin beslendi\u011fi may\u0131s ve haziran aylar\u0131nda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 için "yaz budamas\u0131" da denir. <\/p>\n

\nBir y\u0131lda iki kez yaprak hasad\u0131 yapabilirmiyiz ?\n<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

\nBu budamadan 15-20 gün sonra, dutlar tekrar uyanarak, yapraklan\u0131rlar. Bu yapraklar, ipekböcekçili\u011finde, sonbahardaki ikinci beslemede kullan\u0131l\u0131r. \u0130yi bak\u0131m ve düzenli sulama yap\u0131l\u0131rsa, dut a\u011façlar\u0131ndan bir y\u0131lda, iki kez yaprak hasad\u0131 yap\u0131labilir. Sonbahar beslemesi için dut yapraklar\u0131n\u0131n hasad\u0131, ilkbahar hasad\u0131ndan farkl\u0131d\u0131r. \u0130pekböce\u011finin ilk üç ya\u015f\u0131nda, sürgünün üst k\u0131sm\u0131ndaki taze ve olgun yapraklar toplan\u0131r. Yaprak toplan\u0131rken dikkat edece\u011fimiz en önemli nokta; yaprak sap\u0131n\u0131n dibinde bulunan tomurcu\u011fa zarar vermemektir. Bunun için de, yapraklar, s\u0131y\u0131rma \u015feklinde de\u011fil, yaprak sap\u0131ndan kopar\u0131lmal\u0131d\u0131r. E\u011fer tomurcuk zarar görürse, ertesi y\u0131l ilkbaharda yaprak olu\u015fmaz. \u0130pekböceklerinin yeti\u015fkin devresinde, yani 4. ve 5. ya\u015flarda verilecek yapraklar, zay\u0131f geli\u015fme gösteren sürgünlerin, kafaya ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 yerden kesilmesi \u015feklinde yap\u0131l\u0131r. Bu yolla, a\u011façta, kuvvetli geli\u015fme gösteren sürgünler b\u0131rak\u0131larak "seyreltme" yap\u0131lm\u0131\u015f olur. Ertesi y\u0131l ilkbaharda, a\u011façta kalan bu dallar yaprak hasad\u0131nda kullan\u0131lacakt\u0131r. Yaprak hasad\u0131n\u0131 günün serin saatlerinde yapmak gerekir. S\u0131cak günlerde, sabahlar\u0131 çi\u011f kalkt\u0131ktan sonra yapmak uygun olur.\n<\/p>\n

<\/p>\n

\nDUT BAHÇES\u0130N\u0130N BAKIMI\n<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

\nKaliteli ve bol yaprak elde etmek için dut bahçesinin düzenli bak\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekir. Dutluklar, tesis edildikleri ilk y\u0131llarda, geli\u015fmeyi sa\u011flamak için, s\u0131k s\u0131k sulanmal\u0131d\u0131r. Yeti\u015fkin dutluklarda da, yaprak verimi, sulamayla do\u011frudan do\u011fruya ilgili oldu\u011fu için, sulama ihmal edilmemelidir. Yaz aylar\u0131nda, duruma göre, iki-üç kez sulama yapmak gerekli olabilir. Dutluklarda toprak i\u015flemesi; ilkbahar yaz ve sonbaharda olmak üzere, y\u0131lda üç kez yap\u0131l\u0131r. \u0130lkbaharda toprak i\u015flemesi, filizlenmeden önce, yaz\u0131n, yaprak hasad\u0131 ve budamadan sonra, sonbahardaysa, yaprak dökümünü izleyen günlerde yap\u0131l\u0131r. Dutluklarda, gübreleme yapman\u0131zda gerekir. Sonbaharda dekara bir-bir buçuk ton çiftlik gübresi vermeliyiz. Çiftlik gübresi, topra\u011f\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 düzeltir. Kimyasal gübrelerse, ihtiyaca göre verilir.\n<\/p>\n

<\/p>\n

\nDUT ZARARLILARI\n<\/p>\n

\nHer bitkinin oldu\u011fu gibi, dut a\u011façlar\u0131n\u0131n da çe\u015fitli zararl\u0131lar\u0131 vard\u0131r.\n<\/p>\n

<\/strong>Her bitkinin oldu\u011fu gibi, dut a\u011façlar\u0131n\u0131n da çe\u015fitli zararl\u0131lar\u0131 vard\u0131r. <\/p>\n

\nDut Ko\u015fnili\n<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

\nÜlkemizde dut a\u011façlar\u0131 için, önemli olan zararl\u0131lardan bir tanesi; "Dut ko\u015fnili" dir. Bu zararl\u0131, a\u011façlar\u0131n gövde ve dallar\u0131nda, kirli beyaz renkte görülür. A\u011faç üzerinde ço\u011fald\u0131klar\u0131 zaman, a\u011fac\u0131n geli\u015fmesini zay\u0131flat\u0131p, kuruturlar. Daha çok, nemli yerlerde ve gölgede kalm\u0131\u015f a\u011façlar üzerinde görülürler.\n<\/p>\n

\nBu zararl\u0131yla, fiziksel mücadele; zararl\u0131n\u0131n durgun oldu\u011fu, sonbahar ve k\u0131\u015f aylar\u0131nda yap\u0131l\u0131r. A\u011faç üzerindeki ko\u015fniller, yap\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 yerden dü\u015fürülür. Dü\u015fen zararl\u0131lar, d\u0131\u015f ko\u015fullar\u0131n etkisiyle ölürler. Dallar üzerinde çok fazla miktarda "ko\u015fnil" varsa, bu dallar kesilir ve yak\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n

\nKimyasal mücadele ise; "larvalar\u0131n" a\u011faç üzerinde da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve dutlar\u0131n ipekböce\u011fi beslemesinde kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 dönemlerde, "yaz ilaçlamas\u0131" yap\u0131l\u0131r. K\u0131\u015fl\u0131k ya\u011flar kullanarak da, ya\u011f\u0131\u015f olmayan günlerde, "k\u0131\u015f ilaçlamas\u0131" yap\u0131l\u0131r. \u0130pekböce\u011fi beslemesinde kullan\u0131lan dut a\u011façlar\u0131nda, Dut Ko\u015fniline kar\u015f\u0131, "k\u0131\u015f ilaçlamas\u0131" yap\u0131lmas\u0131 daha uygundur.\n<\/p>\n

<\/p>\n

\nAmerikan Beyaz Kelebe\u011fi\n<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

\nÖnemli dut zararl\u0131lar\u0131ndan biride, "Amerikan Beyaz Kelebe\u011fi"dir. Yurdumuzda, 1975 y\u0131l\u0131ndan beri görülmektedir. Bu zararl\u0131, zarar\u0131n\u0131, "t\u0131rt\u0131l" a\u015famas\u0131nda, bitkinin yapraklar\u0131n\u0131 yiyerek yapar. Beyaz renkte olan di\u015fi kelebek, yumurtalar\u0131n\u0131 dallar\u0131n uçlar\u0131nda bulunan yapraklara b\u0131rak\u0131r. Yumurtadan ç\u0131kan t\u0131rt\u0131llar, a\u011fdan olu\u015fan yuvalar\u0131n\u0131 yaparlar. Daha sonra, yapraklar\u0131 yiyerek büyürler ve a\u011fdan ç\u0131karak a\u011fac\u0131n her taraf\u0131na yay\u0131l\u0131rlar. Çok k\u0131ll\u0131 ve hareketli olan bu t\u0131rt\u0131llar, tam büyüklü\u011fe ula\u015f\u0131nca, kuytu yerlere ve gazellerin içine "koza" yaparlar.\n<\/p>\n

\nBu zararl\u0131yla mücadele edebilmemiz için yapaca\u011f\u0131m\u0131z i\u015f; t\u0131rt\u0131l yuvalar\u0131n\u0131, a\u011faç üzerine yay\u0131lmadan, olabildi\u011fince erken davran\u0131p, t\u0131rt\u0131ll\u0131 dallar\u0131 kesip, toplamak ve yok etmektir.\n<\/p>\n

Kaynak : tedgem.gov.tr<\/sup><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  DUT YET\u0130\u015eT\u0130R\u0130C\u0130L\u0130\u011e\u0130 (DUTÇULUK) Bu dersimizde, ipekböcekçili\u011fimizin temelini te\u015fkil eden Dut Yeti\u015ftiricili\u011finden bahsedece\u011fiz. Çünkü, ipekböce\u011finin tek g\u0131das\u0131 "dut yapra\u011f\u0131"d\u0131r ve bir kutu ipekböce\u011fi içinde, 500-600 kilogram dut yapra\u011f\u0131na ihtiyaç vard\u0131r. \u0130pekböcekleri için yaprak veren dut a\u011façlar\u0131n\u0131n yeti\u015fti\u011fi yere, "Dutluk" veya "Dut Bahçesi" denir. Dut bahçesinin, ipekböce\u011fi besleme yerine yak\u0131n olmas\u0131 iyi olur     Dut […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[436],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-5456","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hayvancilik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5456","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5456"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5456\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171125,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5456\/revisions\/171125"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5456"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5456"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5456"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=5456"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}