{"id":5578,"date":"2007-12-30T22:56:00","date_gmt":"2007-12-30T22:56:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:59:09","modified_gmt":"2025-10-23T09:59:09","slug":"buyutecle-yesili-aramak-5578","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/buyutecle-yesili-aramak-5578","title":{"rendered":"B\u00fcy\u00fcte\u00e7le Ye\u015fili Aramak"},"content":{"rendered":"

\"Prof. Dr. Orhan Kural<\/em> -Bugün konumuz "ye\u015fil" bir bak\u0131ma da a\u011façlar. Naz\u0131m Hikmet Ran'\u0131n "a\u011façlar" ba\u015fl\u0131kl\u0131 kitab\u0131ndan al\u0131nt\u0131 yaparak ba\u015flamak do\u011fru olur.
\nA\u011façlar var boy boy, çe\u015fit çe\u015fit biçim, biçim boylar\u0131 ba\u015fka ba\u015fka, kokular\u0131 birbirinden ayr\u0131. Kimisinin gölgeleri serin olur, kimisinin yemi\u015fine tad\u0131ndan doyum olmaz. <\/em><\/p>\n

\nGöz için olanlar\u0131 var: Kar\u015f\u0131lar\u0131na geçip bakt\u0131kça bakars\u0131n, ne b\u0131kt\u0131r\u0131r, ne usand\u0131r\u0131r. Kulak için olanlar\u0131 var: Dallar\u0131 aras\u0131nda yel estikçe yapraklar\u0131 öyle bir içli içli titre\u015fir, öyle bir hayk\u0131r\u0131r, öyle bir a\u011flar, ses verirki dinledikçe dinler, duydukça duyar, yanlar\u0131ndan ayr\u0131lmak istemezsin. Ben her a\u011fac\u0131 bir çe\u015fit "adama" benzetirim. Al yanakl\u0131 yemi\u015fleriyle elma a\u011fac\u0131, tosun gibi yavrular\u0131n\u0131 kollar\u0131na alm\u0131\u015f tombul ak pak bir anay\u0131 and\u0131r\u0131r. Çam a\u011fac\u0131 uzak ülkelerden gelmi\u015f bir eski günler bahar\u0131d\u0131r ki kendi kendine güvenmesi boyuna posuna sevgisi, a\u011f\u0131r ba\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 bir bak\u0131\u015fta anla\u015f\u0131l\u0131r. Hele ay \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda çaml\u0131klara bak\u0131nca bir masal ordusunu görür gibi olursun… Kara dü\u015füncelere dalm\u0131\u015f aksoylu bir filozoftur selvi… Ölümün kap\u0131s\u0131 e\u015fi\u011finde çeli\u011fi kararm\u0131\u015f yal\u0131n k\u0131l\u0131ç gibi duruyor. Önünde sayg\u0131 ile e\u011filelim. Salk\u0131m sö\u011fütler, saçlar\u0131 topuklar\u0131na kadar inen genç k\u0131zlard\u0131r. Onlar\u0131 dere k\u0131y\u0131lar\u0131nda sal\u0131n\u0131r gördükçe içim g\u0131c\u0131klan\u0131r, ç\u0131r\u0131lç\u0131plak y\u0131kanan güzelleri gözetler gibi olurum. Her a\u011faç bir adama benzer, onlardan bir dal koparmak bir "kol k\u0131rmak" gibi, bir yaprak yolmak "bir göz" ç\u0131karmak gibi gelir bana. Ben hiçbir adamla bir a\u011façla konu\u015ftu\u011fum gibi sak\u0131n\u0131ms\u0131z konu\u015fmad\u0131m. A\u011façlar\u0131n dilinden de  anlamayan topra\u011f\u0131n dilinden anlamaz. Toprakla konu\u015famayanlar en bilgili sesi duymam\u0131\u015flar demektir. Ne yaz\u0131k onlara !… <\/em>\n<\/p>\n

\nAvrupa'da  kentlerde  ki\u015fi ba\u015f\u0131na ortalama 20 metre kare ye\u015fil alan dü\u015füyor. Bu oran acaba Osmanl\u0131 döneminde meyve bahçeleri ve ye\u015fili ile an\u0131lan \u0130stanbul'da ne kadard\u0131r? Biliyorum ama bugün maalesef sadece iki metrekare.  O da askerî alanlar, mezarl\u0131klar ve türbelerin civar\u0131ndaki a\u011façl\u0131k alanlardan ibaret!.. Onlar\u0131 da "çarp\u0131l\u0131r\u0131m" diye kesmiyorlar herhalde.\n<\/p>\n

\nTarih bilgimizi yenileyelim. Y\u0131l: 1402, Ankara Sava\u015f\u0131. Timurlenk ile I. Beyaz\u0131d aras\u0131nda. Kim kazand\u0131 bu meydan sava\u015f\u0131n\u0131? Timurlenk! Kazanmas\u0131ndaki en önemli etken nedir? Filler! Bu filler, Ankara ve Kayseri'nin ormanlar\u0131nda saklanm\u0131\u015ft\u0131 ve Osmanl\u0131 ordusu onlar\u0131 görememi\u015fti. Ayn\u0131 alana bugün göz att\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, bir tav\u015fan\u0131n bile saklanmakta zorlanaca\u011f\u0131n\u0131 göreceksiniz. Kim kesti bu a\u011façlar\u0131 ? Aksak Timur daha sonra ba\u015fkent Bursa'y\u0131 da al\u0131p Osmanl\u0131n\u0131n iki yüz y\u0131l gerilemesine neden olmu\u015ftur.  \n<\/p>\n

\nEvliya Çelebi, Seyahatname'sinde, Ege'den yola ç\u0131kan bir sincab\u0131n, a\u011façtan a\u011faca atlayarak Güney Do\u011fu Anadolu'ya gidebildi\u011fini yazar.\n<\/p>\n

\nTabiî 50 ki\u015fiye oksijen sa\u011flayan, 150 ki\u015finin hava kirlili\u011fini temizleyen, 25 y\u0131lda yeti\u015fen bu güzelim a\u011façlar\u0131 ad\u0131m ad\u0131m yok ettik, donanma kurduk, ev yapt\u0131k, hamamlarda ve lokomotiflerde kulland\u0131k, yakt\u0131k, tarla açt\u0131k.\n<\/p>\n

\nBir turne s\u0131ras\u0131ndayd\u0131. Çanakkale-Bolluca yolunda ölüm mangas\u0131 gibi dizilmi\u015f kesik a\u011façlar gördük. Füsun Önal ve Nasuh Mahruki ile beraberdim.  Bir de tabelâs\u0131 vard\u0131: "Orman \u0130\u015fletmesi". Efendim, neyi i\u015fletiyorlar? Maden \u0130\u015fletmesini anl\u0131yorum da, orman i\u015fletilmez ki! Orman ya\u015fat\u0131l\u0131r, ço\u011falt\u0131l\u0131r, yarat\u0131l\u0131r, belki bak\u0131ma da  al\u0131n\u0131r; ama i\u015fletilmez!\n<\/p>\n

\nBürolar\u0131na dald\u0131m öfke ile. "Kim kesti bu a\u011façlar\u0131?" diye sordum. Müdürün cevab\u0131 basit ve k\u0131sayd\u0131: Ankara'ya maa\u015flar için para lâz\u0131m…\n<\/p>\n

\nHemen o dönemin Orman Bakan\u0131 Ersin Tarano\u011flu'nu cep telefonundan arad\u0131m. Benim Kanal 9'daki televizyon program\u0131ma kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.  Müdür, bakanla konu\u015ftu\u011fum için bana epey k\u0131zg\u0131n. Birlikte d\u0131\u015far\u0131 ç\u0131k\u0131yoruz, koca bir a\u011fac\u0131 göstererek "bak\u0131n" diyor, "Bu a\u011faç da ya\u015fl\u0131; onu da kesip, sizlere kap\u0131 ile pencere yapaca\u011f\u0131z." Yüzüne öfke ile bakarak "Senin baban kaç ya\u015f\u0131nda?" diye soruyorum. "Yetmi\u015f." diye m\u0131r\u0131ldan\u0131yor. "O zaman onun da zaman\u0131 gelmi\u015f, onu da öldürelim!"\n<\/p>\n

\nSabah gazetesinde gözüme.bir haber ili\u015fmi\u015fti.  Habere göre, Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 maa\u015flar\u0131n\u0131 ödeyemedi\u011fi 50 bin orman i\u015fçisine "A\u011faç kesip, sat\u0131n; böylece maa\u015flar\u0131n\u0131z\u0131 alm\u0131\u015f olursunuz." demi\u015f. Umar\u0131m yaland\u0131, umar\u0131m bu sözler söylenmemi\u015ftir.\n<\/p>\n

\nYe\u015fil görmeyen ki\u015fi ruhen rahats\u0131zd\u0131r ve sald\u0131rgan olur. Sar\u0131, siyah, beyaz \u0131rk ! Çinliler, Afrikal\u0131lar ve biz  herkesin ayn\u0131  renge ihtiyac\u0131 var… Tabii ki bu renk "ye\u015fil". Bak\u0131n, iklimi de\u011fi\u015ftirdik, hava, su ve toprak kirlendi. Suyumuz kalmad\u0131, havam\u0131z zehir kokuyor. Sahillerimiz büyük tehlike içinde, tüm ülkeler panik içinde. Bunlar\u0131n tek sorumlusu dünyan\u0131n en tehlikeli yarat\u0131\u011f\u0131 olan "insand\u0131r." Hep kendi rahat\u0131 ve menfaati için yok etti. Ormanlar\u0131 ticari amaçl\u0131 bir fabrika olarak gördü. Hep birlikte bir \u015fark\u0131 söyledik,  söylettik "Baltalar elimizde….."\n<\/p>\n

\nProf. Dr. Orhan Kural<\/em>\n<\/p>\n

\nNOT :Orhan kural kimdir ? merak ediyorsan\u0131z http:\/\/www.orhankural.net\/<\/a> linkini t\u0131klay\u0131n\u0131z\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 AYIN KONU\u011eU<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prof. Dr. Orhan Kural -Bugün konumuz "ye\u015fil" bir bak\u0131ma da a\u011façlar. Naz\u0131m Hikmet Ran'\u0131n "a\u011façlar" ba\u015fl\u0131kl\u0131 kitab\u0131ndan al\u0131nt\u0131 yaparak ba\u015flamak do\u011fru olur. A\u011façlar var boy boy, çe\u015fit çe\u015fit biçim, biçim boylar\u0131 ba\u015fka ba\u015fka, kokular\u0131 birbirinden ayr\u0131. Kimisinin gölgeleri serin olur, kimisinin yemi\u015fine tad\u0131ndan doyum olmaz. Göz için olanlar\u0131 var: Kar\u015f\u0131lar\u0131na geçip bakt\u0131kça bakars\u0131n, ne b\u0131kt\u0131r\u0131r, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-5578","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5578","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5578"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5578\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171109,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5578\/revisions\/171109"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5578"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5578"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5578"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=5578"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}