![\"000030\"](\"\/images\/stories\/restorasyon\/000030.jpg\" "\\"000030\\"")
<\/i><\/span> \u0130nsanlar\u0131n an\u0131t a\u011façlara verdi\u011fi zararlar\u0131 üç gurupta incelemek gerekir ki bunlar:\n<\/p>\n\n 1-Gövdesi üzerine yaz\u0131 yazmak veya \u015fekiller çizmek,\n<\/p>\n
\n 2-Yol, bina, duvar vb.gibi in\u015faatlar ile bu a\u011façlar\u0131n tepe ve kök geli\u015fmelerini\n<\/p>\n
\n önlemek. Örne\u011fin ; an\u0131t a\u011façlar\u0131n çevresindeki yol ve asfaltlana çal\u0131\u015fmalar\u0131\n<\/p>\n
\n s\u0131ras\u0131nda ,beton veya asfalt dökümünü kök bo\u011faz\u0131na kadar getirerek\n<\/p>\n
\n a\u011façlar\u0131n su ve besin sirkülasyonlar\u0131n\u0131 önlemek, veya a\u011faç gövdelerini duvar\n<\/p>\n
\n içine yada aras\u0131na alarak geli\u015fmesini frenlemek.\n<\/p>\n
\n 3-Özellikle an\u0131t a\u011façlar üzerine kimi gizli i\u015faret ve semboller yazarak, bu a\u011façlar\u0131n diplerini kazmak ve gövdelerinde yük oyuklar açmak.\n<\/p>\n
<\/p>\n
\nBu üç gurup zarardan ilk ikisini hemen her yerde görmek olas\u0131d\u0131r. Üçüncü grup zarar ise, hazine avc\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan verilmektedir. \u015eöyle ki;\n<\/p>\n
\nAn\u0131t a\u011façlar sahip olduklar\u0131 ilginç ve görkemli gövdeleri ile sadece çevrecilerin ve do\u011faseverlerin de\u011fil, hazine avc\u0131lar\u0131n\u0131n da dikkatini çekmektedir. Bu ki\u015filer an\u0131t a\u011façlar\u0131 kimi gizli s\u0131rlar\u0131n \u015fifresi gibi alg\u0131lamakta ve bu a\u011façlar\u0131n bizatihi gövdelerinde veya hemen yak\u0131nlar\u0131nda zengin hazinelerin gömülü oldu\u011funa inanmaktad\u0131rlar. Bu anlay\u0131\u015f ve beklenti nedeniyledir ki, Bursa Armutköy Mezarl\u0131\u011f\u0131 içindeki an\u0131t Me\u015fenin alt\u0131 ve yak\u0131n çevresi sürekli kaz\u0131lmaktad\u0131r.\n<\/p>\n
\nAn\u0131t ve korunmaya de\u011fer a\u011façlara zarar veren ikinci gurup faktörler ise, hava kirlili\u011fi ve trafik bask\u0131s\u0131d\u0131r. Özellikle büyük kent ve metropollerdeki a\u011façlar, ormanlar ve k\u0131rsal alandakilere oranla bu zararlardan daha fazla etkilenmektedir. Endüstriyel at\u0131klar, ev ve i\u015f yerlerindeki \u0131s\u0131nma sistemlerinden atmosfere b\u0131rak\u0131lan baca gazlar\u0131 ve nihayet ta\u015f\u0131tlar\u0131n egzoz gazlar\u0131 içindeki zehirli bile\u015fiklerin hep birlikte neden oldu\u011fu asit ya\u011f\u0131\u015flar, tüm di\u011fer bitkiler gibi an\u0131tsal ve korunmaya de\u011fer a\u011façlara da zarar vermektedir.\n<\/p>\n
\nAn\u0131t a\u011façlar\u0131n hemen yan\u0131ndan geçen demir ve kara yollar\u0131, zehirli gazlar yan\u0131nda titre\u015fim yoluyla da a\u011façlara zarar vermektedir. Her yan\u0131ndan araç geçi\u015finde yinelenen bu titre\u015fimler a\u011façlar\u0131n do\u011fal dengesini bozmakta, kök ile tepe aras\u0131ndaki su ve mineral madde döngüsünü sekteye u\u011fratmaktad\u0131r. Böylece, beslenme ili\u015fkisi bozulan a\u011faç zaman içinde zay\u0131f dü\u015ferek böcek ve mantarlar\u0131n hücumuna maruz kalmaktad\u0131r.\n<\/p>\n
\n \n<\/p>\n
\n2.Al\u0131nabilecek Önlemler<\/strong>\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \nYukar\u0131da say\u0131lan zarar faktörlerini önlemek amac\u0131yla al\u0131nabilecek önlemleri yasal, teknik ve sosyal olmak üzere üç gurupta incelememiz gerekmektedir.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \n2.1. Yasal Önlemler<\/strong> \n<\/p>\n \n2863 say\u0131l\u0131 Kültür ve Tabiat Varl\u0131klar\u0131n\u0131 Koruma Kanunun 6. Maddesinde ifade edilen önlem ve i\u015flemleri yapmak suretiyle, an\u0131tsal ve korunmaya de\u011fer a\u011façlar\u0131n olas\u0131 insan zararlar\u0131na kar\u015f\u0131 korunmalar\u0131n\u0131 yasal güvenceye kavu\u015fturmakt\u0131r. Bu a\u011façlar\u0131n korunmalar\u0131na ait görevler, ula\u015f\u0131m yollar\u0131 ile meskün yerler ve yak\u0131nlar\u0131ndakiler için ilgili belediyelere, di\u011ferleri için Mahalli Orman Te\u015fkilat\u0131na aittir.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \n2.2.Teknik Önlemler<\/strong>\n<\/p>\n \nAn\u0131t a\u011fac\u0131n içinde bulundu\u011fu ko\u015fullar\u0131n iyile\u015ftirilmesi ve olanaklar ölçüsünde do\u011fal yeti\u015fme ortam\u0131 ko\u015fullar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 biçiminde özetleyebilece\u011fimiz teknik önlemleri \u015föyle s\u0131ralayabiliriz:\n<\/p>\n \n1-An\u0131t ve korunmaya de\u011fer a\u011façlar\u0131n kök yay\u0131lma alanlar\u0131nda asfalt ve beton\n<\/p>\n \n kaplama i\u015flemi yapmamak, yap\u0131lm\u0131\u015f olan varsa kald\u0131rmak,\n<\/p>\n \n2-Bu a\u011façlar\u0131n çevresini tahta veya demir parmakl\u0131klar ile çevirerek, kök yay\u0131l\u0131\u015f\n<\/p>\n \n alan\u0131ndaki ezilme, yaralanma ve toprak s\u0131k\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 önlemek (\u015eekil 9),\n<\/p>\n \n3-Mevcut yara yüzeylerini kimyasal koruyucularla i\u015fleme tabi tutmak,\n<\/p>\n \n4-Kovuk ve içi bo\u015f a\u011façlar\u0131n çürük k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 sa\u011flam oduna kadar\n<\/p>\n \n temizleyerek, üzerlerini koruyucu bile\u015fikler ile kaplad\u0131ktan sonra, a\u011fac\u0131n\n<\/p>\n \n bo\u015fluk k\u0131sm\u0131n\u0131 tekni\u011fine uygun biçimde kapatmak ve kamufle etmek,\n<\/p>\n \n5-Her y\u0131l yap\u0131lacak periyodik bak\u0131mlar ile a\u011façlar\u0131n kuruyarak ölen dallar\u0131n\u0131\n<\/p>\n \n budamak suretiyle, f\u0131rt\u0131nal\u0131 havalarda meydana gelen dal dü\u015fmesi s\u0131ras\u0131nda her\n<\/p>\n \n hangi bir kazay\u0131 pe\u015finen önlemektir.\n<\/p>\n \nTeknik önlemlerin uygulama biçimleri ayr\u0131 bir bildiri konusu oldu\u011fu için burada ayr\u0131nt\u0131ya gidilmemi\u015ftir. Ancak, özellikle büyük kovuklar\u0131n görece\u011fi i\u015flemler an\u0131t a\u011façlarda önemli oldu\u011fu için bu konuda k\u0131sa bilgilerin üç ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda özetlenmesi gerekli görülmü\u015ftür.\n<\/p>\n \na) A\u011faç Yaralar\u0131n\u0131n Tedavisi<\/strong>\n<\/p>\n \nK\u0131ymetli a\u011façlarda aç\u0131\u011fa ç\u0131km\u0131\u015f olan büyük yaralar\u0131n macunla kapat\u0131lmas\u0131 önemli bir uygulamad\u0131r. Geni\u015f yaralar\u0131n macunlanmadan önce, sterilize edilmi\u015f keskin bir a\u015f\u0131 b\u0131ça\u011f\u0131 ile yara yüzeyi düzgünle\u015ftirilmeli ve kenarlar\u0131 da keskinle\u015ftirilerek yaraya uzun oval bir \u015fekil verilmelidir. Yaraya verilen oval \u015fekil ve yap\u0131lan i\u015flem kambiyum tabakas\u0131ndan beslenen yara dokusunun h\u0131zla kapanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar . \u015eayet yara yüzeyi kenar\u0131nda yara dokusu te\u015fekkül etmeye ba\u015flam\u0131\u015f ise bu i\u015fleme gerek bulunmamaktad\u0131r.\n<\/p>\n \nYara yüzeyine sürülen macunlar çe\u015fitli tipte, özellikte ve kar\u0131\u015f\u0131mda haz\u0131rlanmaktad\u0131r. Kullan\u0131lan macun parazitlere toksik etki yapabilecek kar\u0131\u015f\u0131mda olmal\u0131, fakat a\u011fac\u0131n canl\u0131 dokular\u0131na zarar vermemelidir. Macun, yara dokusunun olu\u015fumuna yard\u0131mc\u0131 olmal\u0131, elastiki olmal\u0131 ve odunun çatlamas\u0131n\u0131 engellemelidir.\n<\/p>\n \nSon y\u0131larda Lacbalsam, Orange Schellac gibi yara macunlar\u0131 en fazla kullan\u0131lan koruyucudurlar. Bu macunlar y\u0131lda iki defa sürülerek yeni çatlaklar ve aç\u0131\u011fa ç\u0131kmalar kapat\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca Krezot+Zift kar\u0131\u015f\u0131m\u0131, Krezot+Kömür Katran\u0131 kar\u0131\u015f\u0131m\u0131, Bordo Boyas\u0131 ve Poliüretan gibi koruyucu maddeler de vard\u0131r.Canl\u0131 olmayan dokular üzerine koruma amac\u0131yla ya\u011fl\u0131 boya , asfalt koruyucu veya Efrenç de kullan\u0131labilir. \u0130hmal edilmi\u015f eski yaralarda koruyucular\u0131n kullan\u0131lmas\u0131ndan bir fayda beklenilmemelidir.\n<\/p>\n \nA\u011faç kabuklar\u0131nda herhangi bir mekanik zarar sonucu y\u0131rt\u0131lmalar da olabilmektedir. E\u011fer kabuk yeni s\u0131yr\u0131lm\u0131\u015f ve henüz gövde ile irtibatl\u0131 ise, kabuk yerine oturtulup yayvan ba\u015fl\u0131 ince alüminyum çivilerle tutturulmal\u0131 ve aç\u0131k kalan yere koruyucu madde sürülmelidir.\n<\/p>\n \nb) A\u011façlar\u0131n Ba\u011flanmas\u0131 ve Desteklenmesi<\/strong>\n<\/p>\n \nA\u011façlar\u0131n gövdesinde bulunan V \u015feklindeki çatallanmalar, f\u0131rt\u0131nal\u0131 havalarda kal\u0131n ve a\u011f\u0131r dallar\u0131n yar\u0131larak gövdenin parçalanmas\u0131na neden olabilmektedir.Bu çe\u015fit yar\u0131lma tehlikesine kar\u015f\u0131 önlem olmak üzere, gövde veya dallar demir-çelik metal kemerlerle ku\u015faklanmal\u0131 veya dallar aras\u0131na gerilen çelik halatlarla yar\u0131lma tehlikesi önlenmelidir .Gerekti\u011fi durumlarda çe\u015fitli desteklerle dal veya gövde a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 hafifletilmelidir.\n<\/p>\n \nBir kovu\u011fun doldurulmas\u0131nda, kovu\u011fun büyüklü\u011fü, a\u011fac\u0131n ya\u015f\u0131, türü, canl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve mantar zarar\u0131n\u0131n derecesi etkili olur. A\u011faç ya\u015fland\u0131kça yara dokusunun olu\u015fumu çok yava\u015flayaca\u011f\u0131ndan bu durum mutlaka dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n \nKovuklar\u0131n onar\u0131lmas\u0131nda ilk i\u015flem kovu\u011fun iyice temizlenmesidir. Bunun için çürüklerin tamam\u0131 kaz\u0131n\u0131p at\u0131l\u0131r. Odunda renk de\u011fi\u015fimi olan k\u0131s\u0131mlarda al\u0131nmal\u0131d\u0131r. A\u011fac\u0131n rengi de\u011fi\u015fmemi\u015f k\u0131sm\u0131na kadar kaz\u0131ma i\u015flemi devam eder. Bu i\u015flemlerde çe\u015fitli aletler kullan\u0131labilir (keski, matkap, oyma makineleri vb ). Bu aletler her kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda dezenfekte edilmelidir. \u0130ç kovuklar üzerinde ve di\u011fer k\u0131s\u0131mlarda suyun durabilece\u011fi yerler, suyun duramayaca\u011f\u0131 \u015fekilde düzeltilir. Kovuk tamamen temizlenip \u015fekillendirildikten ve \u0131slakl\u0131klar giderildikten sonra bütün odun k\u0131sm\u0131 sterilize edilir. Bu i\u015flemde, keskin bir b\u0131çakla düzeltilen kenarlarda aç\u0131kta kalan Kambiyum ve Kambiyum kenarlar\u0131 olarak bütün canl\u0131 hücrelerden olu\u015fan k\u0131s\u0131mlar koruyucu madde sürülerek kapat\u0131l\u0131r. Geni\u015f kovuklarda temizlemeden sonra kovu\u011fun da\u011f\u0131lma tehlikesi varsa çelik ala\u015f\u0131ml\u0131 paslanmaz metal ku\u015faklar destek amac\u0131yla kullan\u0131labilir. Bunlar ba\u011flama ve vidalama \u015feklinde olabilir .\n<\/p>\n \nKullan\u0131lacak dolgu maddesinin her \u015feyden önce dayan\u0131kl\u0131 olmas\u0131, ani s\u0131cakl\u0131k de\u011fi\u015fimlerinden fazla etkilenmemesi, a\u011fac\u0131n ya\u015fayan dokular\u0131na kimyasal etki ile zarar vermemesi ve rüzgarl\u0131, f\u0131rt\u0131nal\u0131 havalarda esneklik gösterebilmesi gerekir. Ayr\u0131ca suyu da geçirmemelidir. Özellikle sert ve esneme yetene\u011fi olmayan maddeler ile doldurulan a\u011façlarda rüzgar ve di\u011fer d\u0131\u015f etkiler ile sallanma durumunda dolgu materyalinin esnemedi\u011fi ve a\u011faca bir bas\u0131nç uygulayarak zararl\u0131 etki (canl\u0131 dokular\u0131 ezme ve yaralama) yapabilmektedir.\n<\/p>\n \nYa\u015fl\u0131 çok büyük kovuklu a\u011façlarda gerekli güçlendirmeler (metal elemanlarla) yap\u0131ld\u0131ktan sonra içi doldurulmaz ve aç\u0131k kovuk \u015feklinde muhafaza edilebilirler. Ancak a\u011fac\u0131n d\u0131\u015f görünümüne daha do\u011fal ve estetik bir görünüm kazand\u0131rmak için ‘yalanc\u0131 dolgu ‘ yap\u0131labilir. Bu i\u015flemde kovuk doldurulmamakla birlikte, bir tel kafes örgü ile d\u0131\u015ftan kabuk gibi kapat\u0131l\u0131r. Üstüne yeteri kadar kal\u0131nl\u0131kta dolgu ve koruyucu maddeler, kabukla ayn\u0131 hizaya gelecek \u015fekilde doldurulur ve sürülür.\n<\/p>\n \nKovuk doldurmada kullan\u0131labilecek dolgu maddeleri olarak asfalt kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 veya bu amaç için üretilmi\u015f özel maddeler kullan\u0131labilir. Odun, mantar ve kauçuk bloklar da dolgu malzemesi olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r.\n<\/p>\n \n2.3 Sosyal Önlemler\n<\/p>\n \nBu gurup önlemler aras\u0131nda akla ilk gelen, an\u0131t a\u011façlar\u0131n do\u011fal, kültürel, tarihsel, folklorik ve mistik yönü hakk\u0131nda halk\u0131 sürekli bilinçlendirmek, yaz\u0131l\u0131 ve görsel bas\u0131n\u0131n her türlü olanaklar\u0131n\u0131 kullanarak, an\u0131tsal ve korunmaya de\u011fer a\u011façlar\u0131n do\u011fa bilinci, çevre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve soya ba\u011fl\u0131l\u0131k yönünden oynad\u0131\u011f\u0131 rolleri kamuoyunun dikkatine sunmakt\u0131r.\n<\/p>\n \nKaynak:Prof.Dr.Ünal ASAN, \u0130.Ü.ORMAN FAKÜLTES\u0130 Ö\u011eRET\u0130M ÜYES\u0130 "ANITSAL A\u011eAÇLARIN TANIMI, TEKN\u0130K ÖZELL\u0130KLER\u0130 ve KORUNMALARI"<\/strong> seminer notu, 2006<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 1-Zarar Faktörleri Gerek an\u0131t a\u011façlar\u0131n ve gerekse ye\u015fil dokunun bütünleyicisi konumunda bulunduklar\u0131 için korunmas\u0131 gereken di\u011fer a\u011façlar\u0131n ya\u015famlar\u0131n\u0131 tehdit eden zararl\u0131 faktörlerin ba\u015f\u0131nda insan zararlar\u0131 gelmektedir. \u0130nsanlar\u0131n an\u0131t a\u011façlara verdi\u011fi zararlar\u0131 üç gurupta incelemek gerekir ki bunlar: 1-Gövdesi üzerine yaz\u0131 yazmak veya \u015fekiller çizmek, 2-Yol, bina, duvar vb.gibi in\u015faatlar ile bu a\u011façlar\u0131n […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[420],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-582","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-anit-agaclar-ve-agac-restorasyonu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/582","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=582"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/582\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":172801,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/582\/revisions\/172801"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=582"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=582"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=582"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=582"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}