{"id":5964,"date":"2008-01-24T11:36:00","date_gmt":"2008-01-24T11:36:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:59:09","modified_gmt":"2025-10-23T09:59:09","slug":"damizlik-gebe-duve-ithalati-hakkindaki-gorusler-5964","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/damizlik-gebe-duve-ithalati-hakkindaki-gorusler-5964","title":{"rendered":"Dam\u0131zl\u0131k Gebe D\u00fcve \u0130thalat\u0131 Hakk\u0131ndaki G\u00f6r\u00fc\u015fler"},"content":{"rendered":"

\n\"p354_zf\"<\/i><\/span>Doç.Dr Ali KAYGISIZ
\nBakanlar Kurulu taraf\u0131ndan al\u0131nan karar gere\u011fi gerek dam\u0131zl\u0131k gebe düve ithalat\u0131 gerekse hayvansal ürünler ithalat\u0131 A\u011fustos 1996 tarihinden itibaren yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r.Gelinen bu günkü durum itibar\u0131yla gebe\n<\/p>\n

\ndüve ithalat\u0131n\u0131 tekrar ba\u015flatmak dü\u015fünülmeyecek kadar sak\u0131ncal\u0131 bir durumdur. Çünkü;\n<\/p>\n

\n1.     1987-1996 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda toplam 291387 ba\u015f gebe düve yakla\u015f\u0131k 333 milyon dolar ödenerek ithal edilmi\u015f ve yeti\u015ftiricilere da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Gebe düvelerin % 31’ini (yakla\u015f\u0131k 88 bin ba\u015f) Tar\u0131m ve Köy i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131, geri kalan\u0131n\u0131 çe\u015fitli özel sektör kurulu\u015flar\u0131 ithal etmi\u015flerdir. Ancak, ithal edilen bu gebe düveler maalesef hak eden yeti\u015ftiricilere verilmemi\u015ftir. E\u011fer önceki y\u0131llardaki gebe düve ithalat\u0131ndaki protokol’ un gerekleri yerine getirilseydi bugün yakla\u015f\u0131k 539 bin inek ve 150 bin düveden olu\u015fan bir dam\u0131zl\u0131k populasyonu olu\u015fturulmu\u015f olacakt\u0131. Her bir i\u015fletmede 10 ba\u015f inek olaca\u011f\u0131 varsay\u0131lsa Türkiye genelinde 50 binden fazla dam\u0131zl\u0131kç\u0131 i\u015fletme kurulmu\u015f olmas\u0131 gerekirdi. Bu nedenle i\u015fletmeler baz\u0131nda gerekli alt yap\u0131lar haz\u0131rlanmadan yap\u0131lacak ithalat, ya binlerce dövizle getirilen hayvanlar\u0131n yok olmas\u0131na, yada istenilen verimin al\u0131nmamas\u0131na neden olacakt\u0131r.\n<\/p>\n

\n2.     Türkiye’de 1996 y\u0131l\u0131ndan itibaren, kurulu\u015f amac\u0131 ülkedeki s\u0131\u011f\u0131r varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 genetik aç\u0131dan iyile\u015ftirmek, verim seviyesini yükseltmek ve ba\u015fta kendi üyeleri olmak üzere s\u0131\u011f\u0131r yeti\u015ftiricilerinin dam\u0131zl\u0131k ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak üzere "Dam\u0131zl\u0131k S\u0131\u011f\u0131r Yeti\u015ftiricileri Birlikleri" kurulmu\u015ftur. Kurulu\u015flar\u0131n\u0131n üzerinden henüz çok k\u0131sa bir zaman geçmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen sadece 2005 y\u0131l\u0131nda Dam\u0131zl\u0131k S\u0131\u011f\u0131r Yeti\u015ftiricileri Birlikleri taraf\u0131ndan belgelendirilerek sat\u0131\u015fa sunulan gebe düve say\u0131s\u0131 217718 ba\u015f olarak gerçekle\u015fmi\u015ftir. Ayr\u0131ca birlikler taraf\u0131ndan yeti\u015ftirilen gebe düvelerin ithal edilecek gebe düvelerden daha iyi olduklar\u0131 ileri sürülebilir. Birliklerden düve alanlardan kayda de\u011fer bir \u015fikayetin gelmemi\u015f olmas\u0131 bunun en aç\u0131k kan\u0131t\u0131d\u0131r. Gebe düve ithalat\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131 ile birliklerimiz önemli bir f\u0131rsat\u0131 yakalam\u0131\u015ft\u0131r. En az\u0131ndan yeni kurulan birliklere gebe düve satma imkan\u0131 do\u011fmu\u015f ve birli\u011fe kay\u0131tl\u0131 i\u015fletmelerin karl\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131larak yeni i\u015fletmelerin birli\u011fe kay\u0131t olmalar\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.\n<\/p>\n

\n3.     Son istatistiklere göre Türkiye’de sadece Siyah Alaca kültür \u0131rklar\u0131n\u0131n miktar\u0131 2 milyonu a\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Trakya ve Ege  Bölgesinde bu i\u015fle u\u011fra\u015fan çiftçiler hem populasyon bak\u0131m\u0131ndan hem de edindikleri tecrübe bak\u0131m\u0131ndan dam\u0131zl\u0131k yeti\u015ftirebilen nüve i\u015fletmeler durumuna gelmi\u015flerdir. Bu i\u015fletmelerin uygulamaya konacak olan "Ulusal Islah Program\u0131 " ile tam entegre olmalar\u0131 halinde hiçbir \u015fekilde düve ithalat\u0131na gerek kalmayaca\u011f\u0131 a\u015fikard\u0131r. Yerli i\u015fletmelerdeki envanter say\u0131larak Türkiye ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131, hem yerli üreticileri s\u0131k\u0131nt\u0131dan kurtaracak, hem de geni\u015f destekleme alan bat\u0131l\u0131 üreticilere kendi yeti\u015ftiricimiz s\u0131rt\u0131ndan kaynak aktar\u0131m\u0131n\u0131n önüne geçilecektir.\n<\/p>\n

\n4.     "Dam\u0131zl\u0131k S\u0131\u011f\u0131r Yeti\u015ftiricileri Birlikleri", ithalata sa\u011flanan her türlü deste\u011fin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u015fart\u0131yla ithalata kar\u015f\u0131 de\u011fildir. Devlet deste\u011fi yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, yap\u0131lacak ithalat\u0131n birliklere zarar verme ihtimali yok denecek kadar azd\u0131r. E\u011fer gebe düve ithalat\u0131 aç\u0131lacak ise, her türlü devlet deste\u011finin önlenmesi için ilgililerin uyar\u0131lmas\u0131 ve onlarla i\u015fbirli\u011fi yap\u0131lmas\u0131 gerekir.\n<\/p>\n

\n5.     Dünya da sadece ithalatla populasyonunu kültür \u0131rk\u0131 haline sokan bir ülke mevcut de\u011fildir. Yukar\u0131da bahsedilen nüve i\u015fletmelere, Avrupa’n\u0131n seçkin bo\u011falar\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015f ve mutlak denetim alt\u0131nda ithal edilmi\u015f spermlerin verilerek bu i\u015fletmelerdeki seçilmi\u015f bo\u011falar\u0131n yurt sath\u0131ndaki ekstansif hayvanc\u0131l\u0131k yapan küçük i\u015fletmelere da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 çok faydal\u0131 ve rasyoneldir..Dam\u0131zl\u0131k S\u0131\u011f\u0131r Yeti\u015ftiricileri Birliklerinin önderli\u011finde uygulamaya konan "Ulusal Islah Pro\u011fram\u0131" ile ihtiyaç duyulan dam\u0131zl\u0131klar\u0131n yurt içinden kar\u015f\u0131lanmas\u0131 imkan  dahiline girecektir. Ulusal Islah Pro\u011fram\u0131n\u0131n a\u015famalar\u0131 \u015föylece özetlenebilir;\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n