\nTOPRA\u011eIN \u0130Y\u0130LE\u015eT\u0130R\u0130LMES\u0130\n<\/p>\n
\n\u0130ÇER\u0130K <\/p>\n
1.G\u0130R\u0130\u015e
\n2.ORGAN\u0130K TARIMDA BES\u0130N ELEMENTLER\u0130N\u0130N TOPRA\u011eA
\nKAZANDIRILMASI
\n2.1.Azot
\n2.2.Fosfor
\n2.3.Potasyum
\n2.4.Kalsiyum
\n2.5.Kükürt………………………………………6
\n2.6.Noksanl\u0131k belirtilerine göre baz\u0131 organik gübrelerin kullan\u0131m.7
\n3.BES\u0130N BÜTÇELER\u0130………………………………8
\n4.ORGAN\u0130K GÜBRELER…………………………8
\n4.1.Ah\u0131r gübresi……………………………………9
\n4.1.1. Ah\u0131r gübresinde yitme…………………………10
\n4.1.2. Ah\u0131r gübresinin uygulama zaman\u0131, \u015fekli ve miktar\u0131…10
\n4.2.Tavuk gübresi……………………………………11
\n4.3.Kompost………………………………………12
\n4.4.Ye\u015fil gübre……………………………………14
\n4.4.1. Ye\u015fil gübrelemenin yararlar\u0131…………………14
\n4.4.2. Ye\u015fil gübre yeti\u015ftirme sistemleri………………15
\n4.4.3. Ye\u015fil Gübrelemenin Yap\u0131lmas\u0131…………………15
\n4.5.Deniz yosunlar\u0131……………………………………15
\n5.Toprak organik maddesi ve toprak verimlili\u011fi……….15
\n5.1. Humik Maddeler…………………………………17
\n5.2.Humik asitlerin yararlar\u0131……………………………18
\n6.Mikorizalar …………………………………………..19
\n7.EK\u0130M NÖBET\u0130 (ROTASYON)…………………19
\n8.KAYNAKLAR…………………………………21
\n9.EKLER…………………………………………22\n<\/p>\n
\nG\u0130R\u0130\u015e
\nTar\u0131msal üretimde kullan\u0131lan kimyasallar\u0131n (ilaç, gübre gibi) olumsuz etkilerinin insan ve toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 üzerindeki zararlar\u0131 artarak kendini göstermeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Son y\u0131llarda tüm bu olumsuz etkilerin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131na yönelik olarak kimyasal gübre ve tar\u0131msal sava\u015f ilaçlar\u0131n\u0131n hiç ya da mümkün oldu\u011fu kadar az kullan\u0131lmas\u0131, bunlar\u0131n yerini ayn\u0131 görevi yapan organik gübre ve biyolojik sava\u015f yöntemlerinin almas\u0131 temeline dayanan Ekolojik Tar\u0131m uygulamalar\u0131 geli\u015ftirilmi\u015ftir.
\nOrganik tar\u0131m\u0131n kimyasallar\u0131n kullan\u0131m\u0131 ve toprak verimlili\u011fi aç\u0131s\u0131ndan getirmi\u015f oldu\u011fu s\u0131n\u0131rlamalar a\u015fa\u011f\u0131da özetlenmi\u015ftir.\n<\/p>\n
\n-Organik tar\u0131mda petrol kökenli ürünler 3 y\u0131l kullan\u0131lmam\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r
\n-Sentetik gübreler ve pestisitler, üre ve Round-Up gibi
\n-Toprak verimlili\u011fi için yaln\u0131zca do\u011fal ürünler ve pest amenajman\u0131
\n-Konvansiyonal ve organik alanlar aras\u0131ndaki uzakl\u0131k en az 9.14 m (30 feet)
\n-Hayvansal üretimde hormonlar, antibiotik veya sentetik ürünler kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r.
\n-Yaln\u0131zca 100% organik yem, çay\u0131r veya otlaklar\n<\/p>\n
\nÖzelikle son 40-50 y\u0131l içerisinde uygulanan tar\u0131m sistemlerinde, ticaret gübreleri gibi petrol kökenli kimyasallara ba\u011f\u0131ml\u0131 kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131 görülmektedir. Ancak tar\u0131msal alanlar\u0131n verimlili\u011finin sürdürülebilirli\u011fi sadece bu sentetik maddeler ile devam edemez. Toprak verimlili\u011fi toprakta var olan ve sürekli azalan organik maddelerin içeri\u011fi ile de s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r\n<\/p>\n
\n \n<\/p>\n
\n \n<\/p>\n
\n \n<\/p>\n
\n \n<\/p>\n
\n \n<\/p>\n
\n \n<\/p>\n
\n
\n2.ORGAN\u0130K TARIMDA BES\u0130N ELEMENTLER\u0130N\u0130N TOPRA\u011eA KAZANDIRILMASI
\n2.1.AZOT
\nAzotlu gübreler organik sistemde genellikle kullan\u0131lmaz, bal\u0131k unu ve bitki ekstraktlar\u0131 baz\u0131 bahçe bitkilerinde küçük miktarlarda kullan\u0131lmaktad\u0131r.
\nCanl\u0131 metabolizmas\u0131nda genetik özeliklerin nesilden nesile geçi\u015fini sa\u011flayan azot elementi, atmosfer ile yer kabu\u011funun üst k\u0131sm\u0131n\u0131 kaplayan toprak aras\u0131nda dinamik bir denge ile döngüsünü tamamlamaktad\u0131r. Azotun ana kayna\u011f\u0131 atmosferde gaz halinde bulunan dilimidir. Biyolojik yolla fikse edilen (ba\u011flanan) azot, canl\u0131lar\u0131n organik dokular\u0131n\u0131n bile\u015fimine girmekte ve yitirilen bu dokular daha sonra parçalanarak organik, inorganik ve gaz formunda bile\u015fiklere dönü\u015fmektedirler.
\nToprakta bulunan organik ba\u011fl\u0131 azotun NH4+ formuna dönü\u015fmesi amonifikasyon ad\u0131n\u0131 al\u0131rken, amonyumun NO2- ve NO3- e dönü\u015fmesine nitrifikasyon denir. Bu i\u015flemin tamam\u0131 ise azot mineralizasyonu olarak tan\u0131mlan\u0131r. Toprakta bulunan azotun tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 organik formdad\u0131r.
\nMaksimum nitrifikasyon için topraktaki optimum s\u0131cakl\u0131k 25-35 0C ve pH 6-8 aras\u0131nda olmal\u0131d\u0131r. Mantarlar gibi mikroorganizmalar\u0131n etkili oldu\u011fu çok asidik topraklarda da nitrifikasyon olay\u0131 gerçekle\u015febilir. Bu olayda, olu\u015fan nitritin hemen nitrata dönü\u015fmesi istenir. Çünkü nitritin toprakta art\u0131\u015f\u0131 zararl\u0131d\u0131r.
\nToprakta ba\u011fl\u0131 bulunan organik formdaki azotun yaray\u0131\u015fl\u0131 hale gelmesi amonifikasyon ve nitrifikasyon olaylar\u0131n\u0131n sonucudur. Topra\u011fa azot kazand\u0131rman\u0131n bir ba\u015fka yolu da yine topraktaki mikroorganizmalar taraf\u0131ndan olmaktad\u0131r. Atmosferin serbest halde bulunan azotunun mikroorganizmalar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla biyokimyasal olarak organik forma dönü\u015ftürülmesi tar\u0131mda Biyolojik Azot Fiksasyonu olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar en iyi N2 ba\u011flanmas\u0131n\u0131n baklagil bitkilerinin bulundu\u011fu topraklarda oldu\u011funu ortaya koymu\u015ftur.
\nToprakta N2 ba\u011flayan mikroorganizmalardan bakteriler ortak ya\u015faml\u0131 veya ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak i\u015flevlerini sürdürürler. Ortak ya\u015fam sürdürenler simbiyoz olarak adland\u0131r\u0131l\u0131rlar. Toprakta N2 fikse eden ba\u015fl\u0131ca mikroorganizmalar \u015föyle s\u0131n\u0131flanabilir:\n<\/p>\n
\nAerobik bakteriler (Azotobakter, Azotomonas, Sprillum, Myco-bacte-rium, Methylomonas vb.)\n<\/p>\n
\nFakültatif anaerobik bakteriler (Bacillus, Enterobakter, Klebsiella)\n<\/p>\n
\nAnaerobik bakteriler (Clostridium, Desulfatomaculum, Desulfovibrio)\n<\/p>\n
\nFotesentetik bakteriler (Rhodosprilum, Chromatium, Rho-dopseu-domonas vb.)\n<\/p>\n
\nMavi-Ye\u015fil algler (Plectonema, Anabaena, Calothrix)\n<\/p>\n
\nSimbiyotik olmayan N2 fiksasyonu, serbest ya\u015fayan mikroorganizmalar\u0131n \u0131\u015f\u0131k
\nenerjisini kullanarak yapt\u0131klar\u0131 olayd\u0131r. Özelikle çeltik tarlalar\u0131 için büyük önem ta\u015f\u0131yan mavi-ye\u015fil algler (cyanophyceler) ortalama 100-300 kg ha-1 N sa\u011flamaktad\u0131rlar. Çeltik yap\u0131lan alanlara mavi-ye\u015fil alglerin a\u015f\u0131lanmas\u0131 verimde art\u0131\u015f sa\u011flamaktad\u0131r. Aerob olan Azotobakter ve Azotomonaslar da toprakta serbest halde ya\u015farlar. Özel toprak istekleri çok olan mikroorganizmalard\u0131r. Bu nedenle ço\u011fu topraklarda bulunmaz ve topra\u011fa a\u015f\u0131lanmas\u0131 gerekir. S\u0131cakl\u0131k istekleri 10-40 0C aras\u0131nda, pH ise nötr civar\u0131nda olmal\u0131d\u0131r. Karbonu en iyi de\u011ferlendirerek N2 ba\u011flamas\u0131 yönüyle Azotobakterler oldukça etkilidirler. Yakla\u015f\u0131k 300-350 kg ha-1 N temin etmektedirler. Azotobakterin maksimum azot ba\u011flamas\u0131 için organik materyalin C\/N oran\u0131 33'ten büyük olmal\u0131d\u0131r. Toprak iyi bir \u015fekilde havaland\u0131r\u0131lmal\u0131, C\/N oran\u0131 geni\u015f organik materyaller ilave edilmeli ve toprakta yeterli düzeyde fosfor da bulunmal\u0131d\u0131r. Azot ba\u011flay\u0131c\u0131 bütün mikroorganizmalar için ortamda Fe, Mo, S, Mg, K ve P bulunmal\u0131d\u0131r.
\nClostridium bakterileri anaerobiktir, asidik toprak ko\u015fullar\u0131nda ve pH 9.0'a kadar ya\u015fayabildiklerinden azotobakterlerden daha yayg\u0131n olarak bulunabilirler. Ortalama olarak dekara 1-1,5 kg kadar N kazand\u0131r\u0131rlar ki bu de\u011ferde 4,5-23 kg amonyum sülfata e\u015fde\u011ferdir.
\nSimbiyotik azot fiksasyonunu özelikle baklagillerle ortak ya\u015fayan Rhizobium bakterileri yapmaktad\u0131r. Bu bakteri grubu baklagil kökleri ile ortak ya\u015famaktad\u0131r. Bu bakterilerin tamam\u0131 bitki kökleri ile ortak ya\u015fad\u0131klar\u0131 zaman bitkiden çözünebilir karbonhidratlar\u0131 alarak asimile etmekte (bünyelerinde kullanmakta) ve buna kar\u015f\u0131l\u0131k bitkiye azot sa\u011flamaktad\u0131rlar.
\nRhizobium bakterisi a\u015f\u0131lama i\u015fi, uygun bakteri, uygun baklagil bitkisi olacak \u015fekilde yap\u0131lan bir biyolojik gübrelemedir. Topraktaki organik ve mineral azot oran\u0131, topra\u011f\u0131n P ve K elveri\u015flili\u011fi, pH, baz\u0131 iz elementlerin varl\u0131\u011f\u0131 vb. faktörler Rhizobium bakterilerinin etkinli\u011fini, dolay\u0131s\u0131yla biyolojik N2 fiksasyonunu etkilemektedir.\n<\/p>\n
\n2.2.FOSFOR
\nTopraktaki fosforun ana kayna\u011f\u0131 topraktaki kayaç ve minerallerdir. Topraktaki fosforun yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131 organik, di\u011fer yar\u0131s\u0131 inorganik formda bulunur. Organik fosfor hayvan gübreleri ile ve ye\u015fil gübrelerle sa\u011flanabilir, ancak topraktan ürünle kald\u0131r\u0131lan fosforu kar\u015f\u0131lamak ço\u011funlukla yeterli olamamaktad\u0131r. Organik tar\u0131m kurallar\u0131 inorganik fosforlu gübrenin kullan\u0131m\u0131na s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak izin verir. Bu nedenle fosfor dengesini sa\u011flamak önemli bir problem olmaktad\u0131r. Ya\u011f\u0131\u015fla kar\u015f\u0131lanan fosfor y\u0131lda 1 kg\/P\/ha\/y\u0131l alt\u0131nda olmaktad\u0131r.
\nOrganik tar\u0131mda kullan\u0131lan fosfatl\u0131 gübrelerinin karakteristi\u011fi çözünebilirli\u011finin çok az olmas\u0131d\u0131r. En çok kullan\u0131lan fosforlu gübreler ham fosfat veya kalkerli topraklarda (pH>7.5) aluminyum kalsiyum fosfatt\u0131r. Ancak yap\u0131lan surveyler organik tar\u0131m çiftliklerin ço\u011funun ek fosforlu gübre kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur.
\nHam fosfat\u0131n gübre olarak kullan\u0131m\u0131n\u0131n etkisi çe\u015fitli faktörlere ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bunlar içerisinde ham fosfat\u0131n incelik derecesi, miktar\u0131, toprak pH's\u0131, toprak organik maddesi ve topra\u011f\u0131n P içeri\u011fi ile yeti\u015ftirilen bitki türü önemlidir. Yeni Zelanda'da yap\u0131lan tarla denemelerinde, ya\u011f\u0131\u015f\u0131n yüksek (>800 mm) ve toprak pH's\u0131n\u0131n asidik oldu\u011fu alanlarda ham fosfat, fosforlu gübrenin eriyebilir formlar\u0131 kadar etkili bulunmu\u015ftur. Çözünebilir fosforun kolayl\u0131kla y\u0131kand\u0131\u011f\u0131 kumlu topraklar hariç, ham fosfat ayn\u0131 y\u0131l uygulanan superfosfat\u0131n yaln\u0131zca % 5-30'u kadar etkilidir. Özellikle mera alanlar\u0131nda ham fosfat kullan\u0131m\u0131 di\u011fer bitkilere göre daha uygundur. Dü\u015fük toprak pH's\u0131 ve toprak solusyonundaki çözünebilir P düzeyinin yüksek olmas\u0131 etkinli\u011fi art\u0131rmaktad\u0131r. Fosforun daha az y\u0131kand\u0131\u011f\u0131 topraklarda ham fosfat superfosfat\u0131n % 5-80'i kadar etkili olmaktad\u0131r. Çözünebilir P'un kolayl\u0131kla y\u0131kanabildi\u011fi kaba tekstürlü topraklarda ham fosfa\u0131n dü\u015fük çözünürlü\u011fü bir avantajd\u0131r ve etkinli\u011fi çözünebilir fosforlu gübre formlar\u0131na e\u015fit veya daha yüksektir. Alkalin topraklarda ham fosfat daha dü\u015fük etkiye sahiptir.
\nÜrünleri ham fosfattan yararlanabilme kabiliyetleri de\u011fi\u015fiktir. Tah\u0131llar bu kaynaktan P kullanmada k\u0131sman daha zay\u0131f etki gösterirken üçgüllerin daha etkili oldu\u011fu saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Mikoriza ve toprak bakterileri ham fosfattan P kullan\u0131m\u0131nda art\u0131\u015f göstermektedirler. Bu k\u0131smen üçgülün baklagil olmas\u0131n\u0131n etkisindendir. Amerika'da Soya fasulyesinde yap\u0131lan bir çal\u0131\u015fmada organik tar\u0131mda ham fosfat kullan\u0131m\u0131yla verim art\u0131\u015f\u0131n\u0131n yaln\u0131zca superfosfat\u0131n % 15'i kadar oldu\u011fu bulunmu\u015ftur. Yüksek düzeyde kalsiyum isteyen bitkiler kaya fosfat\u0131n çözünebilirli\u011fini h\u0131zland\u0131rmaktad\u0131r. Bu bitkiler kalsiyumu depolamakta ve fosforun çözünebilirlik s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 geni\u015fletmektedirler.
\nYap\u0131lan çal\u0131\u015fmalarda di\u011fer eriyebilir P formlar\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ham fosfat\u0131n kal\u0131nt\u0131 (art\u0131k) etkisinin daha yüksek oldu\u011funu ortaya koymu\u015ftur. Dü\u015fük kal\u0131nt\u0131 etkisi 11 y\u0131l devam edebilmektedir. Sonuç olarak ham fosfat yaln\u0131z ba\u015f\u0131na 4-5 y\u0131lda bir uygulanmal\u0131d\u0131r. Di\u011fer eriyebilir fosforlu gübreler ham fosfat ile e\u015fit miktarda uyguland\u0131\u011f\u0131nda kal\u0131nt\u0131 etkileri ilk 3-4 y\u0131l ham fosfattan daha yüksektir.
\nS\u0131cakl\u0131k çözünme oran\u0131 üzerine çok dü\u015fük etkiye sahip iken, dü\u015fük s\u0131cakl\u0131klar\u0131n ham fosfat\u0131n çözünebilirli\u011fi üzerine direkt etkisi muhtemel de\u011fildir. Bununla birlikte bu durum k\u0131\u015f\u0131n organik toprak P'unun serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131 ve dü\u015fük s\u0131cakl\u0131klar\u0131n mineralizasyonu azaltmas\u0131n\u0131n etkisinin ihmal edilece\u011fini göstermez.
\nHam fosfat\u0131n hayvan gübreleri ile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak veya kompost yap\u0131larak uygulanmas\u0131 gübrenin çözünebilirli\u011fini art\u0131rmakta kullan\u0131lmaktad\u0131r.
\nOrganik tar\u0131mda ö\u011fütülmü\u015f ham fosfat P'lu gübrenin esas formudur. Çözünebilirli\u011finin s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131 ve serbest hale geçme oran\u0131 ürünlerin P'a gereksinim duydu\u011funda do\u011frudan kar\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131 olanaks\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131r. Dolayl\u0131 bir yarar\u0131 da süperfosfat\u0131n aksine nispeten yava\u015f erir olmas\u0131 ham fosfat\u0131n mikorizal populasyonu azaltmama yönündedir.\n<\/p>\n
\n2.3.POTASYUM:
\nOrganik tar\u0131mda rutin kullan\u0131mda yararlan\u0131labilir K için kabul edilen bir mineral kayna\u011f\u0131 yoktur. Müsaade edilen kaynaklar dü\u015fük eriyebilirli\u011fi ve dü\u015fük klor içeri\u011fine sahip olan potasyumlu kayaçlar (lagbenit, Adularian kaya potasyumu gibi), odun külü ve Kali Vinasse gibi bitki ekstraktlar\u0131, \u015feker endüstrisinin bir yan ürünüdür. Geleneksel tar\u0131mda kullan\u0131lan gübreler ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ö\u011fütülmü\u015f kayaçlardan çok az K temin edilir. 20 kg\/ha K için önerilen 1 ton\/ha kayaç uygulamalar\u0131d\u0131r. Ah\u0131r gübresinin kompost yap\u0131m\u0131 esnas\u0131nda veya organik at\u0131klar\u0131n s\u0131v\u0131 ekstraktlarla muamelesinde kaya tozunun ilavesiyle kaya tozlar\u0131nda K'un yararlan\u0131labilirli\u011fi artmaktad\u0131r.
\nBununla birlikte gözle görülebilir bir noksanl\u0131k mevcutsa organik standartlar daha az s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131d\u0131r. Toprak K indeksi 2'nin alt\u0131nda ve toprak kil içeri\u011fi %20'den az ise Soil Association K2SO4 (potasyum sülfat) veya çözünebilir K minerali (silvinit) gibi suda çözünebilir K formlar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131na izin vermektedir. Di\u011fer sertifikasyon kurumlar\u0131 bu materyallerin kullan\u0131m\u0131na demonstratif bir ihtiyaç oldu\u011funda izin verir. Ticari KCI kullan\u0131m\u0131na Cl iyonlar\u0131n\u0131n toprak canl\u0131lar\u0131 üzerine osmotik etkisi nedeniyle olumsuz etki yapaca\u011f\u0131ndan izin verilmemektedir. \u0130lave edilecek gübreden kaynaklanacak yüksek konsantrasyonda CI kurak havalarda genç bitkilerin geli\u015fmelerine zararl\u0131 olabilir. Organik standartlar o nedenle KCI yerine dü\u015fük CI içermek ko\u015fuluyla silvinit veya kainitin kullan\u0131m\u0131na izin verir. <\/p>\n
2.4.KALS\u0130YUM
\nOrganik standartlar ö\u011fütülmü\u015f kireç ta\u015f\u0131, tebe\u015fir ve su hayvanlar\u0131n\u0131n kabuklar\u0131 gibi kireçleme materyallerinin kullan\u0131m\u0131na izin verir. Kireçleme ile Ca elementinin temini yan\u0131nda, toprak asitli\u011fi üzerine olumlu etki yap\u0131lmaktad\u0131r.
\nAsit topraklar\u0131n pH's\u0131n\u0131 yükseltmeye yönelik kireçleme uygulamalar\u0131n\u0131n toprak analiz sonuçlar\u0131na göre yap\u0131lmas\u0131 gerekir. A\u015fa\u011f\u0131da Çizelge 1'de toprak pH's\u0131 ve bünyesine göre tavsiye edilen kireç miktarlar\u0131 verilmi\u015ftir.\n<\/p>\n
\n \n<\/p>\n
\n \n<\/p>\n
\n
\nÇizelge 1.Toprak reaksiyonunu 6.50'ye ç\u0131kartacak kireç ta\u015f\u0131 (x) miktarlar\u0131 (kg\/dekar)\n<\/p>\n
\npH Kum T\u0131n Killi t\u0131n Organik toprak
\n4.5-6.5 250 650 780 1940
\n5.0-6.5 200 510 630 1400
\n5.5-6.5 130 380 450 960
\n(x) Ticari kireç (CaO) kullan\u0131l\u0131rsa yukar\u0131daki miktarlar\u0131n % 56's\u0131 hesaplanmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n
\nKireçleme materyalinin boyutu önemli olup, toz kireç genelde en çok kullan\u0131land\u0131r. Kullan\u0131lan materyalin çözünürlü\u011fü de kimyasal aktivite üzerine etkili olup, CaO, kalsiyum karbonata göre daha fazla çözünürlü\u011fe sahiptir. Uygulanacak kireçleme materyali toprak tav\u0131nda iken tüm yüzeye saç\u0131l\u0131p topra\u011fa kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.
\nKalsiyum özellikle bahçe bitkilerinde önemli olup, noksanl\u0131\u011f\u0131nda elmada ac\u0131 benek (çivi), domateste çiçek burnu çürüklü\u011fü, karnabahar ve kerevizde göbek çürüklü\u011fü \u015feklinde ortaya ç\u0131kar. Elmalarda yayg\u0131n olan ac\u0131 benek tedavisinde kalsiyum klorürün yaprak spreyleri tavsiye edilmektedir.<\/p>\n
2.5.KÜKÜRT
\nElementel kükürt uygulamas\u0131na organik standartlar izin vermektedir. Ayr\u0131ca % 15 SO4 içeren jips kullan\u0131m\u0131 da kontrol ve sertifikasyon kurulu\u015funun denetiminde kullan\u0131labilmektedir.
\nOrganik tar\u0131m yap\u0131lan topraklarda elementel toz kükürt toprak tav\u0131nda iken saç\u0131l\u0131p topra\u011fa kar\u0131\u015ft\u0131rmak suretiyle kullan\u0131lmaktad\u0131r. Toprak pH's\u0131n\u0131 dü\u015fürmek amac\u0131yla kullan\u0131lacak toz kükürt miktar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da Çizelge 2'de sunulmu\u015ftur.\n<\/p>\n
\nÇizelge 2. Toprak reaksiyonunu 6.50'ye ayarlamak için gerekli kükürt miktar\u0131 (kg\/dekar)\n<\/p>\n
\npH Kumlu toprak T\u0131nl\u0131 toprak Killi toprak
\n8.5-6.5 220 280 340
\n8.0-6.5 130 170 220
\n7.5-6.5 60 90 110\n<\/p>\n
\nBir k\u0131s\u0131m kükürde kar\u015f\u0131l\u0131k 4 k\u0131s\u0131m demir sülfat da kükürt kayna\u011f\u0131 olarak toprak pH's\u0131n\u0131 dü\u015fürmek amac\u0131yla kullan\u0131labilir.\n<\/p>\n
\n \n<\/p>\n
\n \n<\/p>\n
\n \n<\/p>\n
\n2.6.NOKSANLIK BEL\u0130RT\u0130LER\u0130NE GÖRE BAZI ORGAN\u0130K GÜBRELER\u0130N KULLANIMI
\nBitkilerde görülen baz\u0131 besin noksanl\u0131klar\u0131 ve organik tedavi yöntemleri Çizelge 3'de sunulmu\u015ftur.\n<\/p>\n
\nÇizelge 3.Bitkilerde gözlenen noksanl\u0131k belirtilerine göre baz\u0131 organik gübrelerin kullan\u0131m\u0131\n<\/p>\n
\nToprakta görülen eksiklik Bitkide görülen belirtisi* Düzeltme yollar\u0131**
\nToprak asitli\u011fi Toprak çok asitse, P, Ca, Mg al\u0131nabilirli\u011fi dü\u015fer, Fe, Cu, Mn toksisitesi görülebilir -Aragonit -Dolomitik kireç ta\u015f\u0131
\nBor Yava\u015f büyüme, zamklanma, meyve içinde mantarla\u015fma -Bor (% 10) -Bor (%14,3)
\nKalsiyum K\u0131rm\u0131z\u0131ms\u0131-kahverengi yapraklar, yapraklarda kenar kurumas\u0131 -Jips (alkalin topraklar için) -Kireç ta\u015f\u0131 -Kaya fosfat -Dolomitik kireç ta\u015f\u0131 (Asit topraklar için)
\nBak\u0131r Yapraklar fincan gibi k\u0131vr\u0131lma ve kuruma -Bak\u0131r sülfat -Azotlu gübrelemenin azalt\u0131lmas\u0131
\nDemir Damarlar aras\u0131 kloroz -Demir \u015felat (%10) -Demir sülfat -Fosforlu gübrelemenin azalt\u0131lmas\u0131
\nMagnezyum Alt yapraklarda kloroz, k\u0131rm\u0131z\u0131ya dönme -Epsom tuzu (Alkalin topraklar için) -Dolomitik kireç ta\u015f\u0131 (Asit topraklar için)
\nMangan Önce genç yapraklarda ba\u015flayan kloroz -Mangan sülfat
\nMolibden Sararm\u0131\u015f ve solgun yapraklar -Dolomitik kireç ta\u015f\u0131 (Asit topraklar için)
\nAzot Aç\u0131k ye\u015fil veya sar\u0131ms\u0131 ye\u015fil yapraklar -Kan unu -Pamuk çekirde\u011fi unu -M\u0131s\u0131r ni\u015fastas\u0131 unu (10-0-0) -Tüy unu -Deri unu
\nFosfor Yapraklar önce koyu ye\u015fil sonra k\u0131rm\u0131z\u0131 mor -pH'n\u0131n yükseltilmesi -Kemik unu -Kaya fosfat -Yarasa gübresi
\nPotasyum Yaprak kenarlar\u0131nda kurumalar -Deniz yosunu -Granit unu -Odun külü -Potasyum sülfat (0-0-52)
\nÇinko Küçük sar\u0131 yapraklar -Çinko sülfat -Çinko \u015felat
\nKükürt Sar\u0131ms\u0131 yapraklar -Kaya fosfat -Jips -Elementel kükürt
\n* Genç 1993.
\n** Anonim 2002.\n<\/p>\n
\n
\n3.BES\u0130N BÜTÇELER\u0130:
\nBir tar\u0131m sisteminde besin bütçelerinin yap\u0131lmas\u0131 sürdürülebilirli\u011fin temini için gereklidir. Organik i\u015fletmelerde tüm i\u015fletme bütçesi genellikle bir N art\u0131\u015f\u0131 gösterir. Genellikle iyi bir indikatör olan toprak N de\u011fi\u015fimlerinde N kay\u0131plar\u0131n\u0131n tahmini güvenilir olmamaktad\u0131r. Organik i\u015fletmelerdeki art\u0131\u015flar genellikle intensif tar\u0131m yapan geleneksel i\u015fletmelerden daha azd\u0131r.
\nOrganik i\u015fletmeler için fosfor bütçesi s\u0131k s\u0131k küçük noksanl\u0131klar gösterir. Dü\u015fük P sorbsiyon kapasitesi ve içeri\u011fine sahip topraklar d\u0131\u015f\u0131nda bütün bu noksanl\u0131klar toprakta yararlan\u0131labilir P içeri\u011findeki azalmayla gözlenir, bu organik i\u015fletmeler için önerilen daha erken gübre uygulamalar\u0131yla bu rezervleri tekrar olu\u015fturmalar\u0131d\u0131r.
\nOrganik i\u015fletmelerde K'un besin bütçesinde önemli noksanl\u0131klar az görülür. Dü\u015fük K içeri\u011fine sahip kumlu topraklar d\u0131\u015f\u0131nda Organik olarak tar\u0131m yapan i\u015fletmelerde de\u011fi\u015febilir K konsantrasyonlar\u0131 nispeten stabil kal\u0131r. Bu topraklarda verimlili\u011fin tayini için fiske olunan K'un da tayini yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n
\n4.ORGAN\u0130K GÜBRELER
\nToprak iyile\u015ftiricilerin kullan\u0131m\u0131 organik ve geleneksel yeti\u015ftiricilikte oldukça farkl\u0131l\u0131k gösterir. Organik tar\u0131m çok daha geni\u015f bir s\u0131n\u0131rda ba\u015fat olarak organik olmak üzere iyile\u015ftiricileri kullan\u0131r ve onlar\u0131 geleneksel tar\u0131mdan çok daha farkl\u0131 bir yolla yönetir.
\nOrganik sistemde verimin daha dü\u015fük olmas\u0131 nedeniyle ürün taraf\u0131ndan kald\u0131r\u0131lan besin maddeleri miktar\u0131 geleneksel sisteme göre daha dü\u015fük olmas\u0131na kar\u015f\u0131n topraktan önemli miktarda besin elementlerinin uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 söz konusudur. Ancak uzun dönem toprak verimlili\u011fi için bu elementler mutlaka yerine konmal\u0131d\u0131r.
\nOrganik sistemlerde azot rotasyonda yeti\u015ftirilen baklagiller ile kar\u015f\u0131lan\u0131r. Di\u011fer elementler toprak minerallerinin ayr\u0131\u015fmas\u0131yla ve ya\u011f\u0131\u015fla yenilenir. Ancak tüm bu girdilerle kaybolan besin elementlerinin tümünün kar\u015f\u0131lanmas\u0131 yeterli olamayaca\u011f\u0131ndan toprak iyile\u015ftiricilerinin kullan\u0131m\u0131na ihtiyaç vard\u0131r. Geleneksel yeti\u015ftiricilikte yeti\u015ftirilen ürünün ihtiyaç duydu\u011fu toprak besin düzeylerine k\u0131sa dönemde suda eriyebilir gübre uygulamalar\u0131yla ula\u015f\u0131l\u0131r. Organik tar\u0131m toprak verimlili\u011fine uzun bir zaman pesperktivinden bakt\u0131\u011f\u0131ndan yap\u0131lan uygulamalardaki besin elementleri yava\u015f erir formdad\u0131r.
\nÜlkemiz \u015fartlar\u0131nda kullan\u0131labilecek organik toprak iyile\u015ftiriciler ah\u0131r gübreleri, kompost, çe\u015fitli tar\u0131msal at\u0131klar (kekler, ayçiçe\u011fi sap\u0131, m\u0131s\u0131r koçan\u0131, pirinç kavuzu, vb.) ile kesimhane at\u0131klar\u0131 ( kantozu, kemik unu vb.) say\u0131labilir. Baz\u0131 organik materyallerin besin maddesi içerikleri Çizelge 4'de verilmi\u015ftir.\n<\/p>\n
\nÇizelge 4. Baz\u0131 organik materyallerin besin maddesi içerikleri\n<\/p>\n
\nKaynak % N % P2O5 % K2O Yaray\u0131\u015fl\u0131l\u0131k
\nAh\u0131r gübresi 0,5-1,0 0,15-0,20 0,5-0,6 Orta
\nTavuk gübresi 2,87 2,90 2,35 Orta-h\u0131zl\u0131
\nKompost 1.5-3.5 0.5-1.0 1.0-2.0 Yava\u015f
\nAt gübresi 0.3-2.5 0.15-2.5 0.5-3.0 Orta
\nKemik unu 0.7-4.0 18.0-34.0 0. Yava\u015f-orta
\nKan tozu 12.0 1.5 0.57 Orta-h\u0131zl\u0131
\nDeniz yosunu 0. 0. 4.0-13.0
\nOdun külü 0. 1.0-2.0 3.0-7.0 H\u0131zl\u0131
\nPamuk toh.küs. 6.0 2.0 1.0 Yava\u015f\n<\/p>\n
\n4.1.AHIR GÜBRES\u0130
\nAh\u0131r gübresi, büyük ve küçükba\u015f hayvanlar\u0131n d\u0131\u015fk\u0131lar\u0131 ile ah\u0131rlarda hayvanlar\u0131n alt\u0131na serilen yatakl\u0131ktan olu\u015fur. Ah\u0131r gübresi, bir yandan topra\u011f\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 olumlu yönde etkilerken, di\u011fer yandan bitkiler için gerekli besin elementlerini sa\u011flayarak ürün miktar\u0131 üzerine olumlu etki yapar. Bu etkileri \u015fu \u015fekilde s\u0131ralayabiliriz:\n<\/p>\n
\n-Topra\u011f\u0131n su tutma kapasitesini art\u0131r\u0131r.
\n-Suyun toprak yüzeyinde ba\u011f\u0131ms\u0131zca akmas\u0131na, buharla\u015fmas\u0131na ve tar\u0131ma elveri\u015fli topraklar\u0131n ta\u015f\u0131n\u0131p götürülmesine engel olur.
\n-Topra\u011f\u0131n kolay tava gelmesini sa\u011flar.
\n-Toprak \u0131s\u0131s\u0131n\u0131 bitki geli\u015fmesi için uygun duruma getirir.
\n-Topraklar\u0131n pH's\u0131 üzerinde etkili olmaktad\u0131r.
\n-Ah\u0131r gübresi, organik yap\u0131s\u0131 nedeniyle toprak havalanmas\u0131na olumlu etki yapar. Öte yandan ah\u0131r gübresinin toprakta parçalanmas\u0131 sonucu olu\u015fan karbondioksit ve organik asitler, bitki besin elementlerini bitkiler için yaray\u0131\u015fl\u0131 \u015fekle sokarlar.
\n-Ah\u0131r gübresiyle topra\u011fa fazla miktarda mikroorganizma verilir. Böylece toprakta biyolojik de\u011fi\u015fimlerin h\u0131z\u0131 artar.
\n-De\u011fi\u015fik hayvan gübrelerinin N, P, K içerikleri Çizelge 5'de verilmi\u015ftir.\n<\/p>\n
\nÇizelge 5. De\u011fi\u015fik hayvan gübrelerinin besin elementi içerikleri (Follett ve ark. 1981)\n<\/p>\n
\nGübre Besin elementi, % kuru madde
\nN P K
\nS\u0131\u011f\u0131r gübresi At gübresi Koyun gübresi Domuz gübresi Tavuk gübresi** 2,0 (1,0)* 1,7 (1,0) 4,0 (1,0) 2,0 (1,0) 3,9 (1,0) 1,0 (0,5) 0,3 (0,2) 0,6 (0,2) 0,6 (0,3) 2,1 (0,5) 2,0 (1,0) 1,5 (0,9) 2,9 (0,7) 1,5 (0,8) 1,8 (0,5)
\n* Parantez içerisindeki rakamlar N=1,0 oldu\u011fu zaman P ve K'un oransal de\u011ferlerini göstermektedir.
\n** Kovanc\u0131 ve ark. (1989)\n<\/p>\n
\nAh\u0131r gübresi içerdi\u011fi mikro elementler nedeniyle de de\u011fer ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Çizelge 6'te de görüldü\u011fü gibi ah\u0131r gübresinde Mn, Zn, B ve Cu dikkate de\u011fer düzeyde bulunmaktad\u0131r.\n<\/p>\n
\nÇizelge 6. Ah\u0131r gübresinin mikro element içeri\u011fi (Simpson 1991)
\nMikro elementler Miktar, g ton-1
\nMangan (Mn) Çinko (Zn) Bor (B) Bak\u0131r (Cu) Molibden (Mo) Kobalt (Co) 50-100 20-40 10-15 10-12 0,4-0,7 0,8-1,2
\nGübrelerin içerikleri üzerine çe\u015fitli etmenler etki yapmaktad\u0131r. Hayvanlar\u0131n yeti\u015ftirilme \u015fekli, ya\u015f durumu, altl\u0131k materyalinin cinsi ve gübrenin saklanma \u015fekli vs. içeri\u011fini önemli derecede etkiler.
\nAh\u0131r gübresinde bulunan bitki besin elementlerinin büyük bir bölümü suda çözünebilir haldedir (Çizelge 7). Bitkiler için ah\u0131r gübresindeki fosfor, kimyasal gübrelerdeki fosfora göre çok daha yararl\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n
\nÇizelge 7. De\u011fi\u015fik hayvanlara ait yatakl\u0131k içeren gübrelerin organik madde ile bitki besin
\nelementlerinin suda çözünebilme oranlar\u0131, % (Tisdale ve Nelson 1956)\n<\/p>\n
\nHayvan\u0131n cinsi Organik madde Azot Fosfor Potasyum
\nAt Süt inekleri Koyun 5 7 7 53 50 42 53 50 58 76 97 97\n<\/p>\n
\n4.1.1. Ah\u0131r gübresinde yitme
\nAh\u0131rda yada ah\u0131rdan ç\u0131kar\u0131ld\u0131ktan sonra gereken dikkat gösterilmez ve yeterli önlemler al\u0131nmaz ise, tarlaya ta\u015f\u0131nmadan çok önce ah\u0131r gübresi de\u011ferini büyük ölçüde yitirir. Bu yitme çe\u015fitli \u015fekillerde olabilir;
\nS\u0131v\u0131 d\u0131\u015fk\u0131n\u0131n yitmesi bitki besin elementleri yönünden önemli bir sorundur. Ah\u0131r gübresinde bulunan toplam bitki besin elementlerinin yakla\u015f\u0131k % 50'si s\u0131v\u0131 d\u0131\u015fk\u0131 içerisindedir. Yeterli miktarda yatakl\u0131\u011f\u0131n kullan\u0131lmamas\u0131 durumunda s\u0131v\u0131 d\u0131\u015fk\u0131 ah\u0131r\u0131n taban\u0131ndan ve gübre y\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u0131n alt\u0131ndan s\u0131zarak önemli ölçüde yiter.
\nAh\u0131rdan ç\u0131kar\u0131lan gübre aç\u0131kta ufak ve gev\u015fek y\u0131\u011f\u0131nlar \u015feklinde b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman y\u0131kanarak yitme büyük boyutlara ula\u015f\u0131r.
\nBuharla\u015fma sonucu gaz \u015feklinde yitme asal olarak gübrenin azot ve organik madde içeri\u011finde görülür. Amonyak yitmesi, amonyum karbonat konsantrasyonu ve s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak artar.
\n\u0130htimar an\u0131nda gübrenin organik maddesinde önemli miktarda yitme olmakta ve bu da karbonhidratlar\u0131n parçalanarak yitmesinden kaynaklanmaktad\u0131r.\n<\/p>\n
\n4.1.2. Ah\u0131r gübresinin uygulama zaman\u0131, \u015fekli ve miktar\u0131
\nAh\u0131r gübresinin uygulama zaman\u0131, \u015fekli ve miktar\u0131; toprak özeli\u011fine, bitkinin cinsine, çevre ko\u015fullar\u0131na ve kimyasal gübrelerin uygulama yöntemine, zaman\u0131na ve miktar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak belirlenir. Ancak bu \u015fekilde ah\u0131r gübresinden en yüksek yarar\u0131n sa\u011flanmas\u0131 olanakl\u0131d\u0131r.
\nOrtadan inceye de\u011fin de\u011fi\u015fen tekstüre sahip topraklara normal düzeyde uygulanan ah\u0131r gübresinden bitki besin elementlerinin yitmesi göreceli olarak daha azd\u0131r. Bunlar sonbahar k\u0131\u015f aylar\u0131nda ah\u0131r gübresinin güvenle uygulanabilece\u011fi topraklard\u0131r. Ancak bu topraklarda bitki besin elementleri göreceli olarak daha fazla fikse edilir. Kumlu yada e\u011fimli topraklara, y\u0131kanma ve erozyon nedeniyle, ekimden çok önce ah\u0131r gübresinin uygulanmas\u0131 do\u011fru de\u011fildir.
\nTarlaya ta\u015f\u0131nan ah\u0131r gübresinin zaman yitmeden düzenli bir \u015fekilde serilip toprakla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir. Bir dekar topra\u011fa en az 1 ton ah\u0131r gübresi düzenli bir \u015fekilde serilebilir.
\nGenel olarak ah\u0131r gübresi ihtimar\u0131n normal olabilmesi için yeterli havan\u0131n bulunabilece\u011fi bir derinli\u011fe uygulanmal\u0131d\u0131r. Bu derinli\u011fin ah\u0131r gübresinin kurumas\u0131na olanak vermeyecek düzeyde olmas\u0131 da ak\u0131ldan ç\u0131kar\u0131lmamal\u0131d\u0131r. \u0130nce tekstürlü yada nemli topraklara oranla, kumlu geçirgen topraklara gübrenin daha derine uygulanmas\u0131 gerekmektedir.
\nToprak yüzeyine serildikten hemen sonra, zaman yitirilmeden ah\u0131r gübresinin toprakla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir. Aksi halde, gübredeki azot amonyak \u015feklinde kaybolur.
\nGenelde topra\u011fa uygulanacak ah\u0131r gübresi miktar\u0131n\u0131n belirlenmesinde topraktaki organik madde miktar\u0131, yeti\u015ftirilecek bitkinin cinsi, toprak tekstürü ve ya\u011f\u0131\u015f miktar\u0131 dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Örne\u011fin organik maddece yoksul topraklara daha fazla ah\u0131r gübresi uygulanmal\u0131d\u0131r. Öte yandan organik maddece yoksul hafif tekstürlü topraklara a\u011f\u0131r tekstürlü topraklara oranla daha fazla ah\u0131r gübresi uygulanmas\u0131 ayr\u0131ca hafif tekstürlü topraklara gübrenin bir de\u011fil birkaç kez uygulanmas\u0131 gerekir. Ayn\u0131 \u015fekilde fazla ya\u011f\u0131\u015f alan yöre topraklar\u0131na göreceli olarak daha fazla gübre uygulanmal\u0131d\u0131r.
\nKültür bitkilerinin ah\u0131r gübresinden yararlanma dereceleri de birbirinden ayr\u0131ml\u0131d\u0131r. Örne\u011fin çapa bitkileri, kültür bitkileri içerisinde ah\u0131r gübresinden en fazla yararlanan bitki gruplar\u0131d\u0131r. Buna kar\u015f\u0131n tah\u0131l bitkilerinin ah\u0131r gübresinden yararlanmalar\u0131 çapa bitkilerine oranla çok daha azd\u0131r. Tah\u0131l bitkileri içerisinde çavdar ah\u0131r gübresinden en fazla yararlanmaktad\u0131r.
\nOrganik tar\u0131m yapan i\u015fletmelerde topra\u011fa ilave edilen hayvan gübrelerinde N mineralizasyonunun kontrolünde geleneksel tar\u0131mda yap\u0131lan uygulamalar geçerlidir. Mineral gübrelerden ve ah\u0131r gübresinden fosfor ve potasyumun al\u0131m\u0131nda küçük farkl\u0131l\u0131klar vard\u0131r. Organik ve geleneksel sistemde P ve K'n\u0131n döngüsündeki farkl\u0131l\u0131klardan kaynaklanmaktad\u0131r.
\nAh\u0131r gübresinin topra\u011fa ilave edildi\u011finde net mineralizasyonu C\/N oran\u0131 etkiler. Daha yüksek C\/N oran\u0131na sahip materyaller toprak organik maddesinin yap\u0131lanmas\u0131nda ve besin elementlerinin uzun dönem için temininde daha yüksek de\u011fere sahiptir.
\nOrganik gübreler k\u0131sa ve orta dönem için besin maddelerinin temini yan\u0131nda uzun dönemde toprak organik maddesi düzeylerini art\u0131rmak suretiyle toprak verimlili\u011fi için oldukça önemlidir.\n<\/p>\n
\n4.2.TAVUK GÜBRES\u0130<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
ORGAN\u0130K TARIMDA TOPRAK VER\u0130ML\u0130L\u0130\u011e\u0130N\u0130N KORUNMASI, GÜBRELER VE ORGAN\u0130K TOPRAK \u0130Y\u0130LE\u015eT\u0130R\u0130C\u0130LER\u0130 TOPRA\u011eIN \u0130Y\u0130LE\u015eT\u0130R\u0130LMES\u0130 \u0130ÇER\u0130K 1.G\u0130R\u0130\u015e 2.ORGAN\u0130K TARIMDA BES\u0130N ELEMENTLER\u0130N\u0130N TOPRA\u011eA KAZANDIRILMASI 2.1.Azot 2.2.Fosfor 2.3.Potasyum 2.4.Kalsiyum 2.5.Kükürt………………………………………6 2.6.Noksanl\u0131k belirtilerine göre baz\u0131 organik gübrelerin kullan\u0131m.7 3.BES\u0130N BÜTÇELER\u0130………………………………8 4.ORGAN\u0130K GÜBRELER…………………………8 4.1.Ah\u0131r gübresi……………………………………9 4.1.1. Ah\u0131r gübresinde yitme…………………………10 4.1.2. Ah\u0131r gübresinin uygulama zaman\u0131, \u015fekli ve miktar\u0131…10 4.2.Tavuk gübresi……………………………………11 4.3.Kompost………………………………………12 4.4.Ye\u015fil gübre……………………………………14 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[413],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-6042","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-organik-tarim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6042","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6042"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6042\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171076,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6042\/revisions\/171076"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6042"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6042"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6042"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=6042"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}