{"id":6384,"date":"2008-02-27T10:08:00","date_gmt":"2008-02-27T10:08:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:59:08","modified_gmt":"2025-10-23T09:59:08","slug":"erzurum-ziraattan-ornek-calisma-6384","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/erzurum-ziraattan-ornek-calisma-6384","title":{"rendered":"Erzurum Ziraat’tan \u00d6rnek \u00c7al\u0131\u015fma"},"content":{"rendered":"

\n\"mer_akbulut\"<\/i><\/span>Bu ay konu\u011fumuz, Erzurum Z\u0131raat Fakültesi ve Veteriner Fakültesi Ad\u0131na Zootekni Bölüm Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Ömer AKBULUT<\/strong>.
\nBu yaz\u0131da; Erzurum Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi ile\n<\/p>\n

\nVeteriner  Fakültesi taraf\u0131ndan 2005 y\u0131l\u0131nda  ba\u015flat\u0131lan ve  2005-2010 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda suni tohumlama uygulamalar\u0131 yap\u0131larak Erzurum ilinde hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n geli\u015ftirilmesi projesi ele al\u0131n\u0131yor. Proje olumlu sonuçlar vermeye ba\u015flad\u0131. Zootekni bölüm ba\u015fkan\u0131 Prof.Dr. Ömer AKBULUT' un verdi\u011fi bilgiye göre projenin amaç ve hedefi \u015fu \u015feklide belirtildi.\n<\/p>\n

\n1. Erzurum \u0130li Büyükba\u015f Hayvan Islah\u0131 Projesi\n<\/p>\n

\nNiçin suni tohumlama projesi?<\/strong>\n<\/p>\n

\nErzurum, büyükba\u015f hayvan say\u0131s\u0131 aç\u0131s\u0131ndan tüm iller içerisinde birinci s\u0131radad\u0131r. Fakat di\u011fer taraftan, Türkiye ortalamas\u0131yla k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda Erzurum'da süt ine\u011fi ve et s\u0131\u011f\u0131r\u0131 ba\u015f\u0131na verimin çok dü\u015fük oldu\u011fu bilinmektedir. Bunun en büyük nedeni, ildeki hayvan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n önemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n dü\u015fük verimli yerli \u0131rklardan olu\u015fmas\u0131d\u0131r. 2003 y\u0131l\u0131 rakamlar\u0131na göre, Türkiye'de yüz hayvandan 19'u kültür \u0131rk\u0131 ve 44'ü ise melezlerinden olu\u015fmaktad\u0131r. Halbuki Erzurum'da yüz hayvandan sadece 4'ünü saf kültür \u0131rk\u0131, 36's\u0131n\u0131 melezler olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu rakamlar\u0131n ortaya koydu\u011fu dengesizli\u011fin giderilmesi, hatta Erzurum'un bir ad\u0131m öne geçmesi için il düzeyinde suni tohumlamaya dayal\u0131 bir \u0131slah çal\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde yürürlü\u011fe konulmas\u0131 zarureti ortaya ç\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.\n<\/p>\n

\nProjenin amac\u0131 ve hedefi nedir? <\/strong>\n<\/p>\n

\nProje kapsam\u0131nda 2005-2010 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda suni tohumlama uygulamalar\u0131 yap\u0131larak Erzurum ilinde hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n geli\u015ftirilmesi amaçlamaktad\u0131r. Bu kapsamda 2005 y\u0131l\u0131nda  pilot uygulama yap\u0131lacakt\u0131r. Bunun için ilçelerin tümünde de en az 100 ile 300 aras\u0131nda, il merkezinde ise 1250 suni tohumlama olmak üzere toplam en az 5000 suni tohumlama yap\u0131lmas\u0131 planlanmaktad\u0131r. Bu say\u0131 her y\u0131l 5000 art\u0131r\u0131larak 2010 y\u0131l\u0131nda toplam 30.000 rakam\u0131na ula\u015f\u0131lmas\u0131 hedeflenmi\u015ftir. Bu amac\u0131n gerçekle\u015fmesi için, Erzurum ilinde mevcut olan kamu kurumlar\u0131ndan 48 ve serbest çal\u0131\u015fan 19 veteriner hekim ve veteriner sa\u011fl\u0131k teknisyeninden yararlan\u0131lmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\nBa\u015far\u0131 için çiftçi e\u011fitimi neden gerekli? <\/strong>\n<\/p>\n

\n\"\"<\/strong>Hayvan yeti\u015ftiricili\u011finde bar\u0131nma, bak\u0131m ve besleme \u015fartlar\u0131 yeterli düzeye ç\u0131kar\u0131lmadan ve hayvan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 korunmadan, sadece suni tohumlama ile ba\u015far\u0131y\u0131 yakalaman\u0131n mümkün olmad\u0131\u011f\u0131 bundan önce yap\u0131lan çal\u0131\u015fmalarda görülmü\u015ftür. Örne\u011fin; Erzurum'da Do\u011fu Anadolu K\u0131rm\u0131z\u0131s\u0131na saf kültür \u0131rk\u0131 hayvan tohumlar\u0131 verilerek melezler elde edilmi\u015ftir. Köy \u015fartlar\u0131nda yeti\u015ftirilen bu melez hayvanlarla ara\u015ft\u0131rma enstitüsü \u015fartlar\u0131nda yeti\u015ftirilen ayn\u0131 melez hayvanlar aras\u0131nda 150 kg canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k fark\u0131 olmu\u015ftur. Bu sonuç, hayvan\u0131n bar\u0131nma, bak\u0131m, besleme ve sa\u011fl\u0131k \u015fartlar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesinin ne kadar önemli oldu\u011funu ortaya koymaktad\u0131r. Suni tohumlamadan ba\u015far\u0131l\u0131 sonuçlar alabilmek için, çiftçilerin de bu uygulamalara ilgi duymalar\u0131 gerekti\u011finden, e\u011fitim faaliyetleri bu faaliyetin birinci dereceden muhatab\u0131 olan çiftçileri de kapsamal\u0131d\u0131r. Çiftçilere verilen e\u011fitim faaliyeti, suni tohumlama ile ilgili bilgiler yan\u0131nda bar\u0131nma, bak\u0131m, beslenme ve sa\u011fl\u0131k \u015fartlar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi gibi konular\u0131 kapsamaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\nErzurum'da nas\u0131l bir hayvanc\u0131l\u0131k hedefliyoruz?<\/strong>\n<\/p>\n

\nErzurum ilindeki hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131, üyesi olmaya çabalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z Avrupa Birli\u011fi ülkeleri ile k\u0131yaslamak hiç mümkün olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, Türkiye'nin Bat\u0131 bölgelerinden bile çok geri kalm\u0131\u015ft\u0131r. Fakat Erzurum'un ekolojik \u015fartlar\u0131 ve tar\u0131m kaynaklar\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda k\u0131rsal kesiminde hayvanc\u0131l\u0131ktan ba\u015fka tar\u0131msal üretim alternatifi yoktur. Bundan dolay\u0131 ilde hayvanc\u0131l\u0131k merkezli bir tar\u0131m faaliyeti yapmak zorunludur. Bu proje, bölgedeki hayvanc\u0131l\u0131k faaliyetlerini AB standartlar\u0131na yakla\u015ft\u0131rmay\u0131 amaçlamaktad\u0131r. Bölge \u015fartlar\u0131 ve Avrupa Birli\u011fine tam üyelik sürecinde olan Türkiye gerçe\u011fi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, Erzurum'da nas\u0131l bir hayvanc\u0131l\u0131k yap\u0131lmal\u0131d\u0131r? sorusu önem kazanmaktad\u0131r. Bu sorunun cevaplar\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki gibi s\u0131ralamak mümkündür. Bu projenin ba\u015far\u0131s\u0131, s\u0131ralanan bu hedeflerin 6 y\u0131lda ne kadar yap\u0131labilece\u011fi ile do\u011fru orant\u0131l\u0131d\u0131r. \"\"<\/strong>\n<\/p>\n

\n1.      Hayvanc\u0131l\u0131k i\u015fletmeleri, daha büyük i\u015fletmeler haline gelmek zorundad\u0131r.\n<\/p>\n

\n2.      \u0130\u015fletmeler daha verimli kültür, melez ve yerli \u0131rk hayvanlar\u0131 bulundurmak zorundad\u0131r.\n<\/p>\n

\n3.      \u0130\u015fletmeler, bar\u0131nma, bak\u0131m, besleme ve sa\u011fl\u0131k \u015fartlar\u0131n\u0131 çok daha iyi hale getirmelidir.\n<\/p>\n

\n4.      \u0130\u015fletmeler, ihtiyaç duyulan her türlü yemi kesinlikle kendi üretmek zorundad\u0131r.\n<\/p>\n

\n5.      Hayvanc\u0131l\u0131k, "iyi tar\u0131m uygulamalar\u0131"[1]<\/a> standartlar\u0131 do\u011frultusunda yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n6.      AB standartlar\u0131nda kaliteli, hatta organik et ve süt üretilmelidir.\n<\/p>\n

\n7.      Çiftçiler hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131, sadece üretim de\u011fil ayn\u0131 zamanda üretti\u011fini pazarlama olarak alg\u0131lamal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n8.      Hayvanc\u0131l\u0131k faaliyetlerinde, özellikle dam\u0131zl\u0131k i\u015fletmelerin olu\u015fturulmas\u0131 ve hayvansal ürünlerin pazarlamas\u0131nda örgütlü hayvanc\u0131l\u0131\u011fa yönelmek kaç\u0131n\u0131lmazd\u0131r.\n<\/p>\n

\n2. Suni Tohumlama<\/strong>\n<\/p>\n

\nSuni tohumlama nedir?<\/strong>\n<\/p>\n

\nK\u0131zg\u0131nl\u0131kta olan ine\u011fin üreme organ\u0131n\u0131n en uygun yerine baz\u0131 aletler kullan\u0131larak tohumun (verimi yüksek bo\u011fa spermas\u0131) b\u0131rak\u0131lmas\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\nNeden suni tohumlama yapt\u0131r\u0131lmal\u0131 ?<\/strong>\n<\/p>\n

\nSuni tohumlamada kullan\u0131lan tohumlar; kal\u0131tsal özellikleri yüksek, yavru denemeleri yap\u0131lm\u0131\u015f ve özelliklerini yüksek oranda yavrular\u0131na geçirebilen üstün nitelikli sa\u011fl\u0131kl\u0131 bo\u011falardan elde edilmi\u015ftir.\n<\/p>\n

\nSuni tohumlamada kullan\u0131lacak tohumlar aras\u0131nda tercih yapma \u015fans\u0131n\u0131z vard\u0131r. \u0130ne\u011finizi tercihinize göre: etçi, etçi-sütçü veya sütçü \u0131rklardan biriyle tohumlama yapt\u0131rabilirsiniz.\n<\/p>\n

\nSuni tohumlama, çiftçileri bo\u011fa besleme külfetinden kurtarmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\nSuni tohumlama, tabii çiftle\u015fme ile çok kolay ve h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde yay\u0131lan üreme hastal\u0131klar\u0131n\u0131 önler.\n<\/p>\n

\nSuni tohumlama uygulanan bir i\u015fletmede di\u015fi hayvanlar\u0131n ne zaman k\u0131zg\u0131nl\u0131k gösterdi\u011fi, ne zaman tohumland\u0131\u011f\u0131, gebe kal\u0131p kalmad\u0131\u011f\u0131 sürekli olarak kontrol edilebilmektedir.\n<\/p>\n

\nVerimleri dü\u015fük yerli \u0131rklar\u0131n \u0131slah\u0131, çok az masraf ve daha k\u0131sa sürede ancak suni tohumlama ile mümkün olabilmektedir.\n<\/p>\n

\n\"\"\u0130neklere suni tohumlama ne zaman yapt\u0131r\u0131lmal\u0131 ?<\/strong>\n<\/p>\n

\n\u0130nekleri do\u011fumdan enaz 45 gün sonra suni tohumlama yapt\u0131rmak gerekir. Tohumlama yapabilmek için inek veya düvelerin k\u0131zg\u0131nl\u0131k döneminde olmas\u0131 gerekir. K\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 sabah gözlenen inekler ö\u011flenden sonra  tohumlanmal\u0131d\u0131r. K\u0131zg\u0131nl\u0131k belirtileri ö\u011flenden sonra fark edilen düve  ve inekler ertsi gün sabah tohumlanmal\u0131d\u0131r. Ancak ine\u011fin çara<\/strong>s\u0131 mutlaka temiz olmal\u0131d\u0131r. E\u011fer çara yumurta ak\u0131 veya cam gibi temiz de\u011filse ine\u011fin rahminde problem vard\u0131r. Bu durumda ya haynan\u0131n tedavisine ba\u015flan\u0131r, kendili\u011finden iyile\u015fmesi için biraz daha beklenip daha sonraki k\u0131zg\u0131nl\u0131klar\u0131nda tohumlat\u0131lmas\u0131 gerekir.\n<\/p>\n

\n\u0130neklerde k\u0131zg\u0131nl\u0131k belirtileri nelerdir?<\/strong>\n<\/p>\n

\n\u0130neklerin k\u0131zg\u0131nl\u0131klar\u0131 16-24 gün (ortalama 21 gün)'de bir görülür.\n<\/p>\n

\n1. K\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n ba\u015flamas\u0131 ile birlikte inekte geçici bir i\u015ftahs\u0131zl\u0131k görülür.\n<\/p>\n

\n2. O günkü süt veriminde azalma olur.\n<\/p>\n

\n3. K\u0131zg\u0131nl\u0131ktan hemen önce di\u011fer ineklerin üzerine atlama iste\u011fi artar.\n<\/p>\n

\n4. Çevreye kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 ilgi, temas kurma, di\u011fer inekleri yalama davran\u0131\u015flar\u0131 görülür.\n<\/p>\n

\n5. Baz\u0131 hayvanlar bak\u0131c\u0131s\u0131na normalin d\u0131\u015f\u0131nda ilgi gösterir.\n<\/p>\n

\n6. Bel bölgesine masaj yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hayvan belini çökertir ve kuyru\u011funu kald\u0131rarak biraz yana yönlendirir.\n<\/p>\n

\n7. Hayvanda genel huzursuzluk, ba\u011f\u0131rma ve bir\u015feyler arama davra\u0131\u015flar\u0131 görülür.\n<\/p>\n

\n8. A\u011fz\u0131 salyalan\u0131r, hayvan heyecanl\u0131 ve sinirlidir.\n<\/p>\n

\nYukar\u0131da say\u0131lan belirtilerin  yan\u0131nda önemli d\u0131\u015f belirtilerden biri de müköz k\u0131zg\u0131nl\u0131k ak\u0131nt\u0131s\u0131, halk aras\u0131ndaki deyimiyle "ÇARA<\/em><\/strong>" ak\u0131nt\u0131s\u0131d\u0131r. Bu ak\u0131nt\u0131 renksiz, ipliksel karakterdedir. Vulva (ten) duda\u011f\u0131ndan a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru kopmadan uzayabilece\u011fi gibi kuyruk hareketleri ile etraf\u0131nada bula\u015fabilir. Bu ak\u0131nt\u0131, k\u0131smen k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n hemen öncesinde k\u0131smen görülür. K\u0131zg\u0131nl\u0131k döneminde artar. K\u0131zg\u0131nl\u0131ktan sonra azal\u0131r ve keslir.\n<\/p>\n

\nBütün bu belirtilerin yan\u0131nda ine\u011fin k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda, ortas\u0131nda ve sonunda kendi üzerine di\u011fer hayvanlar\u0131n atlamas\u0131na izin vermesi çiftle\u015fmeye haz\u0131r oldu\u011funun en önemli delilidir. <\/strong>K\u0131zg\u0131nl\u0131ktaki ineklerin bu sab\u0131r refleksini gösterebilmeleri için ya serbest tip ah\u0131rlarda veya merada bar\u0131nd\u0131r\u0131lmalar\u0131 gerekir.\n<\/p>\n

\nK\u0131zg\u0131nl\u0131ktan birkaç gün sonra görülen kanl\u0131 ak\u0131nt\u0131 ine\u011finizin gebe kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n göstergesi de\u011fildir.<\/strong>\n<\/p>\n

\n3. Gebe ve Sa\u011fmal \u0130neklerin Beslenmesi<\/strong>\n<\/p>\n

\nIrklar\u0131 ne olursa olsun, hayvanlara iyi bak\u0131m besleme uygulamad\u0131kça onlardan yüksek verim al\u0131namaz. \u0130yi bir bak\u0131m, besleme uyguland\u0131\u011f\u0131nda elde edilecek süt ve verim miktar\u0131 artar ve sürü daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 olur. Do\u011fum ba\u015flang\u0131ç al\u0131narak  süt ineklerinin  beslenmesi 4 döneme ayr\u0131larak yap\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n

\nDo\u011fumdan sonra ilk 2-3 ay<\/strong>\n<\/p>\n

\nDo\u011fumdan sonra yap\u0131lacak iyi bir bak\u0131m ve besleme ile inekten bir sa\u011f\u0131m döneminde elde edilecek toplam süt verimini en yüksek düzeye ç\u0131kart\u0131r. Bu dönemde yüksek süt verimine ula\u015fmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k, ineklere yeterince yem verilmemesi önemli bir problemdir. Bu nedenle do\u011fumdan sonra ineklerin beslenmesinde a\u015fa\u011f\u0131daki noktalara dikkat edilmelidir;\n<\/p>\n

\n1.   Mutlaka iyi kaliteli kaba yemler  kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n2.      Hayvana yedirilen günlük toplam yemin mümkünse yar\u0131s\u0131 kaba yem olmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n3.      \u0130mkan varsa kaba ve kesif yemler kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak  birlikte verilmelidir.\n<\/p>\n

\n4.      Kaba yemin en az yar\u0131s\u0131 5 cm'den daha uzun do\u011franarak hayvanlara verilmelidir.\n<\/p>\n

\n5.      Günlük süt verimini takip ederek yem miktar\u0131n\u0131 süt verimine göre ayarlanmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n6.      Do\u011fumu takiben kesif yem miktar\u0131 yava\u015f yava\u015f art\u0131r\u0131larak  8-10 gün içinde  günlük 5-6 kg'a miktar\u0131na ç\u0131kart\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n7.      Daha sonra süt verimindeki her 3 kg art\u0131\u015fa kar\u015f\u0131l\u0131k, kesif yem 1 kg art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\nDo\u011fumdan sonra 3-6 ay\"\"<\/strong>\n<\/p>\n

\nSüt verimindeki art\u0131\u015f\u0131n duraklay\u0131p yava\u015f yava\u015f azalmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 dönemdir. Laktasyonun ikinci döneminde de hayvanlara olabildi\u011fince kaliteli  kaba yem verilmelidir. Bu dönemde hayvanlar  birinci döneme göre daha kolay beslenirler. Çünkü bu dönemde süt verimi yüksek olsa da, hayvan\u0131n yem tüketimi de yükselmi\u015ftir. Yem tüketimi artt\u0131\u011f\u0131 için ineklerin enerji ve besin maddeleri ihtiyaçlar\u0131 daha kolay kar\u015f\u0131lanabilir. Laktasyonun (süt sa\u011f\u0131labilmenin) bu döneminde de ilk dönemdeki kurallara dikkat edilmelidir. Dikkat edilmedi\u011fi takdirde hayvanda beslenme  bozukluklar\u0131 olu\u015fabilir.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\nDo\u011fumdan sonra 6. aydan kuruya ç\u0131k\u0131ncaya kadar <\/em><\/strong>\n<\/p>\n

\nBu dönem  hayvan\u0131n bak\u0131m ve beslenmesini en kolay yürütüldü\u011fü dönemdir. Çünkü hayvan\u0131n yem tüketimi art\u0131k belirli bir düzeyin üzerine ç\u0131kar ve süt verimi de  h\u0131zla azal\u0131r. Bu dönemdeki problem, hayvanlar\u0131n besin maddesi ve enerji ihtiyaçlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layamamaktan çok, hayvanlar\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 besleme sonucu  ya\u011fland\u0131rma olabilir. Bu nedenle ineklerin süt verimi çok iyi takip edilerek, süt verimi azald\u0131kça verilen yem miktar\u0131 azalt\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\nKurudaki ineklerin beslenmesi<\/strong>\n<\/p>\n

\n\u0130neklerin do\u011fuma iki ay kala sa\u011f\u0131mdan kesilmesine kuruya ç\u0131karma denir. Bunun amac\u0131, bir sonraki sa\u011f\u0131m döneminde hem yüksek süt verimi, hem de  daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. Hayvanlar kuruya ç\u0131kar\u0131larak, meme dokular\u0131n\u0131n dinlenmesi ve yenilenmesi, ayr\u0131ca ana karn\u0131ndaki yavrunun daha iyi geli\u015fmesi sa\u011flan\u0131r. Buza\u011f\u0131 ana karn\u0131ndaki geli\u015fmesinin % 70'ini gebeli\u011fin son 2-3 ayl\u0131k k\u0131sm\u0131na tekabül eden kuru dönemde tamamlar. Bu dönemde yap\u0131lan besleme hatalar\u0131 sonradan telafi edilemez.\n<\/p>\n

\nKuru dönemin birinci ay\u0131nda yani do\u011fuma bir ay kalana kadar ineklere yiyebilece\u011fi kadar iyi kaliteli kuru ot ve günlük 2-3 kg kesif yem verilebilir. Elimizde iyi kaliteli kuru ot yoksa ve kaba yem olarak sadece saman veriliyorsa bu durumda kesif yem miktar\u0131 3-4 kg'a ç\u0131kt\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n\"\"Kuru dönemdeki ineklerin beslenmesinde nelere dikkat etmeliyiz?<\/strong>\n<\/p>\n

\n1.      Kuru dönemde verece\u011fimiz kaba yemler olabildi\u011fince kaliteli olmal\u0131d\u0131r. Çünkü ana karn\u0131ndaki yavrunun geli\u015fip büyümesinden dolay\u0131,  i\u015fkembenin hacmi, dolay\u0131s\u0131 ile yem alma kapasitesi azalm\u0131\u015ft\u0131r. Saman gibi kalitesiz kaba yemler, i\u015fkembede bo\u015fa yer kaplayarak hayvan\u0131n doygunluk hissetmesine ama besin maddeleri bak\u0131m\u0131ndan eksik kalmas\u0131na neden olabilir. Yine kaba yemler patoza vurarak çok fazla küçültülerek hayvanlara yedirilmemelidir. Küçük ve ince yemler hayvanlar\u0131n gevi\u015f getirmelerini azaltarak, salg\u0131lad\u0131klar\u0131 tükürük miktar\u0131n\u0131 dü\u015fürürler.\n<\/p>\n

\n2.      Bu dönemde silaj, pancar, domates ve elma posalar\u0131 ile taze biçilmi\u015f ye\u015fil yemler gibi fazla sulu yemleri yedirmemelidir. Zaten bu dönemde i\u015fkembenin kapasitesi azalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yemler fazla miktarda su kapsad\u0131\u011f\u0131ndan hayvanlar beslenme eksikli\u011fine u\u011frayabilirler.\n<\/p>\n

\n3.      Küflenmi\u015f, k\u0131z\u0131\u015fm\u0131\u015f ve herhangi bir \u015fekilde bozulmu\u015f yemleri kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Böyle yemlerin  yavru atmalara sebep olaca\u011f\u0131 unutulmamal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n4.      Kurudaki inekleri mutlaka di\u011fer ineklerden ay\u0131rarak, ayr\u0131 bir besleme ve bak\u0131m program\u0131 uygulanmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n5.      Kurudaki ineklerin a\u015f\u0131r\u0131 beslenmeleri ve ya\u011flanmalar\u0131 kesinlikle önlenmelidir.\n<\/p>\n

\nSilaj<\/strong>\n<\/p>\n

\nM\u0131s\u0131r ve di\u011fer kaba yemlerden yapaca\u011f\u0131m\u0131z silajlar, süt inekleri için çok iyi enerji kayna\u011f\u0131d\u0131rlar. Silaj\u0131n protein ve kuru madde düzeyi dü\u015fük olmas\u0131ndan dolay\u0131, m\u0131s\u0131r silaj\u0131na erken biçilmi\u015f baklagil otu veya üre kat\u0131larak protein düzeyi yükseltilmelidir. M\u0131s\u0131r silaj\u0131 veya di\u011fer silajlar, süt ineklerinin kaba yem ihtiyaçlar\u0131n\u0131 tek ba\u015f\u0131na kar\u015f\u0131layabilirler. Baklagil otlar\u0131yla birlikte verilmeleri daha iyi olur. Bir süt ine\u011fine günde 25-30 kg silaj yedirilebilir.\n<\/p>\n

\n\u0130neklerin tuz ihtiyac\u0131<\/strong>\n<\/p>\n

\nTuz noksanl\u0131\u011f\u0131nda i\u015ftah azalmas\u0131 görülür. Tuz ihtiyac\u0131 vücut a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve verilen rasyonun karakterine göre de\u011fi\u015fir. Canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 500 kg olan bir süt ine\u011finin ya\u015fama pay\u0131 tuz ihtiyac\u0131 günde 20-25 g'd\u0131r. Buna, ine\u011fin verdi\u011fi her 1 kg süt için ayr\u0131ca 2 g tuz eklemek gereklidir.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n\u0130neklerin su ihtiyac\u0131<\/strong>\n<\/p>\n

\nSüt s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131n\u0131n su ihtiyac\u0131, hayvan\u0131n vücut a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na, süt verimine, verilen yemin cinsine ve çevre \u0131s\u0131s\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fir. Bir süt ine\u011fi 24 saatte ortalama 10 kez su içer. Bir süt ine\u011finin ya\u015fama pay\u0131 su ihtiyac\u0131 günlük 40-60 litre kadar olup, her litre süt verimi için  4 litre daha fazla su içer. \n<\/p>\n

\n4. Do\u011fumda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar\n<\/p>\n

\nDo\u011fum yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda neler yap\u0131lmal\u0131d\u0131r?\n<\/p>\n

\n\u0130nekleri do\u011fuma 5-7 gün kala, ah\u0131rdaki di\u011fer hayvanlardan uzakla\u015ft\u0131rarak daha geni\u015f bir yere al\u0131n\u0131r.\n<\/p>\n

\nAltl\u0131klar\u0131n bol, temiz ve kuru olmas\u0131na özen gösterilir.\n<\/p>\n

\nAh\u0131rlar\u0131n havadar ve uygun s\u0131cakl\u0131kta (10-15 derece) olmas\u0131na dikkat edilir.\n<\/p>\n

\nDo\u011fumun ba\u015flay\u0131p ba\u015flamad\u0131\u011f\u0131 hayvana hissettirilmeden gözetlenmelidir.\n<\/p>\n

\nDo\u011fuma yard\u0131m için hiçbir zaman acele edilmemelidir.\n<\/p>\n

\nDo\u011fum ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda nelere dikkat eedilmelidir?\n<\/p>\n

\nDo\u011fum yapacak olan inekte, ilk sanc\u0131lar\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan sonra 8 saat veya birinci su kesesinin görülmesinden sonra 2 saat geçti\u011fi halde do\u011fum gerçekle\u015fmiyorsa yard\u0131ma, müdahaleye  ihtiyaç vard\u0131r. Bu durumda mümkünse bir veteriner hekime dan\u0131\u015f\u0131lmal\u0131 veya ça\u011f\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\nGüç do\u011fuma müdahale s\u0131ras\u0131nda; yavruyu çekmek için 4 insan gücünden fazlas\u0131 kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\nKesinlikle buza\u011f\u0131n\u0131n alt çenesine ip ba\u011flayarak çekilmemelidir.\n<\/p>\n

\nYavrunun ön ayaklar\u0131 ba\u015f\u0131yla birlikte 15-20 cm d\u0131\u015far\u0131ya ç\u0131kmam\u0131\u015f ise kesinlikle çekilmemelidir.\n<\/p>\n

\nBuza\u011f\u0131 arka ayaklar\u0131 ile geliyorsa müdahale için acele ediniz. Göbek kordonu erken kopaca\u011f\u0131ndan solunum erken ba\u015flar, buza\u011f\u0131 bo\u011fulabilir.\n<\/p>\n

\n\"\"<\/strong>Do\u011fumdan sonra neler yap\u0131lmal\u0131d\u0131r?\n<\/p>\n

\nDo\u011fum yapm\u0131\u015f olan ine\u011fin vücudu terli oldu\u011fundan, havlu, bez, çuval yada kuru ot yard\u0131m\u0131 ile kurulanmal\u0131d\u0131r. Gerekli durumlarda  hayvan\u0131n üstü bir örtü ile örtülmelidir.\n<\/p>\n

\n\u0130nekler, do\u011fumu izleyen ilk 8-10 gün so\u011fuktan ve hava cereyan\u0131ndan korunmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\nAh\u0131rlarda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 kap\u0131 ve pencereler aç\u0131k b\u0131rak\u0131lmamal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n\u0130neklerin içecekleri suyun ilk 2-3 gün \u0131l\u0131k olmas\u0131na dikkat edilmelidir.\n<\/p>\n

\n\u0130çerisine kepek, bu\u011fday, yulaf veya arpa unu ilave edilmi\u015f \u0131l\u0131k tuzlu su (yal, çorba) verilmelidir.\n<\/p>\n

\nYavru zarlar\u0131 do\u011fumdan 12 saat sonras\u0131na kadar at\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 taktirde bir veteriner hekime müracaat edilmelidir.\n<\/p>\n

\nE\u015f veya son ad\u0131 verilen yavru zarlar\u0131 at\u0131ld\u0131ktan sonra ine\u011fin yan\u0131ndan hemen uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bunlar bir çukura gömülmeli veya yak\u0131lmal\u0131d\u0131r. Yavru zarlar\u0131n\u0131 yiyen ineklerde sindirim bozukluklar\u0131 görülebilir.\n<\/p>\n

\nMeme ödemi, memelerde gö\u011füs kafesine kadar uzanan a\u015f\u0131r\u0131 \u015fi\u015fkinliktir. Buza\u011f\u0131lamadan birkaç hafta önce olu\u015fur ve ço\u011funlukla do\u011fumdan 8-12 gün sonra kaybolur. Kaybolmad\u0131\u011f\u0131 taktirde bir veteriner hekime müracaat edilmelidir.\n<\/p>\n

\nBuza\u011f\u0131 do\u011far do\u011fmaz nefes al\u0131p almad\u0131\u011f\u0131na dikkat edilmelidir. Öncelikle yavrunun a\u011f\u0131z ve burnundaki yavru zar\u0131 parçalar\u0131, mukus ve yavru sular\u0131 temizlenmelidir. Çünkü yavruyu anneye ba\u011flayan göbek kordonu kopar kopmaz solunum (nefes alam) zorunlu hale gelir. Normal do\u011fumlarda yavru d\u0131\u015far\u0131 ç\u0131kt\u0131ktan sonraki 10-60 saniye içinde solunum ba\u015flamas\u0131 gerekir.\n<\/p>\n

\n\u0130lk teneffüs hareketi derindir. Akci\u011ferlere fazla miktarda hava girebilmesi için, ilk nefes alman\u0131n güçlü ve derin olmas\u0131 gerekir. Yeni do\u011fan buza\u011f\u0131n\u0131n ya\u015fama \u015fans\u0131, normal solunum hareketinin kendili\u011finden ba\u015flamas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n\u015eayet solunum güç ve h\u0131r\u0131lt\u0131l\u0131 ise; mukusun uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 için yavruyu arka bacaklar\u0131ndan ba\u015f a\u015fa\u011f\u0131 olacak \u015fekilde bir yere as\u0131lmal\u0131 ve hafifçe silkelenmelidir. Bu i\u015flem 10-20 saniye süre ile 3-5 defa tekrarlanmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\nYavrunun ba\u015f\u0131na bir miktar so\u011fuk su dökülebilir. Bu i\u015flem solunumu uyar\u0131r.\n<\/p>\n

\nSolunumun normale dönmedi\u011fi durumlarda, kaburgalar üzerine dikkatlice çift tarafl\u0131 hafif bas\u0131nç uygulan\u0131r. Ayr\u0131ca hayvan\u0131n dilini birkaç kez hafifçe çekip b\u0131rak\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n

\nBuza\u011f\u0131 kendili\u011finden normal s\u0131kl\u0131kta ve derin olarak solunuma ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda bir bez yada çuval yard\u0131m\u0131 ile ovarak kurutulmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\nSolunumdan sonra göbek kordonunun kontrolüne özen gösterilmesi gereklidir.\n<\/p>\n

\nGöbek kordonu do\u011fum s\u0131ras\u0131nda ço\u011funlukla kendili\u011finden kopar.\n<\/p>\n

\nKendili\u011finden kopmam\u0131\u015f ise; temiz bir makas veya b\u0131çak ile yavrunun gövdesinden bir el geni\u015fli\u011fi uzaktan kesilmelidir.\n<\/p>\n

\nGöbek yaras\u0131 çok temiz tutulmal\u0131d\u0131r. Bunun için buza\u011f\u0131 bol ve kuru altl\u0131k üzerine al\u0131nmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\nGöbek kordonuna bolca iyotlu bir antiseptik (Biokadin, Batticon) dökülmelidir. Kordonda kanama yoksa ba\u011flanmamal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\nGöbek parças\u0131 bir hafta içinde kurur ve dü\u015fer, dü\u015fene kadar her gün antiseptik ilaçlar sürülmelidir.\n<\/p>\n

\nGöbek yaras\u0131na mikrop bula\u015f\u0131r ise iltihap olu\u015fur. Bu durumda göbekten kötü kokulu ve irinli bir ak\u0131nt\u0131 gelir ve  yavrunun genel durumu bozuktur. Bu durumdada acilen bir veteriner hekime müracaat edilmelidir.\n<\/p>\n

\nE\u011fer ana yavruya ilgisiz kal\u0131yorsa, özellikle so\u011fuk bölgelerde buza\u011f\u0131n\u0131n vücudunu temiz ve kuru bir bezle kurulanmal\u0131d\u0131r. Yeni do\u011fan yavrunun üzerine kesinlikle tuz dökülmemelidir.\n<\/p>\n

\n5. Buza\u011f\u0131lar\u0131n Bak\u0131m ve Beslemesi<\/strong>\n<\/p>\n

\nBuza\u011f\u0131lar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 yeti\u015ftirilmesi niçin önemlidir? <\/strong>\n<\/p>\n

\nS\u0131\u011f\u0131r yeti\u015ftirmede kârl\u0131l\u0131k, ineklerden her y\u0131l bir buza\u011f\u0131 al\u0131nmas\u0131na ve bu buza\u011f\u0131lar\u0131n en az kay\u0131pla verimli ça\u011fa kadar yeti\u015ftirilmesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Buza\u011f\u0131n\u0131n do\u011fumda veya do\u011fumdan sonra ölmesi o inekten elde edilecek gelirin en az % 30'unun  kay\u0131p olmas\u0131 demektir.\n<\/p>\n

\nYavruya mutlaka a\u011f\u0131z sütü verilmelidir!<\/strong>\n<\/p>\n

\nSa\u011fl\u0131kl\u0131 bir buza\u011f\u0131, do\u011fumu takiben yakla\u015f\u0131k yar\u0131m saat sonra aya\u011fa kalkar ve anas\u0131n\u0131 emmeye ba\u015flar. Do\u011fumu takiben anan\u0131n sütü  daha koyu ve k\u0131vaml\u0131 bir yap\u0131da olup normal süt de\u011fildir.  Bu süte a\u011f\u0131z sütü (kolostrum) denir.  Bu süt buza\u011f\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve hayat boyu hastal\u0131klara dayanakl\u0131\u011f\u0131 için çok önemlidir. Buza\u011f\u0131ya a\u011f\u0131z sütü   emzirilmeden önce ine\u011fin memesi iyice sabunlu su ile y\u0131kamal\u0131 ve silinmelidir. E\u011fer buza\u011f\u0131 ilk bir saat içerisinde anas\u0131n\u0131 emmemi\u015f veya emememi\u015f ise emzirme i\u015flemi için buza\u011f\u0131ya yard\u0131mc\u0131 olunmal\u0131d\u0131r.  Bu mümkün olmazsa a\u011f\u0131z sütünü (do\u011fumdan sonra ilk 3 gün sa\u011f\u0131lan süt) bir biberon veya emzikli kova yard\u0131m\u0131 ile mutlaka içirmeliyiz. A\u011f\u0131z sütünün  do\u011fumu takip eden ilk 12 saat içinde anadan emilen say\u0131 ve miktar\u0131 çok önemlidir. Buza\u011f\u0131n\u0131n bu süre içinde anas\u0131n\u0131 2-3 kez emmesi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.  A\u011f\u0131z sütünde buza\u011f\u0131y\u0131 bakteriyel hastal\u0131klardan koruyucu ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k maddeleri yan\u0131 s\u0131ra,  sindirimi kolay, normal süte göre % 40 daha fazla besin maddeleri bulunur. Bu faydalar\u0131 yan\u0131 s\u0131ra a\u011f\u0131z sütü, geçici bir süre faydal\u0131 ishale sebep olur. Yani buza\u011f\u0131 anne karn\u0131nda iken sindirim sisteminde (midesinde) biriken art\u0131klar\u0131n at\u0131lmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. Buza\u011f\u0131lar\u0131n hastal\u0131klara daha dayan\u0131kl\u0131 olmas\u0131 için, a\u011f\u0131z sütü  buza\u011f\u0131lara do\u011fumu takip eden ilk üç gün düzenli olarak içirilmelidir. Bu süre içerisinde buza\u011f\u0131n\u0131n a\u011f\u0131z sütünü günde 4-5 kez olmak üzere almas\u0131 gereklidir.\n<\/p>\n

\nDo\u011fum yapan ine\u011fin sütündeki herhangi bir nedenle meydana gelecek bir bozukluk halinde, yeni do\u011fan buza\u011f\u0131ya ayn\u0131 veya bir önceki gün do\u011furan ba\u015fka bir ine\u011fin a\u011f\u0131z sütü fazlas\u0131n\u0131 sa\u011f\u0131larak içirilmelidir. E\u011fer bu durum mümkün olmaz ise, ilk içirimde 6 yumurtan\u0131n beyaz\u0131 taze sa\u011f\u0131lm\u0131\u015f inek sütü ile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak haz\u0131rlanan kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n buza\u011f\u0131ya içirilmesi faydal\u0131d\u0131r. Daha sonraki ö\u011fünlerin her birinde 1 yumurta ak\u0131 eksiltilerek bu uygulamaya devam eedilmelidir.\n<\/p>\n

\nSütten kesim öncesi buza\u011f\u0131lar nas\u0131l beslenmelidir?\"\"<\/strong>\n<\/p>\n

\nBuza\u011f\u0131lar ortalama 8 hafta süre ile süt veya piyasada buza\u011f\u0131 mamas\u0131 olarak pazarlanan süt ikame yemleri ile s\u0131v\u0131 yemlemeye tabii tutulmal\u0131d\u0131rlar. Böyle bir uygulamada ilk 4 hafta 4 kg, 5-6. haftalarda 3 kg, 7-8. haftalarda da 2 kg süt verilmesi uygun olacakt\u0131r. Buza\u011f\u0131lar sütü do\u011fumu takip eden 3. günden itibaren ya anas\u0131ndan  emzirilmelidir, yada emzikli kovalar yard\u0131m\u0131 ile süt içirilmelidir. Daha faydal\u0131 oldu\u011fundan kovadan kontrollü olarak süt içirilmesi tavsiye edilmektedir.\n<\/p>\n

\n\u0130kinci haftadan itibaren ‘Buza\u011f\u0131 Ba\u015flatma Yemi' olarak bilinen ve yem fabrikalar\u0131nda üretilen kesif yem karmas\u0131n\u0131n buza\u011f\u0131lara verilmelidir. Bu yemin miktar\u0131 günde 250 g'dan ba\u015flat\u0131larak gittikçe art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r Buza\u011f\u0131lar sütten kesim dönemine kadar günlük  500-750 g kesif yem tüketecek duruma gelmelidirler. Ayr\u0131ca söz konusu  bu dönemde iyi kalite yumu\u015fak kuru çay\u0131r otu, buza\u011f\u0131lar\u0131n yemliklerinde bir miktar bulundurulmal\u0131d\u0131r. Bu uygulama buza\u011f\u0131lar\u0131n kuru yeme erken al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ve i\u015fkembe geli\u015fimini sa\u011flar.\n<\/p>\n

\nSütten kesim sonras\u0131 buza\u011f\u0131lar\u0131 nas\u0131l beslenmelidir?<\/strong>\n<\/p>\n

\nSütten kesim sonras\u0131 dönemde, 6 ayl\u0131k ya\u015fa kadar olan sürede ‘Buza\u011f\u0131 Ba\u015flatma Yemi' günlük 2-3 kg'\u0131 a\u015fmayacak \u015fekilde buza\u011f\u0131lara verilmelidir. Bu dönemde bu kesif yem ile birlikte iyi kalite kuru çay\u0131r otu da devaml\u0131 buza\u011f\u0131lar\u0131n önünde bulundurulmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca buza\u011f\u0131lar\u0131n önlerinde devaml\u0131 olarak temiz su da bulundurulmas\u0131 gereklidir. Ayr\u0131ca, yemliklerde yalama ta\u015f\u0131 bulundurulmas\u0131, buza\u011f\u0131lar\u0131n mineral madde ihtiyaçlar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 aç\u0131s\u0131ndan da önemlidir    \n<\/p>\n

\nSüt emme döneminden sonra erkek ve di\u015fi buza\u011f\u0131lar birbirinden ayr\u0131larak gruplar halinde yeti\u015ftirilir. Grup halindeki bu hayvanlara ah\u0131rdaki bölmelerinde hayvan ba\u015f\u0131na 2-2.5 m2<\/sup> yer hesaplanmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\nHava \u015fartlar\u0131n\u0131n güne\u015fli, \u0131l\u0131man ve rüzgars\u0131z oldu\u011fu günlerde e\u011fer mümkünse buza\u011f\u0131lar aç\u0131k havaya ç\u0131kart\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ancak bu mekanda gölgelikler ve su bulunmal\u0131d\u0131r. Buza\u011f\u0131lar uzun süre ö\u011flen güne\u015fine maruz b\u0131rak\u0131lmamal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\nBuza\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131da belirtilen hususlara dikkat etmeliyiz<\/strong>\n<\/p>\n

    \n
  1. Do\u011fum; temizlenmi\u015f, ilaçlanm\u0131\u015f ayr\u0131 do\u011fum bölmelerinde yapt\u0131rmal\u0131d\u0131r. <\/li>\n
  2. Buza\u011f\u0131 bölmelerinde zemine bol ve temiz yatakl\u0131k sap serilmelidir., <\/li>\n
  3. Buza\u011f\u0131n\u0131n bar\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ortam havadar, temiz ve kuru olmal\u0131d\u0131r. <\/li>\n
  4. Bak\u0131c\u0131lar\u0131n el ve giysilerinin azami ölçüde temizli\u011fine dikkat edilmelidir. <\/li>\n
  5. Do\u011fan buza\u011f\u0131lar sütten kesim dönemine kadar ayr\u0131 bölmelerde bar\u0131nd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. <\/li>\n
  6. Do\u011fumu takiben en k\u0131sa süre içerisinde buza\u011f\u0131n\u0131n a\u011f\u0131z sütü içmeye ba\u015flamas\u0131 sa\u011flanmal\u0131 ve bu uygulama 3 gün süre ile devam ettirilmelidir. <\/li>\n
  7. Buza\u011f\u0131ya içirilen sütün yeterince ve vücut s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda verilmesine dikkat edilmeli, de\u011fi\u015fik ö\u011fünlerde verilen sütün s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda de\u011fi\u015fmeler olmamal\u0131d\u0131r. <\/li>\n
  8. Emzikli süt içirme kovalar\u0131 her zaman temiz tutulmal\u0131d\u0131r. <\/li>\n
  9. Günlük süt içirme ö\u011fün say\u0131s\u0131 en az iki olmal\u0131d\u0131r. <\/li>\n
  10. Buza\u011f\u0131lar ikinci haftadan itibaren ‘Buza\u011f\u0131 Ba\u015flatma Yemi' ve kuru çay\u0131r otuna al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaya ba\u015flanmal\u0131. Kaba, geç biçilmi\u015f ve küflü kuru ot verilmemelidir. <\/li>\n
  11. Kesif ve kaba yemin miktar ve cinsinde ani de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmamal\u0131d\u0131r. <\/li>\n
  12.  \u0130kinci haftadan itibarende önlerinde temiz su bulundurulmal\u0131d\u0131r. <\/li>\n<\/ol>\n

    \n\t13.  Buza\u011f\u0131lar \u0131l\u0131man günlerde aç\u0131k havaya ç\u0131kart\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n\t<\/p>\n

    \n\t6. Ana – Buza\u011f\u0131 Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve Korunmas\u0131<\/strong>\n\t<\/p>\n

    \n\tBölgemizde görülen  önemli hayvan hastal\u0131klar\u0131 nelerdir?\"\"<\/strong>\n\t<\/p>\n

    \n\tHayvan yeti\u015ftiricili\u011finde  dikkat  edilmesi gereken önemli bir hususta, hayvanlar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak ve onlar\u0131n hasta olmalar\u0131n\u0131 önlemektir. Çünkü hastal\u0131klar hayvanlarda et ve süt veriminde kay\u0131plara, k\u0131s\u0131rl\u0131\u011fa, gebe hayvanlarda  yavru atmalara ve nihayet ölümlere sebep olmaktad\u0131r.\n\t<\/p>\n

    \n\tBölgemizde  görülen  önemli hayvan hastal\u0131klar\u0131 \u015funlard\u0131r.\n\t<\/p>\n

    \n\t\u015eap  Hastal\u0131\u011f\u0131<\/strong>\n\t<\/p>\n

    \n\tHastal\u0131\u011f\u0131n bula\u015fmas\u0131, \u015fap hastal\u0131\u011f\u0131 mikroplar\u0131n\u0131n solunum ve  sindirim  yolu ile al\u0131nmas\u0131 ile  olmaktad\u0131r. Halk aras\u0131nda Dabak hastal\u0131\u011f\u0131 <\/strong>olarak bilinir.\n\t<\/p>\n

    \n\tHastal\u0131k  belirtileri olarak, a\u011f\u0131z, ayak ve memede aft denilen içi berrak-sar\u0131 renkte s\u0131v\u0131 ile  dolu kesecikler ve yaralar olu\u015fur. Hayvanlarda salya ak\u0131nt\u0131s\u0131 ve topall\u0131k görülür. Hasta hayvanlar yem yiyemez ve  yürüyemezler.\n\t<\/p>\n

    \n\tHastal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 etkili bir  ilaç yoktur. A<\/p>\n

    <\/p>\n

    Bu yaz\u0131 AYIN KONU\u011eU<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

    <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Bu ay konu\u011fumuz, Erzurum Z\u0131raat Fakültesi ve Veteriner Fakültesi Ad\u0131na Zootekni Bölüm Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Ömer AKBULUT. Bu yaz\u0131da; Erzurum Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi ile Veteriner  Fakültesi taraf\u0131ndan 2005 y\u0131l\u0131nda  ba\u015flat\u0131lan ve  2005-2010 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda suni tohumlama uygulamalar\u0131 yap\u0131larak Erzurum ilinde hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n geli\u015ftirilmesi projesi ele al\u0131n\u0131yor. Proje olumlu sonuçlar vermeye ba\u015flad\u0131. Zootekni bölüm ba\u015fkan\u0131 Prof.Dr. Ömer AKBULUT' un […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-6384","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6384","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6384"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6384\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171042,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6384\/revisions\/171042"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6384"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6384"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6384"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=6384"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}