{"id":658,"date":"2007-03-05T13:23:00","date_gmt":"2007-03-05T13:23:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:01:53","modified_gmt":"2025-10-23T10:01:53","slug":"istanbul-bogazi-ve-marmara-denizi-genel-bilgileri-658","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/istanbul-bogazi-ve-marmara-denizi-genel-bilgileri-658","title":{"rendered":"\u0130stanbul Bo\u011faz\u0131 ve Marmara Denizi Genel Bilgileri"},"content":{"rendered":"\n\n\n
\"\" <\/td>\n\n

\n\t\t\t01.05.1982 tarihinde yürürlü\u011fe giren \u0130stanbul Liman Tüzü\u011fü'ne göre \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 Kuzeyde Anadolu Feneri ve Türkeli Fenerlerini birle\u015ftiren hat ile, Güneyde Ah\u0131rkap\u0131 Fenerini Kad\u0131köy \u0130nceburun Mendirek Fenerine birle\u015ftiren deniz sahas\u0131 olarak kabul edilir. \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131'n\u0131n Karadeniz ülkelerinin Akdeniz'e ç\u0131k\u0131\u015f kap\u0131s\u0131 olmas\u0131 ve Asya ile Avrupa k\u0131talar\u0131 aras\u0131nda bir köprü vazifesi görmesi nedeni ile ona çok eski ça\u011flardan kalan stratejik bir öneme sahiptir.<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tUzunlu\u011fu 31.7 km (17 deniz mili) olan \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131'n\u0131n eni, Karadeniz giri\u015finde 4.7 km, Marmara giri\u015finde 2.5 km kadar olup en dar yeri ise (Kandilli-Rumelihisar\u0131-Bebek) 700 m geni\u015fli\u011findedir.<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n

\t\t\t <\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\nDünyada deniz trafi\u011fi en yo\u011fun olan bölgelerden biri olmakla beraber \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131, Kandilli önlerinde 45 derece ve Yeniköy'de ise 80 dereceye varan 12 keskin ile ve yer yer h\u0131z\u0131 saatte 7-8 km'ye varan karma\u015f\u0131k ak\u0131nt\u0131lar\u0131 ile  jeomorfoloji ve hidrografi aç\u0131lar\u0131ndan, üzerinde önemle durulmas\u0131 gereken bir bölgedir. Yani oldukça dar ve k\u0131vr\u0131ml\u0131 bir yap\u0131ya sahiptir.<\/span>\n<\/p>\n

\n\u0130stanbul Bo\u011faz\u0131'n\u0131n su alt\u0131 topografyas\u0131 incelendi\u011finde  bir çok çukur ve banklarla (s\u0131\u011fl\u0131klar) dolu oldu\u011fu görülür. Kuzey-Güney istikametinde bo\u011faz\u0131 boydan boya kat eden 50 metre izobat\u0131 (e\u015f derinlik e\u011frisi) bir oluk olu\u015fturmaktad\u0131r. Bo\u011faz\u0131n darla\u015ft\u0131\u011f\u0131 kesimlerde ani derinle\u015fmeler ve çukurla\u015fmalar görülmektedir. <\/span>\n<\/p>\n

\n\u0130stanbul Bo\u011faz\u0131, Karadeniz ve Akdeniz gibi birbirinden farkl\u0131 tuzluluk, s\u0131cakl\u0131k v.b ko\u015fullara sahip iki denizi birle\u015ftirmesi nedeniyle denizel ortam aç\u0131s\u0131ndan; etkisi alt\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 hava kütleleri ve bitki ve hayvan çe\u015fitlili\u011fi ile karasal ortam aç\u0131s\u0131ndan çok özel ekolojik \u015fartlara sahiptir.<\/span>\n<\/p>\n

\n\u0130stanbul Bo\u011faz\u0131n\u0131 ilgilendiren en önemli o\u015finografik faktör ak\u0131nt\u0131d\u0131r. Dalgalar, gel-git gibi di\u011fer o\u015finografik faktörler ak\u0131nt\u0131 kadar \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131'ndaki deniz trafi\u011fi üzerinde etkili de\u011fildir. Bo\u011faz\u0131n fiziki yap\u0131s\u0131 (dar ve k\u0131vr\u0131ml\u0131 olmas\u0131) ak\u0131nt\u0131lar\u0131n önemini art\u0131rmaktad\u0131r. \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131nda ak\u0131nt\u0131, di\u011fer bo\u011fazlarda da oldu\u011fu gibi ya\u011f\u0131\u015f-buharla\u015fma ve akarsu girdilerinin etkilerinde hidrolojik ko\u015fullar alt\u0131nda geli\u015fir. \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131'nda ak\u0131nt\u0131 \u015fiddeti Karadeniz'e ya\u011f\u0131\u015f ve akarsular vas\u0131tas\u0131 ile olan girdilere ba\u011fl\u0131 olarak geli\u015fmektedir.<\/span>\n<\/p>\n

\nAk\u0131nt\u0131n\u0131n üzerine etki eden faktörler; <\/span>\n<\/p>\n

\nCo\u011frafi yap\u0131 <\/span>\n<\/p>\n

\nMarmara ve Karadeniz aras\u0131ndaki seviye fark\u0131 <\/span>\n<\/p>\n

\nHer iki denizin tuzluluk oranlar\u0131n\u0131n farkl\u0131\u011f\u0131 <\/span>\n<\/p>\n

\nBuharla\u015fma <\/span>\n<\/p>\n

\nRüzgar olarak say\u0131labilir. <\/span>                               
\n <\/span>\n<\/p>\n

\nKaradeniz'den Marmara'ya do\u011fru olan normal ak\u0131nt\u0131 \u015fiddetli lodos rüzgarlar\u0131 alt\u0131nda Marmara'dan Karadeniz'e dönebilmektedir. Yerel olarak orkoz ad\u0131 verilen bu ak\u0131nt\u0131 gemilerin manevra ve seyirlerini güçle\u015ftirmektedir.<\/span>\n<\/p>\n

\nKaradeniz'den Marmara Denizine do\u011fru akan üst ak\u0131nt\u0131 girdi\u011fi koylarda girdaplar halinde döner ve k\u0131y\u0131lara yak\u0131n bölgelerde Marmara Denizinden Karadeniz'e do\u011fru akan bir dip ak\u0131nt\u0131s\u0131 vard\u0131r. Bu dip ak\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n deniz yüzeyinden olan derinli\u011fi yere ve ko\u015fullara ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fir. Baz\u0131 yerlerde ve ko\u015fullarda deniz yüzeyinin 10 mil alt\u0131nda bulunabilir. Bu nedenle dip ak\u0131nt\u0131s\u0131, su çekimi fazla olan büyük tonajl\u0131 gemilerin seyrini ve manevralar\u0131n\u0131 olumsuz yönde etkiler.<\/span>\n<\/p>\n

<\/p>\n

\nMARMARA DEN\u0130Z\u0130N\u0130N YAPISI<\/strong>
\n 
\n Marmara Denizi Türkiye'nin bir iç denizi olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, uluslar aras\u0131 özelli\u011fi ön planda olan ve özellikle son 50 y\u0131ld\u0131r giderek yo\u011funla\u015fan ekolojik sorunlarla bo\u011fulmu\u015f bir denizimizdir.\n<\/p>\n

\n Marmara Denizi 11.500 km2'lik alan ve 3378 km3  hacme sahiptir. Kuzeyde 31 km uzunlu\u011funda, 1.6 km eninde ve ortalama 35 m derinli\u011findeki \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Karadeniz ba\u011flant\u0131l\u0131, güneyde ise 62 km uzunlu\u011funda 4 km eninde ve ortalama 55 m derinli\u011findeki Çanakkale Bo\u011faz\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla da Ege Denizi ile ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\nBiyolojik çe\u015fitlilik aç\u0131s\u0131ndan ise hem Karadeniz hem de Akdeniz'deki canl\u0131lar\u0131 bünyesinde bar\u0131nd\u0131rmakta, bal\u0131kç\u0131l\u0131k aç\u0131s\u0131ndan ise Atlantik orijinli pelajik bal\u0131klar\u0131n anavasya ve katavasya göçleri esnas\u0131nda beslenme ve üreme ortam\u0131 üzerinde olmas\u0131 onun ilginçli\u011fini artt\u0131ran özelli\u011fidir.\n<\/p>\n

\nDenizlerdeki tüm canl\u0131lar için tür çe\u015fitlili\u011fini tehdit eden kirlilik, ayr\u0131ca insan beslenmesinde önemli olan bal\u0131kç\u0131l\u0131k ve av potansiyellerinde tehlikeli boyutlardaki dü\u015fü\u015fler olmas\u0131 en belirgin tehlike sinyalleri olarak dikkati çekmektedir.\n<\/p>\n

\n \u0130STANBUL BO\u011eAZI-MARMARA DEN\u0130Z\u0130-KARADEN\u0130Z ETK\u0130LE\u015e\u0130M\u0130<\/strong>\n<\/p>\n

\n Karadeniz, dünya denizleri içerisinde orijinal özellikleri bulunan bir denizdir. Çok genel bir yakla\u015f\u0131mla, Karadeniz ‘in 1\/10 ‘unda ya\u015fam vard\u0131r (derinlik olarak). Bunun nedeni 200 m.'nin alt\u0131ndaki derinliklerde  Hidrojen Sülfür (H2S ) bulunmas\u0131d\u0131r. \u0130lk 100 m  derinli\u011fe kadar olan bölge canl\u0131lar\u0131n ya\u015fam\u0131 için  en uygun ortam \u015fartlar\u0131n\u0131 içermektedir. 100 m ‘den sonra ise oksijen miktar\u0131nda ani bir azalma görülmektedir. Bu durum mevcut canl\u0131lar\u0131n hem ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rmakta hem de ticari bal\u0131k avc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 etkilemektedir. Karadeniz'in verimlili\u011finin temelini s\u0131\u011f sular olu\u015fturmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\n             Karadeniz kapal\u0131 deniz olup, su yenilenmesi sadece \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131 yolu ile olmaktad\u0131r. Bo\u011fazlar ayn\u0131 zamanda Akdeniz ile Karadeniz aras\u0131nda önemli bir biyolojik koridordur. Mevsime ba\u011fl\u0131 olarak Marmara'dan Karadeniz'e ve Karadeniz'den Marmara'ya ba\u015fta bal\u0131k olmak üzere su ürünleri göçleri olmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\n  Karadeniz , \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131 üzerinden Marmara'ya, Çanakkale Bo\u011faz\u0131 ve Ege Denizi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla da Akdeniz ‘e ba\u011flan\u0131r. Bol ya\u011f\u0131\u015f, az buharla\u015fma ve karasal tatl\u0131su girdilerinin fazlal\u0131\u011f\u0131 sebebiyle Karadeniz ‘de yüzey sular\u0131nda su bütçesi her zaman fazlal\u0131k göstermekte bu sebeple yüzey sular\u0131 \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131 yoluyla Marmara Denizi ‘ne do\u011fru akmaktad\u0131r. Bo\u011fazdaki ters ak\u0131nt\u0131 sistemi ise Akdeniz ‘in tuzlu sular\u0131n\u0131 Karadeniz'in dip basenine ta\u015f\u0131maktad\u0131r.\n<\/p>\n

\nGenel ak\u0131nt\u0131 sistemlerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda k\u0131y\u0131 boyunca tüm Karadeniz'i çevreleyen büyük ölçekli bir siklonik (saat dönü\u015f yönünün tersi yönde ) döngü bulundu\u011fu görülmektedir.\n<\/p>\n

\n            Biti\u015fik veya birbiriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 denizler, meteorolojik \u015fartlar, yüzey ve dip ak\u0131nt\u0131lar\u0131 vas\u0131tas\u0131yla birbirlerinin hidrolojik özelliklerinin etkisi alt\u0131ndad\u0131r. Denizlerin herhangi birinde meydana gelen fiziksel ve kimyasal de\u011fi\u015fim di\u011fer denize de yans\u0131maktad\u0131r. \n<\/p>\n

\n
\nKaradeniz'den y\u0131lda 548 km3 su Marmara'ya geçmekte, buna kar\u015f\u0131l\u0131k Marmara'dan Karadeniz'e dip ak\u0131nt\u0131s\u0131yla 249 km3 su geçi\u015f yapmaktad\u0131r.,\n<\/p>\n

\nBu da göstermektedir ki Karadeniz'de meydana gelecek bir kirlilik Marmara'y\u0131 , Marmara'n\u0131n Karadeniz'e olan etkisine oranla yakla\u015f\u0131k 2 kat\u0131 daha fazla etkilemektedir.\n<\/p>\n

\nKaynak: <\/span>http:\/\/www.istanbulcevor.gov.tr<\/span><\/a>\n<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  01.05.1982 tarihinde yürürlü\u011fe giren \u0130stanbul Liman Tüzü\u011fü'ne göre \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 Kuzeyde Anadolu Feneri ve Türkeli Fenerlerini birle\u015ftiren hat ile, Güneyde Ah\u0131rkap\u0131 Fenerini Kad\u0131köy \u0130nceburun Mendirek Fenerine birle\u015ftiren deniz sahas\u0131 olarak kabul edilir. \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131'n\u0131n Karadeniz ülkelerinin Akdeniz'e ç\u0131k\u0131\u015f kap\u0131s\u0131 olmas\u0131 ve Asya ile Avrupa k\u0131talar\u0131 aras\u0131nda bir köprü vazifesi görmesi nedeni ile ona […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[419],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-658","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cevre"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/658","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=658"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/658\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":172737,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/658\/revisions\/172737"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=658"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=658"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=658"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=658"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}