{"id":663,"date":"2007-03-05T23:58:00","date_gmt":"2007-03-05T23:58:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:01:53","modified_gmt":"2025-10-23T10:01:53","slug":"dis-aydinlatmada-karsilasilan-problemler-663","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/dis-aydinlatmada-karsilasilan-problemler-663","title":{"rendered":"D\u0131\u015f Ayd\u0131nlatmada Kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan Problemler"},"content":{"rendered":"

\"lazer\"<\/i><\/span>D\u0131\u015f ayd\u0131nlatmada kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan problemler genellikle bak\u0131m ve maliyet, ayd\u0131nlatmada verimlilik ve \u0131\u015f\u0131k kirlili\u011fi olarak s\u0131ralanabilir. <\/p>\n

\n1. Bak\u0131m ve Maliyet (Gider)<\/strong>\n<\/p>\n

\nAyd\u0131nlatma tasar\u0131m\u0131n\u0131n uygulamadan sonraki sürecinde d\u0131\u015f ayd\u0131nlatmada yer alan ayd\u0131nlatma ayg\u0131tlar\u0131n\u0131n ve ayg\u0131tlarda kullan\u0131lan lambalar\u0131n bak\u0131m\u0131n\u0131n düzenli bir \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131 mekânlar\u0131n kullan\u0131m\u0131nda süreklili\u011fin sa\u011flanmas\u0131 aç\u0131s\u0131ndan ve enerji ve \u0131\u015f\u0131k kayb\u0131n\u0131n önlenmesi aç\u0131s\u0131ndan önemlidir. Ayd\u0131nlatmada kullan\u0131lan lambalar\u0131n ömürlerinin azalmas\u0131, ayd\u0131nl\u0131k düzeyinde azalmaya neden olaca\u011f\u0131ndan yenileri ile de\u011fi\u015ftirilmeleri gerekmektedir. Lambalar\u0131n \u0131\u015f\u0131k veriminde, \u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131n geri veriminde ve yüzeylerden yans\u0131yan \u0131\u015f\u0131k oran\u0131nda bak\u0131ms\u0131zl\u0131k nedeni ile önemli azalmalar olmaktad\u0131r (Y\u0131ld\u0131r\u0131m, 2001).\n<\/p>\n

Ayd\u0131nlatma ayg\u0131tlar\u0131n\u0131n vandalizmden daha az zarar görmesini sa\u011flamak için kötü kullan\u0131ma kar\u015f\u0131 yeteri kadar dayan\u0131kl\u0131 olmas\u0131na dikkat edilmeli veya ula\u015f\u0131lamayacak olanlar\u0131 seçilmelidir. Ayd\u0131nlatma ayg\u0131tlar\u0131ndaki direk yüksekli\u011finde çal\u0131nma ve tahribat problemi dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Ba\u015fka bir çözüm ise daha ekonomik olanlar\u0131n\u0131n tercih edilmesi olabilir (Harris ve Dinnes,1988). <\/p>\n

\nAyd\u0131nlatma yetersizli\u011fi vandalizmi olu\u015fturan nedenlerden say\u0131labilir. Ayd\u0131nlatman\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu k\u0131s\u0131mlarda vandalizm etkisiz ya da daha az etkiliyken ayd\u0131nlatman\u0131n yetersiz oldu\u011fu k\u0131s\u0131mlarda etki oran\u0131 artmaktad\u0131r. Bu nedenle ayd\u0131nlatma elemanlar\u0131n\u0131n say\u0131lar\u0131, yerle\u015fimi ve yeterli ayd\u0131nl\u0131k düzeyinin sa\u011flanmas\u0131 önemlidir.\n<\/p>\n

\n2. Ayd\u0131nlatmada Verimlilik<\/strong>\n<\/p>\n

\nBir ayd\u0131nlatma sisteminin verimi; kaynak verimi, ayg\u0131t verimi ve ayd\u0131nlatma verimi olmak üzere üç a\u015famada incelenebilir. Ayd\u0131nlatma sürecinin her a\u015famas\u0131nda meydana gelen kay\u0131plar\u0131n katlanarak büyüdü\u011fü dü\u015fünülürse, bu üç a\u015famada da maksimum verimi elde edecek tercihler yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\nGüvenlik amac\u0131yla yap\u0131lan ayd\u0131nlatman\u0131n kalitesi yüksek ve ayd\u0131nl\u0131k düzeyleri önerilen standartlara uygun olmal\u0131d\u0131r. Ancak güvenlik amac\u0131yla yap\u0131lan ayd\u0131nlatma genellikle belirli ayd\u0131nl\u0131k düzeyi de\u011ferlerinin üstüne ç\u0131k\u0131larak yap\u0131lmakta ve \u0131\u015f\u0131k kirlili\u011fine neden olmaktad\u0131r. (Özen, Çömlekçi, Çolak, 2000).\n<\/p>\n

\nI\u015f\u0131k kaç\u0131\u015f\u0131n\u0131n en önemli nedeni d\u0131\u015f ayd\u0131nlatmada kullan\u0131lan ayg\u0131tlar\u0131n do\u011fru seçilmemesi ya da \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n do\u011fru yönlendirilmemesidir. I\u015f\u0131k kaç\u0131\u015f\u0131, ayg\u0131t yüksek aç\u0131larda çok fazla \u0131\u015f\u0131k yayd\u0131\u011f\u0131nda ya da \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 ayd\u0131nlat\u0131lmak istenen alan d\u0131\u015f\u0131na yönlendirdi\u011finde meydana gelir. I\u015f\u0131k üretimini kontrol etmek için tasarlanan her ayg\u0131t, ayd\u0131nlatma tasar\u0131m\u0131nda do\u011fru uygulanmad\u0131\u011f\u0131nda \u0131\u015f\u0131k kaç\u0131\u015f\u0131na neden olabilir (NEMA 2000).\n<\/p>\n

\nI\u015f\u0131k kaç\u0131\u015f\u0131 lamba gücünün, ayg\u0131t tipinin do\u011fru seçimi ve ayg\u0131t konumland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n dikkatli yap\u0131lmas\u0131 ile minimize edilebilir( IESNA, 2000 ). I\u015f\u0131k kaç\u0131\u015f\u0131n\u0131 kontrol etmek için d\u0131\u015f ayd\u0131nlatmada al\u0131nabilecek önlemler \u015föyle s\u0131ralanabilmektedir\n<\/p>\n

\na. Ayd\u0131nlatma tasar\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 alan etraf\u0131ndaki kom\u015fu alanlar\u0131 etüt etmek ve potansiyel problemleri dikkate almak,\n<\/p>\n

\nb. Tam ekranl\u0131 yans\u0131t\u0131c\u0131lar ve da\u011f\u0131t\u0131c\u0131lar\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ayg\u0131tlar\u0131 seçmek,\n<\/p>\n

\nc. Ayg\u0131tlar\u0131 dikkatli bir \u015fekilde seçmek, konumland\u0131rmak, monte etmek ve hedef alana yönlendirmek,\n<\/p>\n

\nd. Ayd\u0131nlatma tesisat\u0131 yap\u0131ld\u0131ktan sonra herhangi bir problem olu\u015ftu\u011funda iyi ekranlanm\u0131\u015f yada ekranlanabilecek malzemelere sahip ayg\u0131tlar\u0131 kullanmak.\n<\/p>\n

\ne. Tasar\u0131m ve tesisat süreci boyunca yada sonras\u0131nda projektörlerin hedef aç\u0131s\u0131n\u0131 dü\u015fük tutmak böylelikle tüm \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n her zaman ayd\u0131nlat\u0131lmak istenen alana gelmesini sa\u011flamak.\n<\/p>\n

\n3.  I\u015f\u0131k Kirlili\u011fi<\/strong>\n<\/p>\n

\nI\u015f\u0131k kirlili\u011fi, <\/strong>yanl\u0131\u015f yerde, yanl\u0131\u015f miktarda, yanl\u0131\u015f yön ve zamanda \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 olarak tan\u0131mlan\u0131r. Olumsuz ekolojik etkileri aç\u0131s\u0131ndan, ayd\u0131nlatmada üzerinde durulmas\u0131 gereken hassas bir konudur(Bostanc\u0131,2002).\n<\/p>\n

\nI\u015f\u0131k kirli\u011fi, atmosferdeki toz, su buhar\u0131 ve di\u011fer moleküller taraf\u0131ndan \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n yans\u0131mas\u0131 ve da\u011f\u0131lmas\u0131 sonucunda olu\u015fan gökyüzü parlakl\u0131\u011f\u0131 astronomik ya da atmosferik olaylar olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r(Göl,2004).\n<\/p>\n

\nTek renkli (monokromatik) alt\u0131n sar\u0131s\u0131 \u0131\u015f\u0131nlama yapan alçak bas\u0131nçl\u0131 sodyum buharl\u0131 lambalar\u0131n \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 tek bir filtre ile elimine edilebildi\u011finden, \u0131\u015f\u0131k kirlili\u011finin önlenmesi gereken yerlerde kullan\u0131lmalar\u0131 zorunlu olan tek lamba grubudur (IESNA 2000).\n<\/p>\n

\nI\u015f\u0131k kirlili\u011fini kontrol etmek için d\u0131\u015f ayd\u0131nlatmada al\u0131nabilecek önlemler a\u015fa\u011f\u0131daki gibi s\u0131ralanabilir (IESNA 2000 ve NEMA 2000).\n<\/p>\n

\na. Yatay düzlem üzerinde \u0131\u015f\u0131k ak\u0131s\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rmak; spor aktivitelerinin ve araç park alanlar\u0131n\u0131n ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131n\u0131 içeren cadde ve alan ayd\u0131nlatma sistemleri, yukar\u0131 do\u011fru direkt ak\u0131 yay\u0131m\u0131n\u0131 azaltacak yada tam olarak ortadan kald\u0131racak \u015fekilde tasarlanmal\u0131d\u0131r. K\u0131saca tüm d\u0131\u015f ayd\u0131nlatmada tam ekranlanm\u0131\u015f ayg\u0131tlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 ve üst yar\u0131 uzaya \u0131\u015f\u0131k yay\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n önlenmesi gerekmektedir.\n<\/p>\n

\nb. Hedef alan d\u0131\u015f\u0131ndaki alanlar\u0131n ayd\u0131nlatmas\u0131n\u0131 azaltmak; mimari ve levha ayd\u0131nlatmas\u0131nda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 yukar\u0131 do\u011fru yönlendiren ayd\u0131nlatma sistemlerinde hedef alan\u0131n d\u0131\u015f\u0131n\u0131n ayd\u0131nlatmas\u0131na özen gösterilmelidir.\n<\/p>\n

\nc. Güvenlik ve emniyet gerektirmeyen alanlardaki \u0131\u015f\u0131k kaynaklar\u0131n\u0131n kullan\u0131m saatlerine k\u0131s\u0131tlama getirmek; d\u0131\u015f ayd\u0131nlatma ayg\u0131tlar\u0131n\u0131n normal çal\u0131\u015fma saatlerinin kontrollü olmas\u0131 ve gece yar\u0131s\u0131ndan sonra kapat\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.\n<\/p>\n

\nd. Düzgün yay\u0131lm\u0131\u015f bir ayd\u0131nl\u0131k düzeninin olu\u015fturulmas\u0131; d\u0131\u015f ayd\u0131nlatma için önerilen uygun ayd\u0131nl\u0131k düzeyi de\u011ferleri uygulanmal\u0131 ve ayg\u0131tlar do\u011fru \u015fekilde konumland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\nYap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, \u0131\u015f\u0131k kirlili\u011finin bitki ve hayvanlar üzerinde olumsuz etkileri oldu\u011funu göstermektedir. Özellikle bitkilerin geli\u015fimini olumsuz yönde etkileyen yüksek ayd\u0131nl\u0131k düzeyi için ekranl\u0131 tiplerin tercih edilmesi ve \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru yönlenmi\u015f olmas\u0131na dikkat edilmesi gerekmektedir. Bir di\u011fer önemli konu ise, \u0131\u015f\u0131k kirlili\u011finin yaratt\u0131\u011f\u0131 yatay düzlem üzerinden uzaya yay\u0131lan \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n, y\u0131ld\u0131zlar\u0131n görünürlü\u011fünü engelleyerek gözlem evlerinin ve astronomlar\u0131n çal\u0131\u015fmalar\u0131na engel olmas\u0131d\u0131r (Özen, Çömlekçi, Çolak, 2000).\n<\/p>\n

\nKaynak: <\/strong>DEDEO\u011eLU,\u0130.,2006"Kentsel Ye\u015fil Alanlar\u0131n Gece Kullan\u0131m\u0131nda Ayd\u0131nlatman\u0131n Önemi ve Yöntemi :Gülhane Park\u0131 Örne\u011fi" Bahce\u015fehir Üniversitesi Fenbilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

D\u0131\u015f ayd\u0131nlatmada kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan problemler genellikle bak\u0131m ve maliyet, ayd\u0131nlatmada verimlilik ve \u0131\u015f\u0131k kirlili\u011fi olarak s\u0131ralanabilir. 1. Bak\u0131m ve Maliyet (Gider) Ayd\u0131nlatma tasar\u0131m\u0131n\u0131n uygulamadan sonraki sürecinde d\u0131\u015f ayd\u0131nlatmada yer alan ayd\u0131nlatma ayg\u0131tlar\u0131n\u0131n ve ayg\u0131tlarda kullan\u0131lan lambalar\u0131n bak\u0131m\u0131n\u0131n düzenli bir \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131 mekânlar\u0131n kullan\u0131m\u0131nda süreklili\u011fin sa\u011flanmas\u0131 aç\u0131s\u0131ndan ve enerji ve \u0131\u015f\u0131k kayb\u0131n\u0131n önlenmesi aç\u0131s\u0131ndan önemlidir. Ayd\u0131nlatmada kullan\u0131lan […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[406],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-663","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-peyzaj"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/663","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=663"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/663\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":172733,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/663\/revisions\/172733"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=663"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=663"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=663"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=663"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}