\nZeolitler, sulu alumino-silika mineralleridir. Dünyada Zeolitlerin sekiz tanesi ticari önem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.
\nTan\u0131m\u0131 ve Genel Bilgiler\n<\/p>\n
\nYap\u0131lar\u0131 bal pete\u011fi veya kafese benzeyen, de\u011fi\u015febilir katyonlar ve su ihtiva eden, 2 – 12 Ao boyutlar\u0131nda milyonlarca kanal ve bo\u015fluklardan ibarettir. Katyonlar zay\u0131f ba\u011fla ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131 için zeolitler iyonlar\u0131n\u0131 kolayl\u0131kla de\u011fi\u015ftirebilirler. Gözeneklerdeki su molekülleri, \u0131s\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda zeolitik yap\u0131y\u0131 kolayl\u0131kla terk ederler veya tekrar adsorblanabilirler.
\nZeolitin yap\u0131 birimi AlO4 veya SiO4 dörtlüsüdür.
\nSon 200 y\u0131lda 50 tip do\u011fal zeolit ve 200’den fazla sentetik zeolit tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.\n<\/p>\n
\n \n<\/p>\n
\nDünyada Zeolitlerin sekiz tanesi ticari önem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bunlar; Klinoptilolit, Çabasite, Analsim, Eriyonit, Ferrierit, Hoylandit, Laumontit, Mordenit, and Fillipsit’dir\n<\/p>\n
\nKlinoptilolit, dünyada yayg\u0131n olarak bulunmas\u0131, geni\u015f uygulama alan\u0131 olmas\u0131, ekonomik olarak i\u015fletilebilirli\u011fi, homojenli\u011fi gibi yönleri ile do\u011fal Zeolitlerin en önemli mineral gruplar\u0131ndan birisidir.
\nTürkiye’de de Klinoptilolit minerali, rezervi , olu\u015fumu, homojenli\u011fi ve yüksek mineral kalitesi ile önem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.\n<\/p>\n
\nZeolitlerin önemli özellikleri:\n<\/p>\n
\nKatyon de\u011fi\u015fim özellikleri çok iyidir. Bu yönleri ile tar\u0131mda toprak düzenleyici olarak, su, gaz, v.b. kirlilik ar\u0131t\u0131m\u0131nda a\u011f\u0131r metal iyonlar\u0131n\u0131n giderilmesinde yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaktad\u0131rlar.
\n Zeolitler, gözenekleri bal pete\u011fine benzeyen mikro gözenekli malzemelerdir. Baz\u0131 maddeler bu gözenekler içine girebilir, baz\u0131lar\u0131 giremez.Bu özellik zeolitlerin seçimli adsorbsiyon, moleküler elek ve katalitik kullan\u0131m alanlar\u0131 gibi uygulamalarda de\u011ferlendirilmesini sa\u011flar.
\nSu adsorbsiyon kapasiteleri yüksektir, bu yönleriyle tar\u0131m ve di\u011fer uygulamalarda sudan yararlanma etkinli\u011fini art\u0131rmaya yard\u0131m ederler.
\nAdsorbsiyon özellikleri de\u011fi\u015fkendir ve böylelikle katalitik amaçl\u0131 kullan\u0131labilirler.
\nBaz\u0131 radyoaktif maddeleri adsorblayabilirler, bu özellikleri ile radyoaktif yal\u0131t\u0131m veya di\u011fer çevresel radyoaktif ar\u0131t\u0131m uygulamalar\u0131nda kullan\u0131l\u0131rlar.
\nÇok geni\u015f bir yüzey alan\u0131na sahiptirler, kirlilik ar\u0131t\u0131m uygulamalar\u0131nda bula\u015fan ve di\u011fer maddelerin giderilmesinde ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde kullan\u0131l\u0131rlar.
\nHayvan yemi katk\u0131s\u0131 uygulamalar\u0131 için iyi bir pellet ba\u011flay\u0131c\u0131 ve kekle\u015fmeyi önleyici ajan olarak kullan\u0131l\u0131rlar.
\nZeolitler, baz\u0131 mikotoksinleri ba\u011flayabilme özelli\u011fine sahiptirler ve bu yönleriyle yem ve g\u0131dalarda toksin ba\u011flay\u0131c\u0131 olarak kullan\u0131l\u0131rlar.
\nAktive-modifiye olarak antibakteriyel, antimikrobiyal v.b. bir çok alanda kullan\u0131l\u0131rlar.
\nNem ve koku adsorbsiyonu özellikleri ile zeolitler evsel ve di\u011fer uygulama alanlar\u0131 için de\u011ferlendirilirler. Zeolitler çok iyi bir amonyum adsorbent malzeme olarak bilinirler. Ah\u0131rlar, evcil hayvan altl\u0131\u011f\u0131 gibi ortamlarda amonyumun giderilmesi için kullan\u0131l\u0131rlar.
\nBaz\u0131 kil minerallerinden farkl\u0131 olarak suda çözünmezler, Uyguland\u0131klar\u0131 ortamda uzun süre kullan\u0131labilirler.
\nSu ar\u0131t\u0131m\u0131 gibi bir çok uygulamada, kolayl\u0131kla geri kazan\u0131labilirler ve defalarca kullan\u0131labilirler.
\nIs\u0131l dayan\u0131mlar\u0131 oldukça iyidir, böylelikle yüksek s\u0131cakl\u0131k \u015fartlar\u0131nda kullan\u0131labilirler.
\nZeolit Diger Kullan\u0131m Alanlar\u0131\n<\/p>\n
\nTARIM\n<\/p>\n
\nZeolitli tüfler gübrelerin kötü kokusunu giderilmesi, içeri\u011fini kontrol edilmesi ve asit volkanik topraklar\u0131n pH’\u0131n\u0131n yükseltilmesi amac\u0131yla uzun y\u0131llard\u0131r kullan\u0131lmaktad\u0131r. Gübreleme ve Toprak Haz\u0131rlanmas\u0131 Do\u011fal zeolitler yüksek iyon de\u011fi\u015ftirme ve su tutma özellikleri nedeniyle topra\u011f\u0131n tar\u0131m için haz\u0131rlanmas\u0131nda, ço\u011funlukla kil bak\u0131m\u0131ndan fakir topraklarda yayg\u0131n biçimde kullan\u0131lmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca yüksek anomyum seçicili\u011fi nedeniyle gübre haz\u0131rlanmas\u0131nda ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 olarak klinoptilolit kullan\u0131lmas\u0131yla amonyumun bitkiler taraf\u0131ndan daha etkin kullan\u0131lmas\u0131 ve gübre tasarrufu sa\u011flanmaktad\u0131r. Klinoptilolit nem fazlas\u0131n\u0131 adsorblad\u0131\u011f\u0131 için gübrelerde depolama s\u0131ras\u0131nda olu\u015fan pi\u015fme ve sertle\u015fmeyi de önlemektedir. Ayr\u0131ca fazla sulama nedeniyle olu\u015fan mantari hastal\u0131klar\u0131n da önüne geçti\u011fi belirlenmi\u015ftir.\n<\/p>\n
\nToprak Kirlili\u011finin Kontrolü\n<\/p>\n
\nDo\u011fal zeolitlerin katyon seçme ve de\u011fi\u015ftirme özelliklerinden sadece besleyici iyonlar\u0131n bitkiye aktar\u0131lmas\u0131nda faydalan\u0131lmay\u0131p, ayn\u0131 zamanda besin zincirlerinde Pb-Cd-Zn-Cu (kur\u015fun,kadmiyum,çinko,bak\u0131r) gibi istenmeyen baz\u0131 a\u011f\u0131r metal katyonlar\u0131n\u0131n tutulmas\u0131nda da yararlan\u0131labilir. Bu alanda kullan\u0131lan klinoptilolitin radyoaktif kirlenmenin söz konusu oldu\u011fu topraklara ilave edilmesi ile bitki taraf\u0131ndan al\u0131nan Sr90 miktar\u0131n\u0131n büyük ölçüde azald\u0131\u011f\u0131 da saptanm\u0131\u015ft\u0131r.\n<\/p>\n
\nTar\u0131msal mücadele\n<\/p>\n
\nDo\u011fal zeolitlerden iyon de\u011fi\u015ftirme ve adsorplama kapasitelerinin yüksekli\u011finden dolay\u0131 tar\u0131msal mücadele ve ilaç ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 olarak yaralan\u0131lmaktad\u0131r.\n<\/p>\n
\nÇim Saha ve Alan Uygulamalar\u0131\n<\/p>\n
\nZeolitler yeni çim sahalar olu\u015fturulurken veya mevcut çim sahalar\u0131n \u0131slah\u0131nda ba\u015far\u0131 ile kullan\u0131lmaktad\u0131r. Çim sahalar olu\u015fturulurken topra\u011f\u0131n havaland\u0131r\u0131lmas\u0131 a\u015famas\u0131nda çimin köklerinin bulunaca\u011f\u0131 derinli\u011fe maksimum miktarda zeolit kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Mevcut çim sahalarda ise daha ince tanecikli zeolit yüzeyden uygulan\u0131r. Uygulanan bu zeolit çimlerin köklerinde biriktikçe topra\u011fa ilave edilen besi maddelerinin daha etken kullan\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flamaya ba\u015flar.Topraktaki azot ve potasyumun suyla y\u0131kanarak uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 azal\u0131r ve topraktaki suyun çimin kök bölgesinde birikmesi ve besi maddelerinin kontrollü sal\u0131n\u0131m\u0131 sa\u011flan\u0131r.\n<\/p>\n
\nZeolit kullan\u0131larak ve kullan\u0131lmadan haz\u0131rlanan çim sahalarda yap\u0131lan incelemelerde, zeolit içeren sahalarda çimin köklerinin 7-14 cm derinlikte, çok kuvvetli ve pek çok besleme kökü içerecek \u015fekilde geli\u015fti\u011fi; buna kar\u015f\u0131l\u0131k zeolit içermeyen sahalardaki çimlerin köklerinin 1.5-5 cm derinlikte, oldukça zay\u0131f ve yetersiz say\u0131da besleme kökü içerecek \u015fekilde geli\u015fti\u011fi belirlenmi\u015ftir. Zeolit kullan\u0131m\u0131 özellikle e\u011fimli yamaçlar\u0131n çimlendirilmesinde daha da yararl\u0131 olmaktad\u0131r. Zira; zeolit\u0131n kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda, kullan\u0131lan gübre, sulama ve ya\u011fmur sular\u0131yla y\u0131kanarak yamac\u0131n yüksek bölümlerinden alçak bölümlerine ta\u015f\u0131nabilmektedir. Bunun sonucu olarak yamac\u0131n yüksek bölümleri kötü bir biçimde çimlenmis gözükürken alçak bölümleri daha ye\u015fil ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 çimlerle kaplanm\u0131\u015f bir görüntü vermektedir. Kötü toprak yap\u0131s\u0131, topra\u011f\u0131n zamanla s\u0131k\u0131\u015fmas\u0131, toprakta yeterli havalanma ve buharla\u015fma olmamas\u0131, topra\u011f\u0131n istenildi\u011fi gibi su tutmamas\u0131 gibi nedenler ba\u015far\u0131l\u0131 bir çimlendirme yapamaman\u0131n ba\u015fl\u0131ca nedenleridir.\n<\/p>\n
\nÇim sahalardan giderek artan üstün özellikler beklendi\u011finden, çimlendirilecek topra\u011f\u0131n uygun hale getirilmesi de giderek önem kazanmaktad\u0131r. Yap\u0131lmas\u0131 gereken, topra\u011f\u0131n fiziksel özelliklerini de\u011fi\u015ftirerek, çimin suya ve besin maddelerine daha iyi ve düzenli ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131 ve topra\u011f\u0131n daha iyi ve sürekli havalanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak, çimin daha güçlü ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 kökler olu\u015fturarak daha iyi görünümlü hale getirilmesidir. Bu hususlar\u0131n dengeli bir biçimde gerçekle\u015ftirilmesi ile çimlerin bak\u0131m onar\u0131m ve buna ba\u011fl\u0131 olarak i\u015fçilik ve madde kullan\u0131m maliyetleri dü\u015fürülebilecektir.Zira bu durumda daha az su ve gübreye ihtiyaç duyulacakt\u0131r.\n<\/p>\n
\nÇim Sahalarda Zeolit Kullan\u0131m\u0131n\u0131n Basl\u0131ca Avantajlar\u0131\n<\/p>\n
\nUygulamas\u0131 kolayd\u0131r ,Çimler için gerekli suyun daha uzun süre toprakta kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.
\nToprakta bozulmadan kal\u0131r(uzun süreli dengeli )Böylece su kullan\u0131m\u0131n\u0131 % 10 – 12 azal\u0131r.
\nTopra\u011f\u0131n katyon de\u011fi\u015ftirme kabiliyetini art\u0131r\u0131r .
\nTar\u0131m ilac\u0131 kullan\u0131m miktar\u0131n\u0131 azalt\u0131r .
\nSodyum içeri\u011fi dü\u015füktür,\u0130nsanlar ve di\u011fer canl\u0131lar için zehirli de\u011fildir.
\nTopra\u011f\u0131n su ve hava geçirgenli\u011fini art\u0131r\u0131r , fiziksel özelliklerini iyile\u015ftirir .
\nTane büyüklü\u011fü US\u011eA’n\u0131n belirledi\u011fi limitler içindedir.
\nTopra\u011f\u0131n i\u015flenmesinde kullan\u0131lan metalik aletlere kum gibi zarar vermez.
\nÇim köklerinin olu\u015fumunu h\u0131zland\u0131r\u0131r ve iyile\u015ftirir .
\nÇim yo\u011funlu\u011fu ve gücü artt\u0131\u011f\u0131ndan oynanan topun çim üzerinde iz b\u0131rakmas\u0131n\u0131 önler .
\nGübrenin ve besin maddelerinin suyla y\u0131kan\u0131p uzakla\u015fmas\u0131n\u0131 azalt\u0131r.
\n% 100 do\u011fal oldu\u011fundan çevre aç\u0131s\u0131ndan emniyetlidir.
\nGübre ve besin maddelerinin su ile y\u0131kanarak yer alt\u0131 sular\u0131na kar\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 azalt\u0131r.
\nGübre kullan\u0131m\u0131n\u0131 azaltarak da çevre dostudur.
\nKontrollü sal\u0131n\u0131mla potasyum ve amonyum kullan\u0131m verimini artt\u0131r\u0131r.
\nA\u015f\u0131r\u0131 çim ekilmesinde bile çok iyi çal\u0131\u015f\u0131r.
\nA\u015f\u0131r\u0131 gübre kullan\u0131m\u0131 gibi nedenle çimlerin yanmas\u0131n\u0131 önler.
\nBu güne kadarki uygulamalar\u0131 ile golf, futbol vb spor sahalar\u0131nda, park ve bahçelerde kendini isbatlam\u0131st\u0131r.
\nHAYVAN BESLENMES\u0130\n<\/p>\n
\nYemlerine zeolit ilave edilen tavuk, domuz ve gevi\u015f getiren hayvanlar\u0131n normal yemlerle beslenenlere oranla sa\u011fl\u0131klar\u0131 bozulmaks\u0131z\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 belirlenmi\u015ftir. Bu alanda kullan\u0131lan zeolitlerin ba\u015fl\u0131calar\u0131 klinoptilolit ve mordenittir.\n<\/p>\n
\nHayvan Yeminde Zeolit Kullan\u0131m\u0131 Ve Avantajlar\u0131:\n<\/p>\n
\nOt, saman ,küspe ,yem gibi kar\u0131\u015f\u0131ma kat\u0131lan miktar (paparaya a\u011f\u0131rl\u0131k olarak ) % 5 Toz haldezeolit *Hayvan\u0131n i\u015ftah\u0131n\u0131 açar.
\nHayvan beslemede %20 daha fazla kilo art\u0131\u015f\u0131
\nAntibiyotik etkisi yaparak hayvanlar\u0131n daha dinç olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flar.
\nYemden yararlanma (D\u0131\u015fk\u0131da hazmedilmemi\u015f yemi asgariye inerek daha az yem kullan\u0131m\u0131 sa\u011flar.)
\nSindirimi kolayla\u015ft\u0131r\u0131r,sindirim sistemi hastal\u0131klar\u0131nda belirgin bir azalma sa\u011flar.(ishal,enteritin gibi)
\nAkci\u011fer hastal\u0131klar\u0131nda azalma.hayvan d\u0131\u015fk\u0131s\u0131ndaki kokuyu emerek daha temiz hava almas\u0131n\u0131 sa\u011flar.
\nDo\u011fal Zeolitlerin Hayvan Yemi Katk\u0131s\u0131 Olarak Kullan\u0131m\u0131 :\n<\/p>\n
\nKanada, ABD ve Japonya’daki uygulamalar, hayvan yemine zeolit kat\u0131lmas\u0131n\u0131n, hayvanlar\u0131n büyümesine ve kilo almas\u0131na olumlu etkilerinin oldu\u011fu ve böylece yemin daha verimli ve daha etkin bir biçimde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 görülmü\u015ftür. Ayr\u0131ca,hayvan yeminde zeolit kullan\u0131lmas\u0131yla ishal(d\u0131arrhea)ve enter\u0131t\u0131n gibi sindirim sistemi hastal\u0131klar\u0131n\u0131n azald\u0131\u011f\u0131da belirlenmi\u015ftir.Yap\u0131lan çal\u0131\u015fmalar, zeolit kullan\u0131m\u0131 ile hazm\u0131n kolayla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yemdeki besleyici maddelerin zeolit taraf\u0131ndan absorblanmas\u0131yla (emilmesi) daha etkin bir tüketimin sa\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 göstermi\u015ftir. Ayr\u0131ca zeolit kullan\u0131m\u0131 antibiyotik bir etki de sa\u011flamaktad\u0131r.\n<\/p>\n
\nAntibiyotik etki zeolitin alkalites\u0131nden tamponlama kapasitesinden,bak\u0131r,kur\u015fun ve kadmiyum gibi baz\u0131 a\u011f\u0131r metalleri absorblamas\u0131ndan (emmesinden) kaynaklanmaktad\u0131r.Büyükba\u015f hayvanlar\u0131n gevi\u015f getirme salg\u0131lar\u0131ndaki toksik etkili yüksek konsantrasyondaki NH4+(amonyum) iyonlar\u0131n\u0131 dü\u015fürmek amac\u0131yla, bu hayvanlar\u0131n diyetlerine protein olmayan ancak azot içeren, biüre ve üre gibi maddeler kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, hayvanlar\u0131n çi\u011fnedi\u011fi g\u0131dalara sentetik ve do\u011fal zeolitler ilave edilmektedir. Azot içeren bile\u015fiklerin sindirimi s\u0131ras\u0131nda olu\u015fan NH4+ (amonyum) derhal zeolit taraf\u0131ndan tutulmakta ve daha sonra kontrollü olarak sal\u0131nmas\u0131 sa\u011flanmaktad\u0131r. Bu kontrollü sal\u0131n\u0131m sayesinde i\u015fkembedeki mikroorganizmalar\u0131n, devaml\u0131 ve daha kontrollü bir biçimde protein olu\u015fturmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r.\n<\/p>\n
\nYeni do\u011fmu\u015f veya genç hayvanlar\u0131n yemlerine zeolit kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, hayvanlar\u0131n i\u015ftah\u0131n\u0131n aç\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve daha h\u0131zl\u0131 büyüdükleri ve ishal vakalar\u0131n\u0131n azald\u0131\u011f\u0131 belirlemi\u015ftir. Yap\u0131lan çal\u0131\u015fmalarda on ve yüzseksendört günlük buza\u011f\u0131lara yedirilen ot ve samana % 5 zeolit kat\u0131larak 180 gün beslendiklerinde, zeolitli yemle beslenen buza\u011f\u0131lar\u0131n zeolitsiz yem yiyenlere k\u0131yasla ortalama % 20 daha fazla kilo ald\u0131klar\u0131 belirlenmi\u015ftir. \u0130\u015ftahlar\u0131 aç\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan buza\u011f\u0131lar daha fazla yem tüketmi\u015fler ve, al\u0131nan her kilo ba\u015f\u0131na yem masraf\u0131, zeolit kullan\u0131m\u0131nda daha dü\u015fük olmu\u015ftur. Zeolitle beslenen hayvanlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015fk\u0131s\u0131nda daha az hazmedilmemi\u015f yem oldu\u011fu gözlenmi\u015ftir. Ayr\u0131ca zeolitle beslenen hayvanlar\u0131n\u0131n genel sa\u011fl\u0131k durumunun di\u011ferlerinden belirgin bir biçimde daha iyi oldu\u011fu ve etlerinin daha lezzetli oldu\u011fu tespit edilmi\u015ftir.\n<\/p>\n
\nAh\u0131rlarda Koku ve Nemin giderilmesi:\n<\/p>\n
\nAktive edilmi\u015f do\u011fal zeolitler % 100 do\u011fal oldu\u011fundan, zehirli ve zararl\u0131 kimyasallar içermedi\u011finden hayvan a\u011f\u0131llar\u0131nda nem ve koku giderilmesi amac\u0131yla ba\u015far\u0131 ile ve emniyetle kullan\u0131lmaktad\u0131r.Aktive edilmi\u015f do\u011fal zeolitler, büyük ve küçük ba\u015f hayvanlar\u0131n bulundu\u011fu ortamlardaki idrar ve d\u0131\u015fk\u0131dan kaynaklanan amonyak kokusunu yok etmektedir. Böylece gerek hayvanlar gerekse bak\u0131c\u0131lar\u0131 için daha emniyetli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 ortamlar yarat\u0131labilmektedir. Zeolit gözenekli yap\u0131s\u0131 nedeni ile hayvanlardan kaynaklanan amonyak ve di\u011fer kokular\u0131, kireç gibi ba\u015fka kimyasallara gerek kalmadan, absorblar (emer) ve tutar. Böylece ortamda uçucu ha\u015ferelerin üremesi önlendi\u011fi gibi, azot gibi önemli bir besi maddesi içeren amonya\u011f\u0131n havaya kar\u0131\u015fmas\u0131 engellenmi\u015f olur. Ayr\u0131ca amonyak içeren hava solundu\u011funda gerek hayvanlar\u0131n gerekse insanlar\u0131n solunum sistemlerine zarar vermektedir. Havadaki amonyak "\u0131nterpulmonary" sistemi kötü yönde etkilemektedir. Böylece zatürree vakalar\u0131n\u0131n adedi ve \u015fiddeti artmaktad\u0131r.\n<\/p>\n
\nÖzellikle genç hayvanlarda s\u0131kl\u0131kla rastlanan zatürreenin ana nedeni ortamdaki amonyakt\u0131r. Ayr\u0131ca yüksek konsantrasyonlarda amonyak içeren havan\u0131n hayvanlarca uzun süre solunmas\u0131 sonucu hayvanlarda a\u011f\u0131rl\u0131k kayb\u0131 oldu\u011fu ve yemleme veriminin dü\u015ftü\u011fü pek çok çal\u0131\u015fma taraf\u0131ndan ortaya konulmu\u015ftur. Zeolitlerin hayvan yataklar\u0131nda kullan\u0131lmalar\u0131 ile nem absorblanarak, (emilerek) ah\u0131r\u0131n daha temiz olmas\u0131 sa\u011flanmakta ve ha\u015fere olu\u015fumu önlenmekte veya azalt\u0131lmaktad\u0131r. Kireç kullan\u0131m\u0131nda oldu\u011funun aksine zeolit kullan\u0131m\u0131 t\u0131rnakl\u0131 hayvanlar\u0131n t\u0131rnaklar\u0131nda kurumalara, çatlamaya ve yanmaya neden olmamaktad\u0131r. Granül halindeki zeolit kireç kullan\u0131m\u0131n\u0131n aksine tozlanmamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca kireçten daha etkili oldu\u011fundan daha az miktarlarda kullan\u0131lmaktad\u0131r. Hayvan yataklar\u0131n\u0131n kuru tutulmas\u0131 yeni do\u011fmu\u015f yavrular için ise ayr\u0131 ve hayat\u0131 bir öneme haizdir.\n<\/p>\n
\nZeolit hayvan yata\u011f\u0131ndaki nemi tuttu\u011fundan ve yata\u011f\u0131n havalanmas\u0131n\u0131n devam\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131ndan, hayvan gübresi toplan\u0131p hayvan gübresi y\u0131\u011f\u0131n\u0131na ilave edildi\u011finde, kompostlanmay\u0131 da h\u0131zland\u0131racakt\u0131r. Zeolit granüllerinin gücü bu uygulamada önem arz etmektedir. Granüller hayvanlar ve bak\u0131c\u0131lar üzerinde dola\u015ft\u0131klar\u0131nda bile k\u0131r\u0131lmayarak, \u0131slak olduklar\u0131nda bile iyi bir ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 ortam sa\u011flamaktad\u0131r.\n<\/p>\n
\nZeol\u0130tin Tavuk ve Benzer\u0130 Hayvan Yeminde Kullan\u0131m\u0131:\n<\/p>\n
\nYeme kat\u0131lan miktar\u0131 (% 5 a\u011f\u0131rl\u0131kça).Granül (tane ) veya toz zeolit kullan\u0131m\u0131
\nYemden yararlanma veriminde art\u0131\u015f (a\u011f\u0131rl\u0131k bas\u0131na daha az yem kullan\u0131m\u0131).
\nÖlüm oran\u0131nda azalma.
\nYemdeki besleyici maddelerin vücutça kullan\u0131m\u0131nda art\u0131\u015f.
\nYumurtlama miktar\u0131nda % 3-7 art\u0131\u015f.
\nVücut a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda art\u0131\u015f.
\nYumurta kabu\u011fu dayan\u0131m\u0131nda % 60-80 art\u0131\u015f.
\nYeni do\u011fan civcivlerin büyüme h\u0131z\u0131nda art\u0131\u015f.
\nYUMURTA TAVU\u011eU RASYONLARINA KATILAN ZEOL\u0130T\u0130N VER\u0130M PERFORMANSI ÜZER\u0130NE ETK\u0130S\u0130 :\n<\/p>\n
\nÖzet: Bu çal\u0131\u015fma 32 haftal\u0131k ya\u015fta toplam 320 adet Babcock-B-380 kahverengi yumurtac\u0131 tavuk kullan\u0131larak yürütüldü. Dört gruba ayr\u0131lan tavuklar\u0131n rasyonlar\u0131na % 0, 1.5, 2.5 ve 3.5 düzeylerinde ilave edilen zeolitin (Clinut-1000) günlük yem tüketimi, yemden yararlanma oran\u0131, yumurta a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, hasarl\u0131 yumurta miktar\u0131 ve spesifik gravite üzerine etkileri belirlendi. Deneme 90 gün sürdürüldü. Deneme sonunda yumurta verimleri s\u0131ras\u0131yla % 90.76, 92,10, 91,62 ve 90.61 olarak bulundu (P>0.05). Günlük yem tüketimleri s\u0131ras\u0131yla 135.44, 135.12, 129.09 ve 129.25 g olarak tespit edildi (P>0.05). Bir kg yumurta verimi için tüketilen yem miktar\u0131 % 3.5 Zeolit içeren rasyonla beslenen grupta en dü\u015fük (2.29 kg) olurken, en yüksek (2.40 kg) de\u011fer Zeolit içermeyen gruptan elde edilmi\u015ftir (P>0.05). Yumurta a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve spesifik gravite bak\u0131m\u0131ndan gruplar aras\u0131nda istatistiksel farkl\u0131l\u0131k gözlenmemi\u015ftir (P>0.05).\n<\/p>\n
\nDeneme ortas\u0131nda en yüksek hasarl\u0131 yumurta oran\u0131 (% 1.31) kontrol grubundan elde edilirken, en dü\u015fük hasarl\u0131 yumurta oran\u0131 (% 1), % 1.5 oran\u0131nda Zeolit içeren rasyonu tüketen gruptan elde edilmi\u015ftir. Deneme sonunda gruplardan elde edilen hasarl\u0131 yumurta oranlar\u0131 s\u0131ras\u0131yla % 0.94, 0.78, 1.19 ve 1.05 olarak tespit edilmi\u015ftir. Sonuç olarak kanatl\u0131 rasyonlar\u0131na % 2.5 ve 3.5 oranlar\u0131nda Zeolit ilavesinin, istatistiksel bak\u0131mdan önemli olmamakla birlikte, yumurta veriminde dü\u015fü\u015fe yol açmadan yem tüketimini dü\u015fürdü\u011fü ve dolay\u0131s\u0131yla yemden yararlanma üzerinde olumlu etki yapt\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015ftir.\n<\/p>\n
\n90 GÜNLÜK UYGULAMADA ALINAN SONUÇ Ç\u0130ZELGES\u0130:\n<\/p>\n
\nDENEME GRUBUZEOL\u0130T KATKISI %YUMURTA VER\u0130M\u0130 %GÜNLÜK YEM TÜKET\u0130M\u0130 GR1 KG YUMURTA \u0130Ç\u0130N TÜKET\u0130LEN YEM KGYUMURTA HASARI % 1.GRUP090.76135.442.40 KG% 0.94 2.GRUP1.592.10135.12 % 0.78 3.GRUP2.591.62129.09 %1.19 4.GRUP3.590.61129.252.29KG%1.05 2- ETL\u0130K P\u0130L\u0130Ç RASYONLARINA KATILAN ZEOL\u0130T\u0130N BÜYÜME PERFORMANSI ile ALTLI\u011eIN ISLAKLI\u011eI AZOT AMONYAK ve FOSFOR DÜZEY\u0130 ÜZER\u0130NE ETK\u0130S\u0130.\n<\/p>\n
\nTahir Balevi, Behiç Co\u015fkun, Varol Kurto\u011flu Derya Umucal\u0131lar\n<\/p>\n
\nÖzet: Bu çal\u0131\u015fma farkl\u0131 oranlarda rasyona kat\u0131lan ve klinoptilolit yap\u0131s\u0131nda ticari bir zeolit olan klinoptilolit’in etlik piliçlerde büyüme performans\u0131 ile altl\u0131\u011f\u0131n kuru madde, ham kül, amonyak, ham protein ve fosfor düzeyleri üzerine etkisini incelemek amac\u0131yla yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Denemede 1-21, 22-42 ve 43-51. günler aras\u0131nda olmak üzere 3 farkl\u0131 rasyon kullan\u0131lm\u0131\u015f ve her üç dönemde rasyonlardaki klinoptilolit miktar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak 6 grup olu\u015fturulmu\u015ftur. Toplam 1098 civciv kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Deneme sonunda kontrol grubunda canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k 1868 g, yemden yararlanma ise 1,96 kg olarak bulunurken, en yüksek canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k 2010 g ile her üç dönemde de %1.5 oran\u0131nda klinoptilolit kat\u0131lan grupta elde edilmi\u015ftir. Yemden yararlanma da en iyi sonuç al\u0131nan grup ise dönemler itibariyle s\u0131ras\u0131yla %0.5, %1.5ve %2.5 düzeylerinde klinoptilolit verilen grupta 1.93 kg olarak elde edilmi\u015ftir. Altl\u0131kta nem oran\u0131n\u0131n,kat\u0131lan kinoptilolit oran\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak azald\u0131\u011f\u0131 gözlenmi\u015ftir.klinoptilolit miktar\u0131n\u0131n %1.5 ve üzerinde olmas\u0131 halinde altl\u0131ktaki amonyak ve fosfor miktar\u0131n\u0131n dü\u015ftü\u011fü tespit edilmi\u015ftir.\n<\/p>\n
\nHububat Ambarlar\u0131nda Nem ve Ha\u015fare Kontrolu\n<\/p>\n
\nÖzel olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015f olan klinoptilolit ve diatome topra\u011f\u0131 kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131 hububat ambarlar\u0131nda nem ve ha\u015fere kontrolu amac\u0131 ile pazarlanmaktad\u0131r. Söz konusu ürün depolama s\u0131ras\u0131nda hububata kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak nem ve ha\u015fare kontrolu sa\u011flanmaktad\u0131r. Hububat\u0131n içerdi\u011fi zeolit nem adsorplayarak gerek hububat taneciklerindeki gerekse hububat\u0131n içinde bulundu\u011fu ortamdaki (silo, kamyon, vagon, de\u011firmen, gemi ambar\u0131 gibi) nem kontrol etmektedir. Böylece ha\u015fere üremesi için gerekli olan nem ortamdan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca; zeolitin bu nem çekme özelli\u011fi diatome topra\u011f\u0131 ile birlikte çal\u0131\u015farak olu\u015fan ha\u015ferenin ilaç kullan\u0131lmadan yok edilmesini de sa\u011flamaktad\u0131r. Zira diatome topra\u011f\u0131 jilet gibi keskin kenarlar\u0131 olan deniz kabu\u011funa benzer bir yap\u0131ya sahiptir.\n<\/p>\n
\nHububat üzerinde veya içindeki ha\u015fere hareket etti\u011finde diatome topra\u011f\u0131n\u0131n keskin kenarlar\u0131 ha\u015ferenin d\u0131\u015f yüzeyindeki vaks\u0131ms\u0131 yumu\u015fak koruyucu tabakay\u0131 keserek tahrip eder. Bu tabaka bir kez tahrip edildikten sonra, zeolitin nem çekme özelli\u011finin de katk\u0131s\u0131 ile ha\u015fere dehidrate edilerek öldürülür. Gerek zeolit gerekse diatome topra\u011f\u0131 % 100 do\u011fal ve insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zarars\u0131z olduklar\u0131ndan herhangi bir tar\u0131m ilac\u0131 veya ba\u015fka bir zararl\u0131 kimyasal madde kullan\u0131lmadan istenilen sonuçlar elde edilmi\u015f olmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca herhangi bir tar\u0131m ilac\u0131 kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 için ha\u015ferenin tar\u0131m ilac\u0131na ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k kazanmas\u0131 gibi bir husus da söz konusu de\u011fildir.Söz konusu ürün ha\u015fereler yan\u0131nda küf, mantar vb. olu\u015fumlar\u0131 ve bunlardan kaynaklanan ve di\u011fer kokular\u0131 da gidermektedir.\n<\/p>\n
\nZeolit, yap\u0131s\u0131 nedeni ile kekle\u015fmeyi de önlemekte, hububat\u0131n daha kolay akar hale gelmesini sa\u011flamaktad\u0131r.Zeolit-diatome topra\u011f\u0131 kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 toz, hububat siloya yüklenirken hububata kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan miktar hububat\u0131n içerdi\u011fi nem miktar\u0131na göre de\u011fi\u015fmekle birlikte al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f miktarlar bir ton hububata 2.5-3.5 kg zeolit-diatome topra\u011f\u0131 kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 kat\u0131lmas\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n
\nEt kemik unu\n<\/p>\n
\nKanatl\u0131lar için et ve kemik unu protein bak\u0131m\u0131ndan zengin bir üründür.Clinoptilolit ya\u011f emme,koku giderici ve kanatl\u0131larda sindirim sistemini düzenleyici olarak et ve kemik unu imalat\u0131nda vazgeçilmez bir üründür. OrganikAt\u0131klar\u0131nMuamelesi\n<\/p>\n
\nBu alanda kullan\u0131lan do\u011fal zeolitler, d\u0131\u015fk\u0131lar\u0131n kötü kokusunun giderilmesini, nem içeriklerininkontrolünü ve d\u0131\u015fk\u0131lar\u0131n oksijensiz ortamda çürümesiyle olu\u015fan metan gaz\u0131n\u0131n di\u011fergazlardan ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. Koku giderimi ve nem içeri\u011finin kontrolü ile hayvan bar\u0131naklar\u0131nda daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 ko\u015fullar yarat\u0131lmaktad\u0131r. Özellikle klinoptilolit ile muamele edilen gübreler (özellikle tavuk gübresi) çok k\u0131sa zamanda kullan\u0131labilir ve daha zengin içerikli olmaktad\u0131r.\n<\/p>\n
\nSu Kültürü\n<\/p>\n
\nGöl ve göletlerde biyolojik art\u0131klar\u0131n neden oldu\u011fu kirlili\u011fin temizlenmesinde do\u011fal zeolitler, özellikle de klinoptilolit etkin olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca do\u011fal zeolitlerden, canl\u0131 bal\u0131k ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve su kültür ortamlar\u0131nda ihtiyaç duyulan oksijence zengin hava ak\u0131m\u0131n\u0131n temininde de yararlan\u0131lmaktad\u0131r.Zeolit mineralleri iyon de\u011fi\u015ftirme ve adsorbsiyon özellileri nedeniyle kirlilik kontrolünde gittikçe artarak kullan\u0131lmaktad\u0131r.\n<\/p>\n
\nENERJ\u0130\n<\/p>\n
\nDünyan\u0131n gittikçe büyüyen enerji ihtiyac\u0131, petrol ve kömür yan\u0131nda, nükleer enerji ve güne\u015f enerjisi gibi kanaklardan kar\u015f\u0131lanmaya çal\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu kaynaklar\u0131n enerjiye dönü\u015ftürülmesi s\u0131ras\u0131nda do\u011fal zeolitlerden yararlan\u0131lmaktad\u0131r. Kömürden Enerji Eldesi Kömür ihtiyac\u0131n\u0131n gün geçtikçe artmas\u0131, kaliteli ve kolay i\u015fletilebilir rezervlerin azalmas\u0131, çok derinde bulunan veya kükürtçe zengin kömür yataklar\u0131n\u0131n i\u015fletilmesini zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. Bu tür yataklarda, kömür yer alt\u0131nda yak\u0131larak gazla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r ve elektrik enerjisine çevrilir. Bu alanda zeolitler, kömürün yeralt\u0131nda yak\u0131labilmesi için gerekli oksijenin üretilmesinde ve yanma s\u0131ras\u0131nda olu\u015fan SO2’nin yan\u0131nda patlay\u0131c\u0131 özellikteki azot oksit ve hidrokarbonlar\u0131n temizlenmesinde kullan\u0131labilmektedir. Ancak yayg\u0131n de\u011fildir.\n<\/p>\n
\nDo\u011fal Gazlar\u0131n Safla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131\n<\/p>\n
\nZeolitler, 1969 y\u0131l\u0131ndan beri kirli veya saf olmayan do\u011fal gazlardan CO2’nin uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r. Güne\u015f Enerjisinden Faydalanma Zeolitlerin s\u0131cakl\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 olarak su al\u0131p verme özelliklerinden yararlanarak, klinoptilolit ve \u015fabazit üzerinde yap\u0131lan uygulamalarda, küçük yap\u0131lar\u0131n \u0131s\u0131t\u0131lmas\u0131 ve klima tize edilmesi, di\u011fer bir deyi\u015fle, zeolitlerden güne\u015f enerjisinin transferinde \u0131s\u0131 de\u011fi\u015ftirici olarak kullan\u0131lmas\u0131 mümkün görülmektedir.\n<\/p>\n
\nPetrol Ürünleri Üretimi\n<\/p>\n
\nBurada genellikle, adsorbsiyon kapasiteleri ve etkin gözenek çaplar\u0131 do\u011fal zeolitlere göre daha yüksek olan sentetik zeolitler kullan\u0131lmakla birlikte, petrol ve gaz içeren alanlar\u0131n aranmas\u0131 ve paleoortam ko\u015fullar\u0131n\u0131n belirlenmesinde önemli bilgiler veren do\u011fal zeolitler, petrol ve gaz üretimi ile bunlar\u0131n rafinasyonunda baz\u0131 özel uygulamalarda kullan\u0131labilmektedir. Do\u011fal gazlardan, su ve CO2, mordenit, \u015fabazit ve klinoptilolit kullan\u0131larak ayr\u0131lmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca do\u011fal zeolitlerden petrol rafinasyonunda yararlan\u0131labilecek nitelikte katalizörler üretilmi\u015ftir.\n<\/p>\n
\nMADENC\u0130L\u0130K METALORJ\u0130\n<\/p>\n
\nMaden Yataklar\u0131n\u0131n Aranmas\u0131 Volkanik malzemenin hidrolizi sonucu olu\u015fan zeolitler cevher yataklar\u0131n\u0131n olu\u015fumlar\u0131n\u0131n aç\u0131klanmas\u0131 yan\u0131nda, aramalar\u0131nda da kullan\u0131labilir. Japonya’da tüflü kumta\u015flar\u0131ndaki uranyum cevherle\u015fmesinin klinoptilolit-hölanditli seviyelerle ba\u011f\u0131nt\u0131l\u0131 oldu\u011fu belirlenmi\u015ftir. Ülkemizde ise zeolitli tüflerin borat olu\u015fumlar\u0131 dikkati çekmektedir. Metalurji Çevre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 aç\u0131s\u0131ndan tehlike olu\u015fturan baz\u0131 a\u011f\u0131r metal katyonlar\u0131 içeren madencilik ve metalurjik faaliyetlerden ortaya ç\u0131kan at\u0131k sular, do\u011fal zeolitlerin katyon de\u011fi\u015ftirme özelliklerinden faydalan\u0131larak art\u0131r\u0131labilmektedir. Ayr\u0131ca pirometalurji sanayiinde CaCO3 ve do\u011fal zeolit kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 Cu-Pb ala\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n eritilmesinde ortaya ç\u0131kan zararl\u0131 dumanlar\u0131 %90 oran\u0131nda yok edebilmektedir.\n<\/p>\n
\nD\u0130\u011eER KULLANIM ALANLARI\n<\/p>\n
\nKa\u011f\u0131t Endüstrisi\n<\/p>\n
\nYüksek parlakl\u0131\u011f\u0131 olan zeolit cevherleri, ka\u011f\u0131t endüstrisinde dolgu malzemesi olarak gittikçe daha fazla kullan\u0131lmaktad\u0131r. Klinoptilolit katk\u0131l\u0131 ka\u011f\u0131t, normal kil katk\u0131l\u0131 ka\u011f\u0131tlara göre daha tok olup, kolay kesilebilmekte ve mürekkebi daha az da\u011f\u0131tmaktad\u0131r. Klinoptilolit -10 mikrona kadar ö\u011fütüldü\u011fünde a\u015f\u0131nd\u0131rma endeksi %3’ten az, parlakl\u0131\u011f\u0131 80 civar\u0131nda bir malzeme özelli\u011fi kazan\u0131r. %28 zeolit tozu kat\u0131lm\u0131\u015f bir kar\u0131\u015f\u0131mdan klasik ka\u011f\u0131da göre çok daha hafif ka\u011f\u0131t üretimi mümkündür.\n<\/p>\n
\n\u0130n\u015faat Sektörü\n<\/p>\n
\nPuzzolan çimento ve beton: Zeolitik tüf yataklar\u0131 birçok ülkede puzzolanik hammadde olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Zeolit puzzolanlar, son beton ürününün daima yeralt\u0131 su korozyonuna maruz kalaca\u011f\u0131 hidrolik çimentolarda önemli uygulamalar bulmaktad\u0131r. Zeolitlerin sulu altyap\u0131larda kullan\u0131lacak puzzolan çimento üretiminde kullan\u0131lmas\u0131, yüksek silis içermeleri nedeniyle betonun kat\u0131la\u015fma sürecinde aç\u0131\u011fa ç\u0131kan kirecin nötrle\u015fmesini sa\u011flayabilmektedir. Hafif agrega: Perlit ve di\u011fer volkanik camlar gibi, do\u011fal zeolitler de genle\u015fmeye uygundur. Genle\u015ftirilmi\u015f zeolitlerin s\u0131k\u0131\u015fma ve a\u015f\u0131nmaya kar\u015f\u0131 dayan\u0131m\u0131 daha yüksek olup, genle\u015ftirilmi\u015f hafif agrega üretilmektedir. Boyutland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ta\u015f: Zeolitik tüfler, dü\u015fük a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131, yüksek gözenekli, homojen, s\u0131k\u0131-sa\u011flam yap\u0131l\u0131d\u0131rlar. Kolayca kesilip i\u015flenebilmeleri ve hafiflikleri ile yap\u0131 ta\u015f\u0131 olarak kullan\u0131l\u0131rlar. Birçok ülkede uzun y\u0131llard\u0131r bu amaçla kullan\u0131lan devitrifiye volkanik küller ve de\u011fi\u015fime u\u011fram\u0131\u015f tüflerin zeolit içerikli oldu\u011fu son y\u0131llarda anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\n<\/p>\n
\nSa\u011fl\u0131k Sektörü\n<\/p>\n
\nDo\u011fal zeolitler sa\u011fl\u0131k alan\u0131nda çe\u015fitli \u015fekillerde kullan\u0131lmakla birlikte, bunlar aras\u0131nda en önemlisi klinoptilolitin florürlü di\u015f macunlar\u0131nda parlat\u0131c\u0131 katk\u0131 maddesi olarak kullan\u0131lmas\u0131d\u0131r. Klinoptilolitler Küba’da ülser ve ishal tedavisinde ilaç olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu konuda al\u0131nm\u0131\u015f patentleri bulunmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca kesik türü yaralanm\u0131\u015f hayvanlar\u0131n tedavisinde yaran\u0131n enfeksiyon kapmamas\u0131 için toz olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Deterjan Sektörü Çevre kirlenmesi nedeniyle deterjanlarda fosfat kullan\u0131m\u0131 baz\u0131 ülkelerde k\u0131s\u0131tlanmaktad\u0131r. Bu nedenle katk\u0131 maddesi olarak sentetik zeolitler fosfatlar\u0131n yerine kullan\u0131lmaktad\u0131r. Son y\u0131llarda do\u011fal zeolitlerin de bu alanda kullan\u0131lmas\u0131na yönelik baz\u0131 çal\u0131\u015fmalar devam etmektedir.\n<\/p>\n
\nÇEVRE TEM\u0130ZL\u0130K ALANLARI\n<\/p>\n
\nRadyoaktif At\u0131klar\u0131n Temizlenmesi Nükleer santral at\u0131klar\u0131nda bulunan ve çevre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 aç\u0131s\u0131ndan tehlikeli olan Sr90, Cs137, Co60, Ca45 gibi izotoplar zeolitlerle tutulabilmektedir. Böylece at\u0131k sudan al\u0131nan radyoaktif at\u0131klar zeolitle birlikte gömülerek zarars\u0131z hale getirilmektedir. Bu alanda asitlere dayan\u0131kl\u0131l\u0131klar\u0131 nedeniyle klinoptilolit ve mordenit kullan\u0131lmaktad\u0131r.\n<\/p>\n
\nAt\u0131k Sular\u0131n Temizlenmesi\n<\/p>\n
\n\u015eehirlerin ve endüstri tesislerinin at\u0131k sular\u0131nda bulunan azot bile\u015fkleri (özellikle amonyum), metal iyonlar\u0131 (Pb, Cd, Fe, Cu, vb.) at\u0131ld\u0131klar\u0131 ortamlarda yeralt\u0131 ve yerüstü sular\u0131n\u0131 kirletmekte ve bu ortamlar\u0131n gerek temiz su gerekse kullanma suyu olma özelliklerini yok etmektedir. Ayr\u0131ca bu sularda ya\u015fayan bal\u0131k ve di\u011fer su faunas\u0131na toksik etki yapmakta ve bu faunan\u0131n beslenmesi için gerekli alglerin üremesini de engellemektedir. At\u0131k sularda bulunan azot ve istenmeyen baz\u0131 a\u011f\u0131r metal katyonlar\u0131 (örn. Pb++), zeolitler taraf\u0131ndan kolayl\u0131kla tutulmaktad\u0131r. ABD ve Japonya’da ço\u011fu \u015fehir ve endüstriyel at\u0131k sular\u0131 klinoptilolit kullan\u0131larak temizlenmektedir.\n<\/p>\n
\nBaca Gazlar\u0131n\u0131n Temizlenmesi\n<\/p>\n
\nPetrol ve kömür kullanan tesislerin bacalar\u0131ndan ç\u0131kan CO2, SO2 ve di\u011fer kirletici gazlar, zeolitlerin adsorblay\u0131c\u0131 özelli\u011fi ile ayr\u0131labilmektedir. Mordenit ve klinoptilolitin bu alanda çok iyi sonuçlar verdi\u011fi, yap\u0131lan çal\u0131\u015fmalarla ortaya konmu\u015ftur.\n<\/p>\n
\nPetrol S\u0131z\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n Temizlenmesi\n<\/p>\n
\nKirlilik kontrolü uygulamalar\u0131nda yeni geli\u015fen bu alanda aktifle\u015ftirilmi\u015f zeolit, genle\u015ftirilmi\u015f perlit, sodyum karbonat, tartarik asit ve %20 metilsiloksan içeren bir ba\u011flay\u0131c\u0131yla peletlenmi\u015f halde kullan\u0131lmaktad\u0131r. Özgül a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 0.5 gr\/cm3 ve ya\u011f adsorblama kapasitesi 0.97 gr. olan bu malzeme, 200 saat suda yüzebilmekte ve yüzeydeki petrolü adsorblamaktad\u0131r.\n<\/p>\n
\nOksijen Üretimi\n<\/p>\n
\nYa\u015fam için gerekli olan oksijenin azalmas\u0131na, yüzy\u0131l\u0131m\u0131z\u0131n sorunlar\u0131ndan olan su ve hava kirlili\u011fi neden olmaktad\u0131r. Akarsu ve göllerdeki oksijen eksikli\u011fi, bu ortamlarda ya\u015fayan bal\u0131k ve bitkilerin yok olmas\u0131na neden olurken, kapal\u0131 bir mekandaki oksijen azl\u0131\u011f\u0131 insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit etmektedir. Bu durumlarda zeolitlerin azotu seçimli adsorblama özelliklerinden yararlanarak bu ortamlara oksijence zengin hava sa\u011flanabilmektedir. Oksijen üretiminde daha çok sentetik zeolitlerden yararlan\u0131lmakla birlikte, do\u011fal zeolitlerden özellikle mordenit ve baz\u0131 klinoptilolitlerle \u015fabazit de kullan\u0131labilir görünmektedir.\n<\/p>\n
\nÇöp Deponi Alanlar\u0131\n<\/p>\n
\nDüzenli çöp deponi alanlar\u0131n\u0131n en önem<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Zeolitler, sulu alumino-silika mineralleridir. Dünyada Zeolitlerin sekiz tanesi ticari önem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Tan\u0131m\u0131 ve Genel Bilgiler Yap\u0131lar\u0131 bal pete\u011fi veya kafese benzeyen, de\u011fi\u015febilir katyonlar ve su ihtiva eden, 2 – 12 Ao boyutlar\u0131nda milyonlarca kanal ve bo\u015fluklardan ibarettir. Katyonlar zay\u0131f ba\u011fla ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131 için zeolitler iyonlar\u0131n\u0131 kolayl\u0131kla de\u011fi\u015ftirebilirler. Gözeneklerdeki su molekülleri, \u0131s\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda zeolitik yap\u0131y\u0131 kolayl\u0131kla terk […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[413],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-6688","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-organik-tarim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6688","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6688"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6688\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171015,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6688\/revisions\/171015"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6688"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6688"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6688"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=6688"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}