Bahçe bitkilerinde elde edilen meyvelerin tohumlar\u0131 tekrar topra\u011fa ekildi\u011fi zaman bir önceki bitkinin bütün özelliklerini ta\u015f\u0131mazlar. Bunun nedeni farkl\u0131 bitkilerden gelen polen tozu neticesi melez bitkiler ortaya ç\u0131kar. Üstün vas\u0131fl\u0131 bitkileri kendi özelliklerini bozmadan ço\u011faltmak için a\u015f\u0131lama yapmak gerekir.
\n A\u015f\u0131 nedir?
\n Ço\u011falmas\u0131n\u0131 istedi\u011fimiz herhangi bir meyve çe\u015fidinin göz veya dal\u0131ndan bir parças\u0131n\u0131 ‘anaç’ denilen bitki üzerine yerle\u015ftirerek kayna\u015ft\u0131rma i\u015fine denir. Bitkinin a\u015f\u0131 tatbik edilenine anaç, di\u011feri ise anaç üzerine kaynayan ve ileride bize meyvesini verecek k\u0131s\u0131m da göz veya kalemdir.
\n A\u015f\u0131 çe\u015fitleri:
\n 1- Göz a\u015f\u0131lar\u0131 2) Kalem a\u015f\u0131lar\u0131
\n Göz a\u015f\u0131lar\u0131 yap\u0131lma zaman\u0131na göre 2 çe\u015fittir.
\n a) Sürgün göz a\u015f\u0131lar\u0131 b) Durgun göz a\u015f\u0131lar\u0131
\n Göz a\u015f\u0131lar\u0131 uygulama \u015fekillerine göre T a\u015f\u0131s\u0131, yama, fülüt a\u015f\u0131, bilezik a\u015f\u0131, yongal\u0131 göz a\u015f\u0131s\u0131
\n 2) Kalem a\u015f\u0131lar\u0131: Yarma a\u015f\u0131, kakma a\u015f\u0131, ingiliz a\u015f\u0131lar\u0131, kenar a\u015f\u0131, yana\u015ft\u0131rma a\u015f\u0131, kemer a\u015f\u0131, köprü a\u015f\u0131
\n Göz a\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n yap\u0131lma zaman\u0131na göre; yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sene süren a\u015f\u0131lara sürgün göz a\u015f\u0131s\u0131 denir. A\u015f\u0131ya may\u0131s sonu ba\u015flan\u0131r, haziran ortalar\u0131na kadar devam eder. K\u0131\u015f so\u011fuklar\u0131ndan zarar görmeyen yerlerde yap\u0131l\u0131r.
\n Yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sene sürmeyip, ertesi y\u0131l süren a\u015f\u0131lara durgun göz a\u015f\u0131s\u0131 denir. K\u0131\u015flar\u0131 sert geçen, yaz mevsimi k\u0131sa süren yerlerde uygulan\u0131r. A\u011fustos 15’den, eylül 15’e kadar yap\u0131labilir.
\n Göz a\u015f\u0131lar\u0131nda tutma oran\u0131 yüksektir. Az masrafla yap\u0131l\u0131r. A\u011façta yaralanma olmaz, Çok kolay tatbik edilebilir, 1 ki\u015fi günde 400 a\u015f\u0131 yapabilir, A\u015f\u0131 macunu kullanmaya gerek yoktur. A\u015f\u0131n\u0131n tutup tutmad\u0131\u011f\u0131 kolayca anla\u015f\u0131labilir. A\u015f\u0131 tutmam\u0131\u015f ise tekrar yapma imkan\u0131 vard\u0131r.
\n Göz A\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n Yap\u0131lmas\u0131: A\u015f\u0131ya ba\u015flamadan bir hafta önce a\u015f\u0131lanacak fidanlar veya a\u011façlar sulanmal\u0131d\u0131r ki,kabuk odun k\u0131sm\u0131ndan kolayca ayr\u0131labilsin. A\u015f\u0131 vurulacak anac\u0131n üzerindeki dallar kesilir.Çamur,toz,toprak varsa temizlenir.
\n Anaç çö\u011für üzerinde topraktan 10-15 cm yukar\u0131dan dal üzerine a\u015f\u0131 yap\u0131lacaksa daldan 10-15 cm uzakl\u0131\u011fa kabuk T \u015feklinde çizilir. Çizilen bu T’nin kabuklar\u0131 çak\u0131n\u0131n ispatülü ile odun k\u0131sm\u0131ndan ayr\u0131l\u0131r. Di\u011fer taraftan göz al\u0131nacak kalemden bir adedi al\u0131n\u0131r. Gözün yaprak sap\u0131 a\u015f\u0131c\u0131ya do\u011fru bakmak üzere kalem sol el i\u015faret parma\u011f\u0131 üzerine yaslan\u0131r. Ba\u015fparmak ve di\u011fer parmaklarla da kavran\u0131r. Daha sonra, çak\u0131 gözün 0,5-1 cm yukar\u0131s\u0131ndan odun k\u0131sm\u0131yla beraber 2 cm kadar uzunlukta bir k\u0131s\u0131m ç\u0131kar\u0131l\u0131r. Ç\u0131kar\u0131lan bu gözün odun k\u0131sm\u0131 kabuk k\u0131sm\u0131ndan ayr\u0131l\u0131r. Yaln\u0131z kabuk odun k\u0131sm\u0131ndan ayr\u0131l\u0131rken, gözün öz k\u0131sm\u0131n\u0131n odun k\u0131sm\u0131yla birlikte ç\u0131kar\u0131lmas\u0131na dikkat edilmeli. Çünkü gözün alt\u0131nda öz olmadan a\u015f\u0131 tutmaz. Bu \u015fekilde a\u015f\u0131 ve anaç haz\u0131rland\u0131ktan sonra, göz yerine ispatül ve yaprak sap\u0131n\u0131n yard\u0131m\u0131 ile yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru T içerisine yerle\u015ftirilir. T’nin üst kenar\u0131ndan d\u0131\u015far\u0131da kalan kabuk çak\u0131 ile kesilir. Bundan sonra T’nin üst k\u0131sm\u0131ndan itibaren nemlendirilmi\u015f bir rafya veya di\u011fer a\u015f\u0131 ba\u011flar\u0131ndan biri ile ba\u011flan\u0131r. Bu i\u015fi yaparken gözü rafya ile s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmamal\u0131. Ba\u011f göze yakla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda göz üstten hafifçe bast\u0131r\u0131larak gözün alt\u0131ndan sarg\u0131 i\u015fine devam edilmeli. Ba\u011f\u0131n iyi \u015fekilde ba\u011flanmas\u0131 ba\u015f ve i\u015faret parma\u011f\u0131 ile yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru rafya veya ba\u011f\u0131n s\u0131vazlanmas\u0131 ile anla\u015f\u0131l\u0131r. Ba\u011f s\u0131vazland\u0131\u011f\u0131 zaman sarg\u0131 gev\u015femez ise a\u015f\u0131 iyi ba\u011flanm\u0131\u015f demektir.
\n A\u015f\u0131n\u0131n vurulaca\u011f\u0131 yer olarak hakim rüzgarlar\u0131n çok esti\u011fi istikamete a\u015f\u0131 yeri (T) aç\u0131lmal\u0131. Bir de a\u015f\u0131r\u0131 don olan yerlerde a\u015f\u0131 yeri güney istikametine, a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cak olabilecek ve güne\u015f yan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 olabilecek bölgelerde ise kuzey istikametine a\u015f\u0131 yap\u0131l\u0131r.
\n Göz a\u015f\u0131s\u0131 yap\u0131l\u0131rken göz önünde bulundurulmas\u0131 gereken en önemli husus, a\u015f\u0131 yap\u0131lacak bitkilerin birbirleriyle kayna\u015fma özelli\u011fine dikkat edilmelidir. Birbirine yak\u0131n akrabalardan bitkilerin tutmas\u0131 yüksektir.
\n A\u015f\u0131da kayna\u015fmay\u0131 etkileyen faktörler ise \u015funlard\u0131r: Anaçla a\u015f\u0131 aras\u0131nda uyu\u015fmazl\u0131k varsa zay\u0131f bir kaynama olur, a\u015f\u0131 tutmaz.
\n A\u015f\u0131da kayna\u015fmay\u0131 sa\u011flayan kolluç durumu için çevrenin nem ve s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 türler için önem ta\u015f\u0131r. Örne\u011fin, elma çevre s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 toleransl\u0131d\u0131r. Kolluç olu\u015fumu 4 derecenin alt\u0131nda, 32 derecenin üstünde yava\u015flamaktad\u0131r. A\u015f\u0131da çevre neminin yüksek olmas\u0131 a\u015f\u0131 tutmas\u0131nda olumlu sonuç vermektedir. A\u015f\u0131lanacak fidan ve çö\u011fürlerin a\u015f\u0131 öncesi mutlaka sulanmas\u0131 gerekir.
\n A\u015f\u0131 sonras\u0131 göz a\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n bak\u0131mlar\u0131na da dikkat edilmesi gerekir. A\u015f\u0131lar\u0131n tutup tutmad\u0131\u011f\u0131 ilk 2 hafta içinde belli olur. Tutmam\u0131\u015f a\u015f\u0131lar\u0131n gözlerinde pörsüme, buru\u015fma ve kuruma vard\u0131r. Dokunuldu\u011fu zaman yaprak sap\u0131 dü\u015fmez. Tutan a\u015f\u0131da ise yaprak sap\u0131 sarar\u0131r, hafif bir parmak temas\u0131yla dü\u015fer. Göz canl\u0131, dolgun ve kaynad\u0131\u011f\u0131 her halinden belli olur. Bu durumda tutmayan a\u015f\u0131y\u0131 biraz daha alttan yenilemek gerekir. Tutmu\u015f a\u015f\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131 hafif gev\u015fetilerek bo\u011fulmas\u0131 önlenmi\u015f olur. Kaynama iyice sa\u011flamla\u015ft\u0131ktan sonra a\u015f\u0131 ba\u011f\u0131 çözülüp, at\u0131l\u0131r. A\u015f\u0131lanan çö\u011fürlerin k\u0131\u015f donlar\u0131ndan zarar görmemesi için normal zamanda (eylül sonu, ekim ba\u015f\u0131nda) sulamaya son verilir.
\n \u0130lkbaharda mart, nisan aylar\u0131nda çö\u011fürlerin ve a\u011façlar\u0131n a\u015f\u0131 gözleri sürünce 8-10 cm oldu\u011fu zaman<\/p>\n
<\/p>\n