{"id":691,"date":"2007-03-07T21:44:00","date_gmt":"2007-03-07T21:44:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:01:52","modified_gmt":"2025-10-23T10:01:52","slug":"londra-kentinin-yesil-kusak-modeli-691","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/londra-kentinin-yesil-kusak-modeli-691","title":{"rendered":"Londra Kentinin Ye\u015fil Ku\u015fak Modeli"},"content":{"rendered":"

  <\/p>\n

\nLondra kenti için 1930'l\u0131 y\u0131llardan günümüze varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve etkinli\u011fini sürdüren ye\u015fil ku\u015fak önemli bir aç\u0131k alan kullan\u0131m politikas\u0131d\u0131r. \u0130ngiltere'nin yakla\u015f\u0131k %11'ini ye\u015fil ku\u015faklar kaplamaktad\u0131r. Pek çok kente öncelik etmi\u015f olan  Londra kenti ye\u015fil ku\u015fa\u011f\u0131 metropolitan alan\u0131n yakla\u015f\u0131k 485.600 km²'lik alan\u0131n\u0131n % 22'sini olu\u015fturmaktad\u0131r. Kentin üçte birini kaplayan aç\u0131k alanlar\u0131n çerçevesi\/strüktürü bir planlama ba\u015far\u0131s\u0131d\u0131r. Günümüzde bu çerçevenin geli\u015fiminden korunmas\u0131na kadar ba\u015far\u0131 sa\u011flanmas\u0131na kar\u015f\u0131n, özel \u015fah\u0131slar\u0131n aç\u0131k alanlar üzerindeki ve okul oyun alanlar\u0131 arazileri üzerindeki geli\u015fim bask\u0131s\u0131 devam etmektedir. Peyzaj karakterinin geli\u015ftirilmesi, süreklili\u011finin ve halk\u0131n ye\u015fil ku\u015fak alanlar\u0131na ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131nda sorunlar ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r (Elson, 1986).\n<\/p>\n

  <\/p>\n

\n1. Londra Kentinin Tarihi Geli\u015fimi<\/strong>\n<\/p>\n

\n1.1. Erken Dönem Ye\u015fil Ku\u015fak Dü\u015fünceleri ( 1890 – 1927 )<\/strong>\n<\/p>\n

\n19. yy. sonlar\u0131na do\u011fru Londra'n\u0131n h\u0131zl\u0131 geli\u015fimi ve yap\u0131la\u015fman\u0131n ba\u015flamas\u0131yla birlikte rekreasyonel aç\u0131k alanlar\u0131n ve görsel esteti\u011fin korunmas\u0131 gerekti\u011fi konular\u0131nda önemli uyar\u0131c\u0131 fikirler ortaya ç\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bunlardan birincisi özellikle Avrupa ve Amerika Birle\u015fik Devletlerinde önem verilen \u015fehir içi ve çevresindeki ye\u015fil gridlerin korunmas\u0131 konusundaki projelerdir. \u0130kincisi ise Ebenezer Howard ve onun takipçileri taraf\u0131ndan bahçe \u015fehir \u015feklinde ortaya ç\u0131kan projelerdir. Üçüncüsü ise k\u0131rsal ye\u015fil ku\u015fak rekreasyon alanlar\u0131n\u0131n ve gelece\u011fin ihtiyaçlar\u0131na cevap verecek rekreasyonel araziler olarak görülmesidir. Sonuç olarak; tar\u0131m, çal\u0131l\u0131k ve ormanl\u0131k alandan olu\u015fan k\u0131rsal ye\u015fil ku\u015faklar, kentin geli\u015fiminde ve bak\u0131m\u0131nda önemli bir yere sahiptir (Thomas,1970).\n<\/p>\n

\nLondra etraf\u0131ndaki ye\u015fil ku\u015fakla ilgili ilk modern öneriler, ikincisine göre daha çok birincisinin etkisi alt\u0131nda kalmaktayd\u0131. Lorth Meath'in Amerika Birle\u015fik Devletleri ziyareti esnas\u0131nda; \u015eikago, Boston ve di\u011fer kentlerin geni\u015f bulvarlar\u0131ndan oldukça etkilenmi\u015ftir.  Dönü\u015fü sonras\u0131 1890 y\u0131l\u0131nda Londra Bölge Konseyi Park ve Aç\u0131k Alanlar Komitesi'nde ba\u015fkan iken k\u0131rsal parklar\u0131n ve aç\u0131k alanlar\u0131n "ormanl\u0131k cadde" olarak ele al\u0131nmas\u0131n\u0131 önermi\u015ftir. 11 y\u0131l sonra William Bull taraf\u0131ndan, Amerika örnekleri üzerinden modellenen Londra etraf\u0131ndaki ye\u015fil ku\u015faklar için öneriler yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Londra'n\u0131n d\u0131\u015f s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 yar\u0131m mil geni\u015fli\u011finde çevreleyen bu öneriler, mevcut aç\u0131k alanlar ve park kemerlerinden olu\u015fmaktayd\u0131. Amac\u0131 ye\u015fil bir çimen ve a\u011faç dairesi süreklili\u011finin bozulmayacak \u015fekilde kalmas\u0131yd\u0131. Projenin tahmin edilen tutar\u0131 £ 12 milyondu. Bull, Lord Meath'in plan\u0131ndan haberdar de\u011fildi. Bull plan\u0131n\u0131 Londra Bölge Konseyi Park ve Aç\u0131k Alanlar Komitesi'ne teslim etmi\u015ftir. Ancak projeye ilgi oldukça az olmu\u015ftur. Birkaç hafta sonra Lord Meath kendine ait Londra ye\u015fil ku\u015fak plan\u0131n\u0131 basm\u0131\u015ft\u0131r. Bu plan refah\u0131 geli\u015ftirme ihtiyac\u0131na göre uyarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bull'un projesi gibi sürdürülebilir, aç\u0131k alanlar ve transit yollarla  belirlenmi\u015ftir. Bu yollar\u0131n geni\u015flikleri standart de\u011fildir. Hedefi Londra Bölge Konseyi ile kom\u015fu yönetimlerin arazi kazan\u0131m\u0131 için  birle\u015fmesi ve Londra'n\u0131n devaml\u0131 bir ye\u015fil zincir ile  donat\u0131lmas\u0131d\u0131r (Çulcuo\u011flu, 1997).\n<\/p>\n

\nLord Meath'in ve Bull'un ye\u015fil ku\u015fak plan\u0131n\u0131n temeli refah ve rekreasyon arazilerinin korunma ihtiyaçlar\u0131na dayanmas\u0131d\u0131r. Tasarlad\u0131klar\u0131 plan Londra'n\u0131n büyümesini düzenlemek de\u011fil, geli\u015fim içinde ye\u015fil halka ortaya ç\u0131karmakt\u0131r (Çulcuo\u011flu, 1997).\n<\/p>\n

\nYe\u015fil ku\u015fak  yönündeki di\u011fer bir proje de George Pepler taraf\u0131ndan planlanm\u0131\u015f ve 1911 y\u0131l\u0131nda bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yol fikri üzerinde yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f, Londra etraf\u0131ndaki ileti\u015fimin geli\u015ftirilmesini hedeflemi\u015ftir. Pepler'in önerisi; çeyrek mil geni\u015fli\u011findeki dar bir arazi parças\u0131 ve Londra'n\u0131n merkezinden uzakta ye\u015fil ku\u015faklar\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 \u015feklindedir. Ye\u015fil ku\u015fak mevcut aç\u0131k alanlar\u0131 belirleyen çizgiler \u015feklindedir. Ku\u015fa\u011f\u0131n merkezinde yol, tren yolu ve tramvaylar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu sistem aras\u0131nda çim ve a\u011façlar yer almaktad\u0131r. Kalan aç\u0131k alanlar\u0131n tar\u0131m arazisi veya park \u015feklinde tasarlanmas\u0131 dü\u015fünülmü\u015ftür (Çelik, 1991).\n<\/p>\n

\nEbenezer Howard'\u0131n dü\u015füncelerine yak\u0131n olan Arthur Crow'un önerisi olan plan ye\u015fil ku\u015faklar\u0131n geli\u015fiminde erken bir basamak olarak yer almaktad\u0131r. Crow, Londra kentinin sa\u011fl\u0131ks\u0131z ortam\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, arazileri s\u0131n\u0131rlanm\u0131\u015f k\u0131rsal bölgede ya\u015fayacak insan populasyonunu ele alm\u0131\u015ft\u0131r. Crow'un plan\u0131 her ne kadar d\u0131\u015f çizgi formunda olsa da, detaylar özel bir ku\u015fak önerisi ile ili\u015fkilidir. Hiçbir plandan esinlenmemi\u015ftir (Thomas, 1970).\n<\/p>\n

\n 1914 ‘de sava\u015f\u0131n ç\u0131kmas\u0131yla ye\u015fil ku\u015fak projelerine son verilmi\u015ftir. Ancak yava\u015f yava\u015f Londra bölgesini kontrol alt\u0131na alacak planlama ihtiyac\u0131na ba\u011fl\u0131 acil yeni planlar ortaya ç\u0131kmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lki Londra Toplumu taraf\u0131ndan 1919 y\u0131l\u0131nda bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Planda aç\u0131k alan önerileri dairesel park alan\u0131 tasar\u0131m\u0131, dar aç\u0131k alan \u015feritleri \u015feklinde, daha geni\u015f, mevcut ve önerilen kent parklar\u0131 \u015feklindeydi (Çulcuo\u011flu, 1997).\n<\/p>\n

\n1920'lerde ilgi Londra'n\u0131n büyümesi yönündeydi. 1924'de Londra Bölge Komitesi, Kent Planlama komitesine çözüm olu\u015fturmas\u0131 için ba\u015fvurmu\u015ftur. Ancak Londra kenti çevresinde bozulamaz bir k\u0131rsal alan çözümü üretilememi\u015f, komiteye sonradan verilen rapor, tasar\u0131yla ilgili yard\u0131mc\u0131 olamam\u0131\u015ft\u0131r. Komite taraf\u0131ndan var say\u0131lan yar\u0131m mil geni\u015fli\u011finde ye\u015fil ku\u015fak dü\u015füncesi öneri olarak kalm\u0131\u015ft\u0131r (Thomas, 1970).\n<\/p>\n

\nLondra çevresindeki di\u011fer ilçelerin planlamalar\u0131 ka\u011f\u0131t üzerinde kalarak uygulamas\u0131 yap\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r. Bu planlarda park alanlar\u0131 ve ye\u015fil ku\u015faklar\u0131 içeren öneriler mevcuttur. Davide'in 1972 y\u0131l\u0131nda bast\u0131rd\u0131\u011f\u0131 Hertfordshire Plan\u0131 örnek olarak verilebilir. Aç\u0131k alanlar\u0131n genelde rekreasyonel ihtiyaçlar\u0131n kar\u015f\u0131lamas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Londra'n\u0131n büyümesini engellemek amac\u0131yla da tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bölgesel planlar ve özellikle Londra çevresindeki alanlar dikkatlice çizilmi\u015f, bazen tamam\u0131yla detayland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Uygulamada ya\u015fanacak zorluklar ve bütçe, Londra Bölge Konseyi'nce tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (Burat, 2000).\n<\/p>\n

\n1.2. Raymond Unwin'in Ye\u015fil Ku\u015fak Modeli: Formülasyonu ve Kurgusu      (1929 Plan\u0131)<\/strong>\n<\/p>\n

\n1926 y\u0131l\u0131nda Sa\u011fl\u0131k Bakan\u0131 Neville Chamberlain, Londra Bölge Konseyine Londra kentinin oyun alanlar\u0131n\u0131n ve aç\u0131k alan ihtiyac\u0131n\u0131n sörveyini yapmalar\u0131n\u0131 istemi\u015ftir. Sonuçlardaki yüzdelere bak\u0131l\u0131p acil d\u0131\u015f mekanlar, bo\u015f alanlar ile Londra Bölgesi binalar için ayr\u0131lm\u0131\u015f alanlar\u0131n tespiti yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ertesi y\u0131l ilk Londra Bölge Planlama Komitesi toplant\u0131s\u0131nda Chamberlain ayn\u0131 konunun üzerinde durmu\u015ftur. Komite'ye ne kadar uzakl\u0131kta ve hangi yönde büyümesinin mümkün olabilece\u011fini, geli\u015fimin özel noktalarda yo\u011funla\u015fmas\u0131n\u0131n avantajlar\u0131n\u0131n neler olabilece\u011fini sormu\u015f, yeni \u015fehirlerin ve kentlerin tar\u0131msal ku\u015fak ile ayr\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi fikrini öne sürmü\u015ftür (Thomas, 1970).\n<\/p>\n

\nLondra Bölge Komitesine dan\u0131\u015fmanl\u0131k yapan Raymond Unwin  yaln\u0131zca tar\u0131msal arazinin de\u011fil, kent halk\u0131n\u0131n rekreatif gereksinimlerini de kar\u015f\u0131layacak arazinin önemini belirtmi\u015ftir. Londra Bölge Konseyi'nin Mart 1929 y\u0131l\u0131ndaki raporunda yat\u0131r\u0131m plan\u0131nda çocuk oyun alanlar\u0131 ve aç\u0131k alanlara yer verilmi\u015ftir. 1929 y\u0131l\u0131n\u0131n  Aral\u0131k ay\u0131nda Unwin'in Büyük Londra Bölge Planlama Komitesi Raporu bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu plan, Unwin'in etkileriyle ye\u015fil ku\u015fak ve aç\u0131k alan standartlar\u0131 kavramlar\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur. Unwin'in de\u011ferlendirdi\u011fi rekreasyon alan\u0131 miktar\u0131 her zaman ihtiyaç yo\u011funlu\u011fundan ortaya ç\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. 1000 ki\u015filik nüfus için 28 000 m² alan\u0131n oyun alanlar\u0131 olarak rezerv edilmesi önerilmi\u015f, ek olarak yürünebilecek, piknik yap\u0131lacak alanlar\u0131n ayr\u0131ca ayr\u0131lmas\u0131n\u0131n gereklili\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Plan\u0131n önemli yan\u0131 Londra'n\u0131n çevresinde bir aç\u0131k alan ku\u015fa\u011f\u0131 ve rekreatif gereksinimleri kar\u015f\u0131lamak üzere kentin içine sokulan ye\u015fil kamalar\u0131n önerilmesidir (Çulcuo\u011flu, 1997).\n<\/p>\n

\n1933'te bas\u0131lm\u0131\u015f olan ikinci rapor  Unwin'in ye\u015fil ku\u015fak projesinin  ana hatlar\u0131n\u0131 içermektedir. Bu plan Howard  ve Chamberlain'in plan\u0131ndan farkl\u0131d\u0131r. Unwin'in önerisi tar\u0131msal bir ku\u015fak olmay\u0131p, içerisinde oyun alanlar\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 park ku\u015fa\u011f\u0131 ve Londra kenti yak\u0131n\u0131nda aç\u0131k alanlar\u0131n eksikli\u011fini giderecek olan bir ye\u015fil ku\u015fak modelidir. Bu ye\u015fil ku\u015fak modelinde de uydu kentlerin geli\u015fimine de önem verilmesi gerekti\u011fi üzerinde durulmu\u015ftur (Çulcuo\u011flu, 1997).\n<\/p>\n

\nUnwin'in ye\u015fil ku\u015fa\u011f\u0131n fonksiyonu, kentsel alanlar\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131 önlemekten ziyade, \u015ferit ve da\u011f\u0131n\u0131k \u015fekillerde geli\u015fimi azalt\u0131p s\u0131n\u0131r zonuyla k\u0131rsal bölgeyi çevrelemektir. Unwin'in ye\u015fil ku\u015fak önerisi bahçe\u015fehir modelinden ayr\u0131lmaktayd\u0131. Unwin'in görü\u015füne göre; uydu \u015fehirlerin büyümesi kontrol alt\u0131na al\u0131nmal\u0131yd\u0131 (Burat, 2000).\n<\/p>\n

\nUnwin'in ye\u015fil ku\u015fak projesinin sa\u011flayaca\u011f\u0131 imkanlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra plan\u0131n uygulanmas\u0131nda bir çok zorlu\u011fun bulunmas\u0131 nedeniyle red edilme konusunda bask\u0131 görmü\u015ftür. Bu karar\u0131 üç adet plan de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir. \u0130lk plan yap\u0131lar\u0131n içerdi\u011fi oran\u0131 ve  çok say\u0131daki rekreasyonel alan kayb\u0131n\u0131 ortaya koymaktayd\u0131. Zamanla Unwin'in çözümleri daha cazip görünmeye ba\u015flad\u0131. \u0130kinci planda ise; 1934'de bir temsilciler heyeti Bölgesel Planlama Komitesi olarak Sa\u011fl\u0131k Bakan\u0131 ile görü\u015fmü\u015f, Unwin'in projesine olumlu yakla\u015fm\u0131\u015f ancak finansal zorluklar\u0131n oldu\u011funu, devlet fonlar\u0131n\u0131n rekreasyon arazileri olu\u015fturmakta yard\u0131mc\u0131 olamayaca\u011f\u0131n\u0131 söylemi\u015ftir. Üçüncü planda ise, \u0130\u015fçi Partisi, Londra \u0130l Komitesi'nin kontrolünü ele geçirmi\u015f, Herber Morrisson ve Richard Coppock Park Komitesi'nin ba\u015fkan\u0131 olmu\u015f, rekreasyon arazisi kayb\u0131n\u0131 önlemek için direkt çözümler getirmi\u015ftir (Çulcuo\u011flu, 1997).\n<\/p>\n

\nPark ve Kent Planlama Komitesi taraf\u0131ndan Londra \u0130l Konseyi'nde öneriler ortaya konulmu\u015ftur. Önerilerin genel amac\u0131; kamusal aç\u0131k alanlar ve rekreasyon alanlar\u0131 rezerv miktarlar\u0131n\u0131 art\u0131rmak, ye\u015fil ku\u015fak veya aç\u0131k alan arazileri ku\u015fa\u011f\u0131 kurmak, Londra'n\u0131n kentle\u015fmemi\u015f alan\u0131ndan ula\u015f\u0131labilirlili\u011fi sa\u011flamak olmu\u015ftur. Plan\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 olabilmesi için Londra \u0130l Konseyi Buckingham, Essex, Hertford, Kent, Middlesex ve Surrey \u0130lçe Konseylerine ba\u011f\u0131\u015f yapmalar\u0131n\u0131 önermi\u015ftir. Croydon, Eastham, West Ham Kasaba Konseyleri tar\u0131m alanlar\u0131nda zararl\u0131 geli\u015fimi önlemek için imkan tan\u0131may\u0131 önermi\u015ftir (Çulcuo\u011flu, 1997).\n<\/p>\n

\n1.3. Abercrombie'nin Ye\u015fil Ku\u015fak Modeli<\/strong>\n<\/p>\n

\nAbercrombie 1940'lar\u0131n ba\u015f\u0131nda Londra için dü\u015fündü\u011fü ye\u015fil ku\u015fa\u011f\u0131 tasarlamaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Çok say\u0131da model üzerinde kendi fikirlerini olu\u015fturmu\u015ftur. Önerdi\u011fi ku\u015fa\u011f\u0131n hizmet amac\u0131, Londra'n\u0131n geni\u015flemesini önlemek, tar\u0131msal rezervi korumas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, rekreasyon aktivitelerinin yer alaca\u011f\u0131 alanlar\u0131n geli\u015ftirilmesini önermektir (Çulcuo\u011flu, 1997).\n<\/p>\n

\nAbercrombie'nin Howard'\u0131n ye\u015fil ku\u015fak önerilerini ele\u015ftirmesinin iki nedeni vard\u0131r. Birinci neden Unwin'in Londra'n\u0131n d\u0131\u015f hatt\u0131n\u0131n yay\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 çözüm önerisi olarak sunmas\u0131 Abercrombi'ye mant\u0131kl\u0131 gelmiyordu. Unwin'in sonradan tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 noktalar; Londra Bölgesinin d\u0131\u015f k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131n ulusal bina arazisinin birkaç aç\u0131k alan\u0131nda veya sürekli ye\u015fil ku\u015fa\u011f\u0131n içine gömülü uygun alanlardaki bina geli\u015fmeleridir. Abercrombi stratejilerini göz önüne al\u0131rken, Unwin'in Ye\u015fil Ku\u015fak ve D\u0131\u015f Ülke\/ Bölge halkalar\u0131 dü\u015füncesine hemfikir olmu\u015ftur. Yap\u0131lan bütün bu tart\u0131\u015fmalar\u0131n sonucunda; geni\u015f tar\u0131msal ve rekreasyonel plan\u0131n geli\u015ftirmesi ye\u015fil ku\u015fa\u011f\u0131n temelini olu\u015fturmu\u015ftur (Burat, 2000).\n<\/p>\n

\nEn çok konu\u015fulan ve tart\u0131\u015f\u0131lan ikinci konu ise \u0130skoç Komitesi'nin 1942 y\u0131l\u0131ndaki k\u0131rsal alanlarda arazi kullan\u0131m\u0131 raporundaki planlama tarihçesiyle ilgili tasarlanan ye\u015fil ku\u015fak nas\u0131l olmal\u0131d\u0131r? sorusudur. Ye\u015fil ku\u015fak hiçbir yap\u0131ya veya konstrüksiyonel geli\u015fmeye izin verilmeden, planlama otoritelerince bir kentin maksimum veya optimum ölçüdeki büyümesinin kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131d\u0131r. Kentin etraf\u0131ndaki arazilerin ve orman\u0131n korunarak hava kirlili\u011fini dengelenmesidir. Ye\u015fil ku\u015fak kesinlikle s\u0131radan bir kent arazisi olarak alg\u0131lanmamal\u0131d\u0131r. Geni\u015fli\u011fi arazinin \u015fekline göre olup, kentin çevresinde ormanl\u0131k ve tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n devam\u0131na yer verilmelidir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra ye\u015fil ku\u015fa\u011f\u0131n ikinci bir rolü de, kente yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 golf alanlar\u0131 ve di\u011fer rekresyon alanlar\u0131n\u0131 içerebilmesidir (Çulcuo\u011flu, 1997).\n<\/p>\n

\n1944 Büyük Londra Plan\u0131'nda ye\u015fil ku\u015fak 10 mil geni\u015fli\u011finde bir zon \u015feklindeydi. Hedefi Howard ve \u0130skoç Komitesinin de hedefi olan kentsel geli\u015fmenin büyümesini kontrol alt\u0131na almakt\u0131. Aktif olarak tar\u0131m, ormanc\u0131l\u0131k ve rekreasyonu  desteklemek ve do\u011fal güzellikteki alanlar\u0131 da artt\u0131rmak \u015feklindeydi.Ye\u015fil ku\u015fak içinde yer alan alanlar\u0131n ço\u011fu özel mülkiyetteydi. Özel mülkiyette olup tar\u0131m alanlar\u0131 statüsündeki arazi parçalar\u0131 1938 Ye\u015fil Ku\u015fak Yasas\u0131na göre sat\u0131n al\u0131n\u0131p kamula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ancak ye\u015fil ku\u015fakta ba\u015far\u0131l\u0131 olabilmek için 1938 Ye\u015fil Ku\u015fak yasas\u0131yla kamula\u015ft\u0131r\u0131lamam\u0131\u015f (al\u0131namam\u0131\u015f) alanlar\u0131n da geli\u015fiminin kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 gerekmekteydi. Bu nedenle  Abercrombie'nin plan\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131nda güçlüklerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ancak arazi sahipleri ve kirac\u0131lar\u0131n kontrol edilmesiyle bu güçlükler ortadan kald\u0131r\u0131lmaya çal\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Utwatt Komitesi arazilerin düzenlenmesi ve \u0131slah\u0131nda "kullan\u0131m kontrolü metodu" geli\u015ftirmi\u015ftir. Abercrombie bu ve buna benzer bir metodun ye\u015fil ku\u015fak plan\u0131nda da etkili olabilece\u011fini önermi\u015ftir. Abercrombie ye\u015fil ku\u015fak alanlar\u0131 içerisinde oyun alanlar\u0131n\u0131n ve rekreasyon alanlar\u0131n\u0131n yer almas\u0131n\u0131n, güzel do\u011fa parçalar\u0131ndan veya yapay peyzajdan meydana gelen alanlar\u0131n kazan\u0131m\u0131n\u0131n devam\u0131 \u015feklinde dü\u015fünmü\u015ftür (Çulcuo\u011flu, 1997).\n<\/p>\n

\nAbercrombie D\u0131\u015f Ülke Halkas\u0131n\u0131 metropoliten ye\u015fil ku\u015fak boyunca, yerel ye\u015fil ku\u015faklar\u0131 daha küçük kentlerde önermi\u015ftir. Bu konuda tam bir netlik kazanamam\u0131\u015f, ancak amac\u0131 yerel ye\u015fil ku\u015faklar\u0131n daha geni\u015f ve büyük parsellerde, metropolitan kentlere göre daha geni\u015f park alanlar\u0131 ve rekreasyon alanlar\u0131 içermesidir (Çulcuo\u011flu, 1997).\n<\/p>\n

\n1946'da Abercrombie'nin Büyük Londra Bölgesi Plan\u0131 ye\u015fil ku\u015fak önerisiyle birlikte Kent ve Köy Planlama Bakanl\u0131\u011f\u0131'nca kabul edilmi\u015ftir. \u0130lk tasar\u0131 Londra etraf\u0131ndaki ye\u015fil ku\u015fa\u011f\u0131n hükümetçe tan\u0131nmas\u0131n\u0131 içermekteydi. Tasar\u0131 1 y\u0131l içinde kabul edilmi\u015f kabul edilmi\u015f, Kent ve Köy Planlama Yasas\u0131 ile de onaylanm\u0131\u015ft\u0131r.\n<\/p>\n

\n1950'de Abercrombie'nin plan\u0131n\u0131 baz alan bir ye\u015fil ku\u015fak haritas\u0131 yerel yönetimlere k\u0131lavuz olmas\u0131 için haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131. Londra'daki il planlama departman\u0131n planlar\u0131 ye\u015fil ku\u015fa\u011f\u0131 içermekteydi. 1954 ve 1958 aras\u0131nda geli\u015fim planlar\u0131 Londra çevresindeki iller için onaylanm\u0131\u015f, ye\u015fil ku\u015fak plan\u0131 hafif de\u011fi\u015fikliklere u\u011fram\u0131\u015f yasal dokümanlar\u0131n bir parças\u0131 haline gelmi\u015fti. Abercrombie ye\u015fil ku\u015fa\u011f\u0131 ile geli\u015fim plan\u0131 ye\u015fil ku\u015fa\u011f\u0131 aras\u0131ndaki fark, Bakanl\u0131kta ve \u0130l Planlama Departman\u0131nda yap\u0131lan s\u0131n\u0131rlardaki de\u011fi\u015fikliklerdir (Burat, 2000).\n<\/p>\n

\n1.4. Ye\u015fil Ku\u015fak Fikirlerinde De\u011fi\u015fimler: 1955 Geli\u015fimi<\/strong>\n<\/p>\n

\nYerel planlama otoritelerini yönlendiren 1955 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan ilk yasal genelgede ye\u015fil ku\u015faklar\u0131n amaçlar\u0131, kentsel alanlar\u0131n yay\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 kontrol etmek, kom\u015fu yerle\u015fimlerin birle\u015fmesini engellemek ve yerle\u015fimlerin kimliklerinin korunmas\u0131 olmak üzere üç yönlü olarak ortaya konmu\u015ftur. Ancak bu genelge ye\u015fil ku\u015faklar\u0131n rekreasyon aç\u0131s\u0131ndan önemini belirtmekte yetersiz kalm\u0131\u015ft\u0131r. Genelgede, ye\u015fil ku\u015fak içerisinde yer almas\u0131 uygun görülen ve öncelik verilen kullan\u0131mlar; tar\u0131m, orman alanlar\u0131, meyve bahçeleri, mezarl\u0131klar, mevcut enstitüler, do\u011fal koruma ve yaban ya\u015fam\u0131 alanlar\u0131, kanallar, göller, aç\u0131k hava rekreasyon alanlar\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n1976 Plan\u0131, 1951 plan\u0131 gibi aç\u0131k alan planlamas\u0131na kantitatif bir yakla\u015f\u0131m da olsa, önemli ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131 parklar\u0131n üç farkl\u0131 ölçüde  önerilmesidir. Planda, ye\u015fil ku\u015fa\u011f\u0131n yap\u0131la\u015fm\u0131\u015f alan\u0131n bütününü tan\u0131mlayarak kentsel yay\u0131l\u0131m\u0131 s\u0131n\u0131rlamas\u0131 ve aç\u0131k rekreasyon faaliyet alanlar\u0131n\u0131 içermesinin gereklili\u011fi belirtilmi\u015ftir. Ye\u015fil ku\u015faklar tümüyle 1955'de benimsenen biçimiyle günümüzde de de\u011ferlendirilmektedir (Çulcuo\u011flu, 1997).\n<\/p>\n

\n1986 y\u0131l\u0131nda Londra kenti için benimsenen yeni bir stratejik planlama sistemine göre, Londra'n\u0131n 33 yerel planlama otoritesine kendi yönetim birimleri için Geli\u015fim Plan\u0131 haz\u0131rlama sorumlulu\u011fu verilmi\u015ftir. Bu giri\u015fim do\u011frultusunda Londra planlama dan\u0131\u015fma komitesi 1986 y\u0131l\u0131nda kurulmu\u015ftur. 1991 y\u0131l\u0131nda merkezi hükümet, Londra Planlama Dan\u0131\u015fma Komitesi'nden Londra stratejik planlama politikalar\u0131n\u0131n yeniden ele al\u0131n\u0131p, gözden geçirilmesini istemi\u015ftir. Çal\u0131\u015fma sonunda olu\u015fturulan 1994 Londra Kenti Stratejik Planlama Rehberi'nde yer alan önerilerde, yerel yönetimlerin Komiteyle birlikte sosyal ve ekonomik kapsam içerisinde, ba\u015fkent için yeni bir stratejik planlama çerçevesi olu\u015fturmas\u0131 öngörülmü\u015ftür (Çulcuo\u011flu, 1997).\n<\/p>\n

\nKomite, stratejik planlama çal\u0131\u015fmalar\u0131 için ekonomik yenilenme, daha iyi ula\u015f\u0131m, daha güçlü yap\u0131sal çerçeve ile çevresel, ekonomik ve sosyal sürdürebilirlik olmak üzere dört anahtar tema olu\u015fturmu\u015ftur. Bunlar, 1994 Önerisi'nin haz\u0131rlanmas\u0131nda gündemi belirlemi\u015ftir.\n<\/p>\n

\n\u0130ngiliz Do\u011fas\u0131 (English Nature), Londra Ekoloji Birimi (London Ecological Unit) ve Londra Yaban Ya\u015fam\u0131 Vakf\u0131 (London Wildlife Trust) taraf\u0131ndan 1991 y\u0131l\u0131nda haz\u0131rlanan Ye\u015fil Ba\u015fkent (Green Capital) isimli ortak raporda, uygun idari yap\u0131, restorasyon ve habitatlar\u0131n olu\u015fturulmas\u0131yla ye\u015fil ku\u015fa\u011f\u0131n ekolojik de\u011feri, görüntüsü, karakteri ve do\u011fal güzelli\u011finin zenginle\u015ftirilmesi ve korunmas\u0131 ile halk\u0131n ula\u015f\u0131labilirli\u011finin geli\u015ftirilmesinin temel amaçlar olarak izlenmesi gereklili\u011fi belirlenmi\u015ftir. Ayr\u0131ca, raporda do\u011fa koruma aç\u0131s\u0131ndan önemli alanlar hiyerar\u015fik yap\u0131lanma içinde ele al\u0131narak, ulusal, metropolitan ve yerel olmak üzere üç grupta s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (Çulcuo\u011flu, 1997).\n<\/p>\n

\n1994 Önerileri'nde ye\u015fil ku\u015fak içerisinde bulunmas\u0131  kabul edilen kullan\u0131mlar \u015funlard\u0131r: tar\u0131m alanlar\u0131, meyve bahçeleri, orman alanlar\u0131, koruluklar, mezarl\u0131klar, mevcut enstitüler, do\u011fa koruma ve yaban ya\u015fam alanlar\u0131, nehirler, göller ve liman alanlar\u0131, öncelikli aç\u0131k hava rekreasyon aktiviteleri, fidanl\u0131klar ve hobi bahçeleri, yerel planlama otoriteleri taraf\u0131ndan uygun görülen k\u0131sa süreli kamping ve karavan sahalar\u0131d\u0131r (Çulcuo\u011flu, 1997).\n<\/p>\n

\nLondra kenti içerisinde, aç\u0131k alanlar aç\u0131s\u0131ndan stratejik öneme sahip kamu yada özel mülkiyette aç\u0131k alanlar ve su yüzeyleri mevcuttur. Bu aç\u0131k alanlar, 1994 Önerisi'nde de aç\u0131kland\u0131\u011f\u0131 gibi a\u015fa\u011f\u0131daki ko\u015fullardan bir yada birkaç\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lar ise Metropolitan Aç\u0131k Alan (Metropolitan Open Land) olarak tan\u0131mlan\u0131r (LPAC, 1994).\n<\/p>\n