{"id":6983,"date":"2008-05-06T22:17:00","date_gmt":"2008-05-06T22:17:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:59:07","modified_gmt":"2025-10-23T09:59:07","slug":"toprak-analizleri-ve-gubreleme-6983","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/toprak-analizleri-ve-gubreleme-6983","title":{"rendered":"Toprak Analizleri ve G\u00fcbreleme"},"content":{"rendered":"

\nBahar geldi ve biz yine Türkiye çap\u0131nda denetimlere ba\u015flad\u0131k.<\/p>\n

Denetimlerde güzel geli\u015fmeler gördükçe seviniyor; eksiklikler tespit ettikçe elimizden geldi\u011fince do\u011frusunu anlatmaya, göstermeye çal\u0131\u015f\u0131yor; hatal\u0131 uygulamalar ve yanl\u0131\u015fl\u0131klar gördükçe de elbette üzülüyoruz.<\/span><\/i><\/span>\n<\/p>\n

\n<\/p>\n

Üretici baz\u0131nda yap\u0131lan yanl\u0131\u015fl\u0131klar ve eksiklikler konusunda elimizden geleni yap\u0131yor, üreticiyi do\u011fru uygulamalara yönlendirmeye çal\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n

Ancak üreticinin elinin kolunun ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu baz\u0131 konular var. <\/span><\/span><\/i>\n<\/p>\n

\n\u0130\u015fte bu yaz\u0131mda bu hatal\u0131 uygulamalar ve yanl\u0131\u015fl\u0131klar\u0131n en önemlilerinden biri olan “Toprak analizleri ve Gübreleme” konusuna de\u011finmek istiyorum.<\/i><\/p>\n

Toprak Analizleri ve Gübreleme<\/b><\/u><\/p>\n

Bilinçli üreticilerimiz, bizlerin de yönlendirmesi ile toprak analizlerini yapt\u0131rmaya, böylece topra\u011f\u0131n bitki besin maddesi durumunu görüp bitkiye en faydal\u0131 \u015fekilde gübreleme yapmaya çal\u0131\u015f\u0131yor. <\/span><\/span>\n<\/p>\n

\nBiliyoruz ki e\u011fer üretici toprak analizi yapt\u0131r\u0131p bunun sonucuna göre bitki besleme yapar ise hem yüksek verim alacak, hem bo\u015funa gübreye para vermeyecek, hem de fazla fenni gübre atmak sebebi ile su ve toprak kirlili\u011fine sebep olamayacak.<\/p>\n

Do\u011fru gübreleme yapmak için de baz\u0131 bilgilere ihtiyaç var. Bu bilgilerin en önemlileri:<\/span> <\/span>\n<\/p>\n

\n

\n\ta-<\/b><\/span> Toprakta ne kadar besin var? Toprak bünye ve pH olarak ne durumda?
\n\tb-<\/b><\/span> Verilecek gübrede ne tür besinlerden ne kadar var?
\n\tc- <\/b><\/span>Yeti\u015ftirilen bitkinin bu besinlere ne oranda ihtiyac\u0131 var?
\n\td- <\/b><\/span>\u0130çeri\u011fini bildi\u011fimiz bu gübreyi, durumunu analiz ile bildi\u011fimiz bu topra\u011fa ne oranda verirsek besinler bitkiye ne oranda geçer?<\/span><\/span>\n\t<\/p>\n<\/blockquote>\n

\n\u0130\u015fte bu ve buna benzer tali birkaç bilgiyi ne oranda edinebilirsek gübreleme uygulamamam\u0131z o oranda ba\u015far\u0131l\u0131 olur.<\/p>\n

Ancak ülkemizde tüm bu konularda sorunlar var. Bu sebeple üreticimizin paras\u0131 büyük oranda bo\u015fa gidiyor, verimler bu sebeple istenen seviyelere gelemiyor ve yine bu sebeple su ve toprak kirlili\u011fini tam olarak önleyemiyoruz.<\/p>\n

SORUN 1: Toprak analizleri<\/b><\/span><\/u><\/p>\n

Ülkemizde maalesef sa\u011fl\u0131kl\u0131 toprak analizleri yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 dü\u015fünmüyorum.<\/p>\n

Bir hafta önce Afyon bölgesinde farkl\u0131 laboratuarlar taraf\u0131ndan yap\u0131lan toprak analizlerini inceledim. Sorunlar\u0131 s\u0131ralayay\u0131m:<\/span> <\/span>\n<\/p>\n

\n

\n\t1- Azot analizi yok:<\/b><\/u> Bunlar\u0131n ço\u011funda azot analizi sonucu yoktu. Oysa azot toprakta en çok eksilen, en çok tamamlanmas\u0131 gereken, en çok para harcanan, kirlili\u011fe en çok yol açan element. Gelin görün ki bizim analizlerimizde azot (N) analizi genel olarak bulunmuyor.<\/span> <\/span>\n\t<\/p>\n

\n\t2- Sonuçlar ayn\u0131: <\/b><\/u>\u0130çerisinde azot analiz sonucu veren baz\u0131 laboratuarlar\u0131n analiz sonucu ayn\u0131 idi. Örne\u011fin ad\u0131n\u0131 vermek istemedi\u011fim bir laboratuar\u0131n azot analizi sonucunda tüm üreticilerin ve tüm bölgelerdeki tüm topraklar\u0131n azot miktar\u0131 0,07 idi!<\/span> <\/span>\n\t<\/p>\n

\n\tBu laboratuar\u0131n inceledi\u011fim tüm analizlerinde (yakla\u015f\u0131k 10 kadar analiz raporu) sonuç ayn\u0131 idi: 0,07. (Toprakta azotun ne kadar de\u011fi\u015fken oldu\u011funu bilen herkes birbirinden kimi zaman 50-100 km uzaklarda farkl\u0131 farkl\u0131 topraklarda ayn\u0131 azot analiz sonucu al\u0131nmas\u0131n\u0131n imkans\u0131z oldu\u011funu bilir.)<\/span> <\/span>\n\t<\/p>\n

\n\t3- Ayn\u0131 sonuçlara farkl\u0131 gübre tavsiyesi:<\/b><\/u> Farkl\u0131 üreticilerin analiz raporlar\u0131n\u0131 yan yana koydu\u011fumda de\u011ferler hemen hemen ayn\u0131 oluyor. Sadece bünye ve pH çok az bir miktar fark ediyor. Burada \u015föyle bir durum var: Diyelim ki topraklar\u0131n durumu, analiz sonucu ayn\u0131. O halde ayn\u0131 bitki için ayn\u0131 gübre tavsiyesi olmas\u0131n\u0131 bekleriz de\u011fil mi? Hay\u0131r efendim, hepsinde farkl\u0131 farkl\u0131 gübre tavsiyeleri yap\u0131lm\u0131\u015f. Mant\u0131k, anlam bulmak mümkün de\u011fil.<\/span> <\/span>\n\t<\/p>\n

\n\t4- Ayn\u0131 de\u011ferlere farkl\u0131 yorum:<\/b><\/u> Toprak analizlerinde her de\u011ferin kar\u015f\u0131s\u0131nda bir yorum olur. Örne\u011fin ph 8,5 ç\u0131karsa kar\u015f\u0131s\u0131na “alkali” yaz\u0131l\u0131r. Farkl\u0131 üreticilerin ayn\u0131 olan de\u011ferlerine farkl\u0131 yorumlar yaz\u0131labiliyor. Örne\u011fin pH’ \u0131 7,89 olan bir toprak analiz sonucunda yorum “alkali” iken yine 7,89 olan bir di\u011ferinde “orta alkali” ve bir di\u011ferinde “az alkali” olabiliyor.<\/span><\/span>\n\t<\/p>\n<\/blockquote>\n

\nMaalesef bunlar hiç olmamas\u0131 gereken \u015feyler. Bence toprak analizi böyle yap\u0131laca\u011f\u0131na, hiç yap\u0131lmamal\u0131. Aksi halde üreticinin analize güveni kaybolur. Her y\u0131l zorlama ile yapt\u0131r\u0131lan analiz sonucu üretici, bürokrasi ile u\u011fra\u015fmak ve bo\u015fa para harcamaktan b\u0131kacak ve uzmanlar\u0131n ba\u015fka söylediklerini de dinlemeyecek ve uygunsuz analiz sonuçlar\u0131n\u0131 uzmanlara yorumlat\u0131p olumsuzluklar\u0131 duydukça ki\u015fi ve kurumlara olan güvenini kaybedecektir. Ki bence en büyük hata bu olur!<\/p>\n

Bu sorunu çözmek için zirai analiz laboratuarlar\u0131m\u0131z\u0131n acilen TSE 17025 standard\u0131na uygun hale gelmeleri gerekmektedir.<\/p>\n

Bu öneri zorlu ve pahal\u0131 olabilir. <\/span>\n<\/p>\n

\nAma bence analizlerin hiç olmamas\u0131 veya iyi analizin pahal\u0131 olmas\u0131, hatal\u0131 olmas\u0131ndan çok daha iyidir.<\/p>\n

SORUN 2: Verilecek gübrede ne tür besinlerden ne kadar var?<\/b><\/span><\/u><\/p>\n

Bu konuda da baz\u0131 sorunlar var.<\/p>\n

Özellikle topraks\u0131z tar\u0131m seralar\u0131nda bu sorun yo\u011fun olarak hissediliyor. Gübre firmalar\u0131n\u0131n satt\u0131klar\u0131 gübrelerde beyan edilenden farkl\u0131 miktarlarda besin olabiliyor. Zaten bildi\u011fim kadar\u0131 ile \u015fu anda gübre satan firmalar\u0131 (satt\u0131klar\u0131 gübrenin kimyasal bile\u015fimi konusunda) teknik olarak denetleyen bir birim yok. Üretici ald\u0131\u011f\u0131 gübrenin içinde ne kadar azot, ne kadar fosfor var tespit edebilecek durumda de\u011fil. Tespit etse bile ne olur? En fazla, ald\u0131\u011f\u0131 gübreyi geri verir.<\/p>\n

SORUN 3- Yeti\u015ftirilen bitkinin bu besinlere ne oranda ihtiyac\u0131 var?<\/b><\/u><\/span><\/p>\n

Diyelim ki çok uygun bir analiz sonucuna ula\u015ft\u0131k ve sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z gübreleri de hem güvenilir yerlerden ald\u0131k hem de analiz ettirip içeri\u011fini do\u011frulad\u0131k.<\/p>\n

Peki, bitkilerimize ne kadar besin verece\u011fiz?<\/p>\n

Türkiye’ de yerli muz ve muzculu\u011fun önemli ismi say\u0131n Bünyamin Kozak’ \u0131n “Muz Devriminin K\u0131sa Hikayesi” adl\u0131 yaz\u0131s\u0131n\u0131 keyifle okudum geçenlerde. Ve \u015fa\u015f\u0131rarak ö\u011frendim ki bizim yerli muzlar\u0131n kalitesinin yabanc\u0131 muzlara göre dü\u015fük olmas\u0131n\u0131n en önemli sebebi, hangi gübreden ne kadar verilece\u011finin tam olarak bilinememesiymi\u015f! Eskiden önerilen gübre dekara 30 kg azot, 30 kg fosfor ve 45 kg potas imi\u015f. Ancak ara\u015ft\u0131rmalar sonucu dekara 45 yerine 130 kg potas uygulanm\u0131\u015f ve verimde büyük art\u0131\u015flar elde edilmi\u015f.<\/p>\n

Benzer sorun \u015fu an birçok bitkide var. Mesela dünya’ da en çok Türkiye taraf\u0131ndan üretilen, büyük bir ihracat geliri sa\u011flayan kiraz bitkisinin tam olarak besin ihtiyac\u0131 bilinmiyor.<\/p>\n

\u015eimdi,<\/span> <\/span>\n<\/p>\n

\n

\n\t– Yap\u0131lan toprak analizinin gerçekleri yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131<\/span> <\/span>\n\t<\/p>\n

\n\t– Att\u0131\u011f\u0131n\u0131z gübrenin içeri\u011fini net bilmedi\u011finiz  <\/span>\n\t<\/p>\n

\n\t– Besleyece\u011finiz bitkinin de besin ihtiyaçlar\u0131ndan tam emin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir ortamda<\/span> <\/span>\n\t<\/p>\n

\n\t– Üretici, gezi yatlar\u0131 için 0,80 YTL olan mazotu dört kat farkl\u0131 fiyattan alacak <\/span>\n\t<\/p>\n

\n\t– Geçen sene dü\u015fük kalite yüzünden mahsulü toplamak yerine dalda b\u0131rakm\u0131\u015f ve y\u0131l içinde sürekli kredi çekerek borçlanm\u0131\u015f olan üretici <\/span>\n\t<\/p>\n

\n\t– % 100’ den fazla fiyat art\u0131\u015f\u0131 ya\u015fam\u0131\u015f gübreden alacak,<\/span>\n\t<\/p>\n<\/blockquote>\n

\nVe bu i\u015f bilimsel, ak\u0131lc\u0131 ve karl\u0131 olacak öyle mi?<\/p>\n

Kendimizi kand\u0131rmayal\u0131m, bo\u015f hayallere kap\u0131lmayal\u0131m. Maalesef mevcut durum çok yönlü bir ç\u0131kmazlar sarmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Peki, neler Yapabiliriz?<\/b><\/u><\/span><\/p>\n

Ben yine naçizane önerilerimi yapay\u0131m:<\/span> <\/span>\n<\/p>\n

\n

\n\t1- Gezi tekneleri için 0,80 YTL olan mazot derhal üreticiye en az\u0131ndan 1,00 YTL fiyat\u0131ndan verilmelidir.<\/span><\/b> <\/span>\n\t<\/p>\n

\n\t2- Ülkedeki tüm toprak analiz laboratuarlar\u0131 akreditasyon çal\u0131\u015fmas\u0131na ba\u015flamal\u0131, belirli bir seviyeyi tutturamayan laboratuarlar analiz i\u015fine son vermeli.<\/span><\/b> <\/span>\n\t<\/p>\n

\n\t3- Türkiye çap\u0131nda (ayn\u0131 kal\u0131nt\u0131 analizlerinde oldu\u011fu gibi) fenni gübreler yetkili bir makam taraf\u0131ndan örnekleme yolu ile analiz edilip uygunsuz ürünleri üretenlere yapt\u0131r\u0131m uygulanmal\u0131.<\/span><\/b> <\/span>\n\t<\/p>\n

\n\t4- Türkiye çap\u0131nda yetkili bir makam, yap\u0131lm\u0131\u015f toprak analizlerinin uygunlu\u011funu de\u011ferlendirmeli ve hatal\u0131 analizler yapan birimlere yapt\u0131r\u0131mlar uygulanmal\u0131.<\/span><\/b>\n\t<\/p>\n<\/blockquote>\n

\nUmudumu kaybetmiyorum. Napolyon ne demi\u015f: <\/span>\n<\/p>\n

\n“Umutla umutsuzlu\u011fun aras\u0131 bir ad\u0131md\u0131r.”<\/span> <\/span>\n<\/p>\n

\n
\nEn derin sayg\u0131lar\u0131mla,<\/p>\n

Hakan Ozan Erzincanl\u0131
\nZiraat Yüksek Mühendisi
\n<\/span>www.tarimsal.com<\/span><\/a>
\n<\/span><\/span>\n<\/p>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 Z\u0131rat Y. M\u00fchendisi Hakan Ozan Erzincanl\u0131<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bahar geldi ve biz yine Türkiye çap\u0131nda denetimlere ba\u015flad\u0131k. Denetimlerde güzel geli\u015fmeler gördükçe seviniyor; eksiklikler tespit ettikçe elimizden geldi\u011fince do\u011frusunu anlatmaya, göstermeye çal\u0131\u015f\u0131yor; hatal\u0131 uygulamalar ve yanl\u0131\u015fl\u0131klar gördükçe de elbette üzülüyoruz. Üretici baz\u0131nda yap\u0131lan yanl\u0131\u015fl\u0131klar ve eksiklikler konusunda elimizden geleni yap\u0131yor, üreticiyi do\u011fru uygulamalara yönlendirmeye çal\u0131\u015f\u0131yoruz. Ancak üreticinin elinin kolunun ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu baz\u0131 konular var. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-6983","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6983","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6983"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6983\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170982,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6983\/revisions\/170982"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6983"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6983"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6983"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=6983"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}