{"id":6998,"date":"2008-05-08T21:24:00","date_gmt":"2008-05-08T21:24:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:59:07","modified_gmt":"2025-10-23T09:59:07","slug":"stres-yonetimi-5-6998","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/stres-yonetimi-5-6998","title":{"rendered":"Stres Y\u00f6netimi (5)"},"content":{"rendered":"

<\/span><\/h1>\n

\n<\/p>\n

\nSEN BAHANE ARIYORSUN!<\/span><\/span><\/strong>\n<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

\nMerhaba sevgili dostlar!<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n     <\/span>\u0130nan\u0131n sizlerden ald\u0131\u011f\u0131m ve beni çok mutlu eden son derece keyif verici mailler, ayn\u0131 zamanda çok duyguland\u0131rd\u0131. Demek ki ço\u011fumuzun ihtiyac\u0131 olan bilgileri sizlerle payla\u015farak, oldukça önemli bir konuyu i\u015flemi\u015fiz. Bu temiz ve iyi niyetli te\u015fekkürleriniz için hepinize en kalbi duygularla \u015fükranlar\u0131m\u0131 sunuyorum. Sa\u011f olun, var olun. Hepinize çok te\u015fekkür ediyorum. <\/span><\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n

\n<\/span><\/span><\/span>\n<\/p>\n

     <\/span>Bu hafta, stresi olu\u015fturan dört ana unsurdan sonuncusu olan “Çevresel<\/strong> faktörler<\/strong>” yani bundan kaynaklanan sebepleri inceleyece\u011fiz. Biliyor musunuz; asl\u0131nda bizler çok temiz duygular\u0131 olan asil bir milletin çocuklar\u0131y\u0131z. E\u015fk\u0131yam\u0131z (mafya dedikleri) bile Avrupal\u0131n\u0131nkine benzemez. Olumsuz \u015feyler yapt\u0131klar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmaz bir gerçek. Ama gariban insanlara ba\u015fka bir yüzlerini gösteriyorlar; merhamet… Galiba bu hasletleri bize mahsus bir durum olsa gerek. Baz\u0131lar\u0131n\u0131z “- \u015fimdi konu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ile ne alakas\u0131 var?” diye dü\u015fünüyor olabilirsiniz. Hakl\u0131s\u0131n\u0131z direkt olarak yok. Sadece bir de\u011ferimizi ortaya koymak aç\u0131s\u0131ndan bahsettim. <\/span><\/span><\/span><\/h1>\n

\n     <\/span>Gelin streste çevresel faktörlere bir örnek olmas\u0131 aç\u0131s\u0131ndan “göç”<\/strong> konusuna göz atal\u0131m. Uzun y\u0131llard\u0131r devam eden köyden kente göç, insanlar\u0131n çevreye uyum zorluklar\u0131 da beraberinde getirdi\u011fi bir gerçek. Ço\u011fu ki\u015fi yeni ortama uyum sa\u011flayamad\u0131. Eski al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 ile \u015fehir hayat\u0131nda benimsenenler aras\u0131nda s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kald\u0131lar. Konunun ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 sosyologlara b\u0131rakal\u0131m. Biz sadece bize laz\u0131m olan\u0131 ile ilgili konu\u015fal\u0131m. Bilirsiniz, köy ya da kasabalarda herkes birbirini tan\u0131r. Çevresinde dü\u015fünce ve duygular\u0131n\u0131 payla\u015faca\u011f\u0131 çok insan vard\u0131r. Ama bu, \u015fehir hayat\u0131na geçi\u015fte yerini “kalabal\u0131klar içinde yaln\u0131zl\u0131\u011fa”<\/strong> b\u0131rakt\u0131. Yani haz\u0131rl\u0131ks\u0131z yakaland\u0131k. Bu durum, baz\u0131 \u015fehirlerde \u015fehir kültürü ile yeti\u015fmi\u015f insanlarla köy kültürü ile yeti\u015fmi\u015flerin çat\u0131\u015fmas\u0131na dönü\u015ftü. Fakat bu, “\u015fehirliler daha kültürlü, köylüler daha az kültürlüdür.” \u015feklinde alg\u0131lamas\u0131n. Sosyal bilimciler, farkl\u0131l\u0131klar\u0131n ihtiyaçlardan do\u011fdu\u011funu söylüyor. Ama yakla\u015f\u0131m tarzlar\u0131nda önemli ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n oldu\u011funu da görmek laz\u0131m. Minik bir misal vermek gerekirse; köy-kasaba ya\u015fayanlar\u0131 genellikle biri birlerine “sen” diye hitap eder. Tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 bir insan için “siz” ifadesini kullanmak istemezler. Bu kar\u015f\u0131s\u0131ndaki ki\u015fiyi incitmek için de\u011fil, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 çevrenin ona yükledi\u011fi temiz, samimi, candan yakla\u015f\u0131m tarz\u0131d\u0131r. Bu bilinçle yeti\u015firler. Oysa bu tarz hitap edi\u015f, tan\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 bir \u015fehir kültürü alm\u0131\u015f insana için çok iticidir. Ço\u011funlukla onda içten içe bir olumsuz duygu uyand\u0131r\u0131r. Çünkü \u015fehir kültürü alm\u0131\u015f bir insan, bu durumlarda “siz” diye hitap eder. Öyle e\u011fitilmi\u015ftir. S\u0131rf bu yüzden nice gereksiz çeki\u015fmelere \u015fahit olmu\u015fumdur.  <\/span>Ç\u0131kan tart\u0131\u015fma bu yüzden olmaz. Ço\u011funlukla ba\u015fka sebeplerle ç\u0131kar. Tabi d\u0131\u015fardan bak\u0131l\u0131nca bu böyle görünse de, as\u0131l sebep yukar\u0131daki bahsetti\u011fimiz gerekçeye dayan\u0131r.  <\/span><\/span><\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n     <\/span>Sanayile\u015fme hareketi ülkemizde h\u0131zl\u0131 göçü, farkl\u0131 ya\u015fam tarz\u0131 olan insanlar\u0131n aniden bir araya gelmesine, bu da insanlar\u0131n intibak (uyum) zorluklar\u0131 çekmesine sebep oldu. Mesela bu anlamda son 25 y\u0131lda \u0130stanbul’ un ba\u015f\u0131na gelenler, pi\u015fmi\u015f tavu\u011fun ba\u015f\u0131na gelmedi. Ta\u015fradan buraya göç eden insanlar, ya\u015fam alanlar\u0131nda do\u011fal olarak daralmalara sebep oldular. Bu onlar\u0131n kabahati olmasa da, sonucu de\u011fi\u015ftirmiyor. Bir örnek vermek gerekirse; tramvaya bindiniz, koltuklar bombo\u015f. Her duraktan binen yolcularla vagon h\u0131nca h\u0131nç doldu. Neler hissedersiniz? Normal \u015fartlarda asla bu kadar yak\u0131n durmayaca\u011f\u0131n\u0131z insanlar tam da burnunuzun dibinde. Ho\u015flanmazs\u0131n\u0131z de\u011fil mi? Oysa sonradan binenlerin ne kabahati var. Asl\u0131nda herkes biliyor ki, bu bir mecburiyet. Üstüne üstlük bir de yanl\u0131\u015fl\u0131kla aya\u011f\u0131na bassalar, seyreyleyin siz \u015fenli\u011fi.. Buna benzer örneklerle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131yor musunuz? Ne yalan söyleyeyim ben çokça kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yorum. <\/span><\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n     <\/span>Bu gibi durumlarda kendime evden ç\u0131karken telkinde bulunurum; \u015fimdi binece\u011fin vapur, bu saatlerde bal\u0131k istifidir. Çok s\u0131k\u0131\u015f\u0131k bir \u015fekilde yolculuk yapabilirsin. Hatta alkollü bir adam\u0131n yan\u0131na da dü\u015febilir, o ho\u015f (!) kokular\u0131 teneffüs edebilirsin. Ama buna (mesela yar\u0131m saat, bir saat) katlanmak zorundas\u0131n. Çantas\u0131n\u0131 düzelten bir bey, yanl\u0131\u015fl\u0131kla sana dirsek atabilir. Buna haz\u0131rl\u0131kl\u0131 ol. Vas\u0131tay\u0131 kulland\u0131ktan sonra çok az bir olumsuz duygu yüklenirim. Çünkü kendimi haz\u0131rlam\u0131\u015f\u0131md\u0131r. Ama bu telkini yapmam\u0131\u015fsam herkes gibi olumsuz duygular beni kaplamaya ba\u015flar. \u0130çimde biriken olumsuz duygular\u0131 gidermek için, vard\u0131\u011f\u0131m yerde tan\u0131d\u0131klar\u0131mla selamla\u015fmam, bazen latife (\u015faka) yapmam yeterli olur. Yetmedi mi, bir dostumu arar k\u0131sa bir sohbet ederim. Denemeyenlerinize tavsiye ederim. Garanti veriyorum, i\u015fe yar\u0131yor.<\/span><\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n     <\/span>Ba\u015fkaca neler olabilir? Özellikle çal\u0131\u015fma hayat\u0131nda yeti\u015fmesi için zamanla yar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u015fler, çak\u0131\u015fan öncelikler, alman\u0131z gereken deste\u011fin az olmas\u0131, ast üst ili\u015fkilerindeki uyu\u015fmazl\u0131klar, yeterince aç\u0131k olmayan beklentiler ve hedefler, ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k kayg\u0131s\u0131. Bu örnekleri, ihtimalleri siz art\u0131rabilirsiniz. Sizce bundan kurtulma \u015fans\u0131 var m\u0131? Me\u015fhur hikâyedir; Adam\u0131n birini aslan kovalar. Can havli ile kim ko\u015fmaz? Kan ter içinde bir uçurumun kenar\u0131na kadar gelir. Aslan at\u0131l\u0131r av\u0131n\u0131 yemek için. Dengesini kaybeden adam uçuruma yuvarlanacakken, son anda tek eli ile bir dala tutmay\u0131 ba\u015far\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131ya bakt\u0131\u011f\u0131nda uçurumun deh\u015fet veren yüksekli\u011fini ile ürperir. Ama içini katmerli olarak ürperten ba\u015fka \u015feyler de vard\u0131r. Hemen aya\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131nda z\u0131playarak onu yakalamak isteyen bir ay\u0131 ve av\u0131n\u0131 elinden kaç\u0131rd\u0131\u011f\u0131 için iyice öfkelenerek, a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru öldürücü pençeler sallayan bir aslan. Bu da yetmezmi\u015f gibi, tutundu\u011fu dal\u0131 kemiren bir çift yaban domuzu… Tam da bu arada bu arada burun hizas\u0131ndaki mis gibi kokan yaban çileklerini fark eder. Bo\u015fta olan di\u011fer eliyle çileklere uzan\u0131r. Onlar\u0131 çi\u011fnerken dama\u011f\u0131na yay\u0131lan lezzetin verdi\u011fi keyifle yüzüne tatl\u0131 bir gülümseme  <\/span>yay\u0131l\u0131r “- h\u0131mmm.. çok nefis bir tad\u0131 var” diye m\u0131r\u0131ldan\u0131r. <\/span><\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n    <\/span> <\/span>Aram\u0131zda bu kadar olumsuzlu\u011fu bir arada ya\u015fayan\u0131m\u0131z var m\u0131? \u015eayet varsa, bu hikâyedeki adam\u0131 en iyi o anlayabilir. Bu çok zor bir ihtimal olmas\u0131na ra\u011fmen, hikâyedeki kahraman\u0131m\u0131z\u0131n yakla\u015f\u0131m tarz\u0131 dikkatinizi çekmi\u015ftir; bunal\u0131mdan kurtulmak için, olumlu olan \u015feylere odaklanarak çözüme daha rahat gitmek. Yani ate\u015f alt\u0131nda sakin kalabilmek… Ne güzel söylemi\u015f büyük üstad Said- i Nursi; “Güzel bakan, güzel dü\u015fünür. Güzel dü\u015fünen hayattan lezzet al\u0131r.” <\/strong><\/span><\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n     <\/span>Sizlere en ba\u015f\u0131nda, yaz\u0131 serimize ba\u015flarken bir \u015fey söylemi\u015ftim; “ Stresi yerden yere vurduktan sonra biraz da onun avukatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapay\u0131m. \u0130nsan ba\u015far\u0131s\u0131ndaki katk\u0131s\u0131n\u0131 göz ard\u0131 etmemek gerek. Baz\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131n “nas\u0131l yani?” dedi\u011fini duyar gibiyim.” Hat\u0131rlad\u0131n\u0131z m\u0131? Merak etmeyin, ben sözümü unutmad\u0131m. Bundan sonraki yaz\u0131m, i\u015fte bu faydal\u0131 stres üzerine olacak. Ama biraz sab\u0131r… Bu arada bana ula\u015fan kalemi güçlü arkada\u015flar\u0131n yaz\u0131lar\u0131 elimde. Hele baz\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131n yaz\u0131s\u0131 muhte\u015fem olmu\u015f. Ellerinize sa\u011fl\u0131k. \u0130zinlerini alarak, ya\u015fanm\u0131\u015f hayat hikâyelerini e\u011fitimlerimde kullanmak isterim.<\/span><\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n      <\/span>Bu dünyada her \u015feyin gönlünüzce olmas\u0131 mümkün de\u011fil. Sab\u0131rla devam edin, i\u015fler iyiye gidecek. Hiç \u015füpheniz olmas\u0131n. Ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131za, gönlünüzü rahatlatacak tepki gücünüzün (hüsnü zan) olmas\u0131n\u0131 yüce yaratandan diliyorum. Hepinize sa\u011fl\u0131kl\u0131, huzur dolu bir hafta diliyorum. Umut ve sevgiyle…<\/span><\/span><\/span>\n<\/p>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 \u0130nsan \u0130li\u015fkileri Ustas\u0131 \u0130smail Hakk\u0131 KAR<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

SEN BAHANE ARIYORSUN! Merhaba sevgili dostlar!      \u0130nan\u0131n sizlerden ald\u0131\u011f\u0131m ve beni çok mutlu eden son derece keyif verici mailler, ayn\u0131 zamanda çok duyguland\u0131rd\u0131. Demek ki ço\u011fumuzun ihtiyac\u0131 olan bilgileri sizlerle payla\u015farak, oldukça önemli bir konuyu i\u015flemi\u015fiz. Bu temiz ve iyi niyetli te\u015fekkürleriniz için hepinize en kalbi duygularla \u015fükranlar\u0131m\u0131 sunuyorum. Sa\u011f olun, var olun. Hepinize […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-6998","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6998","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6998"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6998\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170976,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6998\/revisions\/170976"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6998"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6998"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6998"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=6998"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}