{"id":7005,"date":"2008-05-08T21:37:00","date_gmt":"2008-05-08T21:37:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:59:07","modified_gmt":"2025-10-23T09:59:07","slug":"stres-yonetimi-12-7005","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/stres-yonetimi-12-7005","title":{"rendered":"STRES Y\u00d6NET\u0130M\u0130 12"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\nSEN BAHANE ARIYORSUN!<\/span><\/h1>\n

\n       Merhaba dostlar!<\/span>\n<\/p>\n

\n         Yaz\u0131 dizimizi takip etti\u011fi anla\u015f\u0131lan Cemil Bey, stres konusunu bir cümle ile özetledi; “Stres, kaybettiklerinin üzüntüsü, elde edeceklerinin umudu içinde bocalamaktan meydana gelen s\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n ad\u0131d\u0131r.” Kendisini tebrik ediyorum. Asl\u0131nda bu tarif büyük ölçüde stresi bize tan\u0131ml\u0131yor. Böyle olmakla beraber, doktorun “x” hastas\u0131s\u0131n\u0131z demesi sizi ne kadar tatmin eder ve bu aç\u0131klamay\u0131 yeterli görür müsünüz? Ortalama herkesin ilk sorusu, nas\u0131l hasta oldu\u011fu ile ilgili olur. Sebeplerini ö\u011frendikten sonra, nas\u0131l kurtulaca\u011f\u0131 ve nelere dikkat etmesi gerekti\u011fi ile ilgili sorular bunu izler. Her akl\u0131 ba\u015f\u0131nda insan bunu yapar öyle de\u011fil mi? <\/span>\n<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Evet, gerçekten de stresin en önemli ana sebepleri, payla\u015f\u0131m duygusunun azl\u0131\u011f\u0131, hedefsizlik, elde edemediklerinden duyulan pi\u015fmanl\u0131k ve buna bakarak gelecekte ya\u015fayaca\u011f\u0131 kötü olaylar\u0131 dü\u015fünme endi\u015fesinden ibaret. <\/span><\/p>\n

\n      Gelece\u011fi okumak, tahmine \u015fartlanmak, acele sonuçlara (ço\u011funlukla) yanl\u0131\u015f karar ve akabinde de yanl\u0131\u015f sonuçlara varmam\u0131za zemin olu\u015fturur. Gelecekle ilgili varsay\u0131mda bulunmak, plan yapmaya benzemez. \u0130kisi de gelecekle ilgilidir. Fakat gelece\u011fi okumaya çal\u0131\u015f\u0131rken bir konunun nereye varaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin eder ve sanki ihtimal kesin olarak do\u011fruymu\u015f gibi hareket etmeye ba\u015flar\u0131z. Plan yaparken ise, gerçekle\u015fmesini istedi\u011fimiz bir sonucu zihnimizde veya kâ\u011f\u0131t üzerinde olu\u015fturur ve bu sonucun gerçekle\u015fmesi için çal\u0131\u015fmaya koyuluruz. Gelece\u011fi tahmin (ço\u011fu kere) sadece duygulara, plan yapmak ise dü\u015fünce, duygu ve mant\u0131\u011f\u0131n bile\u015fkesi ile yap\u0131lan faaliyet biçimidir. Birinde önsezi ve (bunu tamam\u0131yla yok saymamakla beraber) varsay\u0131mla hareket ederek, asl\u0131nda tembelce davranm\u0131\u015f oluruz. Di\u011ferindeyse, tüm parçalar\u0131 da i\u015fin içine dâhil ederek esasl\u0131 ve sistematik çal\u0131\u015fma sergileriz. <\/span>\n<\/p>\n

\n      Gelece\u011fi okurken, baz\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n bir yaftalama, etiketleme, kategorize etme gibi kötü al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 vard\u0131r. Oysa ba\u015fkalar\u0131 hakk\u0131nda önyarg\u0131larla karar verirken, çevremizin de bizim hakk\u0131m\u0131zda olumsuz kanaat olu\u015fturdu\u011funu neden fark\u0131na varm\u0131yoruz ki? Bu \u015fekilde yarg\u0131lama, strese sebep olan ve insan\u0131n öz sayg\u0131s\u0131n\u0131 zay\u0131flatan bir davran\u0131\u015ft\u0131r. Mahkeme yarg\u0131çlar\u0131na bir bak\u0131n; kesin görünen bir olay kar\u015f\u0131s\u0131nda bile, iddia makam\u0131ndan kabul edilebilir deliller isterler. Bunun ayr\u0131nt\u0131lar\u0131na, bulu\u015fum olan empatik yakla\u015f\u0131mda “çift kalem tekni\u011fi”  konusunda de\u011finiriz. <\/span>\n<\/p>\n

\n      Bir e\u011fitimimde kendi hikâyesini payla\u015fan Orhan beye kulak verelim; “- Daha yeni i\u015fe ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m. Büyük say\u0131labilecek bir i\u015fletmeydi. Yakla\u015f\u0131k olarak 600 – 800 aras\u0131 personeli bulunuyordu. Herkes gibi ilk günlerde bir gariplik, yabanc\u0131l\u0131k çekiyor insan. Ben de bu duygularla, yeni i\u015f yerimdeki ortam\u0131 ve insanlar\u0131 gözlemliyordum. Özel e\u015fyalar\u0131m\u0131 yerle\u015ftirirken fincan\u0131m\u0131n nerede duraca\u011f\u0131na karar veremedim. Çay oca\u011f\u0131 görevlisi oldu\u011funu söyleyen beye, eski i\u015fyerimde bunun çay oca\u011f\u0131nda durdu\u011funu, burada da ayn\u0131 uygulama olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sordum. Ama adam öyle kibirli ve tepeden bakt\u0131 ki, ak\u0131llara ziyan. “Sen daha çok çömezsin! ” der gibi bir ifadeyle m\u0131r\u0131ldand\u0131; “ -hallederiz!” . Sert bir hareketle elimden fincan\u0131 kapt\u0131. \u015ea\u015f\u0131rm\u0131\u015f ve k\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131m. Günler sonra, bu arkada\u015f\u0131n yerinden ve hayat\u0131ndan hiç de mutlu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlam\u0131\u015ft\u0131m. Asl\u0131nda müdür olacak adamm\u0131\u015f da, bu hakk\u0131 yenmi\u015f de çayc\u0131 olmu\u015f. Bu tavr\u0131 ile çevresine bak\u0131yor, bunun h\u0131nc\u0131n\u0131 özellikle benim gibi çömezlerden al\u0131yordu. Yeni i\u015f arkada\u015flar\u0131m, onun genellikle kar\u015f\u0131s\u0131ndaki insan hakk\u0131nda olumsuz kanaat geli\u015ftirdi\u011fini anlatt\u0131lar. Dost olmam\u0131z oldukça uzun sürdü. <\/span>\n<\/p>\n

\n       Bir gün \u015fu sizin anlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131z “alt\u0131 ad\u0131m” a benzer bir metot izleyerek, bu davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n kendisine ve kar\u015f\u0131s\u0131ndakine ne denli zarar verdi\u011fini anlatt\u0131m. Ona, bir insan\u0131n ilk bak\u0131\u015fta anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n, nas\u0131l bir karaktere sahip oldu\u011funu tam olarak bilemeyece\u011fimizi anlatt\u0131m. Benimle payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 hayat hikâyesinde, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 ihanet ve temiz duygular\u0131n\u0131n nas\u0131l sömürüldü\u011fünden bahsetti. Bu yüzden en ufak bir belirtide hemen önlemini ald\u0131\u011f\u0131ndan söz etti. Ona bunun çok “pe\u015fin hükümcülük” oldu\u011funu, baz\u0131 “pire” misali \u015feyleri, adeta “deve” yapmamas\u0131n\u0131 tavsiye ettim. Sab\u0131rl\u0131 olmas\u0131n\u0131, gözlemlerini mümkün oldukça duygular\u0131ndan ziyade mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 kullanarak yapmas\u0131n\u0131 tavsiye ettim. Duygular\u0131na göre bir kanaat geli\u015ftirse bile, hemen sonuca gitmemesini sal\u0131k verdim. Sakin bir kafa ile plan haz\u0131rlamas\u0131n\u0131 ve bunu uygulayarak kar\u015f\u0131dakine, kendisi ve çevresi için olumlu davran\u0131\u015flar\u0131 bulunan bir insan olma yolunda yard\u0131m etmesi gerekti\u011fini söyledim. Buna örnek olarak kendisi ile arkada\u015f olma çabam\u0131 anlatt\u0131m. “- Bak dostum; senin hakk\u0131nda ilk izlenimlerimle hemen sonuç ç\u0131karsayd\u0131m, mutlaka kavga ederdim. Kim bilir, beklide dövü\u015fmemiz gerekirdi. Oysa \u015fimdi arkada\u015f\u0131z” dedim.<\/span>\n<\/p>\n

\n      Barbara Braham, kitab\u0131nda diyor ki; “Sak\u0131n abartmay\u0131n ve büyütmeyin. Böyle yaparak sadece kendinizi stres alt\u0131na sokars\u0131n\u0131z. Gerçekleri oldu\u011fu gibi kabul etmeye ba\u015flad\u0131kça, kendinizi de kabul etti\u011finizi ve hayat\u0131n bu \u015fekilde daha kolay akt\u0131\u011f\u0131n\u0131 göreceksiniz. E\u011fer dü\u015fünce tarz\u0131n\u0131z, o an için olumsuzsa, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z sorunu çözme konusunda ataca\u011f\u0131n\u0131z ilk ad\u0131m kendi dü\u015füncelerinizi de\u011fi\u015ftirmek olmal\u0131d\u0131r. ” <\/span>\n<\/p>\n

\n      Dostlar\u0131m; kayg\u0131lanmak, tasalanmak, insani bir duygudur. F\u0131tri, yani do\u011fu\u015ftan gelen içgüdüsel bir kayna\u011fa dayan\u0131r. \u0130nsan\u0131n kendini ve sevdiklerini savunmas\u0131 için Yüce Yaratan\u0131n bize hediyesidir. Ama nas\u0131l ki her \u015feyin a\u015f\u0131r\u0131s\u0131 zararl\u0131 ise, bu tutumun da fazlas\u0131 bize zarar veriyor. Peki, bunu ne azalt\u0131r? Tabiî ki önce bu konuda bilgilenmemiz ve sonra da hayata uygularsak bu mümkün olur.  <\/span>\n<\/p>\n

\n      Haftaya bizi en çok nelerin kayg\u0131land\u0131rd\u0131\u011f\u0131, endi\u015feye sevk etti\u011fini s\u0131ralayaca\u011f\u0131z. Hepinizin sevgi ve sayg\u0131 çemberiyle ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f bir çevreniz olmas\u0131n\u0131 Yüce Allah’tan niyaz eder, esenlikler dilerim. <\/span><\/p>\n

\u0130smail Hakk\u0131 Kar
\n<\/span><\/span>\u0130nsan \u0130li\u015fkileri Ustas\u0131<\/span>\n<\/p>\n

<\/span><\/h1>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 \u0130nsan \u0130li\u015fkileri Ustas\u0131 \u0130smail Hakk\u0131 KAR<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

SEN BAHANE ARIYORSUN!        Merhaba dostlar!          Yaz\u0131 dizimizi takip etti\u011fi anla\u015f\u0131lan Cemil Bey, stres konusunu bir cümle ile özetledi; “Stres, kaybettiklerinin üzüntüsü, elde edeceklerinin umudu içinde bocalamaktan meydana gelen s\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n ad\u0131d\u0131r.” Kendisini tebrik ediyorum. Asl\u0131nda bu tarif büyük ölçüde stresi bize tan\u0131ml\u0131yor. Böyle olmakla beraber, doktorun “x” hastas\u0131s\u0131n\u0131z demesi sizi ne kadar tatmin eder […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-7005","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7005","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7005"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7005\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170969,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7005\/revisions\/170969"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7005"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7005"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7005"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=7005"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}