{"id":7028,"date":"2008-05-01T00:00:00","date_gmt":"2008-05-01T00:00:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:59:08","modified_gmt":"2025-10-23T09:59:08","slug":"stres-yonetimi-2-7028","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/stres-yonetimi-2-7028","title":{"rendered":"Stres Y\u00f6netimi 2"},"content":{"rendered":"

\nSEN BAHANE ARIYORSUN!      <\/span>\n<\/p>\n

\nMerhaba dostlar!      <\/span>\n<\/p>\n

\nArt\u0131k yaz mevsimi kendini iyiden iyiye hissettirdi. Mevsimin geli\u015fiyle bahse geçen konumuzun potansiyel olu\u015fumu da (do\u011fal olarak) artmaya devam ediyor. \u015eöyle ki; yaz mevsimi, vücuttaki kan oran\u0131n\u0131n en fazla oldu\u011fu dönemdir. Halk diliyle kan\u0131n sulu oldu\u011fu zamand\u0131r. Bu, kan dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131n daha ak\u0131\u015fkan olmas\u0131 anlam\u0131na geliyor. S\u0131caklar, ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na potansiyel stres kayna\u011f\u0131d\u0131r. Çünkü sulanm\u0131\u015f kan,  adrenalini vücuda daha h\u0131zl\u0131 yayaca\u011f\u0131ndan, kontrolden daha çabuk ç\u0131kmam\u0131za sebep oluyor.. aman dikkat!.. Öfke, ani ç\u0131kan f\u0131rt\u0131na gibidir. Haz\u0131rl\u0131ks\u0131z yakalan\u0131rsan\u0131z tahribat\u0131 çok fazla olabilir. Önüne kim ç\u0131karsa tahrip eder..sizi bile. Kendinize zarar verebilirsiniz.<\/span> <\/span>\n<\/p>\n

\n Neler strese sebep olur, birlikte bir göz atal\u0131m. Bunlar\u0131 dört ana grupta toplamak mümkündür; de\u011fi\u015fim, gizli gerilim, karakteristik özellikler, çevresel stres faktörleri.
\n     De\u011fi\u015fim, istemesek de ya\u015fam\u0131m\u0131zda sürekli olan bir süreçtir. Ondan kaçmak veya direnmek yerine ayak uydurmak, asl\u0131nda ilerlememiz için bir f\u0131rsatt\u0131r. Kendi iste\u011fimizle kabul ederek de\u011fi\u015fimi geli\u015fime çevirmeliyiz. Bir ara, emekli bir sanayicinin röportaj\u0131n\u0131 okumu\u015ftum; sekseninden sonra bilgisayar ile yak\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, internetle dünyay\u0131 dola\u015fman\u0131n ne kadar muhte\u015fem ve bir o kadar da keyifli bir u\u011fra\u015f oldu\u011fundan bahisle, “ y\u0131llarca \u015firketlerimde tüm elemanlar\u0131m\u0131z\u0131 teknolojik bir gereçlerin, bir ihtiyaç oldu\u011funa ikna oldu\u011fum için te\u015fvik etmi\u015ftim. Ama “benden geçti” diyerek, onunla hiç ilgilenmemi\u015ftim. Ne büyük hata yapm\u0131\u015f\u0131m! \u015eimdi ise adeta diz üstü bilgisayar\u0131mla bir bütünüz. Onunla yat\u0131p, onunla kalk\u0131yorum.” diyerek, bir anlamda geçmi\u015findeki tutumuna hay\u0131flan\u0131yordu. H\u0131zla geçmi\u015fteki eksiklerini telafiye çabal\u0131yordu. Oysa hayat, sürekli yükseli\u015f trendi olmas\u0131 gereken bir süreç olmal\u0131d\u0131r. Bu kabul. Ancak uygulamalarda bazen performans dü\u015fü\u015fleri, dura\u011fanl\u0131\u011f\u0131, yükseli\u015fleri olacakt\u0131r. Bu dura\u011fan ve dü\u015fü\u015fler bizi pes ettirmemeli. \u0130\u015fte az önceki misalimizdeki sanayici beyefendi bu hataya dü\u015ferek, ipin ucunu b\u0131rak\u0131p kendini bu konuda mahrum b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r.
\n      De\u011fi\u015fimindeki birinci a\u015fama, inkârd\u0131r. “Do\u011fru oldu\u011funa inanm\u0131yorum!”, ”bu kadar iyi bir geli\u015fmenin olmas\u0131 mümkün de\u011fil! ” tarz\u0131 d\u0131\u015flama, sonuçlar\u0131 kabullenememe, herkesin ya\u015fayabilece\u011fi bir süreçtir ve do\u011fald\u0131r. Tabi bu a\u015famaya tak\u0131l\u0131p kalmad\u0131kça.
\n 
\n      Bu a\u015famadan sonra, direnme a\u015famas\u0131 ba\u015flar. Buna bir dizi yo\u011fun duygular e\u015flik eder; öfke, suçluluk duygusu, s\u0131k\u0131nt\u0131, üzüntü, \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k ve korku, ilk olarak verilebilecek örneklerdir. Belki ilerleyen aylarda “reaktif davran\u0131\u015f tarz\u0131n\u0131 benimseyen insan\u0131n savunma mekanizmalar\u0131” konusunu i\u015flerken buna daha geni\u015f yer veririz.
\n      Ki\u015fi, bu durumu yorumlamakta zorluk çeker. Ama derinden derine kendini gerilimde hisseder. \u015eiddeti daha da artarsa strese ve son a\u015fama olarak da depresyona sürüklenir. Bunun tepkisel büyüklü\u011fü, ona olan (de\u011fi\u015fime) bak\u0131\u015f\u0131na ve ki\u015filik yap\u0131s\u0131na göre farkl\u0131l\u0131k gösteren bir durumdur. Mesela i\u015f yerinde, oldu\u011fu pozisyonu kaybeden ki\u015fi, yeni pozisyonuna adapte olmakta zorlan\u0131r basitle\u015fti\u011fini, \u015fahsiyetinden çok \u015fey kaybetti\u011fini hissetmeye ba\u015flar. Hâlbuki bu tamamen bak\u0131\u015f aç\u0131s\u0131yla alakal\u0131 bir durumdur. Yani de\u011fi\u015fim ne tamamen iyi, ne de tamamen kötüdür. Asl\u0131nda hem iyi, hem de kötüdür. Eski düzenin bozulmas\u0131 bak\u0131m\u0131nda kötü olabilir. Ama yeni f\u0131rsatlar bak\u0131m\u0131ndan da iyidir.
\n      Direnme safhas\u0131ndan sonra, ke\u015ffetme a\u015famas\u0131na girilir. Mevcut yeni durumu enine boyuna ölçüp biçerek de\u011ferlendirmeler yapmaya ba\u015flan\u0131r. Tabi bu durum, tepki vermenin halinin sona erdi\u011fi noktad\u0131r. “Acaba bana faydal\u0131 ne yönleri var?” anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n izlerini ta\u015f\u0131r. \u0130nkâr ve direnç bunal\u0131m\u0131ndan s\u0131yr\u0131lmad\u0131r. Ve potansiyel olarak, ba\u015f\u0131m\u0131za gelen de\u011fi\u015fimin olumlu yönlerine odaklanmakt\u0131r. Bu tedirginlik duydu\u011fumuz noktalara tak\u0131lmadan daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 dü\u015fünce ile son durumu de\u011ferlendirmemiz için iyi bir yöntemdir.
\n      Son olarak da, kabul a\u015famas\u0131n\u0131 ya\u015fan\u0131r. Bu dönemde, de\u011fi\u015fimin olumlu ve olumsuz yönlerini görmü\u015f ve hayat\u0131m\u0131zla bütünle\u015ftirdi\u011fimiz evreyi ya\u015far\u0131z. Yani de\u011fi\u015fim depreminin sars\u0131nt\u0131s\u0131 bizi art\u0131k etkilemez. Daha do\u011frusu deprem diye bir \u015fey kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Her halükarda insan olarak hepimiz, bu sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z evrelerin birinde tak\u0131lmak gibi bir hakk\u0131m\u0131z oldu\u011funu unutmamak gerek. Ama buna tak\u0131l\u0131p kalman\u0131n da bize bir yarar sa\u011flamayaca\u011f\u0131n\u0131 da unutmamam\u0131z laz\u0131m! Çevrenizde bir sürü insan tan\u0131rs\u0131n\u0131z; “ben bu hallere dü\u015fecek adam\u0131y\u0131m?!” diyen ve kendini paralayan. \u0130\u015f yerlerindeki de\u011fi\u015fime, bayanlar\u0131n daha kolay adapte oldu\u011funu söylemek mümkün. Bu konuda biz erkekler uyum zorlu\u011funun onlara göre daha fazla oldu\u011funu gözlemliyorum.
\n       Bir arkada\u015f\u0131m\u0131 ziyarete gitti\u011fimde, bir y\u0131ll\u0131k de\u011fi\u015fimlere hala adapte olamay\u0131p, yak\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 görmü\u015f ve ona \u015föyle bir soru sormu\u015ftum; “bu \u015fikâyet edi\u015flerinin \u015fu ana kadar sana nas\u0131l katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dü\u015fünüyorsun?” \u0130\u015fte o anda sorum arkada\u015f\u0131mda kafas\u0131na balyoz yemi\u015fçesine etkisi yapm\u0131\u015f ve bir anl\u0131k bocalamadan sonra kendini hakl\u0131 oldu\u011funu göstermek için bana kar\u015f\u0131 \u015fiddetli savunma çabalar\u0131n\u0131 hayret ve birazda muzip bir \u015fekilde dinlemi\u015ftim. Çünkü olay\u0131 d\u0131\u015fardan gözlemleyen biri olarak birçok gerekçelerinin çocukça oldu\u011funu, birçok yönden tamamen duygusal sebep temelleri üzerine kurgulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark etmi\u015ftim. Bilirsiniz; çocuklarda eylemlerini ço\u011funlukla duygusal boyutlar\u0131 gerekçe göstererek yaparlar. Biz büyükler de bunlar\u0131 tebessümle kar\u015f\u0131lar\u0131z ve çocukluklar\u0131na veririz. Bu durum yeti\u015fkinlerde görüldü\u011fünde bazen hiç de \u015f\u0131k durmuyor.. ne dersiniz? \u0130\u015fte arkada\u015f\u0131m\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 hadisede bana sundu\u011fu mazeretler (bir k\u0131sm\u0131 hakl\u0131 bile olsa) duygusal yakla\u015f\u0131mla ortaya konulan mazeret sözleriydi. Onlar\u0131n arkas\u0131nda duruyor ve asla onlarla yüzle\u015fmek istemiyordu. \u0130kinci olarak sorumu yöneltmi\u015ftim; “ \u0130\u015fini de\u011fi\u015ftirmeyi dü\u015fünmedin mi? ” Verdi\u011fi cevap ilginçti: hay\u0131r. Klasik bir söz vard\u0131r. Ya sevdi\u011fin i\u015fi yap, ya da i\u015fini sev. Bu sözün etraf\u0131na toplan\u0131p tekrar dü\u015fünmemiz gerek ne dersiniz? Sonunda da sizinle söyle\u015fti\u011fimiz ad\u0131mlar\u0131 atmaya karar verdik. O \u015fimdi \u015firketinde h\u0131zl\u0131 bir kariyer yükseli\u015finde. Bilirsiniz; kuma saplanan araban\u0131n tekerleri döner, motor benzin tüketir, lastikleri a\u015f\u0131r\u0131 patinajdan yanar. Ama araç santim ilerleyemez. \u0130\u015fte mazeretlerimiz de sonuç olarak bizim için bundan farkl\u0131 de\u011fildir. Bizi mahveder, fakat mevcut durumumuza bir katk\u0131s\u0131 olmaz. Yani “mazeret, i\u015f üretmez!” . “Olsayd\u0131, yapsayd\u0131 ve ke\u015fke bir araya gelmi\u015f, (sonuç olarak) hiç ç\u0131km\u0131\u015f”
\n      Bazen hayat\u0131m\u0131zda olan de\u011fi\u015fimler de ba\u015f\u0131m\u0131za belad\u0131r. A\u015f\u0131r\u0131 sevincin stresini ya\u015far ve bunu kald\u0131ramay\u0131z. Yeni bir eve ta\u015f\u0131n\u0131p, bu sevinç psikolojisi ile yapmas\u0131 gereken baz\u0131 görevlerini aksatan han\u0131mlar tan\u0131d\u0131m. Yeni arabas\u0131n\u0131n aksesuarlar\u0131yla u\u011fra\u015fmaktan i\u015fyerini ihmal eden dostlar\u0131m oldu. Bu beklenmedik de\u011fi\u015fim, onlar için bir sevinç stresi olur. Ama h\u0131rs derecesinde baz\u0131 \u015feyleri zorlamak, yapmaya çal\u0131\u015fmak, bazen onun olmamas\u0131 için direnmek kadar bize zarar veriyor.
\n       Buna kendi hayat\u0131mdan bir örnek vereyim. Bir firmada çal\u0131\u015f\u0131rken, çok çal\u0131\u015fkan ve becerikli, çal\u0131\u015fkan Vedat isimli personelim vard\u0131. Bana “ a\u011fabey, bir gün böyle bir firmam olacak! ” demi\u015fti. Ona bunun mümkün oldu\u011funu, ama hayat\u0131n ba\u015fka sorumluluklar\u0131n\u0131n da oldu\u011funu, bunlar\u0131 asla unutmamas\u0131 gerekti\u011fini söylemi\u015ftim. Tavsiye olarak \u015fu kurallar\u0131 s\u0131ralam\u0131\u015ft\u0131m; ailemize, i\u015f yeri arkada\u015flar\u0131m\u0131za, dost ve akrabalar\u0131m\u0131za, sosyal çevremize dengeli ve kaliteli zaman ay\u0131rmam\u0131z gerekir. O bunlar\u0131 dinlerken, kulak arkas\u0131 etti\u011fini hissediyordum. Aradan uzun y\u0131llar geçti. Geçenlerde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k. Hasret giderdikten sonra, neler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 sordu\u011fumda, bir firma kurdu\u011funu ve bir ara i\u015flerini çok iyi gitti\u011fini, ama bir süre sonra çevresindeki insanlar\u0131 ve sonrada i\u015fini kaybetti\u011finden dert yand\u0131. A\u011flamakl\u0131 bir \u015fekilde “y\u0131llar önce bahsetti\u011fin \u015feyleri ihmal etti\u011fimden \u015fimdi olumsuzlu\u011funu ya\u015f\u0131yorum. Tekrar s\u0131f\u0131rdan ba\u015flad\u0131m. Ama ba\u015far\u0131y\u0131 art\u0131k eskisi gibi h\u0131rsla yakalamaya çal\u0131\u015fmayaca\u011f\u0131m. Bunun bedelini a\u011f\u0131r bir \u015fekilde ödedim. Sadece gereken zaman\u0131 i\u015fime ay\u0131raca\u011f\u0131m. Geri kalan\u0131 vaktimi di\u011fer insanlara ay\u0131raca\u011f\u0131m.” demi\u015fti.
\n      Sevgili dostlar; h\u0131rs önce sahibini yakarm\u0131\u015f, sonra da etraf\u0131ndakileri… Nedense y\u0131llard\u0131r ülkemizde, “h\u0131rs”  ve “azim”  birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. H\u0131rs ile ba\u015far\u0131 elde etmek, hedefe her \u015feye ra\u011fmen ve gerekirse ba\u015fkalar\u0131n\u0131 tahrip ve yok ederek varmakt\u0131r. Oysa azim öyle de\u011fil; yine her \u015feye ra\u011fmen hedefe varmakt\u0131r. Ama bazen ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ç\u0131kar\u0131n\u0131 da hesaba katarak, onlar\u0131 incitmeden ve belki onlara da yard\u0131mda bulunarak mutlu sona ula\u015fmakt\u0131r. Yani azimde payla\u015fmak ve hak sahibi olan di\u011ferler insanlar\u0131 da gözetmek sorumlulu\u011fu vard\u0131r. Kapitalist dünya gerçeklerine ne kadar ters de\u011fimli? Hakl\u0131s\u0131n\u0131z. Ama bendeniz e\u011fitimlerimde ve radyo program\u0131mda defalarca tekrar etti\u011fim, çok sevdi\u011fim bir sözüm var;  “hayat, gerçekleri göz ard\u0131 etmeden ideale do\u011fru yol almakt\u0131r.”  Tabi ki bu bazen bizi zorlar. Ama \u015ferefli, erdemli, onurlu insan olmak.. bu ba\u015fka türlü nas\u0131l olacak? Bunlar çar\u015f\u0131 pazarda sat\u0131lmaz ve bedelsiz elde edilmez. Bunun için emek çekmek, fazilet mücadelesinde bulunmak gerek.
\n      Beklemedi\u011fimiz veya istemedi\u011fimiz de\u011fi\u015fimler konu\u015funa tekrar dönecek olursak, önce durum tespiti yaparak ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 tahlil etmeli, de\u011ferlendirmeliyiz. Bunu yaparken, gerekirse i\u015fi bilen dost ve uzmanlardan yard\u0131m almal\u0131y\u0131z. Yani kendimiz “ neden? ” ve “ niçin? ” sorular\u0131n\u0131 yöneltmeli ve cevaplar\u0131n\u0131 almal\u0131y\u0131z. Bu nerede oldu\u011fumuzu bilmek için gerekli. Ama sora da kesinlikle “ nas\u0131l? ” sorusunu sorarak bu engeli a\u015fmal\u0131y\u0131z. Yoksa kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z durumu hazmedip, yola devam etmemiz hayli güç. Bundan ba\u015fka hedeflerimizin herkese faydas\u0131 olmal\u0131, en az\u0131ndan zarar\u0131 olmamal\u0131d\u0131r. Özellikle bulundu\u011fu konumu ve gücü kaybeden insanlar\u0131n bunal\u0131ma girmeleri, az da olsa cinnet geçirmeleri sizce ba\u015fka sebeplere dayanma ihtimali nedir? Bence ortalama bu ve bunun gibi gerekçelere dayan\u0131yor.
\n     \u0130çinizden “hani stresin yararlar\u0131 oldu\u011funu söylemi\u015ftin?” diyenleri duyar gibiyim. Evet var. Ama bunu yaz\u0131 dizimizin ilerleyen safhas\u0131nda göreceksiniz. Hat\u0131rlay\u0131n, ne demi\u015ftik? Merak\u0131n do\u011fru yönlendirilmesi, ö\u011frenmek için bir f\u0131rsatt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131 ile sizleri istemeden de olsa biraz merakland\u0131raca\u011f\u0131m\u0131z için affedin ne olur. Önümüzdeki ay tekrar bulu\u015fmak üzere ba\u015far\u0131 ve mutluluklar diliyorum. Umut ve sevgi ile..
\n                                          <\/span>\n<\/p>\n

\n                                                                                                                          \u0130smail Hakk\u0131 Kar
\n                                                                                                                      \u0130nsan \u0130li\u015fkileri Ustas\u0131
\n     
\n <\/span>\n<\/p>\n

\n\u0130leti\u015fim:
\nE-MA\u0130L:kesifyolculugu@gmail.com
\n              <\/span>bilgi@edimer.net<\/span><\/a>
\nWEB     :www.edimer.net
\n 
\n                                              (devam edecek) <\/span>\n<\/p>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 \u0130nsan \u0130li\u015fkileri Ustas\u0131 \u0130smail Hakk\u0131 KAR<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

SEN BAHANE ARIYORSUN!      Merhaba dostlar!      Art\u0131k yaz mevsimi kendini iyiden iyiye hissettirdi. Mevsimin geli\u015fiyle bahse geçen konumuzun potansiyel olu\u015fumu da (do\u011fal olarak) artmaya devam ediyor. \u015eöyle ki; yaz mevsimi, vücuttaki kan oran\u0131n\u0131n en fazla oldu\u011fu dönemdir. Halk diliyle kan\u0131n sulu oldu\u011fu zamand\u0131r. Bu, kan dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131n daha ak\u0131\u015fkan olmas\u0131 anlam\u0131na geliyor. S\u0131caklar, ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na potansiyel stres […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-7028","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7028","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7028"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7028\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170985,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7028\/revisions\/170985"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7028"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7028"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7028"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=7028"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}