{"id":7152,"date":"2008-05-26T15:33:00","date_gmt":"2008-05-26T15:33:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:59:07","modified_gmt":"2025-10-23T09:59:07","slug":"bitki-yetistiriciliginde-kimyasal-madde-ve-hormonlar-kullanilmali-mi-2-7152","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/bitki-yetistiriciliginde-kimyasal-madde-ve-hormonlar-kullanilmali-mi-2-7152","title":{"rendered":"Bitki Yeti\u015ftiricili\u011finde Kimyasal madde ve Hormonlar Kullan\u0131lmal\u0131 m\u0131? (2)"},"content":{"rendered":"

<\/i><\/span>…<\/span><\/em><\/span>Bitkilerde bu büyük verim potansiyelini ortaya ç\u0131karmak için hormon ve kimyasallar kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda neden sorun ortaya ç\u0131k\u0131yor ?…
\n\u0130nsanlara uygulanan hormon ve ilaçlar tamamen doktor kontrolünde ve kontrollü ko\u015fullarda yap\u0131lmaktad\u0131r. Oysa bitkilere yap\u0131lan uygulamalarda, tar\u0131m uzmanlar\u0131n\u0131n verdi\u011fi direktiflere ço\u011fu kez yeti\u015ftiriciler uymamakta ve onlar\u0131n kontrolü d\u0131\u015f\u0131nda kalmaktad\u0131r.<\/span> <\/p>\n

\nAÇIKLAMA: Geçen Haftaki <\/em><\/u><\/strong>http:\/\/www.bahcesel.com\/content\/view\/7080\/1\/<\/em><\/strong><\/span><\/a> linkindeki yaz\u0131n\u0131n devam\u0131d\u0131r. Öncelikle Yaz\u0131n\u0131n 1. bölümünü okuman\u0131z\u0131 tavsiye ederiz. Bahcesel.com yönetim.<\/em><\/u><\/strong><\/span> <\/span>\n<\/p>\n

\nDolays\u0131yla bitki üstünde ilaç kal\u0131nt\u0131s\u0131 ve bile\u015fiminde insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zarar veren maddeler olabilmektedir.
\nEskiden teknoloji ileri olmad\u0131\u011f\u0131ndan, tar\u0131m uzmanlar\u0131 yabanc\u0131 ot öldürmede kullan\u0131lan 2-4D ilac\u0131n\u0131n 0,15-0,3 ppm dozlar\u0131n\u0131 mecburen domateslerin meyve vermesi için önermi\u015f, bu yolla verimin artt\u0131r\u0131lmas\u0131na gidilmi\u015f ve bu doz uygulamas\u0131 aynen kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda o zaman pratikte sorun yaratmam\u0131\u015ft\u0131r.
\nAncak yeti\u015ftiriciler, tar\u0131m uzmanlar\u0131n\u0131n verdi\u011fi bu dozlar\u0131 aynen uygulamam\u0131\u015f, fazla ürün al\u0131r\u0131m dü\u015füncesiyle daha yüksek dozlar\u0131 kullanm\u0131\u015f, meyveleri \u015fekilsiz, ucun sivri, içi bo\u015f hale getirmi\u015f ve bu ürünleri pazarlam\u0131\u015ft\u0131r.
\nHormon kullan\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 halkta bir tepki uyanm\u0131\u015ft\u0131r. 24-D hormonun kullan\u0131m\u0131 daha sonra yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Yerini geli\u015ftirilmi\u015f organik ve sentetik yap\u0131daki hormonlar alm\u0131\u015ft\u0131r.
\nHer zaman belirtti\u011fimiz gibi, yeti\u015ftiriciler tar\u0131m uzmanlar\u0131n\u0131n verdikleri bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda uygulama yapmal\u0131d\u0131r.
\nBitki beslemesinde gübre olarak kullan\u0131lan dozlar da ayn\u0131 gerçe\u011fi ortaya koyar. Kimyasal gübrelerin verilen dozlarda kullan\u0131lmas\u0131 ve gerekli bitki yeti\u015ftirme sistemlerine uyulmas\u0131 durumunda, her hangi kötü bir etki ortaya ç\u0131kmaz.
\nÖrnek verecek olursak, normali hektara 60-80 kg olan azotlu gübre dozlar\u0131n\u0131 \u0131spanak, k\u0131v\u0131rc\u0131k, marul, semizotu, taze so\u011fan v.s gibi bitkilerde 120-200 kg’ma kadar ç\u0131kar\u0131labilmektedir.
\nYüksek dozlu azotlu gübreler at\u0131larak yeti\u015ftirilen bitkilerin yapraklar\u0131 büyük,koyu ye\u015fil renkte ve kalitesi gösteri\u015fli olur. Normal gübrelemeye kar\u015f\u0131 %5-20 aras\u0131nda fazla ürün verir.
\nFazla ürün açl\u0131k s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 çeken dünyam\u0131zda daha fazla insan\u0131n beslenmesi demektir.
\nAncak !….
\nFazla azotlu gübreler ile yeti\u015ftirilen bu bitkilerde a\u015f\u0131r\u0131 derecede oksalik asit, nitrat birikmesi meydana gelir. Nitekim yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda 120 kg azot verilen bitkilerde 0,5-2,5 gr\/kg nitrat ve 0,2-1,5 gr\/kg oksalik asit tespit edilmi\u015ftir.
\nYeti\u015fkin bir insan\u0131n alaca\u011f\u0131 günlük nitrat miktar\u0131 30-50 mg, oksalik asit miktar\u0131 10mg, küçük çocuklar\u0131n alaca\u011f\u0131 nitrat miktar 10-20 mg ve oksalik asit miktar\u0131 3-4 mg’d\u0131r.
\nBu maddelerin miktar\u0131 pi\u015firilme s\u0131ras\u0131nda büyük ölçüde azal\u0131r. Zehirleme etkisi kaybolur. Gene de kalan k\u0131sm\u0131 vücudun baz\u0131 organlar\u0131nda birikerek, safra kesesi, böbrek, mesane kum ve ta\u015flar\u0131n\u0131 meydana getirir
\nKullan\u0131lan kimyasal ilaçlara gelince, esas sorun burada yatmaktad\u0131r. Beslenmede kullan\u0131lan bitkiler ile sanayide kullan\u0131lan bitkilere (pamuk v.s. gibi) at\u0131lan ilaçlar birbirinden farkl\u0131d\u0131r.
\nSanayi bitkilerinin yeti\u015ftiricili\u011finde kullan\u0131lan ilaçlar\u0131n dozlar\u0131 daha yüksektir. Bu yüzden etkileri fazlad\u0131r. Daha uzun sürede parçalan\u0131r. Etkisi geç kaybolur. Bile\u015fiminde insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zarar verici maddeler yer alabilir.
\nBaz\u0131 yeti\u015ftiriciler ilaçlaman\u0131n etkisini art\u0131rmak için sanayi bitkilerinde kullan\u0131lmas\u0131 gereken ilaçlar\u0131, bilgisizce, hiç dü\u015fünmeden, yanl\u0131\u015f bir uygulama yaparak insan beslenmesinde kullan\u0131lan bitkilere atmaktad\u0131r.
\nHalbuki, insan beslenmesinde kullan\u0131lan bitki üzerine at\u0131lan ilaçlar, at\u0131ld\u0131ktan k\u0131sa bir süre içinde parçalan\u0131r ve etkisi kaybolur. Buna ra\u011fmen hasattan en az 3-10 gün önce ilaçlamaya son verilmelidir.
\nFakat domates, biber, patl\u0131can, h\u0131yar gibi sebzelerde hasat 1-3 gün aral\u0131klarla yap\u0131l\u0131r. \u0130\u015fte hasat s\u0131ras\u0131nda hastal\u0131k ve zarl\u0131lar\u0131n ortaya ç\u0131kmas\u0131yla, mecburi yap\u0131lmas\u0131 gereken ilaçlamalar süreye uymay\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131r ve ilaçlama yap\u0131l\u0131rsa bitkiler üzerinde at\u0131k ilaç kalabilir.<\/span>\n<\/p>\n

\nAncak üzerinde ilaç kal\u0131nt\u0131s\u0131 bulunan ürünlerin hasat edilip pazara sunulmas\u0131 ve sofralar\u0131m\u0131za gelinceye kadar geçen süreç içinde ve bu süreç ne kadar uzarsa, büyük bir miktar\u0131 parçalanabilir ve bakiye ilaç etkisi k\u0131smen kaybolabilir.
\nBu durum gerek k\u0131\u015fl\u0131k, gerekse yazl\u0131k bitkilerin yeti\u015ftirilmesinde ortaya ç\u0131kabilir. Bu yüzden sat\u0131n al\u0131nan bitkilerin evde mutlaka iyice y\u0131kanmas\u0131 ve hatta sirkeli suda yakla\u015f\u0131k 10-15 dakika b\u0131rak\u0131lmas\u0131, birçok ilac\u0131n bakiye etkisini k\u0131smen ortadan kald\u0131rabilir.<\/span>\n<\/p>\n

\nBitkiler yeti\u015ftirilirken, at\u0131lan kimyasal ilaçlar\u0131n, gübrelerin, çevreye hatta bitkilere olan etkileri nelerdir. Bu bitkileri besin olarak kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131zda neler ortaya ç\u0131kabilir.<\/span>\n<\/p>\n

\nOrganik maddeler ile kimyasal maddeler aras\u0131nda belirgin farklar vard\u0131r.  Bunlardan birisi ve en önemlisi kimyasal maddelerin biyolojik ve ya\u015fam\u0131 zenginle\u015ftiren ö\u011felerinin olmay\u0131\u015f\u0131d\u0131r. <\/span>\n<\/p>\n

\nOrganik maddeler çabuk parçalan\u0131r, tabiatta çürür ve koloidal kil olarak topra\u011fa kar\u0131\u015f\u0131r. Yendi\u011finde sindirim sistemimizde sindirilerek ba\u011f\u0131rsaklarda kolayca emilir ve kana kar\u0131\u015f\u0131r. Böylece vücudun her yan\u0131ndaki hücrelere da\u011f\u0131l\u0131r.<\/span>\n<\/p>\n

\nHücrelerde cans\u0131z organik maddeler canl\u0131 yap\u0131ya dönü\u015für, yeni olu\u015fan hücrelerin protoplazma yap\u0131m\u0131nda, eski hücrelerin onar\u0131m\u0131nda kullan\u0131l\u0131r ve vücudun enerjisi sa\u011flan\u0131r.<\/span>\n<\/p>\n

\nKimyasal maddelerde durum ayn\u0131 de\u011fildir. Birço\u011fu vücudun çe\u015fitli organlar\u0131 içinde birikir ve istenmeyen hastal\u0131k ve zararlar\u0131 ortaya ç\u0131kart\u0131r. Özellikle kanser, mesane ve safra kesesi, böbrek ta\u015flar\u0131 olu\u015fumuna sebebiyet verir.<\/span>\n<\/p>\n

\nBeslenme gereksinimleri kar\u015f\u0131lanan hücreler inan\u0131lmaz onar\u0131m gücüne kavu\u015fur ve d\u0131\u015far\u0131dan gelecek etmenlere kar\u015f\u0131 kendisini korur. Aksi halde hücrelerin direnci bozulur, hastal\u0131k ve zararl\u0131lara kar\u015f\u0131 yenik dü\u015fer.<\/span>\n<\/p>\n

\n\u0130\u015fte bu nedenle dengeli beslenme \u015fartt\u0131r.
\nBeyaz ekmek,
\nBeyaz \u015feker,
\nSofra tuzu,
\nSözde zenginle\u015ftirilmi\u015f maddeler,
\nSuni tatland\u0131r\u0131c\u0131lar,
\nÜzerinde, bünyesinde kimyasal kal\u0131nt\u0131 bulunduran yiyecekler ve benzerleri
\nGünümüzde insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 için en zararl\u0131 ve hatta zehirleyici ve öldürücü maddelerdir.
\nPeki neden ?….
\nBu konuda birkaç örnek verebiliriz.<\/span>\n<\/p>\n

\nBeyaz un elde edilirken ça\u011fda\u015f yöntemlerle endospermden, tohumun özü (embriyosu) ve dane d\u0131\u015f katman\u0131 (kabuk) ayr\u0131l\u0131r. Böylece sadece endospermden yap\u0131lan beyaz unda beslenmeye yard\u0131mc\u0131 olacak enzim, vitamin ve mineral maddeler (demir, kobalt, bak\u0131r, manganez ve molibden gibi) uzakla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r.<\/span>\n<\/p>\n

\nGeriye ni\u015fasta kalm\u0131\u015f olur. Böylece beyaz unun besin özelli\u011fi büyük ölçüde kaybolur. Unun rengini a\u011fartmakta kullan\u0131lan klor dioksit de do\u011fal E vitaminini yok eder.
\nBu ekmekler bir süre kenara b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, üzerinde uzun zaman küflerin olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131, yani küflerin bile bu ekmekleri kolay kolay besin olarak kullanmak istemedi\u011fi ortaya ç\u0131kar.
\nBeyaz \u015fekerin i\u015flenmesinde melas, vitamin ve mineral maddeler at\u0131l\u0131r. Beyaz \u015fekerin karbonhidrat ve dolays\u0131yla kalori vermekten ba\u015fka bir özelli\u011fi kalmaz. \u015eekerin beyazlat\u0131lmas\u0131nda kullan\u0131lan maddelerin ise insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zararl\u0131 oldu\u011fu söylenmektedir.
\nBilindi\u011fi gibi yeti\u015ftirilen bitkilerin besin de\u011ferlerine ait özelliklerinin ç\u0131kart\u0131l\u0131p, insan beslenmesindeki rolünü ortaya koymak, ancak yap\u0131lacak kimyasal analizlerle mümkün olur.
\nAnaliz sonuçlar\u0131n\u0131 ele alarak inceleme yapmak çok zaman al\u0131c\u0131 oldu\u011fundan, bu k\u0131sa süreli konu\u015fmam\u0131zda bize \u0131\u015f\u0131k tutacak küçük pratik bir bulgu vard\u0131r.
\nOda “bitki özsuyu” dur
\nYap\u0131lan laboratuar çal\u0131\u015fmalar\u0131nda, bitki s\u0131k\u0131l\u0131p, özsuyu bir kaba kondu\u011funda, suyu buharla\u015f\u0131rsa, her bitkinin do\u011fas\u0131na ba\u011fl\u0131 kalarak bir çökelti ortaya ç\u0131kar.
\nSa\u011fl\u0131kl\u0131 bitkilerin kristalleri güzel, uyumlu ve muntazam bir yap\u0131 gösterirken, sa\u011fl\u0131ks\u0131z olanda y\u0131\u011f\u0131lma, kabukla\u015fma ve da\u011f\u0131n\u0131k bir \u015fekil ortaya ç\u0131kar.
\nDo\u011fal ve organik maddelerle beslenen bitkilerin özsuyu kristalleri düzenlidir. Özellikle a\u015f\u0131r\u0131 ticaret gübresi verilmi\u015f ve kimyasal kal\u0131nt\u0131 içeren bitkilerin özsuyu kristalleri da\u011f\u0131n\u0131k yap\u0131l\u0131d\u0131r.
\nBu durum, a\u015f\u0131r\u0131 gübreleme ve ilaçlaman\u0131n bitkilerde de rahats\u0131zl\u0131k meydana getirece\u011finin k\u0131smi bir belirtisidir.
\nKontrolsüz, zamana uyulmadan at\u0131lan a\u015f\u0131r\u0131 dozlu kimyasallar, sadece bitkilere ve o bitkileri besin olarak kullanan insanlara zarar vermez, ayn\u0131 zamanda topraktaki organik maddelerin bozulmas\u0131na, mikroorganizmalar\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131n kötüle\u015fmesine ve topra\u011f\u0131n yozla\u015fmas\u0131na neden olur.
\nBu tip topraklarda, bilhassa fazla ya\u011f\u0131\u015f ve sulama suyu kullan\u0131m\u0131 sonras\u0131, toprak suyunun uçmas\u0131yla kerpiçle\u015fme ortaya ç\u0131kar. Kerpiçlerin k\u0131r\u0131lmas\u0131, 40-50 cm’lik toprak i\u015flemesini zorunlu k\u0131lar.
\nOysa köklerin en fazla yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bölge olan 10-20 cm’den daha derin toprak i\u015flemesi , toprak canl\u0131lar\u0131n\u0131n havas\u0131z alt toprak katlar\u0131na at\u0131lmas\u0131 ve dolays\u0131yla orada öldürülmesi, yani toprak canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n yok edilmesidir.
\nDerin sürme zaman al\u0131c\u0131, i\u015fçili\u011fi artt\u0131r\u0131c\u0131 ve maliyeti yükseltici bir yüktür. Ayr\u0131ca alt katlarda biriken tuzlu tabakalar\u0131n üst k\u0131sma ç\u0131kart\u0131lmas\u0131, topra\u011f\u0131n en iyi k\u0131sm\u0131n\u0131n da tuzlanmas\u0131na ve çorakla\u015fmas\u0131na neden olur.
\nBilinçsiz kullan\u0131lan kimyasal maddelerin kötü etkileri sadece toprakla kalmaz, onun üzerine yeti\u015fen bitkilerde ve o bitkilerle beslenen insanlarda kendisini gösterir.
\nGöllerde ve denizlerde ya\u015fayan canl\u0131lara bile yava\u015f yava\u015f etki eder. Onlar\u0131 zehirler ve öldürür. Çükü bu maddeler yer üstü ve yeralt\u0131 sular\u0131na kar\u0131\u015f\u0131r. Bu sular göllere ve denizlere kadar ula\u015f\u0131r.
\nSa\u011fl\u0131kl\u0131 bir toprak, özellikle sadece organik gübreler kullan\u0131larak, organik madde ve besin miktar\u0131 k\u0131smen iyile\u015ftirilmi\u015ftir. Azalan bitki besin maddeleri esas olarak kimyasal gübrelerle tamamlanm\u0131\u015f, 10-30 cm derinli\u011finde i\u015flenmi\u015f, mikro organizmalar\u0131n fazlaca olu\u015ftu\u011fu bir canl\u0131 toprakt\u0131r. <\/span>\n<\/p>\n

\nBitki yeti\u015ftirirken mümkünse hiç kimyasal madde kullanmamak, insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan en iyi bitki yeti\u015ftirme metodudur.
\nBu da kütlesel üretim için kimyasal maddelerin zorunlu kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 “KLAS\u0130K TARIMA” kar\u015f\u0131, hiçbir kimyasal maddenin kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, alternatif olabilecek bir metot “ORGAN\u0130K TARIM” d\u0131r.<\/strong><\/span>\n<\/p>\n

\nDevam edecek..<\/strong><\/span>\n<\/p>\n

\nProf.Dr.Atila Günay
\n<\/span><\/span><\/span>Emekli ö\u011fretim Üyesi<\/span><\/span><\/span><\/span>\n<\/p>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 Prof.Dr. Atila G\u00dcNAY<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

…Bitkilerde bu büyük verim potansiyelini ortaya ç\u0131karmak için hormon ve kimyasallar kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda neden sorun ortaya ç\u0131k\u0131yor ?… \u0130nsanlara uygulanan hormon ve ilaçlar tamamen doktor kontrolünde ve kontrollü ko\u015fullarda yap\u0131lmaktad\u0131r. Oysa bitkilere yap\u0131lan uygulamalarda, tar\u0131m uzmanlar\u0131n\u0131n verdi\u011fi direktiflere ço\u011fu kez yeti\u015ftiriciler uymamakta ve onlar\u0131n kontrolü d\u0131\u015f\u0131nda kalmaktad\u0131r. AÇIKLAMA: Geçen Haftaki http:\/\/www.bahcesel.com\/content\/view\/7080\/1\/ linkindeki yaz\u0131n\u0131n devam\u0131d\u0131r. Öncelikle Yaz\u0131n\u0131n 1. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-7152","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7152","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7152"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7152\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170951,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7152\/revisions\/170951"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7152"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7152"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7152"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=7152"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}