{"id":7163,"date":"2008-05-28T09:36:00","date_gmt":"2008-05-28T09:36:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:59:07","modified_gmt":"2025-10-23T09:59:07","slug":"kanser-biyolojisi-7163","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/kanser-biyolojisi-7163","title":{"rendered":"Kanser Biyolojisi"},"content":{"rendered":"

\n<\/i><\/span>Prof Dr Nail YILMAZ\/ <\/strong>Vücudumuz yakla\u015f\u0131k olarak yeti\u015fkinde 75-80 trilyon adet ve 250 küsür çe\u015fit hücreden olu\u015fur. Bu 250 küsür hücrenin tek türü germ-üreme hücresi di\u011ferleri somatik-büyüme hücreleridir. Üreme hücreleri meios dedi\u011fimiz (n) kromozomlu bölünme ile somatik hücreler mitos(2n) kromozomlu bölünme ile ço\u011fal\u0131rlar. <\/span>\n<\/p>\n

\nMitoz ile organizman\u0131n büyümesi,geli\u015fmesi ve onar\u0131m\u0131 sa\u011flan\u0131r.Normal somatik hücreler  bölünmelerini G1=bekleme 1, S=sentez, G2=bekleme 2,Mitoz (interfaz, profaz,metafaz,anafaz,telofaz),G0=bekleme-stand by fazlar\u0131 ile tamamlarlar.
\nG0 hücreleri belirli görevleri yapmak üzere özelle\u015febilirler.Daha da özelle\u015ferek doku ve organlar\u0131 yaparlar. Bu özelle\u015fme de baz\u0131 hücreler sürekli olgun olarak kal\u0131rlar(kas,sinir hücreleri bu gruptand\u0131r)Bir di\u011fer hücre grubu sürekli farkl\u0131la\u015fma özelli\u011fine sahiptirler.Dokuda herhangi bir hasar olu\u015ftu\u011funda onu onarma özelli\u011fine sahiptirler.Bunu yaparken bölünür-adet artt\u0131r\u0131rlar.Çünkü baz\u0131 doku ve organlar\u0131m\u0131z\u0131n hücreleri, görevleri gere\u011fi eksilirler,hasara u\u011frarlar.Böbrek ve karaci\u011ferimizin hücreleri bunlara örnektir.Son bir grup ise sürekli yenilenen hücrelerdir. Bunlarda sürekli kayba u\u011frarlar.Cilt,sindirim kanal\u0131 hücreleri ile ba\u015fta  kan hücrelerinin kayna\u011f\u0131 olan kemik ili\u011fi hücreleri ve stem-kaynak hücreleridir. Bu hücreler ihtiyaç halinde kontrollu olarak yenilenirler.
\nKanser hücrelerinde bu kontrollu bölünme dengesi onkogen denilen kimyasal diyebilece\u011fimiz maddeler ile bozulur.Hücrelerin G0 da beklemesi engellenir.Sürekli bölünmeye itilir-zorlan\u0131rlar.Ama kontrolsuz bölünürler. Onlar\u0131n bölünmelerini henüz kontrol edemiyoruz. Kontrol mekanizmalar\u0131 bilimsel olarak anla\u015f\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r.Kanser hücrelerinin bu kendine has özgür ve sald\u0131rgan davran\u0131\u015flar\u0131 baz\u0131 d\u0131\u015f ve iç etkenler ile tetiklenir. Örne\u011fin akci\u011fer kanseri olu\u015fumunda d\u0131\u015f etkenlerin ba\u015f\u0131nda sigara gelirken, meme kanserinde iç etkenlerden hormonal etkenler ve genetik faktörler gelir.
\nKanser olu\u015fmas\u0131nda nas\u0131l oluyorda bu d\u0131\u015f etki, hücrenin kontrollu büyüme,geli\u015fme ve üremesini etkiliyor? Onun tan\u0131m\u0131n\u0131 yapabilmek için yüzlerce kitap yaz\u0131labilecek hücreyi çok k\u0131saca tan\u0131yal\u0131m.Hücre kendisini yeni nesillere ta\u015f\u0131yan nüve-çekirdek ile nüvenin ve kendisinin koruma,beslenme ve fonksiyonlar\u0131ndan sorumlu stoplasmadan olu\u015fur.Stoplasman\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki zar görevlerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda onun bir ilave yap\u0131s\u0131 olarak kabul edilebilir.Stoplasman\u0131n içinde her birinin ayr\u0131 görevi olan organeller bulunur.<\/span>\n<\/p>\n

\nNüvede  kal\u0131t\u0131m\u0131n yap\u0131lar\u0131 olan organeller bulunur.Genel yap\u0131ya kromozom denir.Bu kromozomlar somatik hücrelerde 2n, üreme hücrelerinde n say\u0131dad\u0131rlar.Kromozomlar\u0131n üzerinde kal\u0131t\u0131m\u0131n temelini olu\u015fturan gen dedi\u011fimiz yap\u0131lar bildi\u011fimiz tüm özelliklerimizi içinde sakl\u0131yan-\u015fifreleyen bir donan\u0131mla  yap\u0131lanm\u0131\u015flard\u0131r. Halk\u0131m\u0131z\u0131n kader dedi\u011fi özellik bu  yap\u0131lar ile programlan\u0131r ;  bunlar baz, nükleik asit ve \u015feker moleküllerinden olu\u015fur. Milyarlarca de\u011fi\u015fik modeli yapma özelliklerine sahiptirler.Onun için ki birimiz di\u011ferine benzemeyiz.Farkl\u0131 canl\u0131 ve türleri içinde,benzer aç\u0131klama söz konusudur.Ama genel ,tek ve de\u011fi\u015fmeyecek bu özelli\u011fi hücre geneli ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131rsak bir insan ile sine\u011fin hücreleri %99,9 birbirine benzer. Bütün farkl\u0131l\u0131k binde birlik orandad\u0131r. Genler içindeki kimyasal mekanizmalar onkogen dedi\u011fimiz normal hücre bölünmesini kontroldan ç\u0131karan maddeler taraf\u0131ndan bozulur.Anormal-kontrolsuz hücre bölünmesi ba\u015flar. Anormalle\u015fip bölünen hücreler küme yaparlar.Bu kümeler kanserle\u015firler.Ancak bu anormal bölünmenin de iyi ve kötü huylusu vard\u0131r. \u0130yi huylu bölünmede bölünen hücrelerin çevresinde o bölgenin dokusu taraf\u0131ndan olu\u015fturulan bir zar vard\u0131r.Bölünme kontrolda tutulur. Habis-kötü olanda ise hücrelerin bölünmesi durdurulamaz.Bölünen hücreler farkl\u0131 yollar ile di\u011fer doku ve organlara da yay\u0131l\u0131rlar. Yani kanser genel sistemden yararlanmaya devam eder. Genel sistemden beslenir.Daha h\u0131zl\u0131 bölündü\u011fünden daha fazla enerji ve daha fazla g\u0131da kullan\u0131r. Genel sistemin beslenme mekanizmalar\u0131n\u0131 kendi lehine çevirir. Bölünen habis hücreler damar,lenf ve kom\u015fuluk yoluyla di\u011fer organ ve dokulara ta\u015f\u0131n\u0131r.O bölgelerin de kontrolunu ele geçirirler. Buna metastaz denir.
\nHücrelerin kanserle\u015fme yönünde geli\u015fmesine pekçok madde etki eder. Radyasyon,iyonize \u0131\u015f\u0131nlar,çe\u015fitli kimyasallar, virüsler,sigara,asbest , çevre kirlili\u011fi(hava,su,toprak,yiyecek kirlili\u011fi,ozon) beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 vs.
\nKanserler davran\u0131\u015flar\u0131,yay\u0131lmalar\u0131,kötülük dereceleri,tan\u0131mlanma özellikleri,tedavi edilme biçimleri ve tedaviye verdikleri cevaplar aç\u0131s\u0131ndan üç grupta toplanabilirler. Bu genellenemez ancak pratik bir yarar\u0131 vard\u0131r. Yoksa ne kadar tür hücre varsa birkaç istisna d\u0131\u015f\u0131nda o kadar tür kanserden bahsedilebilir. Örne\u011fin ana sinir hücreleri-nöronlardan kanser geli\u015fmez.Baz\u0131 hücrelerden de di\u011ferlerine göre daha az kanser geli\u015fir. Bu üç tip kanser s\u0131n\u0131flamas\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir.1.Vücut ve organ yüzeylerini örten hücrelerden köken alan kanserler.Bunlar bu yüzeyi koruyan ve sekresyon salg\u0131layan hücrelerden orijin al\u0131rlar.2.Ba\u011f dokusu dedi\u011fimiz;k\u0131k\u0131rdak,kemik,ya\u011f, parenkim kökenli hücrelerden köken alan sarkomlar ve 3.Kemik ili\u011fi ve kan hücrelerinden köken alan kanserlerdir. Son iki grup tüm ya\u015flarda görülürken ilk grup ileri ya\u015flarda daha s\u0131k görülür. Bu üç tipinde biyolojik davran\u0131\u015f\u0131 farkl\u0131d\u0131r. \u0130kinci grup daha h\u0131zl\u0131 geli\u015fir.Üçüncü grup tedaviye kar\u015f\u0131 daha duyarl\u0131d\u0131r.Birinci grubunda koruyucu epitel kökenli olanlar daha yava\u015f sekretuar epitel kökenli olanlar daha h\u0131zl\u0131 yay\u0131l\u0131rlar. Bu farkl\u0131l\u0131k farkl\u0131 kanser tedavi yöntemlerinin  devreye girmesine neden olur. \u0130laç tedavisi. I\u015f\u0131n tedavisi,Cerrahi tedavi  ve a\u015f\u0131 tedavisi gibi.. Ancak ilaç  tedavisi yönünden tek duyarl\u0131 olan grup nöroendokrin ba\u011f dokusu grubunun kanserleri olan küçük hücreli kanserler en duyarl\u0131 gruptur. Zaten di\u011fer tedavi yöntemleri ile kesinlikle tedavi edilmezler.
\nKanseri anlamak için bir iki cümleyle felsefi olarak yakla\u015fal\u0131m. Giri\u015fte de belirti\u011fimiz üzere trilyonlarca hücre ve yüzlerce tür var. Hepsi; düzenli,ritmik,kararl\u0131 çal\u0131\u015farak ya\u015fam\u0131n kayna\u011f\u0131 oluyorlar.Bu sa\u011fl\u0131kl\u0131 düzeni bozan etkenler neler ve bunu nas\u0131l yap\u0131yorlar? Akci\u011feri ele alal\u0131m. Sigara:Akci\u011fer,a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011fu,g\u0131rtlak,idrar kesesi,sindirim kanal\u0131 ve pankreas kanserlerinin en önemli etkeni.Sadece akci\u011fer kanserlerinin olu\u015fmas\u0131nda 20 kat daha etkili.Arkada\u015flar\u0131mla fare deneyleri ile yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z çal\u0131\u015fmalarda 13×15=180 günde öncü kanser hücrelerini (bunlara biz atipik hücre=displazik hücre diyoruz) gözledik.\u0130nsanlarda ise sigara içenlerin aral\u0131klarla içtikleri için 6-20 y\u0131lda normallere göre 25 kat daha fazla riskle akci\u011fer kanserine yakaland\u0131klar\u0131n\u0131 biliyoruz. 30 küsur y\u0131ll\u0131k kariyer hayat\u0131mda bu öncü kanser hücrelerinin 4-6 y\u0131lda kansere  dönü\u015ftüklerine yüzlerce kez tan\u0131k oldum. Sadece kendi klini\u011fimden de\u011fi\u015fik mesleklerden 9  çal\u0131\u015fma arkada\u015f\u0131m\u0131 kaybettim. Pasif içicilerde de bu oran biraz azalarak ayni ak\u0131bete götürmektedir.
\nBu biyolojik davran\u0131\u015f\u0131n pasif içicilere yapt\u0131\u011f\u0131 sald\u0131r\u0131n\u0131n hukuksal reaksiyona ne zaman dönü\u015fece\u011fini do\u011frusu bir vatanda\u015f olarak merak ediyorum.Evde biri sigara içiyor.Di\u011ferleri içmiyor ve etkileniyorlar. Hemde kanser olarak.En büyük ölüm nedeni.Sadece silah çeker gibi hemen de\u011fil y\u0131llar sonra ölüyorsun.Uzun vadeli pasif i\u015fkence. Hukukçu arkada\u015flar\u0131mdan görü\u015f istiyorum do\u011frusu….Bunlar\u0131n haklar\u0131n\u0131 nas\u0131l savunaca\u011f\u0131z?
\nAkci\u011fer kanserinin belirtileri neler:Öksürük,balgam ç\u0131karma,kanl\u0131 balgam,gö\u011füs a\u011fr\u0131s\u0131,ses k\u0131s\u0131kl\u0131\u011f\u0131,kol bacak yüzde ödem,zay\u0131flama,i\u015ftahs\u0131zl\u0131k,kemi\u011fe atlarsa kemik a\u011fr\u0131lar\u0131,beyne atlarsa nörolojik belirtiler,ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, karaci\u011fere atlarsa ate\u015f a\u011fr\u0131, hormonal sistemi tutarsa hormonal bozukluklar vs…
\nAkci\u011fer kanserine nas\u0131l tan\u0131 konur:Akci\u011fer filmi,(Düz-normal,bilgisayarl\u0131 tomografi,MR, spiral tomografi,PET) Bronkoskopi,Bronkoskopi ile al\u0131nan; lavaj,biopsi ve balgam tetkiklerinde kanser hücresi aranmas\u0131…
\nTedavi:Yukar\u0131da da ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 verdik.\u0130laç tedavisi,I\u015f\u0131n tedavisi, mümkünse,uygunsa en duyarl\u0131 cerrahi tedavi ve gen tedavisi…..Gen tedavisini açmak istiyorum.Di\u011ferleri y\u0131llard\u0131r kullan\u0131l\u0131yor ve halk\u0131m\u0131z da bunlar\u0131 tan\u0131yor. Gen tedavisi son y\u0131llarda teorik olarak dü\u015fünülüyor ve pratikte de kullan\u0131lmaya ba\u015fl\u0131yor.Kanser zaten hücrede baz\u0131 genlerin görevlerini yapmamas\u0131 sonucu olu\u015fuyor.Kolay anla\u015f\u0131lmas\u0131 için iyice basitle\u015ftiriyorum.Hücrede tan\u0131mlanabilen 2 grup gen var.\u0130lk grup hücreye büyümesini ve bölünmesini,ikinci grup art\u0131k büyüme ve bölünmenin yeterli oldu\u011funu art\u0131k büyüme dursun hücre normal görevine dönsün diyor. Kanser bu 2 grup aras\u0131 anla\u015fmazl\u0131ktan ç\u0131k\u0131yor. Büyümeyi sa\u011fl\u0131yanlar fazla, frenleyenler az çal\u0131\u015f\u0131yor ve devaml\u0131 bölünen hücre kanserli hücre haline geliyor. \u0130\u015fte kanserde gen tedavisinin amac\u0131 bozulan dengeyi eski düzene sokmakt\u0131r.Çok çal\u0131\u015farak kanserle\u015fmeyi olu\u015fturan genleri durdurmak, çal\u0131\u015fm\u0131yarak kanserle\u015fmeye engel olmayanlar\u0131 tekrar çal\u0131\u015ft\u0131rmakt\u0131r. Kanseri durdurdu\u011fu ispatlanan en önemli gen P53 genidir.Bu çal\u0131\u015fmaz ise kanser çok h\u0131zl\u0131 yay\u0131l\u0131yor.Örne\u011fin sigarada ki maddeler P53’ü çal\u0131\u015ft\u0131rm\u0131yor.D\u0131\u015fardan genetik yöntemler ile P53 verilerek kanser tedavisinde önemli  ilerlemeler var.Metodolojik olarak benzer çal\u0131\u015fmalar ile kanser d\u0131\u015f\u0131nda da pekçok hastal\u0131kla kök hücre çal\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131lmaktad\u0131r.Çok umut verici sonuçlar al\u0131nmaktad\u0131r.
\nKorunma:Yüzlerce cilt kitap yaz\u0131labilir.Sigaradan,teknolojik kirliliklerden ar\u0131nm\u0131\u015f dünya, ya\u011f k\u0131s\u0131tlama,lifli g\u0131dalar,taze,organik sebze ve meyvalar,füme g\u0131dalardan uzakla\u015fma,fazla kilo, önleyici- karar\u0131nca al\u0131nan vitaminler A,C,E,beta-karoten,selenyum vs…
\nDe\u011ferli okyucular,merakl\u0131lar, bilgi ve bilimi sevenler bu yaz\u0131n\u0131n içinden yüzlerce konu ç\u0131kabilir.Ben kanseri tan\u0131mlayarak akci\u011fer kanserini örnek vererek çok az açt\u0131m.Çok geni\u015f bir konuyu çok k\u0131saltarak herkesin anlayaca\u011f\u0131 hale getirdim. Umar\u0131m olmu\u015ftur…..Beni aran\u0131za ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z için te\u015fekkürler….<\/span>\n<\/p>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 AYIN KONU\u011eU<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prof Dr Nail YILMAZ\/ Vücudumuz yakla\u015f\u0131k olarak yeti\u015fkinde 75-80 trilyon adet ve 250 küsür çe\u015fit hücreden olu\u015fur. Bu 250 küsür hücrenin tek türü germ-üreme hücresi di\u011ferleri somatik-büyüme hücreleridir. Üreme hücreleri meios dedi\u011fimiz (n) kromozomlu bölünme ile somatik hücreler mitos(2n) kromozomlu bölünme ile ço\u011fal\u0131rlar. Mitoz ile organizman\u0131n büyümesi,geli\u015fmesi ve onar\u0131m\u0131 sa\u011flan\u0131r.Normal somatik hücreler  bölünmelerini G1=bekleme 1, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-7163","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7163","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7163"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7163\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170950,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7163\/revisions\/170950"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7163"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7163"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7163"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=7163"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}