\nMerhaba sevgili dostlar!
\nGeçen haftaki yaz\u0131m\u0131za yaz\u0131lan ele\u015ftirilere ve gelen kabar\u0131k maillere bak\u0131l\u0131rsa, bu konuda oldukça fazla yaz\u0131 yazma ihtiyac\u0131 var. Galiba en fazla önem vermemiz gereken ve hayli ihmal etti\u011fimiz bir konu bu. Hâlbuki bundan daha önemli bir gündemimiz olamaz. Geçmi\u015fimize tarih ilmiyle sahip ç\u0131kabiliriz. Ama ya gelece\u011fimiz? Ona, sadece ve sadece çocuklar\u0131m\u0131z\u0131 iyi bir \u015fekilde e\u011fiterek yön verebiliriz. Bir yerde okumu\u015ftum, bir filozof diyor ki; “ Çocuklar bir milletin tamam\u0131n\u0131 olu\u015fturmazlar. Ama onlar, gelece\u011fin tamam\u0131d\u0131rlar.” \n<\/p>\n
\nMedeniyet denilen \u015fey onlar iyi yeti\u015firse geli\u015fir ve ileri gider. Bununda en önemli temelleri ailede at\u0131l\u0131r. Baz\u0131lar\u0131m\u0131z zannediyorlar ki, çocuklar\u0131m\u0131z\u0131, gençlerimizi okula gönderdi\u011fimizde onlar\u0131 hayata haz\u0131rlama sorumlulu\u011fumuz büyük oranda bitiyor. Oysa bir çocu\u011fun, bir gencin yeti\u015fmesindeki okulun katk\u0131s\u0131 sadece ve sadece % 30, bilemediniz % 35 dir. Peki %65’ini ne te\u015fkil ediyor? Öncelikle ailesi sonra yak\u0131n akraba ve çevresi. <\/span>\n<\/p>\n \nToplumda kendine ve insanlara zarar veren ne kadar yeti\u015fkin birey varsa, tamam\u0131n\u0131n çocukluk dönemine bir göz gezdirin, iyi \u015feyler göremezsiniz. Bunun istisnas\u0131na ben rastlamad\u0131m. \u015eayet varsa, beni ayd\u0131nlat\u0131n. Çocuklar\u0131n “karakteristik özellikleri” 3 ile 6 ya\u015f aras\u0131nda olu\u015fur. Bu ya\u015flarda çocuk daha çok nerede gününü geçirir? Ailesinde ve annesinin hemen yan\u0131ba\u015f\u0131da. Dolay\u0131s\u0131yla hayata dair en önemli dersleri ailesinde ve yak\u0131n çevresinde ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 tahmin etmek zor de\u011fil.<\/span>\n<\/p>\n \nSeminerlerimde söz buna benzer bir konuya geldi\u011finde, kat\u0131l\u0131mc\u0131lara “- Dünyada dert ve problem ya\u015famayan insan, kurum veya toplum var m\u0131?” diye sorar\u0131m. Bu soru baz\u0131lar\u0131 garipsese de, küçük bir \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131ktan sonra mutlaka her yerde insan, kurum veya toplumun problemlerinin olabilece\u011fine karar verirler. Bende onlara “ – yan\u0131l\u0131yorsunuz; dert, s\u0131k\u0131nt\u0131 ve problemin olmad\u0131\u011f\u0131 yerlerde var” derim. \u015ea\u015fk\u0131nl\u0131k zirve yapt\u0131ktan sonrada, yaz\u0131 tahtas\u0131na \u0130stanbul’un o me\u015fhur bölgelerini yazmaya ba\u015flar\u0131m; Karaca Ahmet, Zincirli kuyu, So\u011fanl\u0131k… Bir müddet salonda kahkaha sesleri yüksek perdeden devam eder. Hakikaten de buran\u0131n sakinleri hariç, insan\u0131n oldu\u011fu her metre karede problem mutlaka vard\u0131r.<\/span>\n<\/p>\n \nSorunlar\u0131n olmas\u0131 çok normal bir \u015feydir. Anormal olan, bunun boyumuzu a\u015farak halledilemez derecelere varmas\u0131d\u0131r. Bu durum aile hayat\u0131m\u0131zda da farkl\u0131 de\u011fildir. Ar\u0131zalanm\u0131\u015f bir cihaz\u0131 tamir etmek veya tamirciye götürmek hepimizin do\u011fal olarak ba\u015fvurdu\u011fu yöntemdir. Bunu bilmeyenimiz yoktur. Tamir ederken dikkat ederek do\u011fru yöntemler kullan\u0131r\u0131z. E\u011fer yapmazsak, o e\u015fyay\u0131 kaybedece\u011fimizi veya en az\u0131ndan verimli kullanamayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 biliriz. Bilmiyorsak da ac\u0131 birkaç tecrübe ile iyice kavrar\u0131z. Ama nedense baz\u0131lar\u0131m\u0131z aile ya\u015fam\u0131ndaki olumsuz geli\u015fmelerin nas\u0131l tamir edilece\u011fini bilmiyoruz. Üstüne üstlük, çözüm yollar\u0131n\u0131 aramak yerine sözüm ona pratik çözümler (!) buluyoruz. “Be\u015fkarde\u015f” veya öfke patlamalar\u0131 ile a\u011f\u0131r hakaretler.<\/span>\n<\/p>\n \nAilede sorunlar fark edildi\u011finde hemen s\u0131ca\u011f\u0131 s\u0131ca\u011f\u0131na (öfkeli iken ba\u011f\u0131rmas\u0131 çok daha tatmin edici oldu\u011fundan) halletmek birço\u011fumuza mant\u0131kl\u0131 geliyor. Halletti\u011fimizi zannediyoruz. Oysa eski yaz\u0131lar\u0131m\u0131zdan hat\u0131rlarsan\u0131z, “öfkenin oldu\u011fu yerde ak\u0131l, mant\u0131k bar\u0131namaz” demi\u015ftik. Çöp y\u0131\u011f\u0131n\u0131na tekme atmak o çöpü ortadan kald\u0131r\u0131r m\u0131? Bizimkisi o hesap. Ço\u011fu kere ka\u015f yapay\u0131m derken, göz ç\u0131kar\u0131yoruz. “Peki, ne yapmal\u0131y\u0131z?” diye bir soru kar\u015f\u0131m\u0131zda duruyor. \u0130\u015fte burada “aile toplant\u0131lar\u0131” derdimize derman olacak ya, ke\u015fke akl\u0131m\u0131za bir gelse. Bir kere hepimiz ketbi (yazan) de\u011fil, kavli (konu\u015fan) bir toplum oldu\u011fumuzu kabul edelim. Onu da ne kadar iyi yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r ya, neyse.. Gelelim bu toplant\u0131lar\u0131n nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131na.<\/span>\n<\/p>\n \nSevgili dostlar; Her ailede zaman zaman tats\u0131z \u015feyler olmas\u0131 olas\u0131 bir durumdur. Güngörmü\u015f, ömür geçirmi\u015f bizler hata yap\u0131yoruz da, hayat\u0131n bahar\u0131ndaki gençler neden yapmas\u0131n? Onlar\u0131n hata yapmas\u0131 bizim yapmam\u0131za göre çok daha masum de\u011fil mi? K\u0131zg\u0131n an\u0131m\u0131zda yap\u0131lan yanl\u0131\u015f davran\u0131\u015fa müdahale etmemiz, genellikle gençler taraf\u0131ndan ki\u015filiklerine ve onurlar\u0131na yap\u0131lan bir sald\u0131r\u0131 olarak alg\u0131lan\u0131r. Hâlbuki i\u015fler tersine gidip, kendimizce yanl\u0131\u015f \u015feyler oldu\u011funa kanaat getirdi\u011fimizde, bunlar\u0131 bir kenara not alsak, yapaca\u011f\u0131m\u0131z aile toplant\u0131s\u0131nda konuyu gündeme getirsek, kal\u0131c\u0131 çözüm için ne kadar da faydal\u0131 olur. Tüm aile bireylerinin toplant\u0131ya kat\u0131lmas\u0131 çok önemlidir. Çünkü sorun, dolayl\u0131 ya da dolays\u0131z ailemizin tamam\u0131n\u0131 ilgilendirir. Problemin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ve karara ba\u011flanmas\u0131, tüm bireylerin kat\u0131l\u0131m\u0131yla olaca\u011f\u0131 için, sonradan gerekebilecek oto kontrol ve yard\u0131m için ba\u015fka bir yöntem yoktur. Fakat baz\u0131 mecburiyetler ve özel durumlar müstesna tutulabilir. Bunlar\u0131n ayr\u0131nt\u0131s\u0131na girmeden gizli kabahat gizli, a\u015fikâr kabahat ise a\u015fikâr uyar\u0131l\u0131r diyerek özetleyelim. <\/span>\n<\/p>\n \nToplant\u0131lar 15 dakikadan az, (çok mecbur kal\u0131rsak) 1 saatten fazla bir süre olmamal\u0131d\u0131r. Mümkün oldu\u011funca en acil olan birkaç konu gündeme al\u0131nmal\u0131, fazla konular\u0131 tart\u0131\u015fmaya çal\u0131\u015farak herkesin zihinlerde karma\u015faya izin verilmemelidir. Genel toplant\u0131 adab\u0131nda oldu\u011fu gibi toplant\u0131y\u0131 yöneten biri bulunmal\u0131d\u0131r. Bu ilk toplant\u0131larda tercihen baba, daha sonralar\u0131 anneler olmal\u0131d\u0131r. Sebebine gelince; evdeki otoriteyi babalar daha iyi temsil eder. Çünkü annelere göre duygusall\u0131klar\u0131 daha azd\u0131r. Bu yarat\u0131l\u0131\u015ftan gelen bir farkl\u0131l\u0131kt\u0131r. Toplant\u0131 ciddiyetini muhafaza için tavsiye ederim. Sonralar\u0131 toplant\u0131lara annelerin ba\u015fkanl\u0131k etmeleri kanaatimce daha iyi netice verir. Ancak toplant\u0131 gelene\u011fi oturduktan sonra ba\u015fkanl\u0131k dönü\u015fümlü olarak ailenin tüm bireylerine yapt\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Burada çok yünlü fayda ve özellikle çocuklar\u0131m\u0131z için son derece önemli kazan\u0131mlar sa\u011flanmak amaçlanmal\u0131d\u0131r. En önemlileri, sorumluluk bilinci, empatik bak\u0131\u015f geli\u015ftirme bilincidir. Toplant\u0131 disiplini uygulayan k\u0131sa bir süreli\u011fine de olsa, kendisini anne ve babas\u0131n\u0131n yerine koyarak onlar\u0131 daha iyi anlar. Bu, onun için hayat\u0131n\u0131n geri kalan\u0131nda unutulmaz bir tecrübe olacakt\u0131r. <\/span>\n<\/p>\n \nToplant\u0131y\u0131 yöneten her kim ise, asla yorumda bulunmay\u0131p gündem maddelerini duyuracak. Sadece sata\u015fmalara ve gündem d\u0131\u015f\u0131na ç\u0131kmalara müdahalede bulunmal\u0131d\u0131r. Herkesin fikrini hür olarak dile getirmesini sa\u011flamal\u0131d\u0131r. \u0130zin isteyerek söz alana fikrini ifade etmesine söz hakk\u0131 vermeli, cevap hakk\u0131 do\u011fana uygun zamanda ona bu imkan\u0131 vermelidir., E\u011fer problemin kayna\u011f\u0131 aile bireyi ise, söz alan ki\u015fi “sen” dilini de\u011fil, “ben” dilini kullanarak duygular\u0131n\u0131 ifade etmelidir. Çünkü sen dili, kar\u015f\u0131 tarafça suçlama olarak alg\u0131lan\u0131r. Ben dili ise sadece olay kar\u015f\u0131s\u0131nda “ne hissetti\u011fini” ifade eder. “Sen” dili yaln\u0131z bir yerde kullan\u0131l\u0131r. \u0130lerleyen yaz\u0131lar\u0131m\u0131zda bunu dile getiririz. Asl\u0131nda burada da sorunlar\u0131 gidermek için “alt\u0131 ad\u0131m”\u0131 atmak ideal olan\u0131d\u0131r. Ama bunu yapmak için biraz deneyim olmas\u0131 gerekmektedir. \u0130lerleyen yaz\u0131lar\u0131m\u0131zda buna temas ederiz.<\/span>\n<\/p>\n \nHerkes problemle ilgili de\u011ferlendirmeleri yapt\u0131ktan sonra, en son toplant\u0131y\u0131 yöneten ki\u015fi, olaylar\u0131 karara ba\u011flamal\u0131d\u0131r. Al\u0131nan kararlar, asla hafta içinde de\u011fi\u015ftirilmemeli, aksakl\u0131klar di\u011fer toplant\u0131da gündeme al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Burada ebeveyne çok önemli bir sorumluluk dü\u015füyor. Toplant\u0131dan önce hafta içinde aile bireylerine müdahale ederek klasik yöntemleri uygulamal\u0131, otoriteyi ortaya koymadan, e\u011fer gerekliyse sadece böyle bir sorun oldu\u011funu dile getirip, toplant\u0131da bunun çözüm yollar\u0131n\u0131n tart\u0131\u015f\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131lmal\u0131d\u0131r. En çetrefilli sorunlar\u0131n bile ciddiyet, sevgi ve anlay\u0131\u015f ile halledilebildi\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r. <\/span>\n<\/p>\n \nBa\u015farabilecek olanlar için toplant\u0131 tutana\u011f\u0131, çok mükemmel bir araçt\u0131r. Olaylar\u0131n oldu\u011fu dönemlerde ba\u015fvurulacak kaynak belge olmas\u0131 aç\u0131s\u0131ndan da çok ehemmiyet kesp eder. Bu tutanak yöntemini yapmas\u0131 zor bulanlar için, al\u0131nan kararlar\u0131n çok k\u0131sa bir özeti yaz\u0131l\u0131 hale getirilmeli ve toplant\u0131n sonunda okunarak herkesin bilgilenmesi amaçlanmal\u0131d\u0131r. E\u011fer eve faaliyet için mini pano varsa, buraya as\u0131labilir. Ancak bu aile harici kimsenin okuyamayaca\u011f\u0131 özel bir bölüm varsa faydal\u0131, de\u011filse baz\u0131 aile s\u0131rlar\u0131n\u0131n aç\u0131\u011fa ç\u0131kma tehlikesi bak\u0131m\u0131ndan sak\u0131ncal\u0131d\u0131r. Herkesin yapabilece\u011fi pratik yöntem, bir dosyada muhafaza etmektir. Buradan tüm aile bireyleri rahatl\u0131kla gerek gördükçe aç\u0131p okuyabilmelidir. Bu aile toplant\u0131lar\u0131, geçmi\u015f haftan\u0131n de\u011ferlendirilmesi ve gelecek haftan\u0131n planlanmas\u0131 yöntemi takip edilerek devam etmelidir. Zaman zaman ailecek albüme bakar gibi, geçmi\u015fte neler ya\u015fand\u0131klar\u0131n\u0131 ho\u015f bir an\u0131 olarak hat\u0131rlayacaklard\u0131r. <\/span>\n<\/p>\n \nS\u0131kl\u0131kla dile getirilen endi\u015fe, çocuklar\u0131n aile toplant\u0131s\u0131 yönetemeyece\u011fi üzerinde odaklanmaktad\u0131r. Oysa tarihte bir imparatorluk 11 ya\u015f\u0131nda ki bir çocu\u011fa yönetmesi için teslim edilmemi\u015f miydi? Zannedildi\u011finin aksine çocuklar, küçük ya\u015fta baz\u0131 sorumluluklar\u0131 çok ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde üstlenmektedirler. Yeter ki biz nas\u0131l yapacaklar\u0131na öncellikle kendimiz iyi bir model, sonra da gönüllü bir e\u011fitimci olma çabas\u0131n\u0131 gösterelim.<\/span>\n<\/p>\n \nHenüz 9 ya\u015f\u0131ndayken o\u011fluma ev faturalar\u0131n\u0131 ödemeyi ö\u011frettim, bir süre sonra da “- Haydi o\u011flum, \u015fimdi beraber yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi bunlar\u0131 öde” dedi\u011fimde, e\u015fimden çok büyük bir tepki alm\u0131\u015ft\u0131m. Ona en büyük riskin bir fatura paras\u0131na mal olaca\u011f\u0131n\u0131, bununsa hayat\u0131nda çok büyük hatalar yapmamas\u0131 için unutulmaz bir tecrübe olaca\u011f\u0131n\u0131 söylemi\u015ftim. \u015eimdi o\u011flum liseye ba\u015flad\u0131. Ki\u015fisel evrak takiplerini kendisi yapabilir. Baz\u0131 konularda bana bilgi yard\u0131m\u0131nda bile bulunabiliyor. Sizce fena m\u0131 yapt\u0131m? <\/span>\n<\/p>\n \nHepinize sa\u011fl\u0131k, huzur, ba\u015far\u0131 ve mutluluk dolu bir aile hayat\u0131 diliyor, bunu için çal\u0131\u015fmaya davet ediyorum. Umut ve sevgiyle…<\/span>\n<\/p>\n \n \u0130smail Hakk\u0131 Kar <\/p>\n
\n\u0130nsan \u0130li\u015fkileri Ustas\u0131<\/span>\n<\/p>\n