{"id":7391,"date":"2008-06-20T22:08:00","date_gmt":"2008-06-20T22:08:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:59:06","modified_gmt":"2025-10-23T09:59:06","slug":"seracilik-nerede-yapilmali-isitma-giderleri-ve-jeotermal-enerji-7391","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/seracilik-nerede-yapilmali-isitma-giderleri-ve-jeotermal-enerji-7391","title":{"rendered":"Serac\u0131l\u0131k Nerede Yap\u0131lmal\u0131, Is\u0131tma Giderleri ve Jeotermal Enerji"},"content":{"rendered":"

\nÖrtü alt\u0131 bitkisel üretim (serac\u0131l\u0131k) ile amaçlanan genel olarak; üretilen bitkilere asgari 15 C civar\u0131nda s\u0131cakl\u0131k sa\u011flayarak sezon d\u0131\u015f\u0131 bolca mahsul üretmek ve bu ürünleri de de\u011fer fiyattan satarak karl\u0131 bir üretim yapmakt\u0131r.<\/span>\n<\/p>\n

<\/p>\n

\n

K\u0131\u015f\u0131n bu s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flayabilmek için öncelikle kapal\u0131 bir ortam sa\u011flanmas\u0131 gerekmektedir. Bitkilerin fotosentez yapmak amac\u0131 ile güne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na ihtiyaç duymalar\u0131 sebebi ile bu kapal\u0131 ortam \u0131\u015f\u0131k geçirmek zorundad\u0131r. Bu sebeple temel olarak seralar, genelde metal iskeletin üzerine \u015feffaf cam veya plastik malzeme kaplanmas\u0131 ile tesis edilir.<\/p>\n

Is\u0131tma Giderleri<\/b><\/u><\/span><\/p>\n

Serac\u0131l\u0131kta en önemli gider \u0131s\u0131tma gideridir. 1 dekar seran\u0131n Ekim ay\u0131ndan Nisan ay\u0131na kadar 7 ay süreyle 15°C de tutulmas\u0131 için yap\u0131lacak \u0131s\u0131tmalarda; Antalya’da 22 ton Fuel- Oil, Yalova’da 46 ton Fuel Oil, Ankara’da 86 ton Fuel Oil gerekir.<\/p>\n

Buna göre Ankara ko\u015fullar\u0131nda bir seran\u0131n \u0131s\u0131t\u0131labilmesi için Antalya ko\u015fullar\u0131na göre yakla\u015f\u0131k 4 kat fazla enerjiye ihtiyaç vard\u0131r.<\/p>\n

Is\u0131tmada Kullan\u0131lacak Yak\u0131t Tipleri<\/b><\/u><\/span><\/p>\n

Burada en olas\u0131 3 enerji kayna\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirelim:<\/u><\/p>\n

1) Do\u011falgaz<\/b>
\nYapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z fizibilitelerde yak\u0131t olarak do\u011falgaz kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Antalya ko\u015fullar\u0131nda bile do\u011falgaz ile \u0131s\u0131tman\u0131n karl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 ve i\u015fletmenin zarar edece\u011fi ç\u0131kabilmektedir.<\/p>\n

2) Kömür<\/b>
\nAntalya ko\u015fullar\u0131nda uygun fiyatl\u0131 kömür ile \u0131s\u0131tma karl\u0131 olabilmekle beraber seran\u0131n genelde en büyük gider kalemini olu\u015fturur. Ancak i\u015fletme, Antalya’ dan kuzeye gittikçe kömür ile \u0131s\u0131tma da karl\u0131 olmaktan ç\u0131kmaktad\u0131r. Ankara ko\u015fullar\u0131nda kömür ile \u0131s\u0131tma da i\u015fletmeyi zarar ettirecektir.<\/p>\n

3) Jeotermal<\/b>
\nJeotermal kaynaklar\u0131 kullanarak \u0131s\u0131tma, tüm olas\u0131l\u0131klar içerisinde hem en karl\u0131 üretimi yapmay\u0131 sa\u011flayan, hem de en temiz \u0131s\u0131tma \u015feklidir. Ancak burada bile s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n -10 C alt\u0131na dü\u015febildi\u011fi dönemlerde özellikle 4 metre ve üzeri yüksek seralarda \u0131s\u0131tma ile ilgili sorunlar ya\u015fanabilmektedir. Bu amaçla \u0131s\u0131 da\u011f\u0131l\u0131m\u0131na dair hesaplamalar daha kurulu\u015f a\u015famas\u0131ndayken kötü ihtimal hesab\u0131na göre yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Sera \u0131s\u0131tmas\u0131nda kullan\u0131lacak jeotermal kayna\u011f\u0131n genel olarak en az 100 C ç\u0131k\u0131\u015f s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda olmas\u0131 istenir. Ancak duyumlar\u0131m\u0131za göre 50- 60 C s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda suyu da etkin olarak kullanabilen sistemler olu\u015fturabilen kurulu\u015flar da vard\u0131r.<\/p>\n

Yine duyumlar\u0131m\u0131za göre, jeotermal kaynak ile sera aras\u0131nda uzakl\u0131k 10 km kadar oldu\u011funda bile s\u0131cak su sera \u0131s\u0131tma amac\u0131 ile borularla etkin olarak ta\u015f\u0131nabilmektedir. Uzakl\u0131\u011f\u0131n 10 km’ yi geçti\u011fi durumlarda sorunlar ç\u0131kabilmektedir.<\/p>\n

\nDikkat Edilmesi Gereken Önemli Bir Husus<\/b><\/u><\/span><\/p>\n

Halihaz\u0131rda örtü alt\u0131 yeti\u015ftiricilik yapan baz\u0131 serac\u0131lar belki yukar\u0131da yazd\u0131\u011f\u0131m 15 C konusunda hem fikir olmayacaklard\u0131r.<\/p>\n

Lakin ülkemizde özellikle güney bölgelerde serac\u0131l\u0131k yaparken  \u0131s\u0131tma denildi\u011finde anla\u015f\u0131lan; sera içinde birkaç odun sobas\u0131 yakarak so\u011fu\u011fu k\u0131rmak \u015feklinde olmaktad\u0131r. <\/span>\n<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

\nAncak bu çok sak\u0131ncal\u0131, hatal\u0131 ve asl\u0131nda astar\u0131 yüzünden pahal\u0131ya gelen bir uygulamad\u0131r. Bu uygulaman\u0131n sak\u0131ncalar\u0131n\u0131 k\u0131saca saymak gerekirse:<\/span>\n<\/p>\n

\n

\n\t1-<\/b> Çiçeklerin döllenme oran\u0131 dü\u015fer. Hatta baz\u0131 hallerde do\u011fal döllenme (ar\u0131 kullan\u0131lsa bile) hiçbir \u015fekilde gerçekle\u015fmez. Bu durumda üretici hormon kullanmak zorunda kalabilir. Ancak s\u0131cakl\u0131k yeterli de\u011filse hormon bile döllenmeyi sa\u011flamayabilir.<\/span><\/span>\n\t<\/p>\n

\n\t2-<\/b> Bir \u015fekilde döllenme gerçekle\u015fse bile ürün tats\u0131z tuzsuz olur. Bitki, meyvesini gere\u011fi gibi besleyemez. Baz\u0131 besin maddelerini meyveye ula\u015ft\u0131ramaz. Toprak veya ortam ile verilen besin maddeleri dü\u015fük s\u0131cakl\u0131klarda bitki taraf\u0131ndan gere\u011fi gibi al\u0131namaz.<\/span><\/span>\n\t<\/p>\n

\n\t3-<\/b> Bitki sürekli \u0131s\u0131 de\u011fi\u015fimine maruz kald\u0131\u011f\u0131 ve ihtiyac\u0131n\u0131n alt\u0131nda \u0131s\u0131nabildi\u011fi için hastal\u0131k ve zararl\u0131lara dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 zay\u0131f olur. Bu durumda üretici sürekli ilaçlama yapmak zorunda kal\u0131r. Bu durum üreticiyi ekonomik aç\u0131dan zorlad\u0131\u011f\u0131 gibi üründe kal\u0131nt\u0131 problemi ç\u0131kma ihtimalini de artt\u0131r\u0131r.<\/span><\/span>\n\t<\/p>\n<\/blockquote>\n

\n\u0130\u015fte bu sebeplerden dolay\u0131 özellikle so\u011fuk mevsimde bitkilere en az 15 C sabit s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flamak çok önemlidir. <\/span>\n<\/p>\n

\nAsl\u0131nda bence asgari 17 C ürünün lezzetli ve albenili olmas\u0131 aç\u0131s\u0131ndan daha elveri\u015fli bir s\u0131cakl\u0131kt\u0131r. Ayn\u0131 serac\u0131l\u0131k i\u015fletmesinde 15 C’ de yeti\u015fmi\u015f ve 17 C’ de yeti\u015fmi\u015f iki ayr\u0131 domatesi yemi\u015ftim ve 17 C’ de yeti\u015fenin çok daha lezzetli oldu\u011fu hatta neredeyse yaz tarla domatesi lezzetinde oldu\u011funa \u015fahit olmu\u015ftum.<\/p>\n

Tabiidir ki bu, ekonomik analizi iyi yap\u0131lmas\u0131 gereken bir konudur. So\u011fuk mevsimlerde, özellikle jeotermal gibi elveri\u015fli enerji kayna\u011f\u0131 olmayan tesisler için + 2 C fazla \u0131s\u0131tma büyük bir mali yüktür.<\/p>\n

\nSeralar Nerede Kurulmal\u0131d\u0131r?<\/b><\/u><\/span><\/p>\n

Buna göre seralar en uygun olarak 34, 35, 36 ve en fazla 37’ inci paralellerde bulunan illerimiz s\u0131n\u0131rlar\u0131 içerisinde kurulmal\u0131; ancak jeotermal kayna\u011f\u0131 olan yerlerde 38’ inci paralel’ de yat\u0131r\u0131m yapmak amaçl\u0131 dü\u015fünülmelidir.<\/p>\n

Lakin 38’ inci paralelin üzerindeki bölgelerde yap\u0131lacak seralarda çok özel ve ucuz bir enerji kayna\u011f\u0131 olsa bile bu kayna\u011f\u0131 konut \u0131s\u0131tmas\u0131 veya elektrik enerjisi üretimi amac\u0131 ile kullanmak; sera \u0131s\u0131tma amaçl\u0131 kullanmaktan (günümüz ko\u015fullar\u0131nda) daha verimli olacakt\u0131r. <\/span>\n<\/p>\n

\nBelki ileriki y\u0131llarda, g\u0131da ihtiyac\u0131 daha önemli bir sorun haline geldi\u011finde 38′ inci paralelin kuzeyinde de sera tesis etmek ekonomik olabilir. Ancak \u015fu anda ekonomik görünmemektedir.<\/p>\n

Buna göre a\u015fa\u011f\u0131daki 3 haritay\u0131 inceledi\u011fimizde Türkiye’ deki potansiyel jeotermal kaynaklar ve yerleri hakk\u0131nda bilgi sahibi olabiliriz:<\/span>\n<\/p>\n

\n(Haritalar\u0131n büyük hallerini görmek için lütfen üzerlerine t\u0131klay\u0131n\u0131z)<\/span>\n<\/p>\n

<\/p>\n

\n
\n<\/span><\/a>\n<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

\nHarita 1- <\/b>Türkiye Jeotermal Kaynaklar Da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ve Uygulama Haritas\u0131 (büyütmek için haritan\u0131n üzerine t\u0131klay\u0131n\u0131z) Kaynak: Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlü\u011fü<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n<\/a><\/span>\n<\/p>\n

\nHarita 2-<\/b> Türkiye’ de Faylar ve Jeotermal Alanlar Haritas\u0131 (büyütmek için haritan\u0131n üzerine t\u0131klay\u0131n\u0131z)    Kaynak: Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlü\u011fü<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n<\/a><\/span>\n<\/p>\n

\nHarita 3-<\/b> Jeotermal Kaynaklar ve Uygulama Haritas\u0131 (büyütmek için haritan\u0131n üzerine t\u0131klay\u0131n\u0131z)             Kaynak: Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlü\u011fü<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\nSonuç<\/b><\/u><\/span><\/p>\n

Jeotermal enerji günümüzde, özellikle g\u0131da tedariki amaçl\u0131 örtü alt\u0131 tar\u0131msal üretim aç\u0131s\u0131ndan son derece önemli bir noktaya gelmi\u015ftir. Dünyada insanlar\u0131n her geçen gün artan g\u0131da talebi ve bu talebin kar\u015f\u0131lanmas\u0131 konusunda jeotermal enerji ile örtü alt\u0131 sebze üretimi aç\u0131s\u0131ndan Türkiye, yukar\u0131daki haritalardan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 üzere çok avantajl\u0131 bir konumdad\u0131r.<\/p>\n

Duydu\u011fum ve gördü\u011füm kadar\u0131 ile sera yat\u0131r\u0131m\u0131 yapmak isteyen yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n jeotermal kaynaklardan yararlanabilmesi (bölgelere göre de\u011fi\u015fmekle birlikte) eskisine oranla kolayla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Ancak birçok yat\u0131r\u0131mc\u0131dan da konu ile ilgili birçok bürokratik sorun ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ve süreçlerin çok yava\u015f ilerledi\u011fi ya da hiçbir \u015fekilde bu kaynaklar\u0131n kulland\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 yönünde \u015fikâyetler de duydum.<\/p>\n

Jeotermal kaynaklar yeralt\u0131nda sessizce beklemektedir. Bu kaynaklar\u0131 kullan\u0131p g\u0131da üretmek, hem g\u0131da üretiminde önemli bir art\u0131\u015f; hem istihdam art\u0131\u015f\u0131 ve ekonomik geli\u015fme sa\u011flayacak; hem de Türkiye’ de tar\u0131m sektörünün geli\u015fmesine büyük katk\u0131da bulunacakt\u0131r.<\/p>\n

Bu sebeple devletimizin jeotermal kaynaklar\u0131n kullan\u0131m\u0131 için en h\u0131zl\u0131 \u015fekilde, süreçleri azami ölçüde kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 çözümler üretmesi elzemdir.<\/p>\n

Bir Arnavutluk atasözü bu konuda yap\u0131lmas\u0131 gerekeni özetliyor: “Çabuk gelen kötü \u015fans, geç gelen iyi \u015fanstan iyidir.”<\/p>\n

En derin sayg\u0131lar\u0131mla,<\/p>\n

Hakan Ozan Erzincanl\u0131
\nZiraat Yüksek Mühendisi
\n<\/span>www.tarimsal.com<\/span><\/a>
\n<\/span><\/span>\n<\/p>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 Z\u0131rat Y. M\u00fchendisi Hakan Ozan Erzincanl\u0131<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Örtü alt\u0131 bitkisel üretim (serac\u0131l\u0131k) ile amaçlanan genel olarak; üretilen bitkilere asgari 15 C civar\u0131nda s\u0131cakl\u0131k sa\u011flayarak sezon d\u0131\u015f\u0131 bolca mahsul üretmek ve bu ürünleri de de\u011fer fiyattan satarak karl\u0131 bir üretim yapmakt\u0131r. K\u0131\u015f\u0131n bu s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flayabilmek için öncelikle kapal\u0131 bir ortam sa\u011flanmas\u0131 gerekmektedir. Bitkilerin fotosentez yapmak amac\u0131 ile güne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na ihtiyaç duymalar\u0131 sebebi ile […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-7391","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7391","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7391"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7391\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170901,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7391\/revisions\/170901"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7391"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7391"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7391"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=7391"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}