{"id":7515,"date":"2008-07-02T09:40:00","date_gmt":"2008-07-02T09:40:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:58:32","modified_gmt":"2025-10-23T09:58:32","slug":"turk-tarimi-nereye-7515","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/turk-tarimi-nereye-7515","title":{"rendered":"T\u00fcrk Tar\u0131m\u0131 Nereye ?"},"content":{"rendered":"

A\u015fa\u011f\u0131daki yaz\u0131 tar\u0131m konusundaki bir mail grubuna Haziran 2008′ de yazd\u0131\u011f\u0131m bir cevap yaz\u0131s\u0131d\u0131r. Yaz\u0131\u015fmalarda Türk tar\u0131m\u0131n\u0131n çok kötü durumda oldu\u011fu ve her geçen gün daha kötüye gitti\u011fi yönünde idi. Sadece devletin uygulamalar\u0131, te\u015fvik ve destekler yönünden bak\u0131l\u0131rsa durum böyle görünebilir belki. Ancak ben genel olarak sektörlerin yard\u0131m ve desteklerden, bakanl\u0131k kadrolar\u0131nda çal\u0131\u015fanlar\u0131n edimlerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak gerçekten geli\u015fti\u011fini dü\u015fünüyorum.<\/span> <\/p>\n

\nElbette yard\u0131m, destek, te\u015fvikler daha etkin olsa ve bakanl\u0131k sektöre daha elveri\u015fli uygulamalarla yakla\u015fsa çok daha iyi sonuçlar al\u0131nabilir belki. Ancak dedi\u011fim gibi, ben yaz\u0131m\u0131 objektif olarak mevcut durum ve gelecekte bekleyen riskler üzerine oturttum.<\/span>\n<\/p>\n

\nTürk Tar\u0131m\u0131 Nereye ?<\/span>\n<\/p>\n

\nBen çok karamsar de\u011filim.<\/span>\n<\/p>\n

\n"Türk Tar\u0131m\u0131 nereye?" sorusunu sorarken, öncelikle "Türkiye tar\u0131m sektöründen ne bekliyor?" diye sormak gerekir.<\/span>\n<\/p>\n

\nTürkiye Tar\u0131m Sektöründen Ne Bekliyor?<\/span>\n<\/p>\n

\n– Çok büyük ekonomik girdi mi?<\/span>\n<\/p>\n

\n– Çok ciddi teknolojiler geli\u015ftirmek mi?<\/span>\n<\/p>\n

\n– Sektörün tüm çal\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n yüksek refah düzeyine ula\u015fmas\u0131 m\u0131?<\/span>\n<\/p>\n

\nBunlar elbette istenebilir. Ama tar\u0131m sektöründen, acaba a\u015fa\u011f\u0131da sayd\u0131klar\u0131ma dünyada kaç ülke sahip:<\/span>\n<\/p>\n

\n– Tar\u0131m sektörü Türkiye’ de 15-30 milyon insan\u0131na (nüfusunun % 25’ i) me\u015fgale olu\u015fturuyor. Büyük bir insan kayna\u011f\u0131 dipsiz i\u015fsizlik sorunundan uzak tutuluyor. Ayr\u0131ca bu say\u0131 tar\u0131m sektörü taraf\u0131ndan desteklenen sektör çal\u0131\u015fanlar\u0131 ile de dü\u015fünülünce bamba\u015fka bir \u015fey oluyor. Unutmayal\u0131m ki burada istihdam edilen (ya da bir i\u015fle me\u015fgul olmas\u0131 sa\u011flanan) kesim, en az okumu\u015f ve di\u011fer i\u015f kollar\u0131nda iyi ihtimalle vas\u0131fs\u0131z i\u015fçi olabilecek kesim.<\/span>\n<\/p>\n

\n– Tar\u0131m sektöründe çal\u0131\u015fan insanlar sayesinde bir çok ülkenin önüne geçemedi\u011fi, bo\u015f-i\u015flenmeyen-kaderine terk edilmi\u015f arazi problemi ya\u015fanm\u0131yor. Her yerde insanlar var ve ülkenin her alan\u0131 sahiplenilmi\u015f. Çal\u0131\u015f\u0131l\u0131yor, çabalan\u0131yor. \u0130yi ya da kötü. (Ancak ku\u015f gribi ve KKKA hastal\u0131klar\u0131 sebebiyle son zamanlarda bu avantajl\u0131 maddenin büyük darbeler yedi\u011fini kabullenmek laz\u0131m)<\/span>\n<\/p>\n

\n– Türkiye, bitkisel üretimde dünyada oldukça iyi bir konumda. 3 adet meyvede dünya üretim birincisi. En az 20 kalem tar\u0131m ürününde dünyada ilk 10’ da ! Hububat üretiminde dünya 12. si ve ya\u015f meyve sebze üretiminde dünya 6. s\u0131. Özellikle bitkisel üretim alan\u0131nda ürün çe\u015fitlili\u011fi en fazla olan ülkelerden biri. Tar\u0131m sektörü sayesinde dünyada açl\u0131k tehlikesine en uzak ülkelerden birisi Türkiye. Çok kötü durumda oldu\u011funu dü\u015fündü\u011fümüz hayvanc\u0131l\u0131kta bile dünya 27. siyiz. \u0130nanmayanlar <\/span>http:\/\/www.tarimsal.com\/makaleler\/aclik_tehlikesinin_neresindeyiz.htm<\/span><\/a>  adresinde istatistiki verilere dayal\u0131 makalemi okuyabilir.<\/span>\n<\/p>\n

\nDaha da sayamad\u0131\u011f\u0131m bir çok iyi \u015fey var.<\/span>\n<\/p>\n

\nAma biz \u015fikayet etmeyi severiz. \u015eikayet eder, ele\u015ftiririz ve böylece her \u015fey daha iyiye gider.<\/span>\n<\/p>\n

\nAma sürekli moralsiz ya\u015far\u0131z bu yüzden…<\/span>\n<\/p>\n

\nSektörde elbet sorunlar var. Sorar\u0131m size ülke nüfusunun % 25’ i, yan kollar\u0131 ile birlikte çok daha fazlas\u0131n\u0131, (ki bu kesim ülkenin e\u011fitim seviyesi en dü\u015fük kesimi) içinde bar\u0131nd\u0131ran bir sektör nas\u0131l sorunsuz olur?<\/span>\n<\/p>\n

\nSorar\u0131m size Türkiye’ de tar\u0131m kesimi nüfusu, toplam nüfusun % 2’ si olsayd\u0131 her \u015fey nas\u0131l kolay çözülürdü fark\u0131nda m\u0131y\u0131z?<\/span>\n<\/p>\n

\nAncak bu haliyle çözmek, çabalamak zorunday\u0131z. <\/span>\n<\/p>\n

\nBence tüm de\u011ferler aç\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda dünyada (hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 bir kenara ay\u0131r\u0131rsak) bence Türkiye tar\u0131m sektöründen en çok faydalanan, onu en iyi ve etkin kullanan ülke konumunda.<\/span>\n<\/p>\n

\nK\u0131rsal nüfus h\u0131zla azal\u0131yor. % 60’ lardan % 20’ lere geldik. Bu belki Yunanistan seviyesine dü\u015fecek önümüzdeki 5-10 y\u0131lda (yani % 5-15). Bu durumda sorunlar gitgide daha kolayca a\u015f\u0131lacak. Zaten 5-10 y\u0131l öncesi ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, sadece teknoloji alg\u0131s\u0131nda bile büyük ilerlemeler kaydedildi. E\u011fri oturup do\u011fru konu\u015fmak laz\u0131m.<\/span>\n<\/p>\n

\nAma as\u0131l sorun \u015fu olacak, “Tar\u0131mda ne yapmak istiyoruz?” Gitgide iyile\u015fen bu dev sektörümüz ile nereye varmak istiyoruz?<\/span>\n<\/p>\n

\nBuna ciddi ciddi karar vermenin zaman\u0131 geliyor. Buna iyi karar vermezsek, \u015fimdi tatl\u0131 tatl\u0131 uyuyan bu dev i\u015fte o zaman bizi ezip geçebilir.<\/span>\n<\/p>\n

\nPeki çözüm önerisi sunmadan kaçmak var m\u0131? Bize yak\u0131\u015fmaz.<\/span>\n<\/p>\n

\n\u015eöyle bir çözüm uygun olabilir diye dü\u015fünüyorum:<\/span>\n<\/p>\n

\nPrototip bir \u015fehir planlayabiliriz. “Gelece\u011fin \u015fehri !” Bu \u015fehrin tar\u0131m sektöründen beklentileri hesaplan\u0131r, s\u0131ralan\u0131r. \u0130lk etapta en az\u0131ndan \u015fehirlerin ia\u015fesi için ve somut ad\u0131mlar\u0131n tespiti için oldukça faydal\u0131 bir çal\u0131\u015fma olur bu ve bir yol izi çizilmi\u015f olur. Riskler önceden hesaplanm\u0131\u015f olur.<\/span>\n<\/p>\n

\nBununla beraber ek-ana çözüm önerimi “Türkiye’ nin Tar\u0131m Sektöründe Dünya Lideri Olmas\u0131 \u0130çin Bir Strateji Önerisi” adl\u0131 makalemde <\/span>http:\/\/www.tarimsal.com\/makaleler\/Turkiyenin_tarimda_dunya_lideri_olmasi.htm<\/span><\/a> web adresinde anlatt\u0131m. Merak eden okuyabilir.<\/span>\n<\/p>\n

\nSonuç ve özet olarak, çok komik gelse de, yukar\u0131da detay\u0131n\u0131 verdi\u011fim \u015fekilde ben Türk Tar\u0131m\u0131n\u0131n (her aç\u0131dan detayl\u0131 de\u011ferlendirme yaparsak) \u015fu an çok iyi bir noktada oldu\u011funu, h\u0131zla geli\u015fip iyile\u015fti\u011fini; ancak özellikle ileriye dönük olarak ak\u0131ll\u0131ca planlamalar yapmak zorunda oldu\u011fumuzu dü\u015fünüyorum.<\/span>\n<\/p>\n

\n* * * * * * <\/span>\n<\/p>\n

\nDe\u011ferli okuyucular, Cumhuriyet kuruldu\u011fundan beri, hatta belki çok daha eskiden beri Türk tar\u0131m\u0131n\u0131 di\u011fer ülkelerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131p ne kadar kötü durumda oldu\u011fumuza hay\u0131flan\u0131r\u0131z. Ben ilkokuldayken de, lisedeyken de hele ziraat okurken en çok üniversitedeyken de Türk tar\u0131m\u0131n\u0131n ne kadar kötü durumda oldu\u011funu dinleyerek yeti\u015ftim.<\/span>\n<\/p>\n

\nOysa her dönemi kendi içinde analiz etmek, öncesini bilmek ve sonras\u0131n\u0131 tahmin etmekle beraber durum analizini günün \u015fartlar\u0131na göre \u015feffaf olarak yapmak önemli.<\/span>\n<\/p>\n

\n"Türk tar\u0131m\u0131 ne durumda?" sorusuna ezberlenmi\u015f saiklerle "çok kötü durumda" demek bence bize yak\u0131\u015fm\u0131yor. Mümkünse her seferinde yeniden bak\u0131p, yeniden inceleyip, yeniden karar vermeliyiz.<\/span>\n<\/p>\n

\nNasrettin Hoca bir gün Ak\u015fehir Gölü kenar\u0131ndaki tarlas\u0131na do\u011fru giderken, ukalâ bir adam:<\/span>\n<\/p>\n

\n– “Hoca Efendi, e\u015fe\u011finin kaç aya\u011f\u0131 var?” diye sormu\u015f. <\/span>\n<\/p>\n

\nHoca inmi\u015f, e\u015fe\u011finin bacaklar\u0131n\u0131 birer birer yoklad\u0131ktan sonra:<\/span>\n<\/p>\n

\n– “Dört aya\u011f\u0131 var” demi\u015f.<\/span>\n<\/p>\n

\n– “Hocam” demi\u015fler, “E\u015fe\u011finin kaç aya\u011f\u0131 oldu\u011funu bilmiyor muydun? Neden sayd\u0131n?”<\/span>\n<\/p>\n

\nHoca gülümsemi\u015f:<\/span>\n<\/p>\n

\n– “Biliyordum bilmesine de, dün ak\u015famdan beri bakmam\u0131\u015ft\u0131m. Belki çal\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r diye yeniden sayd\u0131m.”<\/span>\n<\/p>\n

\nHocan\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, e\u015fe\u011fin bacaklar\u0131n\u0131 her seferinde yeniden saymam\u0131z laz\u0131m.<\/span>\n<\/p>\n

\nEn derin sayg\u0131lar\u0131mla,<\/span>\n<\/p>\n

\nHakan Ozan Erzincanl\u0131
\nZiraat Yüksek Mühendisi
\n<\/span>www.tarimsal.com<\/span><\/a>\n<\/p>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 Z\u0131rat Y. M\u00fchendisi Hakan Ozan Erzincanl\u0131<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

A\u015fa\u011f\u0131daki yaz\u0131 tar\u0131m konusundaki bir mail grubuna Haziran 2008′ de yazd\u0131\u011f\u0131m bir cevap yaz\u0131s\u0131d\u0131r. Yaz\u0131\u015fmalarda Türk tar\u0131m\u0131n\u0131n çok kötü durumda oldu\u011fu ve her geçen gün daha kötüye gitti\u011fi yönünde idi. Sadece devletin uygulamalar\u0131, te\u015fvik ve destekler yönünden bak\u0131l\u0131rsa durum böyle görünebilir belki. Ancak ben genel olarak sektörlerin yard\u0131m ve desteklerden, bakanl\u0131k kadrolar\u0131nda çal\u0131\u015fanlar\u0131n edimlerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-7515","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7515","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7515"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7515\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170884,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7515\/revisions\/170884"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7515"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7515"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7515"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=7515"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}