{"id":766,"date":"2007-03-15T22:29:00","date_gmt":"2007-03-15T22:29:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:01:33","modified_gmt":"2025-10-23T10:01:33","slug":"kent-ormanlarinin-planlanmasi-766","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/kent-ormanlarinin-planlanmasi-766","title":{"rendered":"Kent Ormanlar\u0131n\u0131n Planlanmas\u0131"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp; <\/p>\n<p>\n<strong>1. Kent Ormanlar\u0131n\u0131n Planlanmas\u0131nda Ama&ccedil; ve &Ouml;ncelikler<\/strong>\n<\/p>\n<p>\nKentlerin &ccedil;evresindeki ormanc\u0131l\u0131k faaliyetleri, her \u015feyden &ouml;nce kentin i&ccedil;inde bulundu\u011fu do\u011fal ko\u015fullara uygun olmak zorundad\u0131r. Prensip olarak do\u011fal ve k&uuml;lt&uuml;rel bitki dokusunun bulunmad\u0131\u011f\u0131 ya da yetersiz oldu\u011fu kentler &ccedil;evresinde kent korular\u0131 ve ye\u015fil ku\u015faklar tesis etmek, do\u011fal vejetasyonun mevcut oldu\u011fu ko\u015fullarda da bu vejetasyonu \u0131slah etmek ve kentin geli\u015fimi&shy;ni mevcut vejetasyonun korunmas\u0131na g&ouml;re planlayarak kent-vejetasyon-k\u0131r&shy;sal alan kayna\u015fmas\u0131n\u0131 dengelemek esast\u0131r.\n<\/p>\n<p> &nbsp; <\/p>\n<p>\nKent ormanlar\u0131n\u0131n y&ouml;netim ve kurulu\u015flar\u0131 ile ilgili planlamalarda, do\u011fal bitki &ouml;rt&uuml;s&uuml;n&uuml;n nitel ve nicel durumu yan\u0131nda, kent ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131na konu edilen kentin sosyal, k&uuml;lt&uuml;rel ve ekonomik a&ccedil;\u0131dan geli\u015fmi\u015flik d&uuml;zeyinin de dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekir. G&uuml;n&uuml;m&uuml;z kent ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 uygula&shy;malar\u0131nda, geli\u015fmi\u015f ve az geli\u015fmi\u015f &uuml;lke kentlerine ve de kent &ccedil;evresindeki end&uuml;striyel yo\u011funlu\u011fa g&ouml;re farkl\u0131 planlama yakla\u015f\u0131mlar\u0131 benimsenmektedir.\n<\/p>\n<p>\nGeli\u015fmi\u015f &uuml;lke kentlerinin &ccedil;o\u011funda, kent ormanlar\u0131n\u0131n estetik, psikolojik ve ekolojik i\u015flevleri &ouml;n planda tutularak kentsel ortamlar\u0131n ya\u015fam kalitesinin y&uuml;kseltilmesi hedeflenmektedir. Kent i&ccedil;i iklim ko\u015fullar\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmede ve kent &ccedil;evresindeki toprak, su, vejetasyon, yaban hayat\u0131 gibi do\u011fal kaynaklar\u0131 korumadaki rolleri de, kentsel ve k\u0131rsal &ccedil;evre aras\u0131nda organik ba\u011flar kurarak kayna\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 &ccedil;&ouml;z&uuml;mler &uuml;retmeye hizmet etmektedir. Kayna\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 &ccedil;&ouml;z&uuml;mler hem kentsel &ccedil;evre ile k\u0131rsal &ccedil;evre aras\u0131ndaki et&shy;kile\u015fimlerin d&uuml;zenlenmesiyle ekolojik boyutta, hem de kent halk\u0131n\u0131n rekre&shy;atif hizmetlerinin kar\u015f\u0131lanmas\u0131yla sosyo- k&uuml;lt&uuml;rel boyutta ger&ccedil;ekle\u015fmekte&shy;dir.\n<\/p>\n<p>\nAz geli\u015fmi\u015f &uuml;lkelerin plans\u0131z geli\u015fen kentlerinde olu\u015fturulan orman&shy;lar ise, daha farkl\u0131 i\u015flevleri ile &ouml;nem kazanmaktad\u0131r. Bu ormanlar\u0131n kurulu\u015funda, ku\u015faklama etkileri ile kentlerin planl\u0131 ve d&uuml;zenli geli\u015fiminin sa\u011flanmas\u0131 ve ka&ccedil;ak yap\u0131la\u015fmalarla kontrols&uuml;z geli\u015fimlerinin &ouml;nlenmesi &ouml;ncelikli ama&ccedil;lar aras\u0131ndad\u0131r. Fakir &uuml;lkelerdeki kent ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n di\u011fer bir amac\u0131 da, estetik ve ekolojik i\u015flevleri ile birlikte yerel odun gereksinimini kar\u015f\u0131layan bir kaynak olmas\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\nEnd&uuml;stri merkezlerindeki kent ormanlar\u0131n\u0131n planlanmas\u0131nda ise estetik ve ekolojik i\u015flevler &ouml;ncelik ta\u015f\u0131maktad\u0131r. G&uuml;n&uuml;m&uuml;zde, end&uuml;stri a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 kent&shy;lerin yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131ndaki kent ormanlar\u0131nda sadece estetik i\u015flevlerinin &ouml;n planda tutulmu\u015f oldu\u011fu dikkati &ccedil;ekmektedir (Kuchelmeister, Braatz, 1993).\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;Bu gibi kentlerde sadece estetik i\u015flevlerle yetinmeyip ayn\u0131 zamanda ekolojik i\u015flevleri de ger&ccedil;ekle\u015ftirebilecek bir planlaman\u0131n benim&shy;senmesi gerekir. Kent ormanlar\u0131 g&uuml;r&uuml;lt&uuml;, toz, koku ve gaz gibi end&uuml;striyel zarar&shy;lar\u0131n kenti kirletmesini etkili bir \u015fekilde &ouml;nleyebilmekte, kirlenmi\u015f kent havas\u0131n\u0131n do\u011fal ar\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 ve temizlenmesini ger&ccedil;ekle\u015ftirebilmektedir. &Ouml;zel&shy;likle Kuzey Amerika ve Avrupa k\u0131tas\u0131ndaki &ccedil;o\u011fu \u015fehirlerde hava kirlili\u011fi ve g&uuml;r&uuml;lt&uuml;n&uuml;n &ouml;nlenmesi, kent ormanlar\u0131n\u0131n &ouml;ncelikli i\u015flevi olarak dikkate al\u0131n&shy;maktad\u0131r. Bu nedenle end&uuml;stri kentlerinde hem g&ouml;r&uuml;nt&uuml; kirlili\u011finin &ouml;nlenme&shy;sine, hem de o y&ouml;redeki end&uuml;striyel kaynakl\u0131 spesifik sorunlar\u0131n &ccedil;&ouml;z&uuml;m&uuml;ne katk\u0131 sa\u011flayabilecek planlama yakla\u015f\u0131mlar\u0131 benimsenmelidir.\n<\/p>\n<p>\n<strong>2. Kent Orman\u0131 Yer Se&ccedil;iminde Temel Hedefler<\/strong>\n<\/p>\n<p>\nG&uuml;n&uuml;m&uuml;zde yeni kent ormanlar\u0131n\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 veya olu\u015fturulmas\u0131, kentsel y&ouml;netim politikalar\u0131n\u0131n belirlenmesinde, kent insan\u0131n\u0131n ihtiya&ccedil;lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131nda ve bilimsel &ccedil;al\u0131\u015fmalar i&ccedil;in b&uuml;y&uuml;k &ouml;nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. &Uuml;lkemizde pek &ccedil;ok kentimizin i&ccedil;inde ve yak\u0131n &ccedil;evresinde k&uuml;&ccedil;&uuml;k ve b&uuml;y&uuml;k &ouml;l&ccedil;ekte farkl\u0131 birimler taraf\u0131ndan a\u011fa&ccedil;lama ve a\u011fa&ccedil;land\u0131rma faaliyetleri ile kentsel a&ccedil;\u0131k ye\u015fil alan miktar\u0131na &ouml;nemli bir katk\u0131 sa\u011flanmaktad\u0131r. Belediye m&uuml;cavir s\u0131n\u0131rlar\u0131 i&ccedil;inde, Park ve Bah&ccedil;eler M&uuml;d&uuml;rl&uuml;\u011f&uuml; birimi taraf\u0131ndan ba\u015fta mahalle ve kent parklar\u0131 olmak &uuml;zere, yol a\u011fa&ccedil;land\u0131rmalar\u0131, meydanlar, mezarl\u0131klar, botanik park\u0131 ve&nbsp; koruluklar tesis edilirken, kent i&ccedil;i ve &ccedil;evresinde orman rejimi i&ccedil;indeki alanlarda, Ormanc\u0131l\u0131k Te\u015fkilat\u0131 taraf\u0131ndan hat\u0131ra ormanlar\u0131 veya toprak-su korumaya y&ouml;nelik a\u011fa&ccedil;land\u0131rmalar yap\u0131lmaktad\u0131r. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda \u0130l &Ouml;zel \u0130dare birimleri, Vak\u0131f ve &Ouml;zel Ki\u015filer taraf\u0131ndan koruluklar veya parklar olu\u015fturulabilmektedir.\n<\/p>\n<p>\nKent i&ccedil;i ve &ccedil;evresinde yap\u0131lan a\u011fa&ccedil;land\u0131rma &ccedil;al\u0131\u015fmalar\u0131 farkl\u0131 birimler veya ki\u015filer taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen gelecekte alaca\u011f\u0131 rol&uuml; ve katk\u0131lar\u0131 dikkate al\u0131nmadan geli\u015fig&uuml;zel yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu kapsamda yap\u0131lan &ccedil;al\u0131\u015fmalar\u0131n amaca uygun ve s&uuml;rd&uuml;r&uuml;lebilir olabilmesi i&ccedil;in kentsel &ouml;l&ccedil;ekte bilin&ccedil;li planlama ve y&ouml;netimin ger&ccedil;ekle\u015ftirilmesi ile m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r.\n<\/p>\n<p>\nKent i&ccedil;i ve &ccedil;evresinde mevcut a\u011fa&ccedil;land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f alanlar ve ormanlar\u0131n veya yeni tesis edilecek alanlar\u0131n gelecekte kente ve kent insanlar\u0131na tatmin edici seviyede imkan ve hizmetler sunabilmesi i&ccedil;in ba\u015flang\u0131&ccedil;ta kent orman\u0131 olabilme kriterlerinin test edilmesi ve fizibilitenin yap\u0131lmas\u0131 zorunludur. Bu nedenle, kent orman\u0131 i&ccedil;in en uygun yer se&ccedil;imi,&nbsp; kent orman\u0131n\u0131n rasyonel planlama ve y&ouml;netimi i&ccedil;in ilk yap\u0131lmas\u0131 gereken bir i\u015flemdir.\n<\/p>\n<p>\nKent orman\u0131 yer se&ccedil;imi i&ccedil;in, s&ouml;z konusu alanlar\u0131n rekreasyonel, ekolojik ve kentin fiziksel yap\u0131s\u0131n\u0131 dengeleme veya g&uuml;&ccedil;lendirmeye y&ouml;nelik uygunluk ve yap\u0131labilirli\u011finin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 b&uuml;y&uuml;k &ouml;nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bir kent orman\u0131 yer se&ccedil;iminde, a\u015fa\u011f\u0131daki temel hedefler dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. &nbsp;\n<\/p>\n<p>\n<strong>2.1. Rekreasyonel Hedefler<\/strong>\n<\/p>\n<p>\nKent orman\u0131 yer se&ccedil;iminde, ula\u015f\u0131labilirlik (mesafe ve s&uuml;resi), ziyaret&ccedil;i yo\u011funlu\u011fu, potansiyel do\u011fal, k&uuml;lt&uuml;rel ve estetik de\u011ferleri, rekreasyonel olanaklar, mevcut bitki t&uuml;rlerin yap\u0131s\u0131 ve kompozisyonu gibi kriterler rekreasyonel uygunlu\u011funun belirlenmesinde &ouml;nemli rol oynarlar. Kent orman\u0131na ula\u015f\u0131m mesafesi yer se&ccedil;iminin belirlenmesinde en &ouml;nemli belirleyici bir kriterdir. &Ouml;zellikle yo\u011fun ziyaret&ccedil;ilerin g&uuml;nl&uuml;k ve hafta sonu yararlanabilece\u011fi bir konumda ve mesafede olmal\u0131d\u0131r. Bu ama&ccedil;la kent insan\u0131n\u0131n bulundu\u011fu noktadan y&uuml;r&uuml;yerek ula\u015fabilece\u011fi en k\u0131sa mesafe kent orman\u0131 i&ccedil;in en ideal bir durumdur. En k\u0131sa mesafenin, 15 dakika ile 30 dakika aras\u0131nda olmas\u0131n\u0131n ideal oldu\u011fu kabul edilmektedir (Kursten, 1993).\n<\/p>\n<p>\nYeni bir orman tasar\u0131m\u0131nda ayn\u0131 zamanda farkl\u0131 ziyaret&ccedil;i tiplerinin dikkate al\u0131nmas\u0131 zorunludur. Ziyaret&ccedil;ilerin aktif olarak bo\u015f zamanlar\u0131n\u0131 harcayabilece\u011fi do\u011fal &ccedil;ekicili\u011fi olan ormanl\u0131k alanlarda&nbsp; dinlenme ve sessizlik gibi do\u011fay\u0131 arayan ve y&ouml;nelen ziyaret&ccedil;iler&nbsp; olaca\u011f\u0131 gibi ayn\u0131 zamanda di\u011fer ana kullan\u0131c\u0131 gruplar\u0131 da i&ccedil;erecek \u015fekilde farkl\u0131l\u0131k g&ouml;sterebilir. Alan, sahip oldu\u011fu do\u011fal, k&uuml;lt&uuml;rel ve estetik de\u011ferleriyle &ccedil;e\u015fitli rekreasyonel etkinliklere imkan sa\u011flamal\u0131d\u0131r. Sonbahar yaprak renklenmesi ile ki\u015filer &uuml;zerinde olumlu ve ho\u015f etkiler yarat\u0131labilmesi, bitkilerdeki form kontrast\u0131n\u0131n daha rahat alg\u0131lanabilmesi i&ccedil;in geni\u015f yaprakl\u0131 ile i\u011fne yaprakl\u0131 kar\u0131\u015f\u0131k ormanlar\u0131n daha &ccedil;ok cezp edici oldu\u011fu bilinmektedir. Kent insanlar\u0131, genel olarak kar\u0131\u015f\u0131k a\u011fa&ccedil; t&uuml;rlerinden olu\u015fan ve tam kapal\u0131 olmayan ormanlar\u0131, &ccedil;imenlik ve su kayna\u011f\u0131 i&ccedil;eren rekreasyonel alanlar\u0131 tercih etmektedir (Dwyer, 1983).\n<\/p>\n<p>\n<strong>2.2. Kentin Fiziksel Yap\u0131s\u0131n\u0131 G&uuml;&ccedil;lendirme Hedefleri<\/strong>\n<\/p>\n<p>\nKentsel ortamda a&ccedil;\u0131k ye\u015fil alanlar\u0131n formu ve boyutu, kent peyzaj\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131nda ve mekan s\u0131n\u0131rlamas\u0131nda &ouml;nemli katk\u0131 sa\u011flar. &Ouml;zellikle kentin do\u011fal s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 olu\u015fturacak olan kent orman\u0131, kentsel kullan\u0131m birimlerini birbirinden ay\u0131ran veya tamamlayan tampon g&ouml;revi &uuml;stlenmelidir. Kentsel mekanla, do\u011fal alanlar aras\u0131nda organik bir ba\u011flant\u0131 kurmal\u0131d\u0131r. Kent orman\u0131, g&ouml;rsel ve akustik tampon alan\u0131 oldu\u011fu kadar, toprak, su ve hava koruma alanlar\u0131 gibi &ccedil;evresel i\u015flevlerini de yerine getirebilmelidir (Lust, 1992).\n<\/p>\n<p>\n<strong>2.3. Ekolojik Hedefler<\/strong>\n<\/p>\n<p>\nKent orman\u0131n\u0131n b&uuml;y&uuml;kl&uuml;\u011f&uuml;, formu ve konumu, biyolojik ve ekolojik kaliteyi geli\u015ftirmede &ouml;nemli rol oynar. Bunun i&ccedil;in, klimatik yarar sa\u011flamas\u0131 (CO<sub>2<\/sub> gaz\u0131n\u0131 ba\u011flama, oksijen &uuml;retme, havadaki kat\u0131 kirleticileri tutma veya filtre etme, zehirli gazlar\u0131n etkilerini azaltma vb.) yan\u0131 s\u0131ra toprak-su koruma, su kalitesini art\u0131rma, bitki topluluklar\u0131 ve yaban hayat\u0131 i&ccedil;in uygun ya\u015fama ortamlar\u0131 sa\u011flama gibi &ouml;nemli i\u015flevleri yerine getirebilmesi i&ccedil;in yeterli geni\u015f alana ihtiya&ccedil; duyulmal\u0131d\u0131r. Bu t&uuml;r y&uuml;ksek do\u011fal de\u011ferlere ve farkl\u0131 zonlara sahip alanlar en uygun alanlar olup, birbirine yak\u0131n uyu\u015fabilecek alanlarla optimize edilmesi &ouml;nemlilik arz eder. &Ouml;zellikle biyolojik &ccedil;e\u015fitlili\u011fi y&uuml;ksek olan biti\u015fik ya\u015fl\u0131 do\u011fal ormanl\u0131k alanlardan yeni kent orman\u0131 i&ccedil;ersine flora ve faunan\u0131n g&ouml;&ccedil; olanaklar\u0131 &ouml;nemli bir avantaj sa\u011flayacakt\u0131r (Raedeke, 1995).&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nBiyolojik &ccedil;e\u015fitlili\u011finin olu\u015fturulmas\u0131nda ve s&uuml;rd&uuml;r&uuml;lmesinde kompozisyon (t&uuml;r zenginli\u011fi, bir t&uuml;r i&ccedil;indeki genetik zenginlik, peyzaj i&ccedil;indeki ekosistem &ccedil;e\u015fitlili\u011fi), yap\u0131sal (t&uuml;r-ya\u015fama ortamlar\u0131 ve topluluklar\u0131n zaman ve mekan i&ccedil;indeki &ccedil;e\u015fitlili\u011fi) ve i\u015flevsel (ekosistemler aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fki ve kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131 i&ccedil;eren ekolojik i\u015flemler) &ccedil;e\u015fitlilik dikkate al\u0131n\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n<strong>3. Kent Ormanlar\u0131n\u0131n Planlama s&uuml;reci<\/strong>\n<\/p>\n<p>\nKent ormanlar\u0131n\u0131n planlama s&uuml;reci genel kapsaml\u0131 olmal\u0131, kentler &ccedil;evresindeki gerek kamuya ve gerekse \u015fah\u0131slara ait t&uuml;m a\u011fa&ccedil; ve orman var&shy;l\u0131\u011f\u0131 ile potansiyel a\u011fa&ccedil;land\u0131rma alanlar\u0131n\u0131 kapsamal\u0131d\u0131r. Yerel y&ouml;netimlerin s&ouml;z konusu a\u011fa&ccedil; ve orman varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 denetim alt\u0131nda tutmas\u0131 m&uuml;mk&uuml;n ola&shy;mayaca\u011f\u0131 i&ccedil;in bu alanlardaki orman ve a\u011fa&ccedil; varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n y&ouml;netim ve denetimi i&ccedil;in &ouml;zel amenajman planlar\u0131 haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\nPlanlama s&uuml;recinde kent ormanlar\u0131n\u0131n s&ouml;z konusu kentin yap\u0131sal bir par&ccedil;as\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011fu dikkatten uzak tutulmamal\u0131d\u0131r. Geli\u015fimini tamamlam\u0131\u015f eski kentlerde kent ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n planlanmas\u0131 mevcut bitki dokusunun bak\u0131m\u0131 ve \u0131slah\u0131 konular\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir \u015fehir plan\u0131 &ccedil;er&ccedil;evesinde geli\u015fmekte olan kentlerde, ayn\u0131 zamanda \u015fehirle\u015fme sorunlar\u0131na &ccedil;&ouml;z&uuml;m olu\u015fturacak planlama yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n benimsenmesi gerekir. Kentler &ccedil;evresinde de\u011ferlendirilebilir b&uuml;y&uuml;k bir potansiyelin mevcut olmas\u0131 durumunda ise kentsel peyzaj &#8211; k\u0131rsal peyzaj planlamalar\u0131n\u0131 da den&shy;geleyen alan kullan\u0131m kararlar\u0131 &ouml;n plana &ccedil;\u0131kacakt\u0131r.\n<\/p>\n<p>\nPlanlama s&uuml;recinde kamuoyunun etkinli\u011fi olduk&ccedil;a &ouml;nemlidir. &Ccedil;al\u0131\u015f&shy;malar\u0131n ba\u015far\u0131ya ula\u015fabilmesinde kent halk\u0131n\u0131n do\u011frudan ya da dolayl\u0131 katk\u0131lar\u0131 g&ouml;z ard\u0131 edilmemelidir. Bu nedenle planlama s&uuml;recinde kent halk\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131na ve kent ormanlar\u0131n\u0131n bilinen yararlar\u0131 konusundaki bilin&ccedil; ve duyarl\u0131l\u0131k d&uuml;zeylerinin art\u0131r\u0131lmas\u0131na y&ouml;nelik &ccedil;al\u0131\u015fmalar y&uuml;r&uuml;t&uuml;lmelidir. Bu &ccedil;al\u0131\u015fmalar;\n<\/p>\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>Planlamay\u0131 ger&ccedil;ekle\u015ftiren resmi organlarda halk temsilcilerine g&ouml;revler verilmesi,<\/li>\n<li>\u0130lgili sivil toplum &ouml;rg&uuml;tleri ile gerekli temaslar\u0131n kurulmas\u0131,<\/li>\n<li>&Ouml;zel sekt&ouml;r temsilcileri ile gerekli g&ouml;r&uuml;\u015fmelerin yap\u0131lmas\u0131 olmak &uuml;zere &uuml;&ccedil; grupta toplanabilir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nPlanlama s&uuml;recinin di\u011fer &ouml;nemli bir b&ouml;l&uuml;m&uuml;n&uuml; ise parasal &ouml;ng&ouml;r&uuml;ler olu\u015fturur. Yeterli bir ba\u015far\u0131n\u0131n sa\u011flanabilmesi i&ccedil;in kent ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n sa\u011flayaca\u011f\u0131 yararlar\u0131n ve fayda &#8211; maliyet analizlerinin kabul edilebilir &ouml;l&ccedil;&uuml;lerde somut olarak ortaya konmas\u0131 gerekir (Kuchelmeister, Braatz, 1993).\n<\/p>\n<p>\n<strong>3.1. Planlaman\u0131n Teknik Esaslar\u0131<\/strong>\n<\/p>\n<p>\nKentin ve kenti saran &ccedil;evrenin do\u011fal ve k&uuml;lt&uuml;rel yap\u0131s\u0131, kent ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ama&ccedil;lar\u0131ndaki de\u011fi\u015fikliklere ba\u011fl\u0131 olarak farkl\u0131 planlama tekniklerinin uygulanmas\u0131n\u0131 gerektirir. &Ouml;rne\u011fin kentler &ccedil;evresinde end&uuml;striyel tesisler ve oto yollar gibi yo\u011fun g&uuml;r&uuml;lt&uuml; zonlar\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 durumlarda, kent ormanlar\u0131n\u0131 g&uuml;r&uuml;lt&uuml; perdelerinin kurulu\u015f esaslar\u0131na g&ouml;re planlamak gerekir. Bu durumda, kent ormanlar\u0131n\u0131 30 m. den dar olmamak ko\u015fuluyla olabildi\u011fince geni\u015f, s\u0131k ve g&uuml;r&uuml;lt&uuml; y&ouml;n&uuml;ne dik ku\u015faklar \u015feklinde tesis etmek gerekir. G&uuml;r&uuml;lt&uuml; perdelerinde y&uuml;ksek boylara ula\u015fabilen ve yo\u011fun dallanma ve yapraklanma yapabilen &ouml;zellikle her dem ye\u015fil a\u011fa&ccedil; t&uuml;rleri ile bu a\u011fa&ccedil;lar\u0131n g&ouml;vde bo\u015fluk&shy;lar\u0131n\u0131 dolduran a\u011fa&ccedil;&ccedil;\u0131k ve &ccedil;al\u0131 t&uuml;rlerinin kombinasyonu olduk&ccedil;a etkilidir (Ata, Dirik, 2004).\n<\/p>\n<p>\nKentler &ccedil;evresindeki ta\u015f, toprak ve maden ocaklar\u0131 gibi hammadde kaynaklar\u0131 ile toz &uuml;reten end&uuml;striyel tesislerin bulundu\u011fu yerlerde, kent ormanlar\u0131 toz filtrasyonunu sa\u011flayacak \u015fekilde olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r. 30 mt geni\u015f&shy;likteki bir ye\u015fil ku\u015fak, havadaki tozlar\u0131n &ccedil;ok &ouml;nemli bir b&ouml;l&uuml;m&uuml;n&uuml; tutabilmektedir. Yo\u011fun toz zararlar\u0131n\u0131n oldu\u011fu yerlerde etkili bir filtrasyon i&ccedil;in kent ormanlar\u0131n\u0131n ge&ccedil;irgen bir kurulu\u015fa sahip olmas\u0131 gerekir. Tozlar\u0131n tutulmas\u0131na &ouml;zellikle yapraklar\u0131 mumsu ve t&uuml;ys&uuml; tabakalarla kapl\u0131 olan t&uuml;r&shy;ler daha &ccedil;ok etkili olmaktad\u0131r. Toz perdelerini hakim r&uuml;zgar y&ouml;n&uuml;ne dik kur&shy;mak ve tozlar\u0131n yakalanmas\u0131ndaki etkinli\u011fini art\u0131rmak i&ccedil;in de hareketli bir tepe &ccedil;at\u0131s\u0131 olu\u015fturacak \u015fekilde farkl\u0131 boylara ve tepe tac\u0131 &ouml;zelliklerine sahip t&uuml;rlerin kompozisyonunu &ouml;ng&ouml;rmek gerekir.\n<\/p>\n<p>\nBaz\u0131 durumlarda, kent ormanlar\u0131n\u0131n kentler &ccedil;evresindeki end&uuml;striyel tesislerden kaynaklanan gaz zararlar\u0131n\u0131 &ouml;nlemesi i\u015flevi &ouml;n plana &ccedil;\u0131kabilir. Bu gibi hallerde de ye\u015fil ku\u015faklar\u0131 zararl\u0131 gazlar\u0131 ta\u015f\u0131yan hakim r&uuml;zgar y&ouml;n&uuml;ne dik olacak \u015fekilde ve s\u0131k dikimlerle kurmak gerekir. &Ouml;zellikle d&uuml;zenli &ccedil;&ouml;p depolama alanlar\u0131n\u0131n &ccedil;evresinde gaz zararlar\u0131na kar\u015f\u0131 ormanlar kurulmal\u0131d\u0131r. Orman &ccedil;iftlikleri kurmak, arazi sahibinin prestijini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131ndan kent &ccedil;evresi ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa geleneksel olarak uzun s&uuml;re devam ettirilmi\u015f, son zamanlarda ise kent orman\u0131 ve koru&shy;lar\u0131n\u0131n tesisleri halk\u0131n rekreatif taleplerine cevap verebilecek yeni bir anlay\u0131\u015fla ulusal ve yerel y&ouml;netimler taraf\u0131ndan planl\u0131 ve kapsaml\u0131 &ccedil;al\u0131\u015f&shy;malara konu edilmi\u015ftir (Konijnendijk, 1997).\n<\/p>\n<p>\nAvrupa&#39;da belediye ya da semt ormanlar\u0131n tesisleri yan\u0131nda &ouml;zellikle 17. ve 18. y&uuml;zy\u0131llarda \u0130talya, Fransa, Avusturya ve \u0130ngiltere&#39;nin bir&ccedil;ok se&ccedil;kin kentinde estetik ama&ccedil;l\u0131 bitkilendirmeler ger&ccedil;ekle\u015ftirilmi\u015ftir. Bu geli\u015fmelere paralel olarak, salt estetik ama&ccedil;l\u0131 \u015fehir a\u011fa&ccedil;land\u0131rmalar\u0131 Afrika ve Asya kentlerinde de uygulamaya ge&ccedil;irilmi\u015ftir. \u0130spanyollar, ev bah&ccedil;eleri, kamusal alanlar ve kent &ccedil;evresi alanlarda a\u011fa&ccedil;land\u0131rma ve ye\u015fillendirme konseptini Latin Amerika&#39;daki s&ouml;m&uuml;rge &uuml;lkelerine de transfer etmi\u015flerdir (Kuchelmeister ve Braatz, 1993).\n<\/p>\n<p>\n&Ccedil;in, kent ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 &ccedil;al\u0131\u015fmalar\u0131nda dikkat &ccedil;ekici at\u0131l\u0131mlar ger&ccedil;ek&shy;le\u015ftirmi\u015f bir &uuml;lkedir. 1949 y\u0131l\u0131nda &Ccedil;in Halk Cumhuriyetinin kurulmas\u0131 ard\u0131ndan Mao Zedong, 12 Mart\u0131 ulusal a\u011fa&ccedil;land\u0131rma g&uuml;n&uuml; ilan ederek &uuml;lke genelinde kent a\u011fa&ccedil;land\u0131rmalar\u0131n\u0131 te\u015fvik etmi\u015ftir. A\u011fa&ccedil;land\u0131rma kampanyas\u0131 ile doksanl\u0131 y\u0131llara kadar sadece Pekin&#39;de kent i&ccedil;i ve &ccedil;evresine dikilen a\u011fa&ccedil; say\u0131s\u0131 500 milyona ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Pekin kentini r&uuml;zgar ve tozdan korumak i&ccedil;in ger&ccedil;ek&shy;le\u015ftirilen &ccedil;evre a\u011fa&ccedil;land\u0131rmalar\u0131 10 bin ha a\u015fm\u0131\u015ft\u0131r (Dembner, 1993).\n<\/p>\n<p>\nT&uuml;rkiye&#39;deki kent ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n tarihini ise Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu d&ouml;neminden ba\u015flatmak gerekir. \u0130mparatorluk d&ouml;neminde (1450-1530) ba\u015fkent \u0130stanbul&#39;da olu\u015fturulan ya da d&uuml;zenlenen korular, kent ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 yans\u0131tan &ouml;rneklerdir. Cumhuriyet d&ouml;neminde ise ba\u015fkent Ankara&#39;da Atat&uuml;rk&#39;&uuml;n direktifleri ile tesis edilen &quot;Atat&uuml;rk Orman &Ccedil;iftli\u011fi&quot;, kent ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 uygulamalar\u0131n\u0131n en &ccedil;arp\u0131c\u0131 &ouml;rne\u011fini olu\u015fturmaktad\u0131r. Bunu zamanla \u0130stanbul &#8211; Florya Atat&uuml;rk Orman\u0131, Eski\u015fehir &#8211; Kocak\u0131r Kent Orman\u0131, Bal\u0131kesir &#8211; De\u011firmenbo\u011faz\u0131 Kent Orman\u0131, Kahramanmara\u015f &#8211; Ah\u0131rda\u011f\u0131 Kent Orman\u0131 gibi uygulamalar izlemi\u015ftir. Daha sonra, Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan bir &ccedil;ok kentte ye\u015fil ku\u015fak projeleri haz\u0131rlanm\u0131\u015f ve uygulamaya ge&ccedil;irilmi\u015ftir (Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 verilerine g&ouml;re toplam 32 ilde 925.681 ha&#39;l\u0131k alan ye\u015fil ku\u015fak olarak projelendirilmi\u015f, bunun 121.896 ha&#39;l\u0131k alan\u0131 a\u011fa&ccedil;land\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r). Bu &ccedil;al\u0131\u015f&shy;malar bir taraftan da kent i&ccedil;i ye\u015fil dokunun olu\u015fturulmas\u0131 ve art\u0131r\u0131lmas\u0131na y&ouml;nelik di\u011fer &ccedil;al\u0131\u015fmalarla desteklenmi\u015ftir. Ba\u015fta \u0130stanbul &#8211; Atat&uuml;rk Arboretumu olmak &uuml;zere bir&ccedil;ok kentte botanik bah&ccedil;eleri, hayvanat bah&ccedil;eleri, parklar, kitle a\u011fa&ccedil;land\u0131rmalar\u0131, yol a\u011fa&ccedil;land\u0131rmalar\u0131 vb. tesis edilmi\u015ftir.\n<\/p>\n<p>\nG&uuml;n&uuml;m&uuml;zde kent tar\u0131m\u0131 ve tar\u0131msal ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 da kapsam\u0131na alan kent ormanc\u0131l\u0131\u011f\u0131, d&uuml;nya inisiyatifi &ccedil;er&ccedil;evesinde kapsaml\u0131 projelere konu edilmektedir. Yerel d&uuml;zeyde &quot;Eylem 21 (Action 21)&quot; in uygulamas\u0131na ge&ccedil;ilen La Paz (Bolivya), Sao Paulo (Brezilya), Tahran (\u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti), Durban (G&uuml;ney Afrika Cumhuriyeti), Kampala (Uganda), Z&uuml;rih (\u0130svi&ccedil;re), Bombay (Hindistan) ve Yokohama (Japonya) gibi kentlerde, haz\u0131rlanan programlar &ccedil;er&ccedil;evesinde kapsaml\u0131 kent ye\u015fillendirmeleri ger&ccedil;ek&shy;le\u015ftirilmektedir (Kuchelmeister, 2000).\n<\/p>\n<p>\n<strong>Kaynak:<\/strong> Peyzaj Mimar\u0131 Murat ERMEYDAN, 2005 &quot;&nbsp;<strong>KENT ORMANLARININ PLANLANMASI \u0130STANBUL &Ouml;RNE\u011e<\/strong>\u0130&quot;Bahce\u015fehir &Uuml;niversitesi Fen Bilimleri Enstit&uuml;s&uuml;&nbsp; Y&uuml;ksek Lisans Tezi,\u0130stanbul<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; 1. Kent Ormanlar\u0131n\u0131n Planlanmas\u0131nda Ama&ccedil; ve &Ouml;ncelikler Kentlerin &ccedil;evresindeki ormanc\u0131l\u0131k faaliyetleri, her \u015feyden &ouml;nce kentin i&ccedil;inde bulundu\u011fu do\u011fal ko\u015fullara uygun olmak zorundad\u0131r. Prensip olarak do\u011fal ve k&uuml;lt&uuml;rel bitki dokusunun bulunmad\u0131\u011f\u0131 ya da yetersiz oldu\u011fu kentler &ccedil;evresinde kent korular\u0131 ve ye\u015fil ku\u015faklar tesis etmek, do\u011fal vejetasyonun mevcut oldu\u011fu ko\u015fullarda da bu vejetasyonu \u0131slah etmek ve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[421],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-766","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-orman-ve-ormancilik-bilgileri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/766","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=766"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/766\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":172633,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/766\/revisions\/172633"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=766"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=766"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=766"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=766"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}