{"id":7953,"date":"2008-08-16T22:41:00","date_gmt":"2008-08-16T22:41:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:58:32","modified_gmt":"2025-10-23T09:58:32","slug":"tarimsal-faaliyetin-ekonomik-yonu-7953","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/tarimsal-faaliyetin-ekonomik-yonu-7953","title":{"rendered":"Tar\u0131msal Faaliyetin Ekonomik Y\u00f6n\u00fc"},"content":{"rendered":"

Prof. Dr. Fahri YAVUZ\/
\n<\/strong>Geleneksel olarak tar\u0131msal e\u011fitim denince akla hep tar\u0131m teknikleri gelir. Yani budama nas\u0131l yap\u0131l\u0131r? Gübrelemede nelere dikkat edilmelidir? Süt ineklerinin bak\u0131m ve beslemesi nas\u0131l olmal\u0131d\u0131r? gibi sorular\u0131n cevab\u0131n\u0131 ö\u011frenmeye çal\u0131\u015f\u0131r\u0131z. Halbuki tar\u0131msal faaliyetin çok önemli bir yönü var onu hep ihmal ederiz. O da<\/span>
\n tar\u0131msal faaliyetin ekonomik yönüdür. Günümüzde bu alanda bilinçli olmak, karl\u0131 bir tar\u0131msal faaliyet için çok önemlidir. Örne\u011fin, üretti\u011fini satabilmek veya satabilece\u011fini üretmek yani piyasan\u0131n iste\u011fine göre üretim yapmak, uygun fiyattan üretilen ürünleri satmak ve girdilerini uygun fiyattan temin etmek için birlik olmak ve hükümetin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 tar\u0131msal desteklerden azami ölçüde yararlanmak karl\u0131 ve sürdürülebilir bir tar\u0131m için elzemdir.
\nSatmak için neyi, nas\u0131l üretmeliyiz?
\n<\/strong>“Üretebildi\u011fini de\u011fil satabildi\u011fini üret” ifadesi tar\u0131m ürünlerimizi pazarlama ile ilgili tutumumuzun yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 güzel bir \u015fekilde ifade etmektedir. E\u011fer satmak için üretim yap\u0131yorsan\u0131z, piyasan\u0131n isteklerini dikkate alarak üretim yapman\u0131z gerekir. Burada neyi üretti\u011finiz kadar üretti\u011finiz mal\u0131n kalitesi de önemlidir. Piyasan\u0131n istedi\u011fi kalitede hububat, meyve, sebze, et ve süt üretirsek, bu ürünlerin sat\u0131lmas\u0131 bizim için önemli bir sorun olmaz. Örne\u011fin piyasada kaliteli ürün sat\u0131n almak isteyen, fakat bulamayan çok say\u0131da süt fabrikas\u0131, mand\u0131ra ve et i\u015fleyen giri\u015fimcilerin mevcut oldu\u011fu bilinmektedir. Yeter ki kaliteli et ve süt üretelim, bu al\u0131c\u0131lar\u0131 bulal\u0131m ve onlarla ba\u011flant\u0131 yapal\u0131m. Bu durum bitkisel ürünlerin pazarlamas\u0131 için de aynen geçerlidir.
\nÇiftçilik sadece üretmek midir?<\/strong>
\nGeleneksel olarak biz çiftçiler, üretti\u011fi ürünleri pazarlama ve satma konusunda önceden kafa yormay\u0131z ve çiftçili\u011fi sadece tar\u0131msal ürünleri üretmek olarak biliriz. H5lbuki üretti\u011fimize pazar aramak; bu\u011fday\u0131m\u0131z\u0131, sebzemizi, meyvemizi, sütümüzü ve besi hayvan\u0131m\u0131z\u0131 satmak çiftçili\u011fimizin bir parças\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Yani biz çiftçiler de kendi mal\u0131m\u0131z\u0131n sahibi patronlar olarak esnaf veya tüccar zihniyetiyle hareket etmeliyiz. Ben bu ürettiklerime nas\u0131l pazar ba\u011flant\u0131lar\u0131 kurar\u0131m, ileriye dönük ve kontrat usulü olarak ürünlerimin sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 nas\u0131l garanti ederim ve de\u011fer fiyattan nas\u0131l satar\u0131m konular\u0131nda kafa yormam\u0131z, çabalamam\u0131z ve sonuç almam\u0131z gerekir.
\nPazarlama beraber çal\u0131\u015fmay\u0131 gerektirir<\/strong>
\nÖzellikle Türkiye’de oldu\u011fu gibi küçük aile i\u015fletmelerin yayg\u0131n oldu\u011fu ülkelerde tar\u0131msal ürünlerin pazarlanmas\u0131, birlikte hareket etmeyi gerektirir. Yani köydeki biz çiftçiler bir araya gelerek veya birlikte hareket ederek ürünlerimizin daha kolay bir \u015fekilde ve de\u011fer fiyattan sat\u0131lmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayabiliriz. Örne\u011fin; herhangi bir köyümüzdeki bir çiftçi üretti\u011fi günlük 25 kg<\/st1:metricconverter> sütü kendisi satmaya kalksa, hem her gün bu i\u015f için gerekli zaman\u0131 ay\u0131ramaz hem de de\u011fer fiyattan satacak pazarl\u0131\u011f\u0131 yapamaz. Ama e\u011fer her biri 25 kg<\/st1:metricconverter> süt üreten 40 çiftçi birlikte hareket edersek, alaca\u011f\u0131m\u0131z bir süt so\u011futma tank\u0131nda toplad\u0131\u011f\u0131m\u0131z 1000 kg<\/st1:metricconverter> sütü bir mand\u0131raya veya fabrikaya daha dü\u015fük pazarlama masraf\u0131yla ve yüksek pazarl\u0131k gücüyle de\u011fer bir fiyattan satabiliriz. <\/o:p><\/span><\/p>\n

\n\u0130\u015fbirli\u011fi ve örgütlenmek<\/strong>
\n“Bir elin nesi var iki elin sesi var” atasözü ve köylerimizde eskilerde uygulanan ve gittikçe yok olan imece gelene\u011fi, bizim toplum olarak i\u015fbirli\u011fi tecrübemizin oldu\u011funu gösteriyor. Fakat son y\u0131llarda bu vasf\u0131m\u0131z\u0131 kaybetmi\u015fiz. Eskiden köylerimizde insanlar nas\u0131l ki baz\u0131 büyük ve zor i\u015fleri imece usulü ile ba\u015farm\u0131\u015f iseler, bugün de örgütlenerek ba\u015fta araç ve donan\u0131m olmak üzere kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z gübre, ilaç ve yemi daha kolay ve ucuz bir \u015fekilde temin etmemiz mümkündür. Yeni teknolojileri takip ederek üretime sokmak, destekleme politikalar\u0131n\u0131 yak\u0131ndan takip ederek yararlanmak ve üretti\u011fimiz ürünleri de\u011fer fiyattan pazarlayabilmek için birlikte hareket etmek, yani örgütlenmek ve kooperatifler kurarak çal\u0131\u015fmak zorunday\u0131z.
\nKooperatifler<\/strong>
\nKooperatifçilikle ilgili geçmi\u015fte ya\u015fanan olumsuzluklar, bu müessese ile ilgili bizde negatif yarg\u0131lar\u0131n olu\u015fmas\u0131na neden olmu\u015ftur. H5Lbuki Avrupa Birli\u011fi ülkeleri ve Amerika Birle\u015fik Devletleri gibi geli\u015fmi\u015f ülkelerde kooperatifler, bu ülkelerde çiftliler bizden çok daha büyük olmas\u0131na ra\u011fmen ileri düzeyde örgütlenme var ve bu ülkelerde kooperatifler, tar\u0131m ürünlerinin pazarlanmas\u0131 ve uygun fiyattan ilaç, gübre ve alet-ekipman gibi ihtiyaçlar\u0131n temini ba\u015fta olmak üzere önemli görevleri üyeleri menfaati do\u011frultusunda ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde yürütürler. Örne\u011fin üretilen sütün dörtte üçünden fazlas\u0131 kooperatifler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla pazarlan\u0131r. Tekrar vurgulayal\u0131m, Türkiye tar\u0131m sektörünün ço\u011funlu\u011funun küçük aile i\u015fletmelerinden olu\u015fmas\u0131 kooperatifçili\u011fin önemini daha da art\u0131rmaktad\u0131r.
\nKooperatif bir sivil toplum örgütüdür<\/strong>
\nAvrupa Birli\u011fi hibe programlar\u0131na proje haz\u0131rlayabilmemiz ve Tar\u0131m ve Köy i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n destekleme programlar\u0131ndan daha fazla yararlanabilmemiz için biz çiftçiler, kooperatif veya birlik \u015feklinde sivil toplum örgütleri olu\u015fturmal\u0131y\u0131z. Belirtilen bu parasal kaynaklardan yöremizin, köyümüzün ve kendimizin faydalanabilmesi için birlik veya kooperatif olarak ba\u015fvuruda bulunmak gerekiyor. Örne\u011fin; diyelim silajl\u0131 m\u0131s\u0131r yeti\u015ftirmek ve silaj yapmay\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmak istiyoruz. Bunun için sertifikal\u0131 tohum almak, silaj biçme makineleri temin etmek ve silaj silolar\u0131 yapmak gerekmektedir. Bu gibi faaliyetleri proje haline getirip uygulamaya sokabilmek için, ancak “sivil toplum örgütü” olarak kabul edilen kooperatif veya birlik ad\u0131na hareket etmek zorunlulu\u011fu vard\u0131r, Ayr\u0131ca, günümüzün modern dünyas\u0131nda sivil toplum örgütlerinin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve önemi gittikçe artmaktad\u0131r. Biz çiftçilerin bu olu\u015fan yeni imk3nlardan azami ölçüde yararlanmam\u0131z gerekir.
\nÜretim maliyetleri dü\u015fük tar\u0131msal faaliyet yapmal\u0131y\u0131z<\/strong>
\nYüksek maliyete tar\u0131msal ürünler üretmek, Türkiye tar\u0131m\u0131 ve özellikle hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n önemli bir problemidir. Bunun üç önemli nedeni vard\u0131r. Birincisi, küçük i\u015fletmelere sahip olmam\u0131z nedeniyle ah\u0131r, alet-donan\u0131m, makine ve i\u015fgücü gibi sabit girdileri tam kapasitede kullanmamam\u0131zd\u0131r. \u0130kincisi ise, tar\u0131msal girdileri ve özellikle hayvanc\u0131l\u0131kta mahiyetlerin yakla\u015f\u0131k % 60- 70’ini olu\u015fturan yemleri pahal\u0131ya mal etmemizdir. Üçüncüsü ise dönüme ve hayvan ba\u015f\u0131na verimin dü\u015fük olmas\u0131d\u0131r. Bu olumsuzluklar\u0131 a\u015fmak için, tar\u0131msal i\u015fletmelerimizi büyütmemiz, hayvan say\u0131m\u0131z\u0131 3—4 ba\u015f hayvandan 15 ve üzerinde hayvana ç\u0131karmam\u0131z, kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z yemleri ucuza temin etmemiz ve yüksek verimli havanlara sahip olmam\u0131z gerekmektedir. Yemi ucuza temin etmenin en do\u011fru yolu, hem kaba, hem de karma yemi kendimizin üretmesidir. Kendi arazimizde yeti\u015ftirdi\u011fimiz arpa ve n)\u0131s\u0131r gibi daneleri k\u0131rarak karma yem yapmam\u0131z mümkündür. Dü\u015fük verimli yerli \u0131rklar\u0131n yerine kültür \u0131rk\u0131 ve melez hayvanlarla çal\u0131\u015farak hayvan ba\u015f\u0131na et ve süt verimini art\u0131rmak birim maliyetleri dü\u015fürmenin en kestirme yoludur. Bunlar\u0131 yapmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z takdirde, yüksek maliyetli et ve süt üretmeye devam ederiz. Neticede, piyasa fiyatlar\u0131 maliyetlerimizin çok alt\u0131nda” diye \u015fikâyet etmek durumunda kal\u0131r\u0131z. Ayr\u0131ca unutmamam\u0131z gerekir ki dünyadaki üretim maliyetleri, bizim maliyetlerimizin yar\u0131s\u0131 kadard\u0131r. \u015eu anda canl\u0131 hayvan ve hayvansal ürünlerin ithalat\u0131na izin verilmedi\u011finden, ülkemizdeki fiyatlar dünya piyasa fiyatlar\u0131n\u0131n çok üzerindedir. Ancak Avrupa Birli\u011fine girdi\u011fimizde hatta giri\u015f sürecinde bu durumu devam ettirmek mümkün olmayacakt\u0131r. Bu da, et ve süt fiyatlar\u0131n\u0131n gelecekte dü\u015fece\u011fini göstermektedir. Biz çiftçiler olarak bu durumun bilincinde olmak ve gereken tedbirleri \u015fimdiden almaya ba\u015flamal\u0131y\u0131z. Hayvansal üretimdeki kadar olmasa da bitkisel üretim de benzer bir durum göstermektedir.
\nTar\u0131m ve Köy i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n son y\u0131llardaki destekleme bütçesi, önceki y\u0131llara göre artm\u0131\u015f ve önümüzdeki y\u0131llarda devam edecektir. Çiftçilerimizin bu desteklerden azami ölçüde yararlanmas\u0131 gerekir. Bu destekler, sizin çiftçili\u011fi finansal aç\u0131dan daha rahat ve karl\u0131 yapman\u0131za katk\u0131da bulunacakt\u0131r. Sizin faaliyetlerinize uygun hangi desteklerin var oldu\u011funu takip etmeniz bu desteklerden zaman\u0131nda yararlanman\u0131z aç\u0131s\u0131ndan çok önemlidir. Hükümetin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bu desteklerden yararlanabilme \u015fartlar\u0131na sahip oldu\u011funuzu dü\u015fünüyorsan\u0131z, Tar\u0131m ve Köy i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 il veya ilçe müdürlüklerine ba\u015fvurup neler yapman\u0131z gerekti\u011fini ö\u011frenmeniz gerekir. Verilen bilgiler do\u011frultusunda gerekli formlar\u0131 doldurman\u0131z, istenen belgeleri getirmeniz ve takip etmeniz bu destekleri alman\u0131z için yeterli olacakt\u0131r. Bu destekler, genellikle geli\u015ftirilmesi dü\u015fünülen tar\u0131msal faaliyetlere verildi\u011finden, sizin bu desteklerden yararlanman\u0131z hükümetlerin tar\u0131msal politika amaçlar\u0131n\u0131n da gerçekle\u015fmesine neden olur.
\nDünya gittikçe küçülerek büyük bir köye dönü\u015füyor ve bunun sonucu olarak rekabet art\u0131yor. Bu rekabet ortam\u0131nda ayakta kalabilmemiz için kesinlikle bilinçli bir çiftçi olmam\u0131z ve bilimsel üretim yapmam\u0131z gerekiyor. Dünyadaki geli\u015fmelerden haberdar olmak, Türkiye’deki piyasalar\u0131 yak\u0131ndan takip etmek, dü\u015fük maliyetli ve kaliteli ürünler üretmeli, ürünlerimiz için gerekli pazar ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131 kurabilmeli, mevcut destek ve f\u0131rsatlardan yararlanmay\u0131 becerebilmek, kesinlikle yöremizdeki çiftçilerle birlikte hareket etmek için örgütlenebilmeliyiz ve tüm bunlar\u0131n sonucu olarak rekabet edebilir ve sürdürülebilir çiftçilik yapabilmeyi ba\u015farmal\u0131y\u0131z. Tüm bunlar, daha fazla zihinsel çaba ve gayretin gerekti\u011fini göstermektedir. Hani bir atasözümüz der ki “ak\u0131ls\u0131z ba\u015f\u0131m ne çeker ayaklar\u0131m”. Asl\u0131nda bu söz üzerine ilave bir \u015fey söylemeye gerek yok, ama son cümle olarak \u015funu ifade edelim: “Bilinçli bir tar\u0131m gelirimizi art\u0131racak, çal\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131m\u0131z\u0131 iyile\u015ftirecek ve ya\u015fam standard\u0131m\u0131z\u0131 yükseltecektir.” <\/span>\n<\/p>\n

Prof. Dr. Fahri YAVUZ
\nAtatürk Üniversitesi
\nZiraat Fakültesi
\nTar\u0131m Ekonomisi Bölümü
\nERZURUM<\/strong> <\/o:p><\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 AYIN KONU\u011eU<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prof. Dr. Fahri YAVUZ\/ Geleneksel olarak tar\u0131msal e\u011fitim denince akla hep tar\u0131m teknikleri gelir. Yani budama nas\u0131l yap\u0131l\u0131r? Gübrelemede nelere dikkat edilmelidir? Süt ineklerinin bak\u0131m ve beslemesi nas\u0131l olmal\u0131d\u0131r? gibi sorular\u0131n cevab\u0131n\u0131 ö\u011frenmeye çal\u0131\u015f\u0131r\u0131z. Halbuki tar\u0131msal faaliyetin çok önemli bir yönü var onu hep ihmal ederiz. O da tar\u0131msal faaliyetin ekonomik yönüdür. Günümüzde bu alanda bilinçli […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-7953","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7953","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7953"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7953\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170858,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7953\/revisions\/170858"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7953"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7953"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7953"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=7953"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}