{"id":8358,"date":"2008-09-20T05:17:00","date_gmt":"2008-09-20T05:17:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:58:31","modified_gmt":"2025-10-23T09:58:31","slug":"tarim-ilaclarinda-neleri-yanlis-yapmisiz-8358","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/tarim-ilaclarinda-neleri-yanlis-yapmisiz-8358","title":{"rendered":"Tar\u0131m \u0130la\u00e7lar\u0131nda Neleri Yanl\u0131\u015f Yapm\u0131\u015f\u0131z?"},"content":{"rendered":"

\"2099.jpg\"<\/i><\/span>Tar\u0131m \u0130laçlar\u0131nda Neleri Yanl\u0131\u015f Yapm\u0131\u015f\u0131z? Durumu Nas\u0131l Düzeltmi\u015fiz? (2099 Y\u0131l\u0131ndan Bir Makale)<\/span><\/strong> <\/p>\n

\n(A\u015fa\u011f\u0131daki makale 2099 y\u0131l\u0131nda yaz\u0131lmas\u0131 kuvvetle muhtemel bir tar\u0131m makalesi, insanl\u0131\u011f\u0131n yapmak zorunda kalacaklar\u0131 bir iç hesapla\u015fmas\u0131d\u0131r.) <\/span><\/i>23.07.2099 Per\u015fembe<\/span><\/b><\/span>\n<\/p>\n

  <\/span><\/p>\n

\n<\/span><\/b><\/span>\n<\/p>\n

Tar\u0131m \u0130laçlar\u0131, Zehir Üretim ve Kullan\u0131m\u0131 Konusunda Neleri Yanl\u0131\u015f Yapm\u0131\u015f\u0131z?<\/span><\/u><\/b> <\/p>\n

\nDurumu Nas\u0131l Düzeltmi\u015fiz?<\/span><\/u><\/b>\n<\/p>\n

\nSan\u0131r\u0131m 21. yüzy\u0131l\u0131n sonlar\u0131na geldi\u011fimiz \u015fu günlerde art\u0131k insanl\u0131k tar\u0131msal aç\u0131dan baz\u0131 \u015feyleri yanl\u0131\u015f yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 itiraf edebiliriz.<\/p>\n

Gelin bakal\u0131m neyi, nas\u0131l yanl\u0131\u015f yapm\u0131\u015f\u0131z ve nas\u0131l düzeltmi\u015fiz:<\/span>\n<\/p>\n

\nTar\u0131msal \u0130laçlar\u0131n Tarihçesi (1900-2100)<\/span><\/u><\/b><\/p>\n

Tar\u0131m ilaçlar\u0131 ya da kimyasal zehirler, insana zarar veren canl\u0131lar\u0131 yok etmek için kullan\u0131ld\u0131 uzun süreler. \u0130lk bilinçli olarak kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 1950′ li y\u0131llar\u0131n ba\u015flar\u0131nda s\u0131tma gibi insanlar için çok ölümcül bir hastal\u0131\u011f\u0131n kontrol edilmesini sa\u011flad\u0131.<\/p>\n

Bu ilk ba\u015far\u0131lar öyle büyüleyici idi ki canl\u0131 öldürücü kimyasallar her alanda kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. En çok da ye\u015fil devrim (tar\u0131m devrimi) sonras\u0131 tar\u0131m alan\u0131nda kullan\u0131ld\u0131. 1990′ lara do\u011fru bu kullan\u0131m çok yüksek seviyelere ç\u0131kt\u0131 ve tar\u0131m ilac\u0131 o dönem tar\u0131msal üreticinin en büyük yard\u0131mc\u0131s\u0131 idi.<\/p>\n

1990′ larda tar\u0131m ilaçlar\u0131n\u0131 yo\u011fun olarak kullanman\u0131n, hedef zararl\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra çevredeki ba\u015fka canl\u0131lara da zarar verdi\u011fi iyice anla\u015f\u0131ld\u0131. \u0130laç kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman sadece tek bir canl\u0131 çe\u015fidinin bölgedeki nüfusu azalm\u0131yor, bölgenin tüm flora-faunas\u0131 bu uygulamadan olumsuz etkileniyordu.<\/p>\n

2000′ lerin ba\u015f\u0131nda g\u0131dalarda ilaç kal\u0131nt\u0131s\u0131 ve g\u0131da güvenli\u011fi sebepleri ile tar\u0131msal ilaç kullan\u0131mlar\u0131na ciddi s\u0131n\u0131rlamalar, yasaklamalar getirilmeye ba\u015fland\u0131. Çevresel sebepler (belki hala önemi tam olarak anla\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131ndan) genel olarak ikinci planda kald\u0131.<\/p>\n

2050′ lere gelindi\u011finde neredeyse tüm kimyasal tar\u0131m ilaçlar\u0131 yasakland\u0131. Tar\u0131mda zararl\u0131larla mücadele yo\u011funlukla frekansl\u0131 kovucular, feromonlar, tuzaklar, koruma perdeleri, kontrollü \u0131\u015f\u0131n\u0131m, radyasyon gibi yöntemlerle yap\u0131lmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n

2100′ lere gelindi\u011finde ise özellikle bitkisel üretimde çe\u015fitli bitki zararl\u0131lar\u0131n\u0131n belli oranlarda kontrollü olarak bitkiye zarar verilmesine izin verildi. Lakin bitki, çe\u015fitli do\u011fal zararlar görmedi\u011fi sürece kendisi için gerekli baz\u0131 savunma kimyasallar\u0131n\u0131 üretmiyordu. Oysa bu tür kimyasallar, insan beslenmesi için çok önemliydi.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\nSalsilik Asitin Önemi<\/span><\/u><\/b><\/p>\n

Bu konuda verilebilinecek en iyi örnek salsilik asittir.<\/p>\n

Aspirin diye bildi\u011fimiz mucize ilaç asl\u0131nda "asetil salsilik asit" tir ve salsilik asit içerir.<\/p>\n

Pek çok bitki türü bir savunma mekanizmas\u0131 olarak salsilik asit üretiyor. Üretilen salsilik asit hasarl\u0131 ya da hastal\u0131kl\u0131 hücrelerin intihar etmesine neden oluyor. Bu yüzden yüksek seviyelerde salsilik asit içeren meyve ve sebzeler hasarlara ve hastal\u0131klara daha dayan\u0131kl\u0131 oluyor. Örne\u011fin Malamy ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n 1990 y\u0131l\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 bir ara\u015ft\u0131rmaya göre tütün bitkisi yapraklar\u0131na TMV (tütün mozaik virüsü) bula\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, yapraklar\u0131n salsilik asit içeri\u011fi 180 kat art\u0131yor.<\/p>\n

Ayr\u0131ca çok say\u0131da çal\u0131\u015fma, bol miktarda sebze ve meyve tüketen insanlar\u0131n daha az kalp krizi geçirme ve kansere yakalanma riski ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 gösteriyor. 2000′ lerin ba\u015f\u0131nda yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmada vejetaryen budist rahiplerinin kan\u0131nda vejetaryen olmayan kontrol grubundaki insanlara göre yüksek seviyelerde salisilat bulundu\u011fu gösterilmi\u015f. Ayr\u0131ca, vejetaryenlerdeki salisilat seviyesi, üçüncü bir grup olan günlük dü\u015fük doz aspirin alan insanlar\u0131nkilerle denk dü\u015füyormu\u015f.<\/p>\n

Salisilat eksikli\u011fi özellikle insanlarda geç dönemde olu\u015fan hastal\u0131klar\u0131 tetikliyor ve y\u0131k\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, y\u0131prat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131yor.<\/p>\n

Salisilat pek çok vitaminin enzim kofaktörü (Enzimlerin yap\u0131s\u0131nda yer alan ve etkinlik göstermeleri için gerekli olan yan gruplar) Yani vitaminlerin hücrelerimizde belli biyokimyasal reaksiyonlar\u0131n olu\u015fmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Salisilat ayn\u0131 zamanda bir antioksidan. Ve insan vücudunda do\u011fal olarak üretilemiyor. D\u0131\u015far\u0131dan al\u0131nmas\u0131 zorunlu. \u0130\u015fte tüm bu sebeplerden salisilat 2020 y\u0131l\u0131nda "S vitamini" olarak ilan edilmi\u015f.<\/p>\n

Yine 2020′ li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda salisilat\u0131n önemli bir mikro-besin oldu\u011fu kabul edilmi\u015f. Ve bat\u0131 toplumlar\u0131n\u0131n, özellikle de kötü bir beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na sahip olan gelir düzeyi dü\u015fük gruplar\u0131n büyük yüzdesinde salisilat eksikli\u011fi oldu\u011fu ortaya ç\u0131km\u0131\u015f. Bunun üzerine bu halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunuyla ba\u015fa ç\u0131kmak için, yiyecek ve içme sular\u0131na sentetik salisilat eklenmi\u015f.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\nDo\u011fal Yollara Dönü\u015f<\/span><\/u><\/b><\/p>\n

Ancak görülmü\u015f ki ta\u015f\u0131ma su ile de\u011firmen dönmüyor. Çünkü ara\u015ft\u0131rd\u0131kça anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f ki sadece salsilik asit de\u011fil; jasmonik asit, etilen ve bunun gibi daha ba\u015fka pek çok kimyasal, bitki için gerekli do\u011fal \u015fartlar mevcutsa, bitki çevre ko\u015fullar\u0131na kendi imkânlar\u0131 ile kar\u015f\u0131 koyup sonunda meyvesini üretebiliyorsa do\u011fal olarak meyvede oluyor. Zaten hepimiz biliriz ki do\u011fal meyveler daha lezzetli olur. <\/span><\/span>\n<\/p>\n

\nBir atasözünün dedi\u011fi gibi: "Ac\u0131 yok, kazanç yok."<\/p>\n

Do\u011fada bu vitaminin (ve bitkinin üretti\u011fi daha birçok kimyasal\u0131n) ana kayna\u011f\u0131 varken, zararl\u0131lar\u0131 birçok ba\u015fka yolla kontrol alt\u0131na almak mümkünken ve öldürücü kimyasallar sadece hedef zararl\u0131ya de\u011fil tüm çevredeki do\u011fal hayata zarar veriyorken, tar\u0131m ilaçlar\u0131nda diretmenin anlam\u0131 var m\u0131yd\u0131?<\/p>\n

Sonuçta 2100 y\u0131l\u0131na yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fu günlerde tar\u0131mda tar\u0131m ilaçlar\u0131 kullan\u0131lm\u0131yor. Canl\u0131lar\u0131n zehirle öldürülmesi yoluna gidilmiyor. Böylece:<\/p>\n

– Yedi\u011fimiz meyve ve sebzeler eskisine göre çok daha lezzetli
\n– Yedi\u011fimiz meyve ve sebzeler eskisine göre çok daha sa\u011fl\u0131kl\u0131.
\n– Benim karn\u0131m doyacak diye bir tar\u0131m i\u015fçisinin ilaçlama yaparken zehir yutmas\u0131 gerekmiyor.
\n– Benim karn\u0131m doyacak diye yiyece\u011fim ürünün yeti\u015fti\u011fi bölgenin do\u011fal hayat\u0131n\u0131 yok etmeye sebep olmuyorum.<\/p>\n

Kaybedilenler belki yerine çok zor gelir ancak 2000 y\u0131l\u0131 insan\u0131na göre 2100 y\u0131l\u0131 insan\u0131 birçok hatadan dönmü\u015f durumdad\u0131r.<\/p>\n

Sayg\u0131lar\u0131mla,
\nManolya Biçerdöver
\nTar\u0131msal Fark\u0131ndal\u0131k Dergisi
\nKö\u015fe Yazar\u0131
\n23.07.2099 Per\u015fembe<\/span>\n<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

\n
\n\u0130\u015fte 2099 y\u0131l\u0131n\u0131n bir yaz ay\u0131nda "Tar\u0131msal Fark\u0131ndal\u0131k Dergisinde" say\u0131n Manolya Biçerdöver taraf\u0131ndan yaz\u0131labilece\u011fini dü\u015fündü\u011füm bir makaleyi yukar\u0131da sunmaya çal\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n

Gelecek makalemde, yine 2099 y\u0131l\u0131nda yaz\u0131labilecek 1900-2000′ li sürede nelerin yanl\u0131\u015f yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve zamanla nas\u0131l düzeltildi\u011fi konular\u0131ndaki makaleleri yazmaya çal\u0131\u015faca\u011f\u0131m.<\/p>\n

Belki bu makaleler yolu ile o gün yap\u0131lacaklar\u0131 daha bugünden yapacak cesarete sahip oluruz.<\/p>\n

Zhuge Liang’ \u0131n sözü, konu hakk\u0131nda fikir verebilir: <\/p>\n

"Ak\u0131ll\u0131lar dövü\u015fmeden önce kazan\u0131rlar, cahiller kazanmak için dövü\u015fürler.<\/b>"<\/i><\/p>\n

Sonucunda ma\u011flup olaca\u011f\u0131m\u0131z bir dövü\u015fe hiç girmemek ve ak\u0131ll\u0131ca ad\u0131mlar\u0131 acilen atmak umuduyla.<\/i><\/span><\/span>\n<\/p>\n

\nHakan Ozan Erzincanl\u0131
\nZiraat Yüksek Mühendisi
\n<\/span>http:\/\/www.tarimsal.com\/<\/span><\/a> <\/span><\/span>\n<\/p>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 Z\u0131rat Y. M\u00fchendisi Hakan Ozan Erzincanl\u0131<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tar\u0131m \u0130laçlar\u0131nda Neleri Yanl\u0131\u015f Yapm\u0131\u015f\u0131z? Durumu Nas\u0131l Düzeltmi\u015fiz? (2099 Y\u0131l\u0131ndan Bir Makale) (A\u015fa\u011f\u0131daki makale 2099 y\u0131l\u0131nda yaz\u0131lmas\u0131 kuvvetle muhtemel bir tar\u0131m makalesi, insanl\u0131\u011f\u0131n yapmak zorunda kalacaklar\u0131 bir iç hesapla\u015fmas\u0131d\u0131r.) 23.07.2099 Per\u015fembe   Tar\u0131m \u0130laçlar\u0131, Zehir Üretim ve Kullan\u0131m\u0131 Konusunda Neleri Yanl\u0131\u015f Yapm\u0131\u015f\u0131z? Durumu Nas\u0131l Düzeltmi\u015fiz? San\u0131r\u0131m 21. yüzy\u0131l\u0131n sonlar\u0131na geldi\u011fimiz \u015fu günlerde art\u0131k insanl\u0131k tar\u0131msal […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-8358","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8358","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8358"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8358\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170848,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8358\/revisions\/170848"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8358"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8358"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8358"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=8358"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}