{"id":8428,"date":"2008-09-24T15:28:00","date_gmt":"2008-09-24T15:28:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:58:31","modified_gmt":"2025-10-23T09:58:31","slug":"once-insan-8428","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/once-insan-8428","title":{"rendered":"\u00d6nce \u0130nsan"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-size: 10pt\">Bismillah diyerek kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m bah&ccedil;esel ailesine selam ve sayg\u0131lar\u0131m\u0131 sunuyorum. &ldquo;&Ouml;nce insan&rdquo;, perspektifinden bakabilen bu site, samimiyet ve g&uuml;veni de beraberinde yans\u0131t\u0131yor. Maalesef g&uuml;n&uuml;m&uuml;zde, insandan &ouml;nce her \u015feye yat\u0131r\u0131m yap\u0131lmakta, fakat insana yap\u0131lacak yat\u0131r\u0131m arka plana al\u0131nmaktad\u0131r. \u0130nsana yap\u0131lan yat\u0131r\u0131m, ger&ccedil;ek manada amac\u0131na ula\u015fmas\u0131 i&ccedil;in, &ouml;ncelikle yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z her projede ahlak\u0131 baz al\u0131p, hayat\u0131m\u0131z\u0131 ona g&ouml;re \u015fekillendirmemiz gerekmektedir.<\/span><br \/>\n <span style=\"font-size: 10pt\"><\/p>\n<div>\n<br \/>\n\u0130nsanlara verilen e\u011fitimin sadece mesleki i&ccedil;erikli olmas\u0131 yeterli mi? Bunu irdelemek istiyorum. Modern insan\u0131n bak\u0131\u015f a&ccedil;\u0131s\u0131na g&ouml;re, meslekte ba\u015far\u0131l\u0131 olmak demek, daha &ccedil;ok para ve kariyer sahibi olmakla e\u015f anlam ta\u015f\u0131yor. Bu durumda da, &ldquo;paran\u0131n oldu\u011fu yerde iman olmaz gibi &rdquo;&ccedil;\u0131lg\u0131n bir sloganla, amac\u0131na ula\u015fmak i&ccedil;in her \u015feyi mubah g&ouml;r&uuml;yor.Her alanda bunun &ouml;rneklerini ve &ccedil;irkin sonu&ccedil;lar\u0131n\u0131 g&ouml;rmemiz m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. Bunlardan ziraat alan\u0131ndaki kimyasal kirlenmeler, zehir at\u0131klar\u0131, dengesiz hormon kullan\u0131m\u0131 ve bunun gibi pek &ccedil;ok korkun&ccedil; hadisenin ba\u015flang\u0131c\u0131, bu ahlaki yozla\u015fman\u0131n, bilimsel bak\u0131\u015fa yans\u0131mas\u0131 ile olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ahlaktan uzak bir bak\u0131\u015f a&ccedil;\u0131s\u0131nda, acelecilik ve sonunu d&uuml;\u015f&uuml;nmeden g&ouml;z&uuml;ken erken &uuml;crete tabi olmak vard\u0131r. Bu noktada da, insanlar\u0131n haklar\u0131n\u0131 &ccedil;i\u011fnemek veya uzun vadeli &ccedil;evre zararlar\u0131na imza atmak normal g&ouml;r&uuml;lmektedir.<\/p>\n<p>&Ccedil;evreye ve insana olas\u0131 zararlar\u0131n\u0131 bildi\u011fi halde elindeki &uuml;r&uuml;n&uuml;, ithal pozisyonunda veya kanununa uydurarak piyasaya s&uuml;rebilen bir zihniyet, ahlak olarak kirlenmi\u015f bir zihniyettir. Ahlaktan uzak bir bilim adam\u0131, elindeki potansiyeli topluma yarar yerine ter&ouml;r olarak kullanmaktan rahats\u0131z olmaz. Bu durumda, bilim yuvalar\u0131 olarak bilinen yerlerin, topluma tehlike unsuru olabilmesi ka&ccedil;\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Her \u015feyi maddi kal\u0131plarla s\u0131n\u0131rlayan zihniyet, toplumlar\u0131 da kobay olarak kullanmaktan &ccedil;ekinmez.<\/p>\n<p>Bir di\u011fer konu, &uuml;lkemizdeki ziraat m&uuml;hendislerinin say\u0131lar\u0131n\u0131n fazla olmas\u0131na ra\u011fmen, fonksiyonel olarak hizmete yans\u0131mas\u0131n\u0131n, say\u0131lar\u0131na g&ouml;re paralel olmamas\u0131d\u0131r. &Uuml;niversitelerimizde, yukar\u0131da de\u011findi\u011fimiz bilimin ahlaka yans\u0131yan y&ouml;n&uuml; verilmedi\u011fi gibi, ezber ve imtihanlar zinciri ile verilen m&uuml;hendislik &uuml;nvan\u0131 , ger&ccedil;ek hayatta ki\u015fi ile &ouml;rt&uuml;\u015fememektedir. Bunun i&ccedil;in de, birey &ouml;ncelikle devlet dairelerini tercih etmekte, formalite zincirinde hayat\u0131n\u0131 idame etmeye y&ouml;nelmektedir. &Uuml;niversitelerin verdi\u011fi bilgi ve birikimlere g&uuml;ven, istihdam alan\u0131nda da olmuyor olacak ki, devlet daireleri imtihan ile istihdam ederken, &ouml;zel \u015firketlerde tecr&uuml;be ve birikimin referans g&ouml;sterilmesini \u015fart ko\u015fmaktad\u0131r. Bu durumda, kamu kurulu\u015flar\u0131na yerle\u015femeyen m&uuml;hendisler, hi&ccedil; tecr&uuml;beleri olmad\u0131\u011f\u0131 i&ccedil;in de a&ccedil;\u0131kta kalmaktad\u0131r. Oysa ki,<br \/>\nT&uuml;rkiye&rsquo;de sosyal yap\u0131y\u0131 &ccedil;arp\u0131tan &ouml;nemli kusurlardan birisi &ldquo;\u0130lim ile amel&rdquo; &ldquo;Bilgi ile uygulama&rdquo;, &ldquo;&Uuml;niversite ile piyasa&rdquo; aras\u0131ndaki kopukluktur. Bu ba\u011flant\u0131lar ahlaki temellerle i\u015flevini yerine getirdi\u011fi zaman, a&ccedil;\u0131kta m&uuml;hendis kalma oran\u0131 indirgendi\u011fi gibi, &uuml;niversiteler ezber zincirini k\u0131rar, piyasadan kopuk bir hareket i&ccedil;inde bulunamaz. B&ouml;yle olunca, piyasalarda olu\u015fan sorunlar, an\u0131nda &uuml;niversitelerce ele al\u0131n\u0131r ve &ccedil;&ouml;z&uuml;mler sunulur. Yeni geli\u015fme ve tekniklerde, ki\u015fili\u011fini tamamlam\u0131\u015f m&uuml;hendislerce piyasaya sunulur. Yani, bilgiler nazari olarak kafada kalmay\u0131p, uygulamaya intikali daha pratik hale d&ouml;n&uuml;\u015f&uuml;r.<\/p>\n<p>\u0130nsan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zarar te\u015fkil edebilen, zarar riski olan icatlarda, ahlaki olarak piyasaya s&uuml;r&uuml;lmeyip, denetlendi\u011fi i&ccedil;in, ahlakl\u0131 ve icraat temelli bir bilim, toplumda i\u015fsizler ordusu ve g&uuml;ven bunal\u0131m\u0131n\u0131n yerine, topluma ger&ccedil;ek anlamda yarar sa\u011flayan fonksiyonu ile ortaya &ccedil;\u0131kar. <\/p>\n<p>Toplumdaki k&ouml;r d&uuml;\u011f&uuml;m&uuml;n &ccedil;&ouml;z&uuml;lebilmesi i&ccedil;in, ana kriterlerimiz s\u0131ras\u0131 ile,<br \/>\nBilgi Ahlak\u0131, Y&ouml;ntem Ahlak\u0131, Davran\u0131\u015f Ahlak\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Toplumdaki yozla\u015fma ve kirlenmenin &ouml;nlenebilmesi i&ccedil;in, sorumluluk bilincine sahip bireylere yat\u0131r\u0131m yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bunun i&ccedil;in de, bilgi ahlak\u0131, y&ouml;ntem ahlak\u0131 ve davran\u0131\u015f ahlak\u0131n\u0131n &ouml;nemi bilinmeli ve hayata ge&ccedil;irilmelidir. Toplum bireylerden has\u0131l olan bir grup oldu\u011fu i&ccedil;in, bireyler kendi g&uuml;c&uuml;n&uuml; &ouml;nemsemeliler. Tek ba\u015f\u0131ma benim yapabilece\u011fim bir \u015fey olamaz yerine, ben ne yapabilirim g&ouml;z&uuml; ile olaylara bak\u0131lmal\u0131, bizi ilgilendiren sorumluluklar\u0131 en ahlaki bi&ccedil;imde yerine getirmeye &ccedil;al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z. <\/p>\n<p>Dedelerimizin s&ouml;z&uuml;yle meseleyi a&ccedil;\u0131klayal\u0131m: &ldquo;Bir &ccedil;ivi bir nal kurtar\u0131r, bir nal bir at kurtar\u0131r, bir at bir yi\u011fit kurtar\u0131r, bir yi\u011fit bir vatan kurtar\u0131r.&rdquo; K&uuml;&ccedil;&uuml;k zararlar engellenmedi\u011fi zaman b&uuml;y&uuml;y&uuml;p, b&uuml;y&uuml;k felaketlere yol a&ccedil;abilir. <\/p>\n<p>Sonu&ccedil; olarak, insan potansiyelinin fark\u0131nda olmam\u0131z ve insana yap\u0131lacak yat\u0131r\u0131m\u0131n &ouml;nemini unutmamam\u0131z gerekir. \u0130nsan eli ile kirletilen topraklar\u0131m\u0131z ve zehirlenen insanlar\u0131m\u0131z, gene ahlakl\u0131 sorumluluk bilinci ile yeti\u015ftirilecek insan eli ile d&uuml;zeltilebilir.<\/p>\n<p>Umudumuz ve sevgimizin bitmemesi i&ccedil;in, umudumuzu ye\u015fertecek insana yat\u0131r\u0131m yapmal\u0131y\u0131z.\n<\/p><\/div>\n<div>\n<br \/>\n<strong>Emine Akta\u015f<br \/>\nZiraat M&uuml;hendisi<\/strong>\n<\/div>\n<p><\/span><!-- \/ message --><\/p>\n<p><!--GS_AUTHOR_NOTE--><\/p>\n<p class=\"gs-author-note\">Bu yaz\u0131 <strong>Z\u0131raat M\u00fchendisi Emine AKTA\u015e<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><!--\/GS_AUTHOR_NOTE--><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bismillah diyerek kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m bah&ccedil;esel ailesine selam ve sayg\u0131lar\u0131m\u0131 sunuyorum. &ldquo;&Ouml;nce insan&rdquo;, perspektifinden bakabilen bu site, samimiyet ve g&uuml;veni de beraberinde yans\u0131t\u0131yor. Maalesef g&uuml;n&uuml;m&uuml;zde, insandan &ouml;nce her \u015feye yat\u0131r\u0131m yap\u0131lmakta, fakat insana yap\u0131lacak yat\u0131r\u0131m arka plana al\u0131nmaktad\u0131r. \u0130nsana yap\u0131lan yat\u0131r\u0131m, ger&ccedil;ek manada amac\u0131na ula\u015fmas\u0131 i&ccedil;in, &ouml;ncelikle yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z her projede ahlak\u0131 baz al\u0131p, hayat\u0131m\u0131z\u0131 ona g&ouml;re \u015fekillendirmemiz [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-8428","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8428","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8428"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8428\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170844,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8428\/revisions\/170844"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8428"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8428"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8428"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=8428"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}